Sinh viên đạt được những kiến thức và hiểu biết cơ bản về kỹ thuật canh tác khoai mì; có năng lực độc lập vận dụng những điều đã học vào thực tiễn sản xuất khoai mì tại địa phương; biết tổng hợp đánh giá các yếu tố quan hệ đến quá trình sản xuất tiêu thụ khoai mì; biết thiết kế quy trình canh tác khoai mì phù hợp sinh thái để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu qủa
Trang 1Đề cương môn cây khoai mì
1 DỮ LIỆU MÔN HỌC
1.1 Tên môn học: CÂY LƯƠNG THỰC (FOOD CROPS)
1.2 Tên học phần : CÂY KHOAI MÌ (CASSAVA)
1.2 Mã môn học: 04408
1.3 Bộ môn quản lý: Bộ môn Cây Lương thực Rau Hoa Qủa, Khoa Nông học
1.4 Nhóm môn học: Chuyên ngành
1.5 Tính chất môn học: Bắt buộc
1.6 Bố trí giảng dạy: Năm thứ Ba, học kỳ 6
1.7 Số tiết giảng dạy: Tổng số 15 (Lý thuyết 10, Thực hành 5)
1.8 Tổng số bài: 5
1.9 Số bài trong tuần: 1-2
1.10 Tóm tắt nội dung:
Môn học cung cấp những kiến thức cơ bản về kỹ thuật canh tác cây khoai mì để đạt năng suất và lợi nhuận cao, phù hợp điều kiện sinh thái của các tỉnh phía Nam Nội dung gồm năm bài lý thuyết: 1 Vị trí kinh tế của cây khoai mì (phân loại, nguồn gốc, vùng phân bố; thành phần dinh dưỡng và giá trị kinh tế; tình hình sản xuất, tiêu thụ khoai mì trên thế giới
và Việt Nam); 2 Đặc điểm sinh học của cây khoai mì (đặc điểm hình thái; các giai đoạn sinh trưởng, phát triển; đặc điểm sinh lý ruộng khoai mì đạt năng suất cao); 3 Khí hậu và đất trồng khoai mì; 4 Giống khoai mì và công nghệ chọn tạo giống; 5 Những biện pháp chủ yếu thâm canh tăng năng suất khoai mì; Năm bài thực hành: 1) Cách thu thập thông tin khoa học về cây khoai mì 2) Nhận diện một số giống khoai mì phổ biến trong sản xuất 3) Quan sát trên đồng ruộng kỹ thuật canh tác khoai mì bền vững trên đất dốc và trồng xen cây họ đậu để tăng thu nhập, cải tạo đất 4) Nhận diện trên đồng ruộng sự thiếu chất dinh dưỡng và một số sâu bệnh chính hại khoai mì. 5) Cách cân đo mẫu và sử dụng cân tinh bột để xác định hàm lượng tinh bột khoai mì
2 MỤC TIÊU MÔN HỌC
2.1 Mục tiêu tổng quát
Sinh viên đạt được những kiến thức và hiểu biết cơ bản về kỹ thuật canh tác khoai mì; có năng lực độc lập vận dụng những điều đã học vào thực tiễn sản xuất khoai mì tại địa phương; biết tổng hợp đánh giá các yếu tố quan hệ đến quá trình sản xuất tiêu thụ khoai mì; biết thiết kế quy trình canh tác khoai mì phù hợp sinh thái để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu qủa
2.2 Năng lực đạt được
Trang 2Sinh viên sau khi hoàn thành môn học có hiểu biết và kiến thức cơ bản về
kỹ thuật canh tác khoai mì, đủ năng lực vận dụng các bài đã học vào thực tiễn sản xuất tại địa phương để trồng khoai mì đạt năng suất, chất lượng
và hiệu qủa
2.3 Mục tiêu cụ thể
+ Kiến thức : Nắm được kiến thức cơ bản về cây khoai mì (5 bài lý thuyết
và 5 bài thực hành)
+ Hiểu biết: Hiểu rõ quy trình kỹ thuật canh tác khoai mì cho vùng Đông Nam Bộ và một số tỉnh phía Nam Biết cách thu thập thông tin về sản xuất, thị trường, nhu cầu tiêu thụ và xu hướng phát triển; Biết so sánh lợi thế cạnh tranh của cây khoai mì với các cây trồng khác trong vùng, trong khu vực châu Á và thế giới có cơ sở khoa học Biết vận dụng những kiến thức liên quan đến cây khoai mì để có thể phân tích và thảo luận
