Gắn liền với đổi mới về nội dung là đổi mới về ph-ơng pháp dạy học, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngời học cũng nh yêu cầu của xã hội đối với nguồn nhân lực năng động, t duy sán
Trang 1một số Khó KHĂN trong quá trình Đổi mới phơng pháp dạy học Lịch Sử ở trờng THPT ba đình
Phần I/ Đặt vấn đề
Tất cả các nớc phát triển trên thế giới đều coi Lịch sử là môn học cơ bản trong chơng trình giáo dục phổ thông Đối với nớc ta, trên con đờng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế thì môn Lịch sử càng giữ vai trò quan trọng trong quá trình trang bị kiến thức cơ sở, giáo dục các giá trị truyền thống, góp phần xác lập bản lĩnh của thế hệ trẻ, giúp cho những thanh niên Việt Nam bớc vào đời một cách vững vàng để thực hiện trách nhiệm công dân đối với xã hội Trong những năm học qua (từ năm 2006), Bộ GD-ĐT đã tiến hành đổi mới nội dung SGK ở bậc THPT Gắn liền với đổi mới về nội dung là đổi mới về
ph-ơng pháp dạy học, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của ngời học cũng nh yêu cầu của xã hội đối với nguồn nhân lực năng động, t duy sáng tạo, chủ
động Đối với bộ môn Lịch sử việc đổi mới phơng pháp dạy học là hết sức cần thiết, bởi vì bản thân Lịch sử là những con số, sự kiện, hiện tợng khô khan, khó nhớ Bản chất Lịch sử đã xảy ra trong quá khứ, vì vậy ngời dạy và ngời học cần phải "hợp tác" để xây dựng lại quá khứ trên cơ sở những con số, sự kiện, hiện t -ợng đó Vấn đề đặt ra là làm sao để học sinh không bị nhàm chán, phải hứng thú khi học thì mới giúp cho các em nắm đợc Lịch sử một cách chủ động và khắc sâu từng đơn vị kiến thức
Thực hiện chủ trơng chung của Bộ ĐT và những hớng dẫn của Sở
GD-ĐT về đổi mới phơng pháp dạy học Lịch sử, trong những năm qua ở trờng THPT
Ba Đình chúng tôi đã tích cực đổi mới phơng pháp trong từng bài, từng tiết dạy Lịch sử Qua quá trình thực hiện toàn cấp từ lớp 10 đến lớp 12, chúng tôi mới có
điều kiện nhìn nhận, đánh giá và rút ra những bài học kinh nghiệm Đồng thời cũng mạnh dạn nêu lên những khó khăn hiện nay trong quá trình thực hiện đổi mới phơng pháp để trên cơ sở đó làm bài học cho bản thân giáo viên, học sinh và tham mu với các cấp quản lý cùng khắc phục khó khăn để tiếp tục hoàn thiện hơn trong những năm tiếp theo
