Di truyền và rối loạn nhịp tim

Hội chứng qt dài - 13 týp gen khác nhau của hội chứng QT dài LQTS với hơn 600 các vị trí đột biến khác nhau... Hội chứng qt dài - Các gen LQTS tác động lên tất cả các dòng ion khác nhau.

di truyÒn vµ rèi lo¹n nhÞp tim

PSG.TS Tr¬ng Thanh H¬ng ViÖn tim m¹ch quèc gia ViÖt nam

Trêng §¹i häc Y hµ néi

Biến đổi gene và các loại rối loạn nhịp tim

- Biến đổi gen và các rối loạn nhịp tim :

 H.c QT dài

 H.c QT ngắn

 H.c Brugada

 Loạn sản thất phải (ARVD)

 Tim nhanh thất đa hình

 H.c W-P-W

 Rung nhĩ

héi chøng qt dµi

Hội chứng qt dài

- 13 týp gen khác nhau của hội chứng QT dài

(LQTS) với hơn 600 các vị trí đột biến khác nhau

Hội chứng qt dài

- Các gen LQTS tác

động lên tất cả các dòng

ion khác nhau

Héi chøng qt dµi

Goldenberg et al JACC 2010

Hội chứng qt dài

Khả năng đột tử liên quan đến khoảng QT và gen

Goldenberg et al JACC 2010

Héi chøng qt dµi

LQTS 1:

Héi chøng qt dµi

LQTS 2:

Héi chøng qt dµi

LQTS 3

Hội chứng qt dài

Khả năng bị đột tử của LQTS 1 theo giới:

Midaglovich & Goldenberg Heart Rhythm 20011

Hội chứng qt dài

Khả năng bị đột tử của LQTS 2 theo giới:

Midaglovich & Goldenberg Heart Rhythm 20011

Priori et al JAMA 2004

héi chøng qt ng¾n

Hội chứng qt ngắn

- Hội chứng QT ngắn và gen đợc quan tâm đến bắt

đầu từ những năm 2000 đợc báo cáo bởi tác giả

Ihor Gussak tại Mayo Clinic

- Đến thời điểm này, đã phát hiện 6 type lâm sàng khác nhau của SQTS

- Hầu hết là những biến đổi gen đối lập với vị trí

của hội chứng LQTS

Héi chøng qt ng¾n

Hội chứng qt ngắn

- 13 týp gen khác nhau của hội chứng QT dài

(LQTS) với hơn 600 các vị trí đột biến khác nhau

Hội chứng qt ngắn

- 13 týp gen khác nhau của hội chứng QT dài

(LQTS) với hơn 600 các vị trí đột biến khác nhau

Hội chứng qt ngắn

- 13 týp gen khác nhau của hội chứng QT dài

(LQTS) với hơn 600 các vị trí đột biến khác nhau

Hội chứng qt ngắn

Có 1 type gen không theo quy luật thông thờng (không có gen đối lập trong LQTS)

héi chøng brugada

Héi chøng brugada

-

lo¹n s¶n thÊt ph¶i

Lo¹n s¶n thÊt ph¶i

• Thêng gÆp ë thiÕu niªn vµ ngêi trÎ tuæi

Bè 73 tuæi MÑ 70 tuæi

Em 39 tuæi

Loạn sản thất phải

- Loạn sản thất phải là bệnh lý gen phức tạp mà

chúng ta không dự báo đợc trớc kiểu gen

- 30% ngời trong gia đình có thể có bất thờng gen

- Kiểu hình gen thờng gặp nhất là plakophilin 2

Lo¹n s¶n thÊt ph¶i

-

Corrado D Heart 2009

Loạn sản thất phải

- Các gen thờng gặp khác plakoglobin, plakophilin

2, desmoplakin, desmoglein và desmocollin

- Biến đổi gen là do thay đổi protein mà nó tạo ra khoảng ghép cơ học giữa tế bào cơ tim và mang những tế bào khác đến thay thế

- Bệnh của thể liên kết (desmosomes)

tim nhanh thÊt ®a h×nh

Tim nhanh thất đa hình

- Thờng hay biểu hiện bệnh ở trẻ lớn và thanh niên

- Gen phát hiện đầu tiên năm 2001 Biến đổi gen ở thụ thể ryanodine (RyR2), điều hòa canxi trong tế bào