+ Ứng dụng: có năng lực tư duy, phát hiện được những vướng mắc chính trong sản xuất khoai mì; biết cách làm việc nhóm để phân tích, tổng hợp, đánh giá các xu hướng thay đổi của thị trường tiêu thụ khoai mì và lựa chọn, thiết kế quy trình canh tác khoai mì phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương để đạt năng suất và lợi nhuận cao
+ Tổng hợp: Có năng lực kết hợp được lý thuyết và thực tiễn trong bài thi, thực hiện đề tài luận văn tốt nghiệp, tổ chức sản xuất kinh doanh khoai mì;
có kỹ năng đánh giá đúng mức và thái độ khách quan trong dạy và học Sau khi ra trường có thể thực hiện nội dung này một cách vững vàng, tự tin
3 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT
Sinh học, nông học đại cương, khoa học đất cơ bản, thực vật và phân lọai thực vật, khí tượng nông nghiệp, sinh học phân tử, sinh lý thực vật, sinh hóa thực vật, di truyền thực vật, chọn giống cây trồng, vi sinh trong nông nghiệp, bệnh cây đại cương và chuyên khoa, côn trùng đại cương và chuyên khoa, thuốc bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường nông nghiệp, thủy nông, máy nông nghiệp, công nghệ sinh học trong nông nghiệp
4 TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
4.1 Cấu trúc tổng quát nội dung học tập
tiết (LT+
TH)
Số bà i
Các mục tiêu
giảng dạy
Tương quan của chươn
g đối với
Trang 3môn học Phân loại, nguồn
gốc,và giá trị kinh
tế của cây khoai
mì
3 (2+1 )
1 Hiểu được giá trị kinh
tế, phân loại,nguồn gốc, tình hìnhsản xuất tiêu thụ khoai mì trên thế giới và
Việt Nam
Diễn giảng (Trình bày thông tin, nêu vấn đề-thảo luận)
Giới thiệu tổng quan
về vị trí kinh tế của cây khoai
mì và định hướng sản xuất, tiêu thụ Cây khoai mì: hình
thái, sinh trưởng
và phát triển
2 (2+0 )
1 Hiểu được đặc điểm hình thái, sinh
trưởngphát triển vàsinh lý của ruộngkhoai mì năng suất cao
Diễn giảng (Trình bày thông tin, nêu vấn đề-thảo luận)
Đặc điểm hình thái và sinh lý cây khoai
mì làm
cơ sở khoa học cho sự canh tác khoai
mì hiệu qủa Khí hậu và đất
trồngkhoai mì 2(2+0
)
1 Hiểu được nhu cầu khí hậu đất trồng và chất dinh dưỡng, những vùng trồngkhoai
mì và những vụtrồng khoai mì chủ yếu tại Việt Nam
Diễn giảng (Trình bày thông tin, nêu vấn đề-thảo
Nhu cầu sinh thái cây khoai
mì làm
cơ sở
Trang 4luận) khoa
học cho sự vận dụng hiệu qủa các giải pháp
kỹ thuật vào thực tế sản xuất Giống khoai mì,
công nghệ chọn
tạo và nhân giống
4 (3+1 )
1 Biết đượcnhữnggiống kho
ai mì trồngphổ biến trong sản
xuất và công nghệ sản xuất giống
Diễn giảng + Thực tập
Giải pháp khoa học chủ yếu để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu qủa canh tác khoai mì
Kỹ
thuậtcanh tác kho
ai mì
đạt năng suất và
lợi nhuận cao
4 (3+1 )
1 Áp dụng giống tốt; xác định thời vụ trồng thích hợp; lựa chọn cơ cấu giống tốt để rãi vụ thu hoạch chế biến;
đảm bảo mật độ trồng hợp lý; sử dụng phân bón cân đối hiệu qủa;
trồng xen cây họ đậu
Diễn giảng + Thực tập
Giải pháp khoa học kỹ thuật tổng hợp để nâng cao
Trang 5với khoai mì để duy trì
độ phì nhiêu của đất trồng khoai mì và tăng thu nhập;
phòng trừ sâu bệnh cỏ dại trên khoai mì;