Trang 2Phần II/ Giải quyết vấn đề
1 Những u điểm trong quá trình thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học Lịch sử ở trờng THPT Ba Đình.
Để phù hợp với xu thế phát triển của nền giáo dục hiện nay cũng nh chủ
tr-ơng đổi mới phtr-ơng pháp trong dạy học Bộ môn Lịch sử ở trờng THPT Ba Đình cũng có nhiều đổi mới trong các khâu cơ bản của quá trình dạy học
Với đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình hăng hái trong giảng dạy, những giáo viên môn Lịch sử luôn tìm tòi học hỏi kinh nghiệm giảng dạy của các thầy, cô trong nhà trờng Đồng thời, tích cực soạn giảng theo hớng đổi mới phơng pháp, tiếp cận với những phơng tiện dạy học hiện đại nh: máy chiếu hắt, phần mềm Microsoft PowerPoint, Violet…sử dụng tối đa các phơng tiện, thiết bị của bộ môn nh : bản đồ, lợc đồ, tranh ảnh Lịch sử để phục vụ cho đổi mới phơng pháp dạy học Số lợng sử dụng phơng tiện, thiết bị trong mỗi năm học ngày càng tăng
Cụ thể nh sau:
Bản đồ, lợc đồ, sơ đồ Tranh ảnh 2007-2008 235 120
2008-2009 260 150
2009-2010 287 173
Số tiết dạy trên các phòng chức năng, sử dụng giáo án điện tử Microsoft PowerPoint, Violet không ngừng tăng lên :
Cùng với việc sử dụng các thiết bị, phơng tiện dạy học hiện đại, các đồng chí giáo viên còn su tầm những đoạn phim t liệu Lịch sử đa vào bài giảng để tạo
điều kiện cho các em học sinh đợc tiếp cận với những t liệu gốc của Lịch sử, hay làm hình ảnh minh hoạ, gây hứng thú trong quá trình học tập Lịch sử
Trong quá trình dạy học, các đồng chí giáo viên đã tích cực áp dụng phơng pháp mới, trên cơ sở lấy học sinh làm trung tâm, hớng dẫn các em học sinh giải quyết từng đơn vị kiến thức trong bài học, nh: dạy học nêu vấn đề, tổ chức thảo luận theo nhóm, tăng cờng tự làm việc của học sinh bằng việc sử dụng phiếu học
Trang 3tập Bên cạnh đó còn đổi mới trong kiểm tra, đánh giá để phát huy tính tích cực, sáng tạo của ngời học
Trong quá trình dạy học, học sinh đã tích cực và có hứng thú khi học môn Lịch sử, chất lợng học sinh hiểu và nắm đợc bài cao Đặc biệt chất lợng đại trà năm sau cao hơn năm trớc, điều này đợc thể hiện trong kiểm tra chất lợng các môn thi TN khối 12 - năm học 2009-2010 (Sử dụng đề thi của Sở GD-ĐT Thanh Hóa) Kết quả nh sau:
Mức điểm Số lợng học sinh Tỉ lệ %
Tổng: 538 100.0%
2 Một số hạn chế trong quá trình thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học Lịch sử ở trờng THPT Ba Đình
Trong những năm qua nhà trờng đã đầu t trang bị cơ sở vật chất nh: các loại bản đồ, lợc đồ, tranh ảnh Lịch sử, các phòng chức năng, máy chiếu hắt, máy chiếu đa năng tuy nhiên bản thân bản đồ, lợc đồ thờng đợc cấp về chậm hơn so với chơng trình dạy của giáo viên, cha có sự đồng bộ giữa các thiết bị và giữa thiết bị với phòng học Vì vậy, phòng học chức năng cha đạt chuẩn về âm thanh,
ánh sáng, khoảng cách, vệ sinh an toàn học đờng Bên cạnh đó, do các phòng chức năng ở xa nên việc di chuyển và ổn định học sinh mất rất nhiều thời gian nên ảnh hởng không nhỏ đến tiến trình giờ dạy của giáo viên
Trong quá trình đổi mới, các đồng chí giáo viên đã tổ chức hoạt động theo nhóm nhằm phát huy khả năng độc lập suy nghĩ, tìm tòi, sau đó tranh luận trong nhóm và đi đến kết luận của nhóm học sinh Tuy nhiên, việc chia nhóm ở nhiều tiết dạy còn mang tính hình thức, máy móc Điều này thể hiện trong việc lạm dụng chia nhóm, bài nào cũng phải chia nhóm, thậm chí trong một tiết có tới 2
đến 3 lần chia nhóm Trong quá trình thảo luận nhóm số học sinh tự giác làm việc cha cao, hiệu quả thấp Mặt khác, câu hỏi sử dụng để chia nhóm cho học sinh thảo luận cha hợp lý
VD: khi dạy bài "Chiến tranh giành độc lập 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ" – giáo viên cho thảo luận nhóm với câu hỏi: "ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành
độc lập 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ"
Trang 4Với câu hỏi này giáo viên chia nhóm sẽ làm mất rất nhiều thời gian, vì những
đơn vị kiến thức của câu hỏi này trong SGK đã viết rất rõ học sinh chỉ cần theo dõi SGK là có thể trả lời đúng
Sử dụng quá nhiều tranh ảnh, phim t liệu trong một bài giảng: Hiện nay
tr-ớc sự bùng nổ của công nghệ thông tin, giúp cho giáo viên tiếp cận với t liệu tranh, ảnh, phim t liệu Lịch sử rất dễ dàng Tuy nhiên, ở một số bài giảng của giáo viên sử dụng quá nhiều hình ảnh nên sa vào trình chiếu hình ảnh, phim t liệu
mà không chú ý đến khai thác hình ảnh, làm giảm hiệu quả của t liệu
Nh trên đã nói, việc sử dụng tranh ảnh lịch sử nhiều nhng phần lớn chỉ mang tính minh hoạ, mà giáo viên ít có quan niệm đó là t liệu Lịch sử Vì vậy trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần phải sử dụng một hệ thống câu hỏi gợi
mở để giúp học sinh từng bớc tìm hiểu nội dung t liệu
VD: Khi khai thác hình 56: Tình cảnh nông dân Pháp trớc cách mạng (SGK Lịch sử lớp 10 Ban cơ bản trang 151), giáo viên có thể sử dụng hệ thống câu hỏi nh:
-Thể trạng ngời nông dân nh thế nào?
