QUẢN TRỊ CHIẾN lược KINH DOANH

1-7 Chiến lược kinh doanh  “Là một kế hoạch thống nhất, toàn diện được thiết kế để đảm bảo cho doanh nghiệp hoàn thành các mục tiêu chiến lược cơ bản” Robert Glück, 1980.. Chiến lược k

QUẢN TRỊ

CHIẾN LƯỢC KINH DOANH

Tp Hồ Chí Minh Tháng 07 năm 2015

Tiến sĩ NGUYỄN VĂN SƠN

biên soạn

Tổng quan

về quản trị chiến lược

QUẢN TRỊ

CHIẾN LƯỢC

Tiến sĩ Nguyễn Văn Sơn

Chương 1

1-3

Mục tiêu nghiên cứu

1 Làm rõ bản chất, tác dụng của chiến

lược kinh doanh và quản trị chiến lược

2 Tìm hiểu về qui trình quản trị chiến lược

3 Nắm được các yếu tố và điều kiện của

hoạt động quản trị chiến lược

Nội dung cơ bản

1 Khái niệm chiến lược kinh doanh

2 Bản chất của quản trị chiến lược

3 Qui trình quản trị chiến lược

4 Các nhân tố ảnh hưởng

đến quản trị chiến lược

1-5

Khái niệm chiến lƣợc kinh doanh

 Các khái niệm

 Chiến lược

 Chiến lược kinh doanh

 Phân loại chiến lược kinh doanh

 Phân cấp chiến lược kinh doanh

 Sự đa dạng của chiến lược trong thực tiễn

Chiến lược là gì ?

 Chiến lược được sử dụng trước tiên

trong lĩnh vực quân sự

 Chiến lược là một phức hợp bao gồm:

 Các mục tiêu định hướng sự phát triển dài

hạn của một tổ chức; và

 Hệ thống các giải pháp toàn diện, đồng bộ

để đảm bảo đạt đến các mục tiêu đã định

1-7

Chiến lược kinh doanh

 “Là một kế hoạch thống nhất, toàn diện

được thiết kế để đảm bảo cho doanh

nghiệp hoàn thành các mục tiêu chiến

lược cơ bản” (Robert Glück, 1980)

 “Là kế hoạch phối hợp các chính sách

và chuỗi hành vi liên hoàn gắn kết nhau

toàn diện để đạt đến các mục tiêu trọng

yếu của tổ chức” (John C Quinn, 1980)

Chiến lược kinh doanh

 “Là khuôn mẫu về sự phân phối nguồn

lực để đảm bảo cho một doanh nghiệp

duy trì hoặc cải thiện thành tích…

 …Một chiến lược thành công sẽ vô hiệu

hóa các nguy cơ đe dọa và khai thác tốt

các cơ hội; đồng thời, phát huy các điểm

mạnh và ngăn ngừa được các điểm yếu

của doanh nghiệp” (Jay Barney, 1997)

1-9

Chiến lược kinh doanh

Có thể hiểu chiến lược kinh doanh như sau:

 Đó là kế hoạch định hướng phát triển

doanh nghiệp dài hạn, trên căn bản:

 Xác định mục tiêu bao quát toàn diện, phù

hợp với năng lực và triển vọng phát triển

 Xây dựng các chính sách, giải pháp đảm

bảo sự phối hợp đồng bộ và có tính khả thi

Chiến lược kinh doanh

Có thể hiểu chiến lược kinh doanh như sau:

1-11

Chiến lược kinh doanh

Có thể hiểu chiến lược kinh doanh như sau:

 Nhằm đạt mục đích:

 Khai thác các khả năng cốt lõi để giành lợi

thế cạnh tranh cho doanh nghiệp

 Hoàn thành các mục tiêu chiến lược của

doanh nghiệp một cách chủ động

Phân cấp chiến lược kinh doanh

Ba cấp độ của chiến lược kinh doanh:

 Chiến lược cấp công ty

1-13

Phân cấp chiến lược kinh doanh

Mô hình phối hợp chiến lược đối với các

công ty kinh doanh đơn ngành:

Chiến lƣợc

sản xuất,

R&D

Chiến lƣợc tài chính

Chiến lƣợc marketing

Chiến lƣợc

về nhân lực

Chiến lƣợc công ty/SBU

Phân cấp chiến lược kinh doanh

Mô hình phối hợp chiến lược đối với các

công ty kinh doanh đa ngành:

Chiến lƣợc marketing

Chiến lƣợc

về nhân lực

Chiến lƣợc SBU.2

Chiến lƣợc SBU.3 Chiến lƣợc

công ty

 Chiến lược tăng trưởng hội nhập:

 Hội nhập phía sau

 Hội nhập phía trước

 Hội nhập hàng ngang

1-17

Sự đa dạng của chiến lược kinh doanh

trong thực tiễn

 Chiến lược tăng trưởng đa dạng hóa:

 Đa dạng hóa đồng tâm

 Đa dạng hóa hàng ngang

 Đa dạng hóa kết hợp

Sự đa dạng của chiến lược kinh doanh

trong thực tiễn

 Chiến lược điều chỉnh hoạt động:

 Khi bị suy thoái: củng cố bằng cách giảm

bớt qui mô; thu hẹp phạm vi hoạt động; và

tiêu cực nhất là giải thể doanh nghiệp

 Khi có cơ hội bành trướng hoạt động: liên

doanh, sáp nhập, hợp nhất… (với cả trong

và/hoặc ngoài nước)

1-19

Bản chất của quản trị chiến lƣợc

 Khái niệm quản trị chiến lược

 Bản chất của quản trị chiến lược

 Vai trò của quản trị chiến lược

 Lợi ích của quản trị chiến lược

 Rủi ro trong quản trị chiến lược

Khái niệm quản trị chiến lược

 Quản trị chiến lược là một quá trình:

 Phân tích môi trường kinh doanh;

 Hoạch định hệ thống mục tiêu và giải pháp

chiến lược phù hợp;

 Tổ chức thực hiện, kiểm soát và điều chỉnh

chiến lược (khi cần thiết)

Nhằm tạo ra và duy trì lợi thế cạnh tranh

cho doanh nghiệp

1-21

Khái niệm quản trị chiến lược

 Các đặc điểm của quản trị chiến lược:

 Định hướng phát triển doanh nghiệp theo

những mục đích và mục tiêu bao quát

 Bao hàm nguyện vọng của tất cả các bên

có liên quan trong quá trình ra quyết định

 Cần kết hợp những mục tiêu ngắn hạn với

các mục tiêu triển vọng dài hạn

 Đảm bảo cân bằng giữa hiệu lực và hiệu

quả của chiến lược

Vai trò của quản trị chiến lược

 Chỉ rõ hướng đích phát triển dài hạn và

các bước đi cụ thể của doanh nghiệp

 Giúp doanh nghiệp thích ứng tốt với các

diễn biến của môi trường trên căn bản:

 Khai thác triệt để các cơ hội; và

 Ngặn chặn các nguy cơ, giảm thiểu rủi ro

1-23

Vai trò của quản trị chiến lược

 Giúp doanh nghiệp thích ứng tốt với các

điều kiện cạnh tranh bằng cách:

 Phát huy tối đa các điểm mạnh; và

 Khắc phục các điểm yếu

dụng nguồn lực hợp lý, hiệu quả nhất,

nâng cao và duy trì được lợi thế cạnh

tranh trên thị trường

Lợi ích của quản trị chiến lược

 Tăng khả năng tiên lượng và giải quyết

các vấn đề quản trị của doanh nghiệp

 Chú trọng làm việc nhóm khi hoạch định

chiến lược là cơ sở để có được những

giải pháp tốt nhất cho doanh nghiệp

 Cải thiện quan hệ quản lý lao động trên

căn bản kích thích tăng năng suất

1-25

Lợi ích của quản trị chiến lược

 Xác định rõ vai trò từng thành viên trong

tổ chức, giảm thiểu tình trạng thiếu gắn

bó hay giẫm chân nhau trong công việc

 Giảm thiểu được sự trì trệ trong tổ chức

 Doanh nghiệp trở nên chủ động, sáng

tạo hơn trong sản xuất kinh doanh

Rủi ro trong quản trị chiến lược

 Nhà quản trị có thể mắc sai lầm trong

các quyết định do thời kỳ chiến lược dài

 Người xây dựng chiến lược và người

thực hiện chiến lược thiếu gắn bó nhau

dẫn đến tình trạng vô trách nhiệm trong

các quyết định chiến lược

 Đội ngũ lao động và quản trị không được

huấn luyện đúng mức sẽ gây thất vọng

1-27

Qui trình quản trị chiến lược

 Các bước hình thành chiến lược

 Qui trình quản trị chiến lược

 Các yếu tố chính của qui

trình quản trị chiến lược

Các bước hình thành chiến lược

Các phương án chiến lược được chọn thực hiện

Các phương án phát sinh thêm trong quá trình thực hiện

Các phương án

chiến lược

được dự kiến

Cân nhắc lựa chọn chiến lược

Các phương

án không được chọn

1-29

Qui trình quản trị chiến lược

Ba giai đoạn cơ bản của qui trình:

 Phân tích và lựa chọn chiến lược

 Xây dựng chiến lược

 Thực hiện và kiểm soát chiến lược

Phân tích môi trường bên trong Phân tích môi

trường bên ngoài

Chiến lược cấp công ty Chiến lược cấp SBU

Đồng bộ hóa chiến lược, cấu trúc, kiểm soát

Điều chỉnh chiến lược

Thiết kế hệ thống kiểm soát Thiết kế cấu trúc

tổ chức

Phân tích chiến lược

Xây dựng chiến lược

Thực hiện chiến lược

Chiến lược cấp chức năng Chiến lược kinh doanh toàn cầu

1-31

Xác định nhiệm vụ chiến lược

 Xác định rõ nhiệm vụ chiến lược cho

phép phân phối nguồn lực có hiệu quả

 Hệ thống thứ bậc nhiệm vụ chiến lược:

 Sứ mệnh (Mission)

 Mục đích (Goals)

 Mục tiêu (Objectives)

Phân tích môi trường bên ngoài

dọa trong môi trường bên ngoài

 Các yếu tố của môi trường bên ngoài:

 Môi trường tổng quát

 Môi trường trực tiếp của ngành

1-33

Phân tích môi trường bên trong

 Khám phá ra những khả năng tiềm tàng

để nâng cao lợi thế cạnh tranh

 Khung phân tích nguồn lực nội bộ gồm:

 Nhận dạng những điểm mạnh (số lượng,

chất lượng các tài nguyên sẵn có; những

ưu thế cạnh tranh đặc biệt)

 Nhận dạng những điểm yếu (thiếu nguồn

lực, yếu kém về tổ chức, quản lý)…

Phân tích và lựa chọn chiến lược

PHÂN TÍCH SWOT Điểm mạnh & Điểm yếu

Cơ hội & Nguy cơ

LỰA CHỌN CHIẾN LƢỢC Chiến lƣợc cấp công ty Chiến lƣợc cấp SBU Chiến lƣợc cấp chức năng Chiến lƣợc kinh doanh toàn cầu

1-35

Chiến lược cấp công ty

 Định hướng và điều phối tổng quát toàn

bộ hoạt động của công ty

 Một số phương thức tiêu biểu:

 Chiến lược tăng trưởng tập trung

 Chiến lược tăng trưởng hội nhập

 Chiến lược tăng trưởng đa dạng hóa

 Chiến lược điều chỉnh hoạt động…

Chiến lược cấp SBU

 Tập trung nâng cao và duy trì khả năng

cạnh tranh của các đơn vị kinh doanh

 Các phương thức tạo lợi thế cạnh tranh:

 Dẫn đầu thị trường về chi phí thấp

 Khác biệt hóa sản phẩm

 Tập trung vào một số phân khúc thị trường

riêng biệt…

1-37

Chiến lược cấp chức năng

 Tập trung cải thiện hiệu quả hoạt động

của các quá trình bên trong công ty

 Các chiến lược chức năng tiêu biểu:

 Chiến lược sản xuất, R&D

 Chiến lược tài chính

 Chiến lược marketing

 Chiến lược phát triển nhân lực…

Chiến lược kinh doanh toàn cầu

 Mở rộng sản xuất kinh doanh trong điều

kiện hội nhập và cạnh tranh toàn cầu

 Các phương thức tiếp cận chính:

 Chiến lược kinh doanh quốc tế

 Chiến lược kinh doanh đa thị trường nội địa

 Chiến lược kinh doanh toàn cầu

 Chiến lược kinh doanh xuyên quốc gia

1-39

Tổ chức thực hiện chiến lược

 Thiết kế cấu trúc tổ chức doanh nghiệp

 Thiết kế hệ thống kiểm soát:

 Kiểm soát thị trường và sản phẩm đầu ra

 Tình trạng quan liêu và văn hóa tổ chức

 Động viên khen thưởng

 Làm cho hệ thống tổ chức và kiểm soát

tương thích với chiến lược

Điều chỉnh chiến lược

 Môi trường không ngừng thay đổi Điều

chỉnh chiến lược để thích nghi (khi cần)

là yêu cầu bắt buộc

 Đo lường kết quả thực hiện chiến lược

 Nắm thông tin về biến động môi trường

 Điều chỉnh chiến lược cho phù hợp

1-41

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị

chiến lược

 Tính phức tạp của môi trường

 Bản chất nhiệm vụ chiến lược

 Đặc điểm của doanh nghiệp

 Quá trình sản xuất kinh doanh

 Các bên có liên quan

 Các nhà quản trị chiến lược

Tính phức tạp của môi trường

 Môi trường văn hóa, xã hội, tự nhiên, kỹ

thuật thuận lợi hay không ?

 Môi trường luật pháp, chính trị ổn định

1-43

Bản chất nhiệm vụ chiến lược

 Vấn đề thường kỳ hay mới nẩy sinh ?

 Tính phức tạp, thuận lợi, khó khăn của

nhiệm vụ chiến lược ?

 Tầm chiến lược ngắn hạn, trung hạn

hay dài hạn ?

Đặc điểm của doanh nghiệp

 Đặc điểm về tổ chức, quyền sở hữu, tư

cách pháp nhân ?

 Qui mô lớn, vừa hay nhỏ ?

 Đặc điểm về nguồn lực sản xuất kinh

doanh, cơ sở vật chất – kỹ thuật ?

1-45

Quá trình sản xuất kinh doanh

 Qui trình sản xuất; kỹ thuật công nghệ;

khả năng cải tiến ?

 Công tác R&D, khả năng triển khai sản

phẩm mới ?

 Khả năng tiếp cận thị trường, các kênh

phân phối, các kênh thông tin ?

Các bên có liên quan

Các thành phần trong doanh nghiệp

• Sáng lập viên, cổ đông

(chủ doanh nghiệp)

• Hội đồng quản trị

• Ban kiểm soát

• Ban quản lý (đứng đầu là

1-47

Các nhà quản trị chiến lược

Nhà quản trị

chiến lƣợc các cấp

Các nhà quản trị chiến lược

Yêu cầu đối với nhà quản trị chiến lược:

 Tầm nhìn, khả năng sáng tạo

 Các kỹ năng, khả năng làm việc nhóm

 Tính chuyên nghiệp

 Tính quyết đoán, khả năng ra quyết định

 Khả năng tập hợp, động viên quần chúng

1-49

Kết luận

 Quản trị chiến lược là một yêu cầu tất

yếu khách quan để giúp cho các doanh

nghiệp phát triển đúng hướng, nhanh

chóng; tạo lập và duy trì sức cạnh tranh

cao trong điều kiện môi trường kinh

doanh luôn biến động, thị trường không

ngừng mở rộng, tính chất cạnh tranh

ngày càng quyết liệt hơn

Kết luận

 Các vấn đề cần nắm rõ:

 Đối tượng nghiên cứu là chiến lược kinh

doanh của doanh nghiệp và qui trình quản

trị chiến lược (ba giai đoạn)

 Bản chất của quản trị chiến lược yêu cầu

đề ra mục tiêu đúng đắn, hoạch định các

giải pháp đồng bộ, và kiểm tra hiệu chỉnh

cho chiến lược luôn phù hợp với thực tiễn

1-51

Câu hỏi thảo luận

1 Định nghĩa và phân loại chiến lược kinh

doanh, cho ví dụ minh họa

2 Trình bày khái niệm và phân tích bản

chất của quản trị chiến lược

3 Phân tích qui trình quản trị chiến lược

4 Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến

quản trị chiến lược, cho ví dụ minh họa