Các hình thức phát hành trái phiếu

Trái phiếu Chính Phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương... Ngoài ra, phương thức này còn đảmbảo chắc chắn cho trái phiếu CP phát hành t

A Tổng quan về trái phiếu

1 Trái niệm trái phiếu:

Trái phiếu đơn giản chỉ là một loại giấy hứa trả tiền dài hạn , do

người đi vay phát hành , hứa sẽ trả tiền cho người nắm giữ trái phiếu một khoản lãi cố định được xác định trước mỗi năm.

Nói cách khác, trái phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợiích hợp pháp của người sở hữu ( người cho vay) đối với một phần vốn nợcủa tổ chức phát hành ( người đi vay) , xác nhận nghĩa vụ trả nợ của tổchức phát hành cho người sở hữu với khoản tiền xác định ( gốc và lãi) vàothời điểm nhất định ( ngày đáo hạn ) ghi trên trái phiếu

2 Phân loại trái phiếu

a Căn cứ vào việc có ghi danh hay không

• Trái phiếu vô danh

• Trái phiếu ghi danh

b Căn cứ vào chủ thể phát hành:

• Trái phiếu Chính phủ

• Tín phiếu kho bạc

• Trái khoán địa phương

• Trái phiếu công nghiệp ( trái phiếu công ty)

• Trái phiếu NH và Tín phiếu QTK

c Căn cứ theo tính chất của Trái Phiếu :

• Giấy nhận nợ

• Giấy nhận nợ thứ cấp

• Trái phiếu cầm cố

• Trái phiếu Zerocoupon

• Trái phiếu mạo hiểm

• Trái phiếu Châu Âu

d Căn cứ theo phương thức trả gốc và lãi:

• Trái phiếu coupon

• Trái phiếu chiết khấu

• Trái phiếu hoàn trả theo niêm kim cố định

• Consol

B Các phương thức phát hành trái phiếu:

I Trái phiếu Chính Phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương.

1

Khái niệm, phân loại :

a Trái phiếu Chính phủ: là một chứng nhận nghĩa vụ nợ của người

phát hành phải trả cho người sở hữu trái phiếu đối với một khoản tiền cụthể (mệnh giá của trái phiếu), trong một thời gian xác định và với một lợitức quy định Trái phiếu CP được nhà nước phát hành để vay nợ từ các đốitượng trong và ngoài nước

Có 6 loại trái phiếu CP sau:

• Tín phiếu Kho bạc

• Trái phiếu kho bạc

• Trái phiếu công trình Trung ương

• Trái phiếu đầu tư

• Trái phiếu ngoại tệ

• Công trái xây dựng Tổ quốc

b Trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh: là loại chứng khoán nợ do

doanh nghiệp phát hành nhằm huy động vốn cho các công trình theo chỉđịnh của Thủ tướng Chính phủ, được Chính phủ cam kết trước các nhà đầu

tư về việc thanh toán đúng hạn của tổ chức phát hành Trường hợp tổ chứcphát hành không thực hiện được nghĩa vụ thanh toán (gốc, lãi) khi đến hạnChính phủ sẽ chịu trách nhiệm trả nợ thay tổ chức phát hành

c Trái phiếu chính quyền địa phương: là một loại chứng khoán nợ,

do ủy ban nhân dân cấp tỉnh phát hành, có thời hạn, có mệnh giá, có lãi,xác nhận nghĩa vụ trả nợ của UBND cấp tỉnh đối với người sở hữu tráiphiếu

2 Phương thức phát hành

Văn bản sử dụng: Nghị định số 141/2003/NĐ-CP ngày 20/11/2003

Có 4 phương thức phát hành sau:

• Phát hành trực tiếp qua hệ thống kho bạc nhà nước

• Đấu thầu Trái phiếu CP qua thị trường chứng khoán

• Phát hành trái phiếu dưới hình thức đại lý phát hành

• Phát hành trái phiếu CP dưới hình thức bảo lãnh

a Phát hành trực tiếp qua hệ thống kho bạc nhà nước:

Văn bản quy định: Thông tư số 32/2004/TT-BTC ngày 12/04/2004

Đây là phương thức phát hành mà KBNN sẽ huy động lực lượng nhân

sự tại chỗ của đơn vị tự tổ chức tiêu thụ trái phiếu thông qua hệ thống củamình trong nước và thông qua hệ thống văn phòng đại diện ở nước ngoài Các loại trái phiếu Chính phủ phát hành qua hệ thống Kho bạc Nhànước là các loại trái phiếu có kỳ hạn từ 1 năm trở lên, bao gồm các loại:Trái phiếu kho bạc, Trái phiếu công trình Trung ương và Trái phiếu ngoại

tệ

Ưu điểm: Lượng vốn huy động được chuyển ngay tức thời vào NSNN,

KBNN trực tiếp kiểm soát được tiến độ huy động vốn, trực tiếp tiêu thụ tráiphiếu, không phải thông qua thị trường chứng khoán hoặc thị trường tiềntệ

Nhược điểm: Gây xáo trộn cho hoạt động quản lý quỹ NSNN hàng

ngày của KBNN, chi phí tiêu thụ cao, tạo ra áp lực huy động vốn theo chỉtiêu được phân bổ ở từng KBNN, tốc độ huy động vốn chậm, trái phiếumới chỉ được xem là công cụ huy động vốn qua hệ thống KBNN chứ chưaphải là một hàng hóa trên thị trường