-Trên lng cõng mấy ngời? Họ là ai?
-Trên tay ngời nông dân cầm cái gì? Công cụ đó nói lên điều gì?
-Trên mảnh ruộng của ngời nông dân có những con vật gì?
v v
Với việc sử dụng hệ thống câu hỏi trên, giúp cho học sinh khái quát đợc nguyên nhân làm cho nền nông nghiệp nớc Pháp lạc hậu và tình cảnh nông dân Pháp trớc cách mạng
Vẫn còn quan niệm đổi mới là tích cực phát vấn học sinh, vì vậy trong một tiết học sử dụng quá nhiều câu hỏi phát vấn, làm cho các đơn vị kiến thức bị xé nhỏ thậm chí là những đơn vị kiến thức không trọng tâm chỉ dành cho học sinh
tự tìm hiểu, nhng giáo viên vẫn phát vấn Nh vậy, tiết học trở thành một bài phỏng vấn của giáo viên đối với học sinh, làm cho tiết học trở nên đơn điệu và nhàm chán
Trong dạy học lịch sử việc sử dụng các phơng pháp tờng thuật, miêu tả là hết sức quan trọng nhằm tạo biểu tợng cho học sinh về một trận đánh, một chiến dịch, hay một nhân vật Lịch sử Tuy nhiên hiện nay một bộ phận giáo viên trẻ khi tiến hành đổi mới đã làm mất đi những phơng pháp u thế, không tận dụng đợc khả năng tạo ra sự xúc động, sự rung cảm của học sinh Hoặc việc trình bày còn
Trang 5nghèo nàn về hình ảnh, ngữ điệu Do đó tác dụng giáo dục của bộ môn, cũng nh
sự say mê học tập của học sinh bị hạn chế
Cha quan niệm đúng về vai trò của câu hỏi củng cố: Câu hỏi củng cố bài
đ-ợc sử dụng khi kết thúc mỗi tiết học, bài học Do đó, nó là dạng câu hỏi mang tính xuyên suốt, lôgíc hay là trọng tâm của bài dạy, học sinh chỉ có thể sử dụng kiến thức của bài học trên cơ sở t duy tổng hợp thì mới giải quyết đợc Tuy nhiên hiện nay khi sử dụng giáo án điện tử giáo viên thờng đa ra từ 1 đến 3 câu hỏi trắc nghiệm về mốc thời gian, nhân vật hay một thuật ngữ, khái niệm, một đơn vị kiến thức trả lời ngắn
VD: Khi kết thúc bài 31: Cách mạng t sản Pháp cuối thế kỷ XVIII giáo viên sử dụng câu hỏi để củng cố dới dạng trắc nghiệm sau:
"Thời kỳ nào cách mạng Pháp đạt đến đỉnh cao?"