kỹ thuật canh tác khoai mì bền vững trên đất dốc; tận dụng thân lá khoai mì để chăn nuôi
năng suất và lợi nhưận trồng mì
4.2 Cấu trúc chi tiết nội dung môn học
Chương 1: Nguồn gốc, phân bố, giá trị kinh tế của cây khoai mì
Bài 1: Nguồn gốc, phân bố, giá trị kinh tế của cây khoai mì
Hoạt động 3 tiết Giảng và hướng dẫn thực hành Giảng viên: Hoàng Kim
(2 tiết lý thuyết + 1 tiết thực tập) Nội dung Lý thuyết:
1.1 Phân loại, nguồn gốc, vùng phân bố, lịch sử phát triển 1.2 Hiện trạng sản xuất khoai mì trên thế giới và Việt Nam 1.3 Giá trị kinh tế của cây khoai mì Việt Nam
Thực tập:
1.4: Học trực tuyến qua mạng và tìm thông tin trên internet Giảng viên hướng dẫn chung và thực tập nhóm:
+ Thu thập thông tin về cây khoai mì ? + Cách viết bản tin khoa học về cây khoai mì ? Trước khi
học 1) Đọc tài liệu học tập chính:Hoàng Kim, 2008 Chương 1. Cây sắn: phân loại, nguồn
gốc, giá trị dinh dưỡng, vị trí kinh tế, Trong sách: Bài giảng
Cây Lương thực (3 Cây sắn) Lưu hành nội bộ Trường Đại
học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh , 98 trang 2) Đọc học liệu trực tuyến trên internet (bài tương ứng): CASSAVAVIET http://cassavaviet.blogspot.com/
CAYLUONGTHUC http://cayluongthuc.blogspot.com FOODCROPVIET http://blog.360.yahoo.com/hoangkim_dhnl 3) Đọc tài liệu tham khảo:
Mục 7 tài liệu số: 7.1.1, 7.1.2, 7.2.4 7.2.5
Trang 6Sau khi học + Tự học, tự nghiên cứu chương 1
+ Làm bài tập chương 1 + Đọc tài liệu học tập chương 2 Phương
pháp và
phương
tiện
Phương pháp + Lý thuyết: Diễn giảng bằng power point + Thực tập: Thực hành nhóm
Phương tiện + Lý thuyết: Học liệu, projector, máy vi tính, bảng, phấn + Thực tập: projector, máy vi tính, bảng, phấn, giấy Ao, cân
Tổ chức và
thực hiện + Nghe giảng lý thuyết: 2 tiết+ Thực hành, thực tập
* Hướng dẫn chung và làm việc nhóm: 1 tiết
* Internet: (minh họa trong diễn giảng)
* Làm bài tập trên lớp: (kết hợp thuyết trình seminar)
* Giao làm bài tập ở nhà: (chi tiết kèm tài liệu học tập) + Tự học, tự nghiên cứu
Chương 2: Cây khoai mì: hình thái, sinh trưởng và phát triển
Bài 2: Cây khoai mì : hình thái, sinh trưởng và phát triển
Hoạt động 2 tiết giảng và hướng dẫn thảo luận Giảng viên: Hoàng
Kim (2 tiết lý thuyết) Nội dung Lý thuyết:
2.1 Hình thái cây khoai mì: rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt 2.2 Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển của cây khoai mì 2.3 Đặc điểm các giai đoạn, yêu cầu ngoại cảnh và chất dinh dưỡng
2.4 Sự hình thành và phát triển của cơ quan sinh sản Trước khi
học 1) Đọc tài liệu học tập chính:Hoàng Kim, 2008 Chương 2. Cây khoai mì: hình thái, sinh
trưởng và phát triển Trong sách: Bài giảng Cây Lương thực
(3 Cây khoai mì) Lưu hành nội bộ Trường Đại học Nông
Lâm thành phố Hồ Chí Minh , 98 trang 2) Đọc học liệu trực tuyến trên internet (bài tương ứng): CASSAVAVIET http://cassavaviet.blogspot.com/
CAYLUONGTHUC http://cayluongthuc.blogspot.com FOODCROPVIET http://blog.360.yahoo.com/hoangkim_dhnl 3) Đọc tài liệu tham khảo:
Mục 7 tài liệu số: 7.1.1, 7.1.2,
Trang 74) Thảo luận nhóm về 2 nội dung:
+ Dạng hình lý tưởng của cây khoai mìcó năng suất cao?
+ Đặc điểm sinh lý của ruộng khoai mìcó năng suất cao?