Tóm lại, phương thức này là phương thức vay nợ chủ chốt trong điều

kiện chưa hình thành thị trường chứng khoán hoặc thị trường chứng khoán,thị trường tiền tệ chưa phát triển mạnh để giải quyết được áp lực phải huyđộng đủ lượng vốn vay cần thiết cho NSNN qua phát hành trái phiếu Chínhphủ

b Đấu thầu Trái phiếu qua thị trường chứng khoán:

Văn bản quy định: Thông tư 55/2000/TT-BTC ngày 9/6 năm 2000

 TPCP đấu thầu qua TTGDCK có hình thức và đặc điểm như sau:

 Có kỳ hạn từ một năm trở lên, có mệnh giá tối thiều là 100.000đồng, các mệnh giá cao hơn được quy định là bội số của 100.000 do Bộ Tàichính quy định cụ thể cho từng đợt phát hành và được TTGDCK công bốtrong thông báo phát hành

 TPCP được phát hành dưới hình thức chứng chỉ hoặc bút toán ghisổ

 Các điều kiện tham gia đấu thầu:

 Là thành viên đấu thầu qua TTGDCK

 Có tài khoản ký quỹ tại Ngân hàng chỉ định và nộp tiền ký quỹ theođúng quy định

 Chấp hành đẩy đủ thủ tục và quy định về đấu thầu TPCP theo quyđịnh

 Có đơn đăng ký đấu thầu gửi TTGDCK theo mẫu số 3/TPCP đínhkèm quy chế

 Có tài khoản lưu ký chứng khoán mở tại TTGDCK hoặc thành viênlưu ký

 Hình thức đấu thầu:

Việc đấu thầu trái phiếu CP qua TTGDCK được thực hiện theo hìnhthức đấu thầu cạnh tranh lãi suất và không cạnh tranh lãi suất Mỗi thànhviên đấu thầu có thể đồng thời tham gia đấu thầu cạnh tranh và không cạnhtranh

Đấu thầu cạnh tranh lãi suất là việc các tổ chức, cá nhân tham gia đấuthầu đưa ra các mức lãi suất dự thầu của mình để tổ chức phát hành hoặc tổchức được ủy quyền lựa chọn mức lãi suất trúng thầu.

Đấu thầu ko cạnh tranh lãi suất là việc các tổ chức, cá nhân tham giađấu thầu không đưa ra mức lãi suất dự thầu mà đăng ký mua trái phiếu theomức lãi suất trúng thầu được xác định theo kết quả của đấu thầu cạnh tranhlãi suất

 Đối tượng tham gia đấu thầu trái phiếu:

Chỉ những đơn vị được công nhận là thành viên đấu thầu mới đượctham gia đấu thầu

Ưu điểm: Đây là phương thức tiêu thụ mới, tốc độ tập trung vốn nhanh,

trái phiếu CP góp phần làm đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường, trở thànhmột trong những loại chứng khoán chủ lực thúc đẩy hoạt động của thịtrường chứng khoán phát triển

Nhược điểm: Vẫn còn mới mẻ đối với nhà đầu tư ở những thị trường

mới mở, Nhà nước chưa thực sự xem trọng trái phiếu CP, chưa mở rộngcác đối tượng được phép tham gia đấu thầu, chưa đa dạng kỳ hạn trái phiếuvới mức khác nhau tạo ra mức chênh lệch của trái phiếu CP những thờiđiểm khác nhau nhằm khuyến khích hoạt động tham gia đấu thầu và mua,bán trái phiếu trên thị trường chứng khoán, những quy định chuẩn mựctrong hoạt động đấu thầu nếu chưa phù hợp sẽ gây ảnh hưởng lớn đến kếtquả đấu thầu

Tóm lại, thị trường chứng khoán đang phải đối diện với nhiều khó khăn,

thách thức, nhưng để phát triển thị trường tài chính quốc gia, thực hiện quátrình hội nhập toàn bộ và sâu sắc với thị trường tài chính quốc tế thì Nhànước phải tập trung nghiên cứu, học tập kinh nghiệm và áp dụng cácphương pháp để thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán quốcgia, đảm bảo thị trường chứng khoán phải là kênh quan trọng, chủ lực trongphát hành và mua bán trái phiếu CP nói riêng và chứng khoán nói chung

c Phát hành trái phiếu dưới hình thức đại lý phát hành:

Văn bản quy định: Thông tư số 29/2004/TT-BTC ngày 06 tháng 4 năm

2004 của Bộ Tài Chính, Nghị định 141/2003/NĐ-CP ngày 20/11/2003

Đại lý phát hành là việc tổ chức phát hành ủy thác cho các tổ chức khác

thực hiện bán trái phiếu cho các nhà đầu tư Tổ chức nhận làm đại lý pháthành được hưởng phí đại lý phát hành căn cứ theo khối lượng trái phiếutiêu thụ được, lượng trái phiếu tiêu thụ không hết của đợt phát hành, đại lýđược quyền hoàn trả lại cho tổ chức

Các loại trái phiếu phát hành theo phương thức đại lý bao gồm: Tráiphiếu kho bạc, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu Chínhquyền địa phương

 Đối tượng, điều kiện đại lý phát hành trái phiếu:

Đối tượng: các công ty chứng khoán, các quỹ đầu tư, công ty tài chính,

các ngân hàng và các định chế tài chính khác được Bộ Tài chính chấpthuận

Điều kiện:

 Có tư cách pháp nhân, được thành lập hoặc hoạt động hợp pháp theopháp luật hiện hành của Việt Nam

 Có vốn pháp định tối thiểu là 22 tỷ đồng Việt Nam

 Hoạt động kinh doanh của năm liền trước năm xin công nhận thànhviên bảo lãnh, đại