a Nền Quân chủ lập hiến b Phái Girongdanh nắm quyền
c Nền chuyên chính Giacôbanh d Nền đốc chính
Với câu hỏi củng cố trên học sinh chỉ cần ghi nhớ bài dạy của giáo viên là
có thể trả lời đợc Vì vậy, nó không rèn luyện cho các em các hệ thống kĩ năng phân tích, so sánh, đối chiếu hay t duy khái quát hoá, lôgíc Cũng từ bài trên,
giáo viên có thể sử dụng câu hỏi củng cố: "Nhận xét về tiến trình cách mạng t sản Pháp?" hoặc "Tại sao nói thời kỳ chuyên chính Giacôbanh là đỉnh cao của cách mạng t sản Pháp?" thì hiệu quả và sự nhận thức của học sinh sẽ sâu hơn
rất nhiều
Trong quá trình đổi mới giáo viên đã sử dụng giáo án điện tử đợc trình chiếu bởi các phần mềm Powerpoint, Violet rất nhiều tiết dạy, giáo viên đã thoát ly hoàn toàn bảng viết Qua quá trình thực nghiệm cách dạy này chúng tôi nhận thấy đối với bộ môn Lịch sử là không phù hợp, khi nội dung bài giảng đợc giáo viên đánh máy sẵn sau đó kết hợp với trình chiếu và giảng Nh vậy khi hết mỗi Slide lại đến Slide khác xuất hiện trên màn hình nên học sinh không "đọng lại" những đơn vị kiến thức trớc để có thể nắm đợc kiến thức sau, hay không có một hệ thống cấu trúc bài học khi kết thúc Mặt khác, đôi khi sự kết hợp sẽ
không thể thuần thục giữa các thao tác nên lớp học lại rơi vào tình trạng "Thầy chiếu, trò chép" Đối với điểm hạn chế này, chúng tôi đã phối kết hợp giữa việc
sử dụng các phơng tiện hiện đại để trình chiếu những tranh ảnh, sơ đồ, lợc đồ, bảng biểu, chiếu phim t liệu rất hiệu quả, thay vì giáo viên phải trên trên bảng thì đã có sẵn trên màn hình, vừa tiết kiệm đợc thời gian, diện tích bảng, vừa giúp cho học sinh ngồi ở mọi vị trí trong cả lớp có thể theo dõi đợc những thiết bị dạy
Trang 6học trên Còn đối với nội dung bài học chúng tôi vẫn viết lên bảng theo tiến trình tiến trình để học sinh có một hệ thống kiến thức lôgíc
Đánh đồng việc đổi mới phơng pháp dạy học với đổi mới phơng tiện dạy học: Hiện nay có một thái cực cho rằng việc sử dụng cách phơng tiện hiện đại
nh giáo án điện tử, máy chiếu đó chính là đã đổi mới phơng pháp dạy học Đây
là quan niệm sai lầm vì đó chỉ là những phơng tiện hiện đại để hỗ trợ cho việc đổi mới phơng pháp có hiệu quả hơn chứ không thể thay thế đợc phơng pháp Bởi vì bản thân phơng pháp tồn tại khách quan, trong quá trình lên lớp ngời thầy sẽ phải
sử dụng linh hoạt tích hợp các phơng pháp để chỉ cho học sinh con đờng tìm đến chân lý
Vẫn còn tình trạng rập khuôn một cách máy móc các bớc lên lớp: ổn định lớp, kiểm tra bài cũ mà việc ổn định lớp là ổn định tổ chức trong suốt quá trình học tập, hay kiểm tra bài cũ có thể đợc tiến hành trớc, trong bài dạy
3 Những nguyên nhân làm cho quá trình đổi mới phơng pháp dạy học lịch
sử còn khó khăn.