Sau khi học + Tự học, tự nghiên cứu chương 2
+ Làm bài tập chương 2 + Đọc tài liệu học tập chương 3 Phương
pháp và
phương
tiện
Phương pháp + Giảng lý thuyết bằng power point + Thực hành: Thảo luận nhóm Phương tiện
+ Lý thuyết: Học liệu, projector, máy vi tính, bảng, phấn + Thực hành: projector, máy vi tính, bảng, phấn, cân tinh bột
Tổ chức và
thực hiện + Giảng lý thuyết: 2 tiết+ Thảo luận nhóm:
* Video/Internet: (minh họa trong diễn giảng)
* Giao làm bài tập ở nhà:(chi tiết kèm tài liệu học tập) + Tự học, tự nghiên cứu
Chương 3: Khí hậu và đất trồng khoai mì
Bài 3: Khí hậu và đất trồng khoai mì Hoạt động 2tiết giảng lý thuyết Giảng viên: Hoàng Kim
(2 tiết lý thuyết ) Nội dung Lý thuyết:
3.1 Khí hậu: Nhiệt độ, ánh sáng, nước, ẩm độ đất, lượng mưa
3.2 Đất đai: Loại đất, chất dinh dưỡng, động thái hấp thụ NPK
3.3 Hiện tượng thiếu chất dinh dưỡng của cây khoai mì 3.4 Vùng trồng và thời vụ trồng khoai mì ở Việt Nam Trước khi học 1) Đọc tài liệu học tập chính:
Hoàng Kim, 2008 Chương 3. Khí hậu và đất trồng khoai mì
Trong sách: Bài giảng Cây Lương thực (3 Cây khoai mì)
Lưu hành nội bộ Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ
Chí Minh, 98 trang 2) Đọc học liệu trực tuyến trên internet (bài tương ứng): CASSAVAVIET http://cassavaviet.blogspot.com/
CAYLUONGTHUC http://cayluongthuc.blogspot.com FOODCROPVIET http://blog.360.yahoo.com/hoangkim_dhnl 3) Đọc tài liệu tham khảo:
Mục 7, tài liệu số: 7.1.1, 7.1.2, 7.2.4 7.2.5
Trang 8Sau khi học + Tự học, tự nghiên cứu chương 3
+ Làm bài tập chương 3 + Đọc tài liệu học tập chương 4 Phương pháp
và phương
tiện
Phương pháp + Giảng lý thuyết bằng power point + Thực hành: Thảo luận nhóm Phương tiện
+ Lý thuyết: Học liệu, projector, máy vi tính, bảng, phấn + Thực hành: projector, máy vi tính, bảng, phấn, bảng so màu
Tổ chức và
thực hiện + Nghe giảng lý thuyết: 2 tiết+ Thảo luận nhóm:
* Video/Internet: (minh họa trong diễn giảng)
* Giao làm bài tập ở nhà: (chi tiết kèm tài liệu học tập) + Tự học, tự nghiên cứu
Chương 4: Giống khoai mì, công nghệ chọn tạo và nhân giống khoai mì
Bài 4: Giống khoai mì, công nghệ chọn tạo và nhân giống khoai mì
Hoạt động 4 tiết Diễn giảng + Thực hành Giảng viên: Hoàng
Kim (3 tiết lý thuyết + 1 tiết thực hành) Nội dung Lý thuyết:
4.1. Chọn tạo giống khoai mì trên thế giới và Việt Nam 4.2 Một số giống khoai mì tốt phổ biến hiện nay 4.3 Công nghệ chọn tạo và nhân giống khoai mì
Thực hành: Tham quan đồng ruộng và thảo luận nhóm + Nhận diện phân biệt một số giống khoai mì?
+ Cách cân đo, đánh giá và dự tính năng suất khoai mì củ tươi?
+ Cách dùng cân tinh bột khoai mì để xác định hàm lượng tinh bột?
