Hỏi: Hệ quả của các cuộcGiảng: Các cuộc phát kiến địa lý đã giúp cho việc giao lu kinh tế và văn hoá Hỏi: Tại sao quý tộc phong kiến không tiếp tục + 1519-1522: Magienlanvồng quanh trái
Trang 1Ngày soạn : 22/8 /2015
Ngày dạy : 24 /8 /2015
Phần một : Khái quát lịch sử thế giới trung đại
Tiết 1
Bài 1 : Sự hình thànhvà phát triển của xã hội phong kiến ở
châu âu (thời sơ - trung kì trung đại )
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Trình bầy đợc sự ra đời của xã hội phong kiến ở Châu Âu
- Hiểu và giải thích khái niệm "lãnh địa phong kiến", đặc trng của nền kinh tế lãnh
địa phong kiến
Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa nền kinh tếlãnh địa va nền kinh tế trong thành thị trung đại
2 T tởng
Thấy đợc sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời:chuyển từ xã hội chiếm hữunô lệ sang xã hội phong kiến
3 Kĩ năng
Biết xác định đợc vị trí các quốc gia phong kiến châu âu trên bản đồ
Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hộichiếm hĩu nô lệ sang xã hội phong kiến
II Chuẩn bị :
- GV :Bản đồ châu âu thời phong kiến
Tranh ảnh mô tả hoạt động trong lãnh địa phong kiến va thành thị trung đại
xuống va tiêu diệt các
quốc gia này, lập nên
nhiều vơng quốc mới"Kể
tên một số quốc gia"
Hỏi: Sau đó ngời Gecman
đã làm gì?
Hỏi: Những việc ấy làm
xã hội phơng tây biến đổi
nh thế nào?
Hỏi: Những ngời nh thế
HS đọc phần 1, lắng nghe
HS : Quan sát bản đồ
HS trả lời: Chia ruộng đất,
phong tớc vị cho nhau
+ Bộ máy Nhà nớc chiếmhữu nô lệ sụp đổ
+ Các tầng lớp mới xuấthiện
1 Sự hình thành XHPK ởchâu Âu.15’
a Hoàn cảnh lịch sử
- Cuối thế kỷ V, ngờiGecman tiêu diệt các quốcgia cổ đại thành lập nhiềuvương quốc mới : Ăng-glụXắc-xụng, Phơ-răng, TõyGốt, Đụng Gốt
b Biến đổi trong xã hội
- Trờn lónh thổ Rụ-ma,
người Giộc-man đó chiếmruộng đất của chủ nụ, đemchia cho nhau; phong chocỏc tướng lĩnh, quý tộc cỏctước vị như: cụng tước,hầu tước Những việclàm của người Giộc-man
đó tỏc động đến xó hội,dẫn tới sự hỡnh thành cỏc
Trang 2nào đợc gọi là lãnh chúa
Hỏi: Trình bày đời sống,
sinh hoạt trong lãnh địa?
Hỏi: Đặc điểm chính của
nền kinh tế lãnh địa phong
Hỏi: Thành thị trung đại
xuất hiện nh thế nào?
"nông nô" là ngời phụthuộc vào lãnh chúa, phảinộp tô thuế cho lãnh chúa
Miêu tả: Tờng cao, hàosâu, đồ sộ, kiên cố, có đầy
đủ nhà cửa, trang trại, nhàthờ nh một đất nớc thunhỏ
Lãnh chúa giàu có nhờ bóclột tô thuế nặng nề từ nôngnô, ngợc lại nông nô hếtsức khổ cực và nghèo đói
HS - Tự sản xuất và tiêudùng, không trao đổi vớibên ngoài dẫn đến tự cung
tự cấp
HS - Xã hội cổ đại gồmchủ nô và nô lệ, nô lệ chỉ
là "công cụ biết nói"
XHPK gồm lãnh chúa vànông nô, nông nô phải nộptô thuế cho lãnh chúa
- HS lắng nghe
HS :- Là các nơi giao lu,buôn bán, tập trung đôngdân c
HS - Do hàng hoá nhiều→cần trao đổi, buôn bán→lập xởng sản xuất, mởrộng thành thị trấn→thành thị trung đại ra đời
HS - Thợ thủ công và
th-ơng nhân
- Sản xuất và buôn bán,trao đổi hàng hoá
HS - Thúc đẩy sản xuất và
tầng lớp mới:
- Lónh chỳa phong kiến: là
cỏc tướng lĩnh và quý tộc cúnhiều ruộng đất và tước vị,
cú quyền thế và rất giàu cú
- Nụng nụ: là những
nụ lệ được giải phúng vànụng dõn, khụng cú ruộngđất, làm thuờ, phụ thuộc vàolónh chỳa
Từ những biến đổitrờn đó dẫn tới sự ra đời của
xó hội PK chõu Âu
.2 Lãnh địa phong kiến : 10’
- Là vùng đất rộng lớn dolãnh chúa làm chủ, trong
đó có lâu đài và thànhquách
- Đời sống trong lãnh địa:+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy
đủ
+ Nông nô: đói nghèo, khổcực→ chống lãnh chúa
- Đặc điểm kinh tế: tựcung tự cấp, không trao
đổi với bên ngoài
3 Sự xuất hiện các thànhthị trung đại 12’
Nguyờn nhõn:
- Vào thời kỡ PK phõnquyền: cỏc lónh địa đều đúngkớn, khụng cú trao đổi, buụnbỏn, giao thương với bờnngoài
- Từ cuối thế kỉ XI,
do sản xuất thủ cụng phỏt
Trang 3- Đông ngời, sầm uất, hoạt
động chủ yếu là buôn bán,trao đổi hàng hoá
triển, thợ thủ cụng đó đemhàng húa ra những nơiđụng người để trao đổi,buụn bỏn, lập xưởng sảnxuất
- Từ đấy hỡnh thànhcỏc thị trấn rồi phỏt triểnthành thành phố, gọi làthành thị trung đại
Hoạt động và vai trũ của cỏc thành thị trung đại :
Cư dõn chủ yếu củathành thị là thợ thủ cụng vàthương nhõn, họ lập ra cỏcphường hội, thương hội đểcựng nhau sản xuất và buụnbỏn
vai trũ : thỳc đẩy sảnxuất, làm cho xó hội PK phỏttriển
3 Củng cố, luyện tập : 5'
1 XHPK ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
2 Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới?
Y nghĩa sự ra đời của thành thị ?
4 H ớng dẫn về nhà
Học bài 1 và soạn bài 2
Trang 4Ngày Soạn : 18/2015
Ngày dạy : /8/2015
Tiết 2 - Bài 2
Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ
nghĩa t bản ở châu Âui) Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Biết đợc nguyên nhân , trình bầy và xác định trên bản đồ đợc các cuộc phát kiến
địa lý và ý nghĩa của chúng
Trình bầy đợc sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu
+ GV : Bản đồ thế giới.Tranh ảnh về những nhà phát kiến địa lý, tàu thuyền
Su tầm các câu chuyện về những cuộc phát kiến địa lý
+ Trò : Học bài và làm bài tập , đọc trớc bài
III Kế hoạch lên lớp
1.Kiểm tra bài cũ : 4’
Xã hội PK chân Âu hình thành nh thế nào? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?
Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tếthành thị?
2 bài mới
Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu về thịtrờng tiêu thụ đợc đặt ra Nền kinh tế hàng hoá phát triển đã dẫn đến sự suy vong củachế độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở châu Âu
Hỏi: Các cuộc phát kiến
địa lý đợc thực hiện nhờ
những điều kiện nào?