Trang thiết bị hỗ trợ cho việc đổi mới cha đồng bộ, việc cấp mới các phơng tiện, thiết bị nh bản đồ, lợc đồ, tranh ảnh Lịch sử cha kịp thời với phân phối chơng trình đổi mới SGK Rất nhiều tranh ảnh, bản đồ, lợc đồ lịch sử không có lời chú dẫn, giải thích nội dung, hay hớng dẫn sử dụng kênh hình Việc biên soạn SGK Lịch sử
so với phân phối chơng trình còn nhiều bất cập, làm ảnh hởng rất lớn đến việc lựa chọn kiến thức cơ bản để truyền thụ cho học sinh cũng nh gây khó khăn trong quá trình đổi mới phơng pháp của giáo viên Việc kiểm tra thi cử vẫn theo lối cũ, định h-ớng việc học tập của học sinh theo lối khoa cử, học thuộc lòng, cha khuyến khích cách học thông minh, sáng tạo
Về phía giáo viên cha đợc trang bị đầy đủ và có hệ thống về lý luận đổi mới phơng pháp, đang còn lúng túng trong quá trình vận dụng đổi mới phơng pháp dạy học vào tình hình thực tiễn tại nhà trờng Kĩ năng sử dụng vi tính và các phơng tiện, thiết bị dạy học hiện đại còn hạn chế Số tiết trung bình của mỗi giáo viên còn khá nặng, năm học 2009-2010 trung bình mỗi một đồng chí trong nhóm dạy 18 tiết/ tuần Điều này ảnh hởng đến việc đầu t soạn giáo án, tìm tòi phơng pháp mới của giáo viên Động lực dạy học có phần suy giảm trong một bộ phận giáo viên do sự tác động kinh tế khó khăn, vị trí ngời giáo viên dạy môn lịch sử trong xã hội đang bị xem nhẹ
Về phía học sinh: vẫn quen lối học thụ động, gây khó khăn cho cho việc áp dụng lối dạy hoạt động tích cực, sáng tạo Bên cạnh đó, là sự bất cập trong hệ
Trang 7thống giáo dục, thi cử cha đổi mới, nên học sinh “thi gì học đó”, bản thân trong
mỗi em học sinh đều học lệch, các em chỉ chú trọng đến những môn thi Đại học, Cao đẳng của mình còn các bộ môn khác chỉ là học mang tính đối phó Một thực
tế hiện nay, những học sinh theo học ngành Lịch sử đầu vào đã khó, nh ng khi ra trờng để kiếm đợc công ăn, việc làm lại càng khó hơn rất nhiều so với các ngành khác Vì vậy, hiện nay ở trờng THPT Ba Đình số học sinh theo học khối C nói chung và môn Lịch sử nói riêng rất ít Tuyển sinh khối 10 của trờng THPT Ba
Đình trong 3 năm học gần đây nh sau:
Năm học Tổng
số học sinh
Số l-ợng
Tỷ lệ
%
Số l-ợng
Tỷ lệ
%
Số l-ợng
Tỷ lệ
%
Số l-ợng
Tỷ lệ
%
Từ việc chỉ tập trung vào học những môn phục vụ cho khối thi Đại học, Cao
đẳng nên dẫn đến một quan niệm rất phổ biến hiện nay trong học sinh đó là chia các môn học thành hai tính chất “môn chính” và “môn phụ” Vì là “môn chính” nên các em phải đầu t nhiều thời gian, công sức vào học tập, còn các “môn phụ” chỉ mang tính qua loa, đại khái, để đối phó với giáo viên Quan niệm này rất nguy hiểm khi nó không chỉ tồn tại ở học sinh mà còn ở một bộ phận giáo viên
và phụ huynh Cũng từ quan niệm “môn chính”, “môn phụ” nên dẫn đến thái độ
đối với các thầy cô cũng có nhiều thay đổi theo chiều hớng tiêu cực…
Chúng tôi đã tiến hành lấy phiếu điều tra 538 học sinh khối 12 năm học
2009- 2010, câu hỏi đợc đặt ra: Môn học mà em yêu thích nhất?
Cho kết quả nh sau:
Tổng: 538 hs = 100%
Vì sao em thích môn học đó?
Trang 8Có tới 95% học sinh trả lời vì môn học đó phục vụ cho em thi Đại học, cao
đẳng sau này
Vì sao em không thích học môn Lịch sử?