- Chẩn đoán gen giúp chẩn đoán và phân tầng nguy cơ cho các thành viên gia đình

Tim nhanh thất đa hình

 Di truyền gen trội – CPVT1

- Biến đổi gen ở thụ thể ryanodine (RyR2)

- Là một trong những gen lớn nhất trong hệ gen ở ngời

- Biến đổi gen thờng có xu hớng tụ lại thành một vùng

đặc hiệu

 Di truyên gen ẩn- CPVT2

- Biến đổi calcequestrin tim (CASQ2)

- Calcequestrin tim có vai trò điều hòa đáp ứng của

RyR2

héi chøng w-p-w

Hội chứng W-P-W

- Gen đợc tìm thấy trong hội chứng W-P-W là

PRKAG 2

- Chỉ có một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân hội chứng

W-P-W có mang theo gen này

- Hầu hết các ca, nguyên nhân hội chứng W-P-W là cha rõ

- Những ngời mang gen này cũng có thể có kèm

theo BCT phì đại

Héi chøng W-P-W

- Gen PRKAG 2 n»m ë vÞ trÝ NST sè 7

Hội chứng W-P-W

- Gen PRKAG 2 tham gia quá trình tạo nên

protein là một phần của enzyme có tên là AMPK (AMP- activated protein kinase) Enzyme này giúp nhạy cảm và đáp ứng đòi hỏi năng lợng trong tế

bào Nó thờng thấy nhiều ở quả tim bào thai, dù vai trò trong quá trình này vẫn cha đợc biết

Hội chứng W-P-W

- Các nghiên cứu đều cha xác định đợc làm thế nào gen

PRKAG 2 có thể dẫn tới hội chứng W-P-W và các tổn thơng

khác ở tim

- Một số nghiên cứu gợi ý rằng có thể các gen này làm thay

đổi hoạt động của AMPK ở tim, dù vẫn cha rõ có hay không các thay đổi gen sẽ làm tăng hay giảm hoạt tính của

enzyme

- Một số nghiên cứu chỉ ra rằng sự thay đổi AMPK sẽ cho phép một phức bộ đờng là glycogen tạo nên sự bất thờng trong tế bào cơ tim

Hội chứng W-P-W

- Một số nghiên cứu thấy đợc rằng sự thay đổi

AMPK liên quan đến điều hòa kênh ion tại tim

Những kênh này cho phép vận chuyển chủ động các ion ra và vào trong tế bào cơ tim, đóng một vai trò thiết yếu trong việc duy trì nhịp tim bình thờng

rung nhÜ

Rung nhĩ

Vì sao yếu tố gene trong rung nhĩ ít đợc đề cập và không nhiều ngời chú ý đến:

- Chỉ xuất hiện ở một số nhỏ các gia đình

- Bệnh thờng xuất hiện muộn

- Rung nhĩ có thể chỉ là cơn kịch phát và không có triệu chứng

- Không có sự đồng nhất giữa các gen và kiểu hình

Rung nhĩ

Rung nhĩ có tính di truyền đợc thấy:

Nghiên cứu Framingham

- Một trong hai bố mẹ có rung nhĩ sẽ tăng nguy cơ rung nhĩ ở con (OR =1,85)

- Cả hai bố mẹ đều có rung nhĩ thì nguy cơ rung nhĩ tăng cao hơn ở con (OR= 3,17)

Fox JAMA 2004;291: 2851

Rung nhĩ

Kiểu gene gặp trong rung nhĩ:

Có rất nhiều vị trí gen đợc định vị ở bệnh nhân rung nhĩ: 10q 22-24, 10 p, 5p13 và 5p15

Kết luận

- Có rất nhiều rối loạn nhịp và hội chứng gây rối

loạn nhịp liên quan đến gen trên lâm sàng

- Đến thời điểm này, các phát hiện về gen trong rối loạn nhịp vẫn cha dừng lại và cần tiếp tục tìm kiếm

- Những hiểu biết về gen trong rối loạn nhịp có thể giúp chúng ta đánh giá đợc nguy cơ lâm sàng cũng

nh đa lại những biện pháp điều trị hợp lý