Yêu cầu: Mô tả lại con tàu
Carraven (có nhiều buồm,
to lớn, có bánh lái )
Yêu cầu: Kể tên các cuộc
phát kiến địa lý lớn và nêu
HS - Do khoa học kỹthuật phát triển : đóng đợcnhững tàu lớn, có la bàn
-HS quan sát , mô tả …
- HS trình bày trên bản đồ:
+ 1487: Điaxơ vòng quacực Nam châu Phi
la bàn, hải đồ, kĩ thuật đúng tàu
đó thỳc đẩy những cuộc phỏt kiếnlớn về địa lớ
- Các cuộc phát kiến địa lý:
- Cuối thế kỉ XV - Đầu thế kỉXVI nhiều cuộc phát kiến lớn
về địa lí đợc tiến hành nh : B.Đi-a-xơ đến cực Nam chõu Phi(1487) ; Va-xcụ đơ Ga-ma đếnTõy Nam Ấn Độ (1498) ; C.Cụ-lụm-bụ tỡm ra chõu Mĩ
Trang 5Hỏi: Hệ quả của các cuộc
Giảng: Các cuộc phát kiến
địa lý đã giúp cho việc
giao lu kinh tế và văn hoá
Hỏi: Tại sao quý tộc
phong kiến không tiếp tục
+ 1519-1522: Magienlanvồng quanh trái đất
HS :- Tìm ra những con ờng mới để nối liền giữacác châu lục đem vềnguồn lợi cho giai cấp tsản châu Âu
đ Là cuộc cách mạng vềkhoa học kỹ thuật, thúc
đẩy thơng nghiệp pháttriển
- HS lắng nghe
- HS đọc phần 2
HS :+Cớp bóc tài nguyên
từ thuộc địa,+ Buôn bán nô lệ da đen
+ Đuổi nông nô ra khỏilãnh địa → không có việclàm → làm thuê
- Để sử dụng nô lệ da đen
→ thu lợi nhiều hơn
HS : - Lập xởng sản xuấtquy mô lớn
- Lập các công ty thơngmại
- Lập các đồn điền rộnglớn
HS :+ Hình thức kinhdoanh t bản thay thế chế
dộ tự cấp tự túc
HS :+ Các giai cấp mới
đ-ợc hình thành
- T sản bao gồm quý tộc,thơng nhân và chủ đồn
điền
- Giai cấp vô sản: nhữngngời làm thuê bị bóc lộtthậm tệ
(1492) ; Ph Ma-gien-lăng đivũng quanh trỏi đất (1519 -1522)
- ý nghĩa : + Cỏc cuộc phỏt kiến địa lớ đóthỳc đẩy thương nghiệp phỏttriển, đem lại nguồn lợi nhuậnkhổng lồ cho những quý tộc,thương nhõn
2 Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu.15’
+ Sự ra đời của giai cấp t sản :Tầng lớp n y trà ở nên gi u cóànhờ cướp bóc của cải, t iànguyên v buôn bán , trao à đổi
ở các nước thuộc địa
+ Họ mở rộng sản xuất, kinhdoanh, lập đồn điền, búc lột sứclao động người làm thuờ, giaicấp tư sản ra đời
+ giai cấp vụ sản được hỡnhthành từ những người nụng nụ
bị tước đoạt ruộng đất, buộcphải vào làm thuờ trong cỏc xớ
Trang 6nghiệp của tư sản.
- quan hệ sản xuất tư bản chủ
nghĩa đó được hỡnh thành
3 Củng cố,luyện tập : 5’
1 Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và tác động của nó tới xã hội châu Âu?
2 Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
4 H ớng dẫn về nhà 1: Các em về nhà học bài - đọc trớc bài 3
Ngày soạn : 16 -8 -2015
Ngày giảng : 19- 8- 2015
Tiết 3 – Bài 3
cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
thời hậu kỳ trung đại ở châu âu
I Mục tiêu bài học
- Thầy : Bản đồ châu Âu Tranh ảnh về thời kì Văn hoá Phục hng
- Trò : Học bài- đọc trớc bài , su tầm tài liệu về nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoátiêu biểu thời Phục hng
Trang 7III Kế hoạch lên lớp
1 Kiểm tra bài cũ :4’
Kể tên các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu và nêu của các phát kiến địa đó tới xã hộichâu Âu
Sự hình thành của CNTB ở châu Âu đã diễn ra nh thế nào?
2 Bài mới
Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã đợc hình thành Giai cấp t sản ngày càng lớn mạnh,tuy nhien, họ lại không có địa vị xã hội thích hợp Do đó, giai cấp t sản đã chống lạiphog kiến trên nhiều lĩnh vực Phong trào Văn hoá Phục hng là minh cho cuộc đấu tranhcủa giai cấp t sản chống lại phong kiến
- Đơn vị kiến thức,kĩ
năng 1 :
Yêu cầu: HS tự đọc SGK
Hỏi: Chế độ phong kiến
ở châu ÂÂu tồn tại trong
hội Taonf xã hội chỉ có
tr-ờng học để đào tạo giáo sĩ
Những di sản của nền văn
hoá cổ đại bị phá huỷ
hoàn toàn, trừ nhà thờ và
tu viện Do đó, giai cấp t
sản đấu tranh chống lại sự
cuộc mở đờng cho đấu
tranh chống phong kiến?
Yêu cầu: Kể tên một số
nhà Văn hoá, khoa học
tiêu biểu mà em biết?
(GV giới thiệu một số t
liệu, tranh ảnh trong thời
Văn hoá Phục hng cho
HS đọc phần 1
- HS :Từ thế kỉ V đến thế
kỉ XV → khoảng 10 thếkỉ
HS - Giai cấp t sản có thếlực về kinh tế nhng không
có địa vị xã hội, → đấutranh chồng phong kiếntrên nhiều lĩnh vực khácnhau bắt đầu là lĩnh vựcvăn hoá Những giá trị vănhoá cổ đại là tinh hoanhân loại, việc khôi phục
- Giai cấp t sản có thế lựckinh tế nhng không có địa
tự xã hội phong kiến
Giá trị nhân văn của con ngời đợc đề cao
Trang 8Hỏi: Thành tựu nổi bật
của phong trào Văn hoá
Phục hng là gì?
Hỏi: Qua các tác phẩm
của mình, các tác giả thời
Phục hng muốn nói điều
Hỏi: Nguyên nhân nào
dẫn đến phong trào cải
cách tôn giáo?
Hỏi: Trình bày nội dung t
tởng cuộc cải cách Luthơ
Giảng: giai cấp phong
kiến châu Âu dựa vào giáo
kiến Giáo hội còn ngăn
cấm sự phát triển của khoa
nào khi đạo Tin Lành xuất
- Khoa học kỹ thuật tiến
bộ vợt bậc
- Sự phong phú về vănhọc
- Thành công trong cáclĩnh vực nghệ thuạt (có giá
trị đến ngày nay)
- Phê phán XHPK và giáohội
- Đế cao giá trị con ngời
- Mở đờng cho sự pháttriển của Văn hoá nhânloại
- HS về nhà su tầm thêm
- HS đọc phần 2
- Giáo hội cản trở sự pháttriển của giai cấp t sản
đang lên
- Phủ nhận vai trò củagiáo hội
- Bãi bỏ nghi lễ phiền toái
- Quay về giáo lí Kitô
nguyên thuỷ
HS quan sát, HS trình bầynhững nét chính…
- HS lắng nghe
- Lan rộng nhiều nớc tây
Âu: Anh, Pháp, Thụy Sĩ
-ý nghĩa :
- Phát động quần chúng
đấu tranh chống phong kiến là cuộc cách mạng tiến bộ, vĩ đại mở đờng cho sự phát triển của văn hoá
2) Phong trào cải cách tôngiáo :17’
* Nguyên nhân:
- Sự thống trị về t tởng ,giáo lí của chế độ phongkiến là sự cản trở đối vớigiai cấp t sản
* Diễn biến :-CảI cách của Lu- Thơ
( Đức )
- Lên án những hành vi tham lam đồi bại của Giáohoàng , đòi bãi bỏ lễ nghi phiền toái
- Cải cách của Can-Vanh( Thụy Sĩ ) : chịu ảnh hởngcủa cải cách Lu-Thơ, hìnhthành một giáo phái mớigọi là đạo Tin lành
* Tác động đến xã hội:
- Đạo Kitô bị phân chiathành hai giáo phái: Ki-tôgiáo cuxvaf tân giáo, mâuthuẫn và xung đột vớinhau bùng lên chiến tranhnông dân Đức
Trang 9- GV giảng về chiến tranh
nông dân ở Đức
? Vì sao các phong trào đó
đều thất bại
2 ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
3 Phong trào Cải cách tôn giáo tác động nh thế nào đến xã hội châu Âu?
4 H ớng dẫn về nhà:1’
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 10Ngày soạn : 17- 8-2015
Ngày giảng : 20 -8-2015
Tiết 4 Bài 4
trung quốc thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
- Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử?
II Chuẩn bị :
- Thầy: Bài soạn + bản đồ Trung Quốc thời phong kiến; Tranh ảnh, t liệu về lịch sử
phong kiến Trung Quốc
- Trò: Đọc trớc bài
III Kế hoạch lên lớp
1 kiểm tra bài cũ:
Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến ở châu
Âu? Nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
Phong trào Cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu nh thế nào?
2 bài mới
Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rất nhanh, Trung Quốc đã đạt
đ-ợc nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh vực Khác với các nớc châu Âu, thời phongkiến ở Trung Quốc bắt đầu sớm và kết thúc muộn hơn
phát triển của nhân loại
Hỏi: Sản xuất thời kỳ Xuân
Thu - Chiến Quốc có gì tiến
- Xuất hiện giai cấp mới
là địa chủ và tá điền(nông dân lĩnh canh)
- Là giai cấp thống trịtrong XHPK vốn là
1) Sự hình thành XHPK ở TrungQuốc.10’
Xã hội phong kiến Trung Quốc hình thành từ thế kỷ III TCN (thời Tần)
+ Quan lại, nông dân giàu chiếm ruộng đất có quyền lực trở thành
địa chủ
+ Nông dân mất ruộng đất làm
Trang 11Hỏi: Nh thế nào đợc gọi là
Hỏi: Em hãy so sánh thời
gian tồn tại của nhà Tần và
nhà Hán Vì sao lại có sự
chênh lệch đó? ( Đối với lớp
A )
Hỏi: Tác dụng của những
chính sách đó đối với xã hội?
Hỏi: Trình bày chính sách đối
ngoại của nhà Đờng?
Hỏi: Sự cờng thịnh của Trung
Quốc bộc lộ ở những mặt
những quý tộc cũ vànông dân giàu có, cónhiều ruộng đất
- Nông dân bị mấtruộng, phải nhận ruộngcủa địa chủ và nộp địatô
- HS đọc phần 2
- HS trình bày theoSGK
- Vạn lí trờng thành,Cung A Phòng, Lăng LiSơn
- Rất cầu kì, giống ngờithật, số lợng lớn thểhiện uy quyền của TầnThuỷ Hoàng
- Giảm thuế, lao dịch,xoá bỏ sự hà khắc củapháp luật, khuyến khíchsản xuất
- Nhà Tần: 15 năm
- Nhà Hán: 426 năm Vì
nhà Hán ban hành cácchính sách phù hợp vớidân
- Kinh tế phát triển, xã
hội ổn định → thế nớcvững vàng
- HS đọc phần 3
- Ban hành nhiều chínhsách đúng đắn: cai quảncác vùng xa, mở nhiềukhao thi để chọn nhântài, chia ruộng cho nôngdân, khuyến khích sảnxuất
- Kinh tế phát triển →
đất nớc phồn vinh
- Mở rộng lãnh thổ bằngcách tiến hành chiếntranh (Liên hệ đối với
thuê cho địa chủ - > tá điền phải nộp một phần hoa lợi cho địa chủgọi là địa tô Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc xac lập
2) Xã hội Trung Quốc thời Tần Hán 10’
-a) Thời Tần
- Chia đất nớc thành quận,huyện
- Cử quan lại đến cai trị
- Ban hành chế độ đo lờng, tiềntệ
- Bắt lao dịch
b) Thời Hán
- Xoá bỏ chế độ pháp luật hàkhắc
- Giảm tô thuế, su dịch
- Khuyến khích sản xuất
→ kinh tế phát triển, xã hội ổn
định
- Tiến hành chiến tranh xâm lợc
3) Sự thịnh v ợng của Trung Quốc
d ới thời nhà Đ ờng 17’
a) Chính sách đối nội
- Bộ máy nhà nớc củng cố ngày càng hoàn thiện
- Cử ngời thân tín cai quản địa phơng
- Mở khoa thi tuyển chọn nhân tài
- Giảm tô, thuế, lấy ruộng hoang chia cho dân nghèo( Phép quân
điền)
b) Chính sách đối ngoại
- Chính sách đối ngoại : các triều
đại Trung Quốc đều tiến hành
mở rộng lãnh thổ bằng các cuộcchiến tranh xâm lợc : Triều tiên ,
Trang 12+ Kinh tế phát triển.
+ Bờ cõi đợc mở rộng
Nội Mông , Đại Việt … , mỗi khixâm lợc Đại Việt đều chịu thấtbại nặng nề
3 Củng cố
1 XHPK ở Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
2 Sự thịnh vợng của Trung Quốc biểu hiện ở những mặt nào dới thời nhà Đờng?
4.H
ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 13Ngày soạn : 23-8 -2015
Ngày giảng : 26 -8 -2015
Bài4
Tiết 5 trung quốc thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiểm tra bài cũ(3’)
? Sự thịnh vợng của Trung Quốc dới thời Đờng đợc thể hiện trên những mặt nào
châu Âu cũng nh châu á Khi
tiến vào Trung Quốc, ngời
mỏ, luyện kim, dệt tơ
lụa, đúc vũ khí
- ổn định đời sống nhândân sau nhiều nămchiến tranh lu lạc
- Vua Mông Cổ là HốtTất Liệt diệt nhà Tống,lập nên nhà Nguyên ởTrung Quốc
- Ngời Mông Cổ có địa
vị cao, hởng nhiều đặcquyền
- Ngời Hán bị cấm đoán
- Khuyến khích phát triển một sốnghành thủ công: khai mỏ, luyện kim, rèn sắt
- Có nhiều phát minh quan trọng:
la bàn, thuốc súng, nghề in…
b) Thời Nguyên
- Thi hành nhiều chính sách phân biệt đối xử giữa các dân tộc, đặt
ra nhiều luật cấm
= > Nhân dân nổi dậy chống nhà Nguyên ở nhiều nơi
Trang 14- Đơn vị kiến thức,kĩ năng 2
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Trình bày diến biến
chính trị của Trung Quốc từ
sau thời Nguyên đến cuối
Thanh?
Hỏi: Xã hội Trung Quốc cuối
thời Minh và nhà Thanh có gì
thay đổi?
Hỏi: Mầm mống kinh tế
TBCN biểu hiện ở những
điểm nào?
Giảng: Thời Minh và thời
Thanh tồn tại khoảng hơn 500
năm ở Trung Quốc Trong
suốt quá trình lịch sử ấy, mặc
dù còn có những mặt hạn chế
song Trung Quốc đã đạt đợc
nhiều thành tựu trên nhiều
lĩnh vực
- Đơn vị kiến thức,kĩ năng 3
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Trình bày những thành
tựu nổi bật về văn hoá Trung
Quốc thời phong kiến?
đêm
- HS đọc phần 5
- 1368, nhà Nguyên bịlật đổ, nhà Minh thốngtrị Sau đó Lí Tự Thànhlật đổ nhà Minh QuânMãn Thanh t phơng Bắctràn xuống lập nên nhàThanh
- XHPK lâm vào tìnhtrạng suy thoái
+ Vua quan ăn chơi xaxỉ
+ Nông dân, thợ thủcông phải nộp tô, thuếnặng nề
+ Phải đi lao dịch, điphu
+ Xuất hiện nhiều xởngdệt lớn, xởng làm đồsứ với sự chuyên mônhoá cao, thuê nhiềunhân công
+ Buôn bán với nớcngoài đợc mở rộng
- HS đọc phần 6
- Đạt đợc thành tựu trênrất nhiều lĩnh vực vănhoá khác nhau: văn học,
sử học, nghệ thuật điêukhắc, hội hoạ
- "Tây du ký", "Tamquốc diễn nghĩa",
"Đông chu liệt quốc"
- Đạt đến đỉnh cao,trang trí tinh xảo, nét vẽ
điêu luyện Đó là tácphẩm nghệ thuật
- Cố cung, Vạn lí trờngthành, khu lăng tẩm củacác vị vua
- Có nhiều phát minhlớn đóng góp cho sựphát triển của nhân loại
5) Trung Quốc thời Minh Thanh.12’
Thời Minh – Thanh : thủ công
nghiệp phát triển, xuất hiện mầm mống t bản chủ nghĩa nh nhiều x-ởng dệt , gốm chuyên môn hoá ,
t KHKT:
Trang 15Hỏi: Trình bày hiểu biết của
em về khoa học - kĩ thuật của
- kĩ thuật hiện đại khác:
đóng tàu, khai mỏ,luyện kim
- HS đánh giá
Có nhiều phát minh quan trọng( La bàn, nghề in, chế thuốcsúng )
5 Củng cố
1 Trình bày những thay đổi của XHPK Trung Quốc thời Minh - Thanh?
2 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thành tựu gì?
3 - Chọn câu trả lời đúng:
a Trong lịch sử PK Trung Quốc thời Đờng là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất
b Trong 8 triều đại PK Trung Quốc đã 3 lần bị ngoại xâm
c Vạn Lý Trờng thành là công trình quốc phòng vĩ đại của Trung Quốc thời
PK
4 H ớng dẫn về nhà: Làm bài tập trong vở bài tập
- các em học bài - đọc trớc bài ấn Độ
Ngày soạn 24- 8 -2015
Ngày Dạy : 27-8- 2015
Tiết 6 Bài 5 : ấn độ thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:.
- Trỡnh bầy những nét chính của ấn Độ thời phong kiến
- Biết đợc ấn Độ có nền văn hoá lâu đời ,là một trong những trung tâm văn minh lớn của loài ngời, đạt đợc nhiều thành tựu So sỏnh sự giống và khỏc nhau giữa Vương triều Hồi giỏo Đờ li và vương triều Mụ-gụn
1 Kiểm tra bài cũ(3 )’
? Trình bày những thành tựu văn hoá khoa học kỹ thuậtcủa Trung Quốc thời phong kiến
2 bài mới
Ấn Độ - một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng được
hình th nh tà ừ rất sớm Với một bề d y là ịch sử v nhà ững th nh tà ựu văn hoá vĩ đại, Ấn
Độ đó có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại.Để hiểu rõ hơn các em tìm
hiểu b i 5 " à Ấn Độ thời phong kiến"
-Đơn vị kiến thức,kĩ năng
1
- Vơng triều Gupta ra đời - TK IV, Vơng triều
1) Những trang sử đầu tiên2) ấ n đ ộ thời phong kiến : 20’
Trang 16vào thời gian nào?
Yêu cầu: HS đọ SGK
Hỏi: Sự phát triển của vơng
triều Gupta thể hiện ở
những mặt nào?
Hỏi: Sự sụp đổ của vơng
triều Gupta diễn ra nh thế
nào?
- Ngời Hồi giáo đã thi hành
những chính sách gì?
Hỏi: Vơng triều Đêli tồn tại
trong bao lâu?
Hỏi: Vua Acơba đã áp dụng
nhau giữa Vương triều Hồi
giỏo Đờ li và vương triều
Mụ-gụn.( Đối với lớp A )
- Đơn vị kiến thức,kĩ năng
2
Yêu cầu : HS đọc SGK
- Chữ viết đầu tiên đợc ngời
ấn Độ sáng tạo là loại chữ
gì? Dùng để làm gì?
Giảng: Kinh Vêđa là bộ
kinh cầu nguyện cổ nhất,
"Vêđa" có nghĩa là "hiểu
biết", gồm 4 tập
GV liờn hệ: nhõn dõn ta tiếp
thu đạo Phật từ rất sớm
Hỏi: Kể tên các tác phẩm
văn học nổi tiếng của Ân Độ?
Giảng: Vở "Sơkuntơla" nói
về tình yêu của nàng
Sơkuntơla và vua Đusơta,
phỏng theo một câu chuyện
- Đầu thế kỉ XII, ngờiThổ Nhĩ Kì tiêu diệtmiền Bắc ấn vơng triềuGupta sụp đổ
- Chiếm ruộng đất, cấm
đạo Hinđu → mâu thuẫndân tộc
- Từ XII đến XVI, bị
ng-ời Mông Cổ tấn cônglật đổ
- Thực hiện các biệnpháp để xoá bỏ sự kì thịtôn giáo, thủ tiêu đặcquyền Hồi giáo, khôiphục kinh tế và phát triểnvăn hoá
- HS so sỏnh…
- HS đọc phần 3
- Chữ Phạn → để sángtác văn học, thơ ca, sửthi, các bộ kinh và lànguồn gốc của chữ
- Kiến trúc Phật giáo:
chùa xây hoặc khoét sâuvào vách núi, tháp cómái tròn nh bát úp
- Vơng triều Gúp- ta:
Thời kì này, ấn Độ trở thành quốcgia phong kiến hùng mạnh, công
cụ sắt đợc sử dụng rộng rãI , kinh
tế –xã hội, văn hoá phát triển
- Đến đầu thế kỷ VI bị diệt vong
* Vơng triều hồi giáo Đê –li :
- Thế kỷ XII ngời Thổ Nhĩ Kỳ thôn tính ấn Độ lập nên vơng triềuHồi giáo Đê- li
+ Thực hiện chiếm đoạt ruộng đất của ngời ấn
+Cấm đạo Hin đu
* Vơng triều ấn Độ Mô -gôn :
- Đầu TK XVI ngời Mông Cổ lập nên vơng triều Mô- gôn
+ Thủ tiêu kỳ thị tôn giáo đặc quyền Hồi giáo
+ Khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá và ổn định xã hội
- Nghệ thuật, kiến trúc: Độc đáo,
đa dạng với đền thờ, tháp nhọn nhiều tầng, tháp mái tròn, chùa hang
Trang 17Quan sỏt H11 – Nhận biết
được ảnh hưởng của Văn
húa Ấn Độ đến văn húa VN
qua cỏc cụng trỡnh kiến
trỳc ?
- Nhúm thảo luận: ? Vỡ sao
Ấn Độ được coi là một
trong những trung tõm văn
minh của nhõn loại
- HS quan sỏt, nhận xột
-(được hỡnh thành sớm;
cú một nền văn hoỏ phỏttriển cao, phong phỳ,toàn diện.Trong đú cúmột số thành tựu vẫnđược sử dụng đến ngàynay Hầu hết cỏc nướcĐụng Nam Á đều chịuảnh hưởng của văn húa
Ấn Độ: Cỏc nước đềutiếp thu đạo Phật, đạoHin-đu
3
-Luyện tập củng cố :
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà ngời ấn độ đã đạt đợc
* Bài tập: Người Ấn Độ đạt được những thành tựu gỡ về văn hoỏ:
Chữ viết: Chữ Phạn ra đời sớm (khoảng 1500 năm TCN)
Cỏc bộ kinh khổng lồ: kinh Vờ đa, kinh Phật
Văn học: với nhiều thể loại như sử thi, kịch thơ
Nghệ thuật kiến trỳc
? Nhõn dõn ta tiếp thu tụn giỏo nào từ Ấn Độ?(Phật giỏo)
? Xó hội Phong kiến Ấn Độ được xỏc lập dưới vương triều nào?(Mụ-gụn)
? Xó hội Phong Kiến Ấn Độ phỏt triển thịnh vượng nhất dưới vương triều ta)
nào?(gỳp-4 Dặn dũ: Học bài cũ Làm bài tập (cõu hỏi 1 SGK trang 17)
- Chuẩn bị bài sau: Soạn bài cỏc quốc gia phong kiến Đụng Nam Á
- Sưu tầm tranh ảnh về cỏc cụng trỡnh kiến trỳc Đụng Nam Á
Ngày soạn : 7-9-2013
Ngày dạy : 10-9-2013
Tiết 7 - Bài 6
Trang 18Các quốc gia phong kiến đông nam á
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Nắm đợc tên gọi của các quốc gia khu vực Đông Nam á, những đặc điểm tơng đồng
về vị trí địa lý của các quốc gia đó
- Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam á So sánh với
Trung Quốc, ấn Độ
2 T tởng
Nhận thức đợc quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời giữa các dân tộc ở Đông Nam á
Trong lịch sử các quốc gia Đông Nam á cũng có nhiều thành tựu đóng góp cho vănminh nhân loại
3 Kỹ năng
Biết xác định đợc vị trí các vơng quốc cổ và phong kiến Đông Nam á trên bản đồ
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển chủ yếu của lịch sử khu vực Đông Nam á
II Chuẩn bị :
-Thầy : bản đồ Đông Nam A
-Trò : Học bài - đọc bài mới
III Tiến trình BÀI dạy
1 Kiểm tra b i à cũ :
Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều Gupta đợc biểu hiện nh thế nào?
Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà ấn độ đã đạt đợc thời trung đại
Hỏi: Kể tên các quốc gia khu
vực Đông Nam á hiện nay và
xác định vị trí các nớc đó trên
bản đồ?
Hỏi: Em hãy chỉ ra các đặc điểm
chung về tự nhiên của các nớc
? ở Việt Nam các nhà khoa học
đã tìm thấy dấu tích của ngời tối
và phát triển
+ Khó khăn: Gió mùacùng là nguyên nhângây ra lũ lụt, hạnhán ảnh hởng tới sựphát triển nông nghiệp
- Từ những thế kỷ đầusau Công nguyên (trừViệt Nam đã có nhà nớc
từ trớc Công nguyên)
1 Sự hình thành các v ơngquốc cổ Đông Nam A 17p
- Đông Nam á là một khu vực rộng lớn, hiện nay gồm
+ Khí hậu nhiệt đới ẩm, ma nhiều thuận lợi cho sự phát triển của cây lúa nớc và các loại rau củ, quả
+ Chăm- pa (TK II) + Phù- nam (TK I) + Các tiểu vơng quốc ở hạ lu S Mê-Nam, đảo Gia –
va ( In-đô- nê- xi- a)
Trang 19miền trung Gia- va, đợc xây
dựng vào khoảng thế kỉ VIII- IX
Đền có chiều cao 42m, dài mỗi
tâm bao quanh Khối chính hình
vuông bên dới bao gồm nhiều
tầng và các hành lang.
- Điểm đặc sắc là tất cả các bậc
thềm từ tầng 1 đến tầng 9 đều
đ-ợc phủ kín bới các bức phù điêu
đựoc chạm nổi rất công phu mô
tả về cuộc đời của đức Phật, các
Hỏi: Các quốc gia cổ ở Đông
Nam á xuất hiện từ bao giờ?
Cuối thế kỉ XIII, dòngvua Giava mạnhlên→chinh phục tất cả
các tiểu quốc ở hai đảo
Giava→lập nên vơngtriều Môgiôpahit hùngmạnh trong suốt hơn 3thế kỉ
- Pagan(XI)
Sukhôthay(XIII)
Lạn Xang(XIV),Chânlạp(VI), Champa,
Thành tựu nổi bật của cdân Đông Nam á thờiphong kiến là kiến trúc
và điêu khắc với nhiềucông trình nổi tiếng:
Đền ăng co, đềnBôrôbuđua, chùa thápPagan, tháp chàm
2 Sự hình thành cà phát triểncủa các quốc gia phong kiến
Đông Nam A : 20p
- Từ TK X đến TK XVIII là thời kỳ phát triển thịnh vợng của các quốc gia PK ĐNA Một số quốc gia hìn thành và phát triển: Mô-giô- pa-hít(In- đô-nê-xi-a), Ăng- Co, Cham- pa( trên bán đảo ĐôngDơng)…
+ Từ TK XI quốc gia Pa- gan
đã chinh phục các tiểu vơng quốc thống nhất lãnh thổ +Thế kỷ XIII một bộ phận ngời Thái ở thợng nguồn S Mê- Kông di c xuống lu vực sông Mê-Nam lập nên vơng quốc Xu-khô-thay ( Thái Lan)
Trang 20PK của các quốc gia ĐNA từ thế
GV: mô tả chùa tháp Pa- gan
- Ngời Miến Điện nói rằng : Ai “
tới Miến Điện mà cha tới Pa-
bên bờ sông I- ra- oa - đi, một
thành phố nổi tiếng với hàng
nghìn đền chùa.
- Chùa có hành vuông, mỗi cạnh
80 m, chiều cao trung bành 50
m, có hành lang và mái che bao
quanh chùa Những gian phòng
của chùa đợc xây bằng đã, bớc
chân hầu nh không có tiếng
động, ánh sáng lờ mờ lọt qua các
khe của tạo ra cảm giác trang
nghiêm, huyền bí lạ thờng Trong
chùa có các bức tợng Phật mạ
vàng lớn…
HS xác định vị trí trên bản đồ?
HS đọc sách giáo khoa
- Hình vòng kiểu bát úp,
có tháp nhọn, đồ sộ,khắc hoạ nhiều hình ảnhsinh động(chịu ảnh hởngcủa kiến trúc ấn Độ)
+ Một bộ phận định c ở trung
lu lập nên vơng quốc Lạn -Xạng ( Lào) – TK XIV
- Nửa sau thế kỷ XVIII cácquốc gia PK Đông Nam á bớcvào thời kỳ suy yếu = >CNTD phơng Tây xâm lợc
Trang 21Ngày soạn : 6 -9-2015
Ngày dạy : 9 -9- 2015 Tiết 8 - Bài 6
Các quốc gia phong kiến Đông Nam á(Tiếp theo)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
-Trình bầy đợc những nét chính về vơng quốc Lào, Cam- pu- chia.
- Liên hệ với tiến trình lịch sử Việt Nam
2 T tởng:
- Bồi dỡng cho HS tình cảm yêu quý trân trọng truyền thống lịch sử của Lào, Cam-
pu- chia, thấy đợc mối quan hệ mật thiết của 3 nớc Đông Dơng
III Tiến trình bài dạy
5 Kiểm tra bài cũ :
Kể tên các nớc trong khu vực Đông Nam á hiện nay và xác định vị trí của các nớc trênbản đồ
Các nớc trong khu vực Đông Nam á có điểm gì chung về điều kiện tự nhiên? điều kiện
Hỏi: Tại sao thời kỳ phát
triển của Campuchia lại đợc
gọi là "thời kỳ Ăngco" ? ( Đối
với lớp A )
Hỏi: Sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngo bộc
- Từ TK VI→IX: ChânLạp
- Từ TKIX→XV:Thờikì ăngco
- HS suy nghĩ , trả lời
HS trao đổi , trả lời : + Nông nghiệp rấtphát triển
+ Có nhiều kiến trúc
độc đáo
+ Quân đội hùngmạnh
đắp hồ chứa nớc… đến thế kỉ VI,
v-ơng quốc Chân Lạp ra đời
- Thời kì Ăng –co (Từ thế kỉ IX
đến thế kỉ XV) là thời kì phát triển huy hoàng của vơng quốc Cam-pu-chia :
+ Sản xuất nông nghiệp phát triển.+Lãnh thổ đợc mở rộng bằng vũ lực
+Xây dựng các công trình kiến trúc
độc đáo
-
Trang 22XII, còn Ăngo Thom đợc xây
dựng trong suốt 7 thế kỉ của
Hỏi: Thời kì suy yếu của
Campuchia là thời kì nào?
chính trong đối nội và đối
ngoại của vơng quốc Lạn
+ Đối nội: Chia đất nớc thành
các mờng đặt quan cai trị, xây
quân đội vững mạnh
+ Đối ngoại: Luôn giữ mối
quan hệ hòa hiếu với các nớc
nhng cơng quyết chống xâm
l-ợc
Hỏi: Nguyên nhân nào dẫn
đến sự suy yếu của vơng quốc
Lạn Xạng?
GV hớng dẫn HS quan sát
Thạt Lởng
Hỏi: Kiến trúc Thạt Luổng
của Lào có gì giống và khác
+ Quy mô: đồ sộ+ Kiến trúc: độc đáo
→ thể hiện óc thẩm
mĩ và trình độ kiếntrúc rất cao của ngờiCampuchia
4 V ơng quốc Lào :18p
- Tộc ngời đầu tiên trên lãnh thổ của Lào là ngời Lào thơng.Về sau ngời Thái di c xuống - > ngời Lào Lùm
- Năm 1353 Pha Ngừm thống nhất các bộ lạc thành nớc Lạn Xạng
- TK XV - > XVII thời kỳ thịnh ợng
Trang 24Ngày soạn :7 -9-2015
Ngày dạy : 10 -9- 2015
Tiết 9 - Bài 7
Những nét chung về xã hội phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức :
- Trỡnh bầy được nột chớnh về cơ sở kinh tế-Xó hội của chế độ Phong Kiến.So sỏnh sự
khỏc nhau giữa nhà nước Phương Đụng và Phương Tõy
2 T tởng
Giáo dục niềm tin và lòng tự hào và truyền thồng lịch sử, thành tựu văn hoá, khoa học
ký thuật mà dân tộc đã đạt đợc trong thời phong kiến
- Trũ : Học bài – chuẩn bị bài mới
III Kế hoạch lờn lớp
1 Kiểm tra b i à cũ :
Sự phát triển của Vơng quốc Campuchia thời Ăngco đợc biểu hiện nh thế nào?
Em hãy trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng
có điểm gì giống và khác nhau?
Giống: Đều sống nhờ nông
nghiệp là chủ yếu
Khác: + Phơng Đông: Bó hẹp ở
công xã nông thôn
+ Châu Âu: Đóng kín trong
lãnh địa phong kiến
Hỏi: Trình bày các giai cấp cơ
2 Cơ sở kinh tế - xã hội củaXHPK 17’
- Cơ sở kinh tế: nông nghiệp sản xuất bó hẹp trong công xã nông thôn( P Đông) lãnh địa phong kiến ( T Âu)
+ Ruộng đất nằm trong tay địa chủ và lãnh chúa
- Giai cấp trong xã hội:
+ P.Đông: Địa chủ - nông dânlĩnh canh
+ P.Tây: Lãnh chúa phong kiến nông nô
-Phơng thức bóc lột : bằng địa tô.-Xã hội phơng Tây, từ thế kỉ XI, công thơng nghiệp phát triển
Trang 25khác nhau ở điểm nào?
Đơn vị kiến thức,kĩ năng 2 :
Thời cổ đại, Trung Quốc
đã trải qua các triều đại nào ?
Hãy đánh dấu X vào ô trống mà
Câu 3: ấn Độ là một quốc gia
có nhiều tôn giáo Trong các tôn
giáo dới đây, tôn giáo nào đợc
ra đời ở ấn Độ ? Hãy đánh dấu
- Phơng đông: Vua có rấtnhiều quyền lực →Hoàng đế
- Châu Âu: Lúc đầu hạnchế trong các lãnh địa →
TK XV: quyền lực tậptrung trong tay vua
-HS suy nghĩ trả lờinhanh …
3 Nhà nớc phong kiến :13’
-Thể chế nhà nớc: Vua đứng đầu
nắm mọi quyền hành.- > Chế độquân chủ
- Chế độ quân chủ ở P Đông và T.Âu có sự khác nhau
+ P Đông: vua có nhiều quyền hành
+ P.Tây: Lúc đầu quyền của vua
bị hạn chế Đến thế kỷ XV quyềnlực tập trung trong tay vua
4 Làm bài tập lịch sử : 7’
Câu 1:
Đáp án: Hạ, Thơng, ChuCâu 2:
-Đáp án:
- Về t tưởng, nho giáo đãtrở thành hệ t tởng và đạo đứccủa giai cấp phong kiến
- Văn học: Trung Quốc cónhiều nhà thơ, văn nổi tiếng nh
Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch C Dị(thời Đờng), Thi Lại Am với bộtiểu thuyết Thuỷ Hử, la QuánTrung với Tam Quốc Diễn NghĩaNgô Thừa Ân với Tây Du Ký
- Về khoa học kỹ thuật
ng-ời Trung Quốc cũng có nhiềuphát minh rất quan trọng nh giấy
Trang 26Đạo Hin - đu
Đạo Ki - tô
- Đáp án:
-Đạo Bà La Môn-Đạohồi -Đạo Hin - đu
3 Luyện tập -củng cố: 5’
Lập bản so sánh chế độ phong kiến ở phơng Đông và châu Âu theo mẫu sau
Trang 271 Ngời nông nô bị bó hẹp trong:
a Công xã b Lãnh địa c Thành thị
2 Dới triều đại phong kiến nào, Trung quốc phát triển nhất?
a Đờng b Minh c Thanh
3 Công trình kiến trúc nổi tiễng của Cam- pu- chia là:
a Các giai cấp của xã hội phong kiến phơng Đông là 1 Nông nô, Lãnh chúa
b Các giai cấp của xã hội phong kiến châu Âu là 2 Lãnh chúa, nông dân, đc’
3 Địa chủ, nụng dõn lĩnh canh
- Lên án nghiêm khắc giáo hội Ki tô giáo, đả phá trật tự xã hội phong kiến
Giá trị nhân văn của con ngời đợc đề cao
- Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan khoa học, tiến bộ
-ý nghĩa :
- Phát động quần chúng đấu tranh chống phong kiến là cuộc cách mạng tiến bộ, vĩ đại
mở đờng cho sự phát triển của văn hoá
2 Làm bài tập( 28’)
GV yêu cầu hs làm bài tập lập bảng thống kê trong phần kiến thức lịch sử đã học Bài tập 1: Lập bảng các triều đại phong kiến ấn Độ
- HS làm việc cá nhân
Bài tập 2:Hoàn thành bảng sau về các sự hình thành các quốc gia phong kiến Đông Nam
Trang 28Cơ sở kinh tế xã hội
Thể chế nhà nớc
-GV gọi HS lên bảng trình bày đáp án bài làm của mình
- GV nhận xét, đánh giá cho điểm
- GV đa ra đáp án đúng
Bài tập 1: Lập bảng các triều đại phong kiến ấn Độ
TK I - >TK VI
TK II
TK I - > TK X
Bài tập 3: Lập bảng so sánh giữa phong kiến Phơng Đông và Phơng Tây theo mẫu sau
- Chế độ quân chủ
- Thế kỷ V
- Nông nghiệp ( Lãnh chúa; nôngnô )
- Chế độ quân chủ
- GV rút kinh nghiệm đa ra phơng pháp đặc trng khi làm bài lập bảng
+ Nội dung chính xác, ngắn gọn
+ Tìm những đặc điểm nổi bật mà bài yêu cầu
+ Phân chia các cột cho phù hợp với yêu cầu của bài
+ Đối với loại bài so sánh phải tìm đợc sự khác biệt…
4 H ớng dẫn về nhà( 1’)
- Làm bài tập ; Đọc trớc bài mới
Trang 29Tiết 11 Nớc ta buổi đầu độc lập
I Mục tiêu bài học
1 Kiến
Những nột chớnh về mặt chớnh trị, kinh tế, văn húa, xó hội của buổi đầu độc lập thời
Ngụ - Đinh - Tiền Lờ
2T tởng
Giáo dục ý thức độc lập tự chủ và thống nhất đất nớc của dân tộc
Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có công giành quyền tự chủ,thống nhất đất nớc, mở ra thời kì độc lập lâu dài cho nớc ta
3 Kĩ năng
Bồi dỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài
II Chuẩn bị :
-Thầy : Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nớc (thời Ngô Quyền)
- Một số tranh ảnh, t liệu về di tích liên quan đến thời Ngô, Đinh
- Trò : Học bài – Chuẩn bị bài trớc
III Kế hoạch lên lớp
1 Kiểm tra bài cũ :5’
Trình bày những đặc điểm cơ bản của xã hội phong kiến châu Âu
Xã hội phong kiến phơng Đông có gì khác với xã hội phong kiến phơng Tây? Chế độquân chủ là gì?
2 Bài mới
Sau hơn 1000 năm kiên cờng và bền bỉ chống lại ách đô hộ của phong kiến phơngBắc, cuối cùng nhân dân ta đã giành lại đợc nền độc lập Với trận Bạch Đằng lịch sử(năm 938), nớc ta bớc vào thời kì độc lập, tự chủ
quân Nam Hán, chấm dứt hơn 10
thế kỷ thống trị của triều đại
phong kiến phơng Bắc
Hỏi: Tại sao Ngô Quyền lại bãi
bỏ bộ máy cai trị của họ khúc để
thiết lập triều đình mới
- Tổ chức nhà nớc : + Năm 939 Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô ở Cổ Loa + X ây dựng chính quyền :Trung ơng : Vua đứng đầu quyết định mọi việc : đặt các chức quan văn, võ quy định lễ nghi , sắc phục của quan lại cáccấp
- ở địa phơng : Cử các tớng có công coi giữ các châu quan trọng ( Đinh Công Trứ –thứ sửchâu Hoan, Kiều Công Hãn – thứ sử châu Phong ….)
Bộ máy nhà nớc
Trang 30? Ngụ Quyền ở ngụi vua được
mấy năm ụng cú cụng thế nào
đối với đất nước?
? Sau khi Ngụ Quyền mất, nội
bộ triều đỡnh như thế nào? Tại
sao cú tỡnh trạng đú?”
- Gv giảng: cỏc con của Ngụ
Quyền khụng đủ sức chống đối
phải bỏ trốn hoặc phục tựng
Dương Tam Kha Năm 950 Ngụ
Xương Văn giành lại được ngụi
vua nhưng uy tớn của nhà Ngụ đó
bị giảm sỳt, đất nước khụng ổn
Giảng: Loạn 12 sứ quân gây biết
bao tang tóc cho nhân dân, trong
khi đó nhà Tống đang có âm mu
xâm lợc nớc ta Do vậy, việc
thống nhất đất nớc trở nên cấp
- HS nhận xột :+ Còn đơn giản, sơ sàinhng đã bớc đầu thểhiện ý thức độc lập tựchủ
- HS đọc phần 2
- HS suy nghĩ, trả lời
HS : ( nội bộ của triềuđỡnh rối loạn, do hai concũn trẻ, Dương TamKha cướp ngụi)
- Đất nớc yên bình
2 Tình hình chính trị cuối thờiNgô : 8’
- Năm 944 Ngụ Quyền mất,Dương Tam Kha cướp ngụi,triều đỡnh lục đục
- Năm 950 Ngụ Xương Văn lật
đổ Dương Tam Kha nhưngkhụng quản lý được đất nước
- Năm 965 Ngụ Xương Vănchết loạn 12 sứ quõn
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đấtnớc : 16’
Trang 31GV : Thống nhất đất nớc, lập lại
hoà bình trong cả nớc→tạo điều
kiện xây dựng đất nớc vững
đánh bại
- HS suy nghĩ, trả lời
- Lập căn cứ ở Hoa lư
- Liờn kết với sứ quõn củaTrần Lóm
- Được nhõn dõn ủng hộ
- Năm 967 đất nước thốngnhất
3 Củng cố: 4’
1 Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền nhà Ngô Trình bày những biểu hiện về ý thức tự chủcủa Ngô Quyền trong việc xây dựng đất nớc?
2 GV đưa bảng phụ : sắp xếp các thông tin theo diễn biến sự kiện bằng cách đánh
mũi tên nối các sự kiện đó lại với nhau:
4 Hớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 32- Những nột chớnh về mặt chớnh trị, kinh tế, văn húa, xó hội của buổi đầu độc lập thời Đinh
Tiền Lờ Tổ chức bộ mỏy nhà nước thời Đinh , tổ chức chớnh quyền thời Tiền Lờ Vẽ sơ đồ
-Thầy :- Lợc đồ cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất
-Trò : - Học bài cũ – chuẩn bị bài mới
III Kế hoạch lên lớp
1 Kiểm tra bài cũ :
Trình bày công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đối với nớc ta trong buổi đầu độc
lập
2 Bài mới
Sau khi dẹp yên 12 sứ quân, đất nớc lại đợc thanh bình, thống nhất Đinh Bộ Lĩnh lên
ngôi vua, tiếp tục công cuộc xây dựng một quốc gia vững mạnh mà Ngô Quyền đã đặt
Hỏi: Tại sao Đinh Tiên
Hoàng lại đóng đô ở Hoa
L-?
Hỏi: Việc nhà Đinh không
dùng niên hiệu của phong
kiến Trung Quốc để đặt tên
HS trả lời :
- Đinh Bộ Lĩnh muốnkhẳng định nền độc lập,ngang hàng với TrungQuốc chứ không phụ
1) Nhà Đinh xây dựng đất nớc :12’
- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế, đặt tên nớc là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa L
- Năm 970, vua Đinh đặt niên
hiệu là Thái Bình.
Trang 33- GV giải thích khái niệm
- Đinh Tiên Hoàng còn áp
dụng biện pháp gì để xây
dựng đất nớc?
Giảng: Thời Đinh nớc ta cha
có luật pháp cụ thể, vua sai
- Sau khi Đinh Bộ Lĩnh và
Đinh Liễn bị ám hại → nội
bộ nhà Đinh lục đục, bên
ngoài, quân Tống chuẩn bị
xâm lợc → Lê Hoàn đợc suy
tôn làm vua
Hỏi: Vì sao Lê Hoàn lại đợc
suy tôn làm vua?
Hỏi: Việc Thái Hậu Dơng
Văn Nga trao áo bào cho Lê
Hoàn nói lên điều gì?
-GV : Thể hiện sự thông
minh, quyết đoán, đặt lợi ích
quốc gia lên trên lợi ích
- HS đọc phần II
-HS trả lời
-HS lắng nghe
-HS trả lời : ( Là ngời cótài, có chí lớn, mu lợc, lại
đang giữ chức Thập đạo ớng quân thống lĩnh quân
t-đội → lòng ngời quyphục.)
-HS trao đổi, trả lời
-HS lắng nghe
-HS lắng nghe
- Phong vơng cho các con, cử các t-ớng thân cận nắm giữ các chức vụchủ chốt ; xây dựng cung điện đúc tiền… sai sứ sanh giao hảo với nhà Tống
2) Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.10’
* Sự thành lập nhà Tiền Lê
- Năm 979 Đinh Tiên Hoàng bị sát hại nội bộ triều đình rối loạn
- Nhà Tống lăm le xâm lợc Lê Hoàn đợc suy tôn làm vua
- Tổ chức chính quyền TW
- Chính quyền địa phơng:
* Quân đội: gồm 10 đạo, 2 bộ phận + Cấm quân
+ Quân địa phơng
Phủ
Vua Thái s - Đại s
Quan văn Quan võ
10 lộ
Châ
u
10 lộ
Trang 34Hỏi: Quân đội thời Tiền Lê
- GV tờng thuật lại diễn biến
cuộc kháng chiến theo lợc
đồ (Giảng thêm về chi tiết
Lê Hoàn chon Bạch Đằng để
chặn giặc kế thừa tài quân
sự của Ngô Quyền trớc đây)
GV Yêu cầu: HS tờng thuật
lại diễn biến
Hỏi: ý nghĩa của cuộc
979, nội bộ nhà Đinh lục
đục vì tranh quyền lợi →quân Tống xâm lợc.)
+ Chứng tỏ bước phỏt triển mớicủa đất nước và khả năng bảo vệdõn tộc của Đại Cồ Việt
3.Củng cố
Vẽ sơ đồ bộ máy chính quyền trung ơng và địa phơng thời Tiền Lê? Trình bày diễn
biến, ý nghĩa của cuộc kháng chiến chống Tống do Lê Hoàn chỉ huy (năm 981)
4.Hớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 35II Sự phát triển kinh tế và văn hoá
I Mục tiêu bài học
- Trũ : Học bài cũ – chuẩn bị bài mới
III Kế hoạch lờn lớp
1 Kiểm tra bài cũ :4’
-Vẽ bộ máy nhà nớc thời Tiền Lê và giải thích
- Tờng thuật lại diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống (năm 981)?
2 Bài mới
Cuộc kháng chiến chống Tống thắng lợi đã đánh bại âm mu xâm lợc của kẻ thù,khẳng định quyền làm chủ đất nớc cuả nhân dân ta và củng cố nền độc lập, thống nhấtcủa nớc Đại Cồ Việt Đó cũng là cơ sở để xây dựng nền kinh tế, văn hoá buổi đầu độclập
chia ruộng → tạo điều
kiện sản xuất nông nghiệp
- Việc đào vột kờnh mương, khaikhẩn đất hoang được chỳ trọng,nờn nụng nghiệp ổn định và bướcđầu phỏt triển;
* Thủ công nghiệp
- Những xưởng đỳc tiền, chế tạo vũkhớ, may mũ ỏo xõy cung điện,chựa chiền
- Cỏc nghề thủ cụng truyền thống
Trang 36nạp sang Trung Quốc.
- Hãy miêu tả lại cung
điện Hoa L để thấy đợc sự
phát triển của nớc ta thời
Tiền Lê?
Hỏi: Thơng nghiệp có gì
đáng chú ý?
Hỏi: Việc thiết lập quan
hệ bang giao với nhà
tiếp dạy học, làm cố vấn
trong ngoại giao
- → rất đợc trọng dụng
- HS trả lời : - Vua quantâm đến sản xuất →khuyến khích nhân dânlàm nông nghiệp
-HS suy nghĩ trả lời
- HS lắng nghe
- HS dựa vào SGK đểmiêu tả: cột dát vàng, bạc,
có nhiều điện, đài tế, chùachiền, kho vũ khí, khothóc thuế đợc xây dựng
→ quy mô cung điệnhoành tráng hơn
-HS suy nghĩ trả lời
- HS : Củng cố nền độclập → tạo điều kiện chongoại thơng phát triển
- HS đọc phần 2
-HS quan sỏt
- 3 tầng lớp cơ bản: thốngtrị và bị trị
- Vua, các quan văn, quan
võ và một số nhà s
- Nông dân, thợ thủ công,ngời buôn bán và địa chủ,
2) Đời sông xã hội và văn hoá : 17’
a) Xã hội
Xó hội chia thành 3 tầng lớp: tầnglớp thống trị gồm vua, quan văn
vừ (cựng một số nhà sư); tầng lớp
bị trị mà đa số là nụng dõn tự do,cày ruộng cụng làng xó; tầng lớpcuối cựng là nụ tỡ (số lượng khụngnhiều)
b) Văn hoá
- Giáo dục cha phát triển
Trang 37- GV kể thêm chuyện đón
tiếp sứ thần nớc Tống của
nhà s Đỗ Thuận (dựa theo
sách giáo viên)
Hỏi: Đời sống sinh hoạt
của ngời dân diễn ra nh
thế nào?
- HS lắng nghe
-HS : Rất bình dị, nhiềuloại hình văn hoá dân gian
nh ca hát, nhảy múa, đuathuyền, đánh đu, võ, vậtdiễn ra trong các lễ hội
- Đạo Phật đợc truyền bá rộngrãi
- Chùa chiền đợc xây dựng nhiều
- nhà sư được nhõn dõn quý trọng Các loại hình văn hoá dân giannhư ca hỏt, nhảy mỳa, đuathuyền tồn tại và phỏt triển trongthời gian này
3.Củng cố: 4’
Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh - Tiền Lê phát triển?
Đời sống xã hội và văn hoá nớc Đại Cồ Việt có những chuyển biến gì?
Kể một câu chuyện về vua Đinh, vua Lê Đại Hành, Thái hậu Dơng Vân Nga mà embiết đợc
4.Hớng dẫn về nhà:1’
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 38Ngày soạn : 29-09-2015
Ngày dạy : 1 -10 -2015
Chơng II : Nớc Đại Việt thời Lý (Thế kỉ XI - XII)
Tiết 14 - Bài 10
Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nớc
I Mục tiêu bài học
Giáo dục cho các em lòng tự hào và tinh thần yêu nớc, yêu nhân dân
Giáo dục học sinh bớc đầu hiểu rằng: Pháp luật Nhà nớc là cơ sở cho việc xây dựng vàbảo vệ đất nớc
3 Kĩ năng
Phân tích và nêu ý nghĩa các chính sách xây dựng và bảo vệ đất nớc của nhà Lý
Rèn kĩ năng đánh giá công lao của nhân vật lịch sử tiêu biểu (thời Lý)
1 Kiểm tra bài cũ :
Nêu những nét phát triển của nền kinh tế tự chủ dới thời Đinh - Tiền Lê
Tại sao thời Đinh - Tiền Lê các nhà s đợc trọng dụng?
phải nằm để coi chầu gọi là Lê
Ngoạ Triều Long Đĩnh là ông
vua rất tàn bạo, nhân dân ai
cũng căm ghét Việc làm của
ông: cho ngời vào cũi thả trôi
sông, róc mía trên đầu s, dùng
dao cùn xẻo thịt ngời
Hỏi: Khi Long Đĩnh chết, quan
lại trong triều tôn ai làm vua?
Gọi HS đọc phần in nghiêng về
Lý Công Uẩn
Hỏi: Tại sao Lý Công Uẩn đợc
tôn làm vua?( Đối với lớp A )
Đọc
HS : Vì ông là ngời vừa có
đức vừa có uy tín nên đợctriều thần nhà Lê quýtrọng
Trang 39Hoa L về Đại La và đổi Đại La
thành Thăng Long
- Treo bản đồ Việt Nam và chỉ
hai vùng đất Hoa L và Thăng
Long trên bản đồ
Hỏi: Tại sao Lý Công Uẩn
quyết định dời đô về Đại La và
đổi tên là Thăng Long?
Hỏi: Việc dời đô về Thăng
Long của vua Lý nói lên ớc
nguyện gì của ông cha ta? ?
- Có ai giúp vua lo việc nớc?
Bộ máy chính quyền ở địa
ph-ơng đợc tổ chức nh thế nào?
- Đơn vị kiến thức, kĩ năng 2 :
Đọc nôi dung một số điều luật
trong bộ Hình th:
"Lính bảo vệ cung và sau này
cả hoạn quan khôn gtự tiện vào
cung cấm Nếu ai vào sẽ bị tội
chết Ngời canh giữ không cẩn
thận để ngời khác vào bị tội
chết Cấm dân không đợc bán
con trai, quan lại không đợc
giấu con trai Những ngời cầm
Yêu cầu học sinh đọc bảng
phân chia giữa cấm quận và
quân địa phơng trong SGK
Giảng: Quân đội nhà Lý bao
gồm các binh chủng: bộ binh,
- HS lắng nghe
Quan sỏt bản đồ
-HS trả lời : - Địa thếthuận lợi và là nơi tụ họpcủa 4 phơng
- Năm 1054, nhà Lý đổi tờn nước
là Đại Việt và tiến hành xõy dựngchớnh quyền quõn chủ bằng cỏch
tổ chức bộ mỏy nhà nước gồm :+ Chớnh quyền TW: đứngđầu là vua, dưới cú quan đại thần
và cỏc quan ở hai ban văn, vừ.+ Chớnh quyền địa phương:
cả nước được chia thành 24 lộ,dưới lộ là phủ, dưới phủ là huyện,dưới huyện là hương, xó
2) Luật pháp và quân đội : 12’
a Luật phỏp:
Năm 1042, nhà Lý banhành bộ luật thành văn đầu tiờn
của nước ta cú tờn là bộ Luật
Hỡnh thư.
Bao gồm những quy địnhchặt chẽ việc bảo vệ nhà vua vàcung điện, xem trọng việc bảo vệcủa cụng và tài sản của nhõn dõn;nghiờm cấm việc giết mổ trõu bũ,bảo vệ sản xuất nụng nghiệp.Người phạm tội bị xử phạtnghiờm khắc
b Quõn đội:
Vua
Đại thần Quan văn quan võ.
24 lộ Phủ Huyện Hơng, xã
Trang 40Đảng và nhà nước trong giai
đoạn hiện nay.
- HS đọc SGK
HS nh ận xét : Tæ chøcchÆt chÏ, quy cñ
- Trong quân còn chia làm hai loại:cấm quân và quân địa phương