Khô khan Khó nhớ và khó
hiểu
Không phục vụ cho thi
Đại học, Cao đẳng của
bản thân
Vì không có thời gian dành cho môn lịch sử
Vì phải đầu t thời gian vào các môn học đợc các em học sinh coi là chính , nên thời gian ở nhà dành cho môn lịch sử rất ít, thậm chí các em
chỉ tranh thủ thời gian ra chơi để ôn lại bài cũ, đối phó với việc kiểm tra bài
cũ của thầy, cô giáo Qua việc điều tra 547 học sinh khối 12, với câu hỏi: ở
nhà em dành thời gian học môn Lịch sử nh thế nào?
4 Một số kiến nghị đề xuất.
-Thứ nhất về phía giáo viên:
Tích cực tiến hành đổi mới phơng pháp, tuy nhiên phải tiến hành đổi mới trên cơ sở tiếp thu tinh hoa của những phơng pháp truyền thống kết hợp những phơng pháp hiện đại Hạn chế phơng pháp “đọc chép” hay "chiếu chép", mà phải
"lấy học sinh làm trung tâm", phát huy tính tích cực, độc lập nhận thức của ngời
học trong đó chú ý rèn luyện t duy và hệ thống các kỹ năng Có thể nhận rõ điều này qua sự so sánh phơng pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong bảng sau:
1 Trình bày miệng
Thầy thông báo, miêu tả, tờng thuật
giải thích và tự rút ra kết luận , trò
ghi các kết luận
1 Trình bày miệng
Thầy kết hợp hài hoà trình bày nêu vấn đề với thông báo, gợi mở để trò tự rút ra kết luận cần thiết
2 Sử dụng đồ dùng trực quan ( bản
đồ, tranh ảnh, bảng biểu).
Mang tính minh hoạ GV dựa vào
đồ dùng trực quan để trình bày kiến
thức
2 Sử dụng đồ dùng trực quan ( bản đồ, tranh ảnh, bảng biểu).
Nh một nguồn kiến thức GV nêu vấn
đề, gợi mở HS sử dụng đồ dùng trực quan và tự rút ra nhận xét
3 Các loại tài liệu học tập.
- GV lặp lại hoàn toàn hoặc tóm tắt
3 Các loại tài liệu học tập.
- GV lựa chọn kiến thức cơ bản trong
Trang 9SGK, kể chuyện ngoài SGK.
- Sử dụng các tài liệu tham khảo có
tính minh hoạ hoặc ít sử dụng tài
liệu tham khảo
SGKđể giảng dạy
- Tăng cờng sử dụng tài liệu tham khảo
để làm rõ kiến thức cơ bản GV hớng dẫn, gợi mở để HS làm việc với nguồn
sử liệu, rút ra các kiến thức cần nắm
4 Giảng dạy lí thuyết
- ít gắn với thực hành
- ít ra bài tập về nhà cho HS
4 Giảng dạy lí thuyết
- Để nâng cao trình độ nhận thức của
HS, làm cơ sở để vận dụng những kiến thức đã học vào thực hành
- Tăng cờng ra bài tập về nhà cho HS
Không đợc xem nhẹ những đặc trng của bộ môn: Trong quá trình dạy học lịch sử cần phải tăng cờng tính cụ thể, tính hình ảnh, khả năng gây xúc cảm của các thông tin về các sự kiện, hiện tợng lịch sử, nhân vật lịch sử : Nguồn gốc tạo nên hình ảnh về sự kiện, con ngời quá khứ trong dạy học Lịch sử là lời nói của giáo viên và học sinh, tranh ảnh, bản đồ, các đoạn trích từ các tác phẩm văn học, nghệ thuật, phim ảnh Trong đó , lời nói rõ ràng, giàu hình ảnh, sinh động, hấp dẫn của giáo viên nh : tờng thuật, miêu tả, kể chuyện, nêu đặc điểm nhân vật lịch sử có ảnh hởng lớn đến sự thu hút, lôi cuốn học sinh say mê học Sử, khám phá Lịch sử
Tổ chức cho học sinh làm việc nhiều hơn với các nguồn sử liệu : Sử dụng t liệu là yêu cầu đầu tiên trong học tập Lịch sử, vì đây là dịp học sinh "tiếp cận" với quá khứ T liệu Lịch sử có trong SGK, các hình ảnh, bản đồ, lợc đồ, phim t liệu Thông qua các hoạt động học tập, chú trọng rèn luyện các phơng pháp học tập, nghiên cứu, khai thác t liệu Lịch sử cho học sinh