Trước khi học 1) Đọc tài liệu học tập chính:
Hoàng Kim, 2008 Chương 4. Giống khoai mì, công nghệ
chọn tạo và nhân giống khoai mì lai Trong sách: Bài giảng
Cây Lương thực (3 Cây khoai mì) Lưu hành nội bộ Trường
Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh , 98 trang 2) Đọc học liệu trực tuyến trên internet (bài tương ứng):
Trang 9CAYLUONGTHUC http://cayluongthuc.blogspot.com FOODCROPVIET http://blog.360.yahoo.com/hoangkim_dhnl 3) Đọc tài liệu tham khảo:
Mục 7 tài liệu số: 7.1.1, 7.1.2, 7.2.1, 7,2.2, 7.2.3 7.2.4
4) Chọn nội dung tiểu luận học phần cây sắn Sau khi học + Tự học, tự nghiên cứu chương 4
+ Đọc tài liệu học tập chương 5 + Viết tiểu luận học phần cây khoai mì Phương pháp
và phương
tiện
Phương pháp : Diễn giảng bằng power point Phương tiện : Học liệu, projector, máy vi tính, bảng, phấn
Tổ chức và
thực hiện + Giảng lý thuyết bằng power point+ Thực hành: Thảo luận nhóm
+ Tự học, tự nghiên cứu + Viết tiểu luận học phần cây khoai mì
Chương 5: Kỹ thuật canh táckhoai mì
Tên bài 5: Kỹ thuật canh táckhoai mì
Hoạt động 4 tiết Giảng lý thuyết Giảng viên: Hoàng Kim
(3 tiết lý thuyết + 1 tiết thực hành) Nội dung L ý thuyết
5.1 Những biện pháp kỹ thuật chủ yếu canh tác khoai mì 5.2 Quy trình kỹ thuật canh tác khoai mì cho vùng Đông Nam Bộ
5.3 Tiêu chuẩn ngành về khảo nghiệm giống khoai mì 5.4 Cây khoai mì Việt Nam: hiện trạng, bài học và định hướng nghiên cứu phát triển
Thực hành, thực tập:
5.5 Quan sát kỹ thuật canh tác khoai mì bền vững trên đất dốc, cách
trồng băng chống xói mòn, trồng xen cây họ đậu, kỹ thuật bón phân hợp lý, kỹ thuật rãi vụ trồng và thu hoạch
Trước khi học 1) Đọc tài liệu học tập chính:
Hoàng Kim, 2008 Chương 5. Kỹ thuật canh táckhoai mì
Trong sách: Bài giảng Cây Lương thực (3 Cây khoai mì)
Lưu hành nội bộ Trường Đại học Nông Lâm thành phố Hồ
Chí Minh , 98 trang
Trang 102) Đọc học liệu trực tuyến trên internet (bài tương ứng): CASSAVAVIET http://cassavaviet.blogspot.com/
CAYLUONGTHUC http://cayluongthuc.blogspot.com FOODCROPVIET http://blog.360.yahoo.com/hoangkim_dhnl 3) Đọc tài liệu tham khảo:
+ Tại Mục 7 (Tài liệu số: 7.1.1, 7.1.2, 7.2.1, 7,2.2, 7.2.3
7.2.4) 4) Viết tiểu luận học phần cây khoai mì Sau khi học + Tự học, tự nghiên cứu chương 4
+ Đọc tài liệu học tập chương 5 + Viết tiểu luận học phần cây khoai mì Phương pháp
và phương
tiện
Lý thuyết:
+ Phương pháp : Diễn giảng bằng power point + Phương tiện : Học liệu, projector, máy vi tính, bảng, phấn Thực hành:
Tham quan đồng ruộng và thảo luận nhóm về 4 nội dung: + Kỹ thuật canh tác khoai mì bền vững trên đất dốc ?
+ Kỹ thuật trồng xen cây họ đậu để tăng thu nhập và cải tạo đất?
+ Nhận diện sâu bệnh hại khoai mì và sự thiếu chất dinh dưỡng?
+ Quan sát TN bón phân khoai mì dài hạn và kỹ thuật rãi vụ?
Tổ chức và
thực hiện + Nghe giảng lý thuyết: 3 tiết+ Tự học, tự nghiên cứu
+ Viết tiểu luận học phần cây sắn
5 ĐÁNH GIÁ HOÀN TẤT MÔN HỌC
+ Điểm bài thu hoạch là điểm đánh giá bộ phận, chấm theo thang điểm 10, làm tròn đến một chữ số thập phân, trọng số 40%
+ Điểm thi trắc nghiệm kết thúc học phần, chấm theo thang điểm 10, làm tròn đến một chữ số thập phân, trọng số 60%
+ Điểm học phần là tổng điểm của hai lần đánh giá nhân với trọng số tương ứng
+ Điểm môn học cây lương thực là điểm trung bình của các học phần lúa,
ngô, sắn,…làm tròn đến một chữ số thập phân, sau đó được chuyển thành điểm chữ:
A (8,5 -10) : Giỏi
B (7,0-8,4) : Khá
C (5,5-6,9) : Trung bình
D (4,0 -5,4): Trung bình yếu