Tổ chức các cuộc trao đổi thảo luận dới nhiều hình thức khác nhau: Tạo
điều kiện cho học sinh tự mình nêu lên các vấn đề để học tập, đợc độc lập giải quyết các vấn đề, rèn luyện khả năng trình bày ý kiến Từ đó học sinh lĩnh hội
đ-ợc nội dung học tập theo tinh thần mới của dạy học hiện đại: Dạy học tự khám phá, tự phát hiện
Đa dạng hoá các hình thức tổ chức dạy học lịch sử : Ngoài việc dạy học ở lớp, ở phòng bộ môn, cần phải tổ chức các buổi ngoại khóa tại di tích Lịch sử, gặp gỡ, trao đổi trực tiếp với các nhân chứng Lịch sử, nhân vật Lịch sử để gây
Trang 10hứng thú cho học sinh, từ đó hình thành nên lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê
h-ơng đất nớc
Đổi mới trong kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh : Yêu cầu của việc đánh giá kết qủa dạy học lịch sử là: toàn diện, khách quan, chính xác, phù hợp với mức độ, phạm vi kiến thức và có tác dụng tích cực điều chỉnh hoạt
động học của học sinh
Trong tiến trình ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học thì mỗi giáo viên phải không ngừng học hỏi, rèn luyện để có kỹ năng sử dụng tin học và kỹ năng sử dụng các phơng tiện, thiết bị khác
-Thứ hai về phía học sinh:
Cần phải thay đổi nhận thức về môn Lịch sử, không chỉ đơn thuần là học
để đối phó với thi tốt nghiệp, mà học Lịch sử là để biết về nguồn gốc con ngời, về văn minh nhân loại và quá trình phát triển của dân tộc ta, từ đó hình thành nên lòng yêu nớc, tự hào dân tộc Từ những bài học của ông, cha trong Lịch sử mà rút
ra bài học kinh nghiệm để ứng xử với cuộc sống hiện tại và tơng lai
Từ thay đổi nhận thức, mỗi học sinh phải có hành động đúng mực, dành thời gian đầu t vào học môn Lịch sử thỏa đáng, tích cực đổi mới phơng pháp học, làm bài tập ở nhà, hoàn thành các công việc đợc giáo viên giao nh: làm bài tập Lịch sử, chuẩn bị bài mới, su tầm t liệu, vẽ bản đồ, lợc đồ…Chủ động đọc sách,Chủ động đọc sách, tài liệu tìm hiểu các vấn đề Lịch sử Từ đó vơn lên là chủ trong quá trình lĩnh hội tri thức
- Về phía nhà quản lý:
Trớc hết, đối với Bộ Giáo dục và đào tạo: cần thay đổi cấu trúc chơng trình SGK Lịch sử hiện nay Bởi vì bộ SGK hiện nay còn nhiều bất cập: nh nội dung chơng trình còn rất nặng, điều này gây khó khăn cho ngời dạy và ngời học trong quá trình đổi mới phơng pháp Hoặc còn rất nhiều về các số liệu, sự kiện làm cho học sinh khó nhớ, hoặc nhớ máy móc dễ gây tâm lý nhàm chán
Bộ Giáo dục và đào tạo cần đổi cách thức ra đề thi tốt nghiệp, Đại học, Cao đẳng Trên tinh thần phát huy yếu tố sáng tạo, tránh học thuộc quá nhiều, nhớ máy móc, hoặc quá đánh đố học sinh
Về phía Nhà trờng cần nhìn nhận đúng vai trò và vị thế của môn Lịch sử trong quá trình hình thành nhân cách học sinh Từ đó đề ra những biện pháp nhằm phối hợp với giáo viên để đa chất lợng bộ môn ngày càng cao Bên cạnh
đó, BGH nhà trờng cần có kế hoạch bổ sung giáo viên dạy môn Lịch sử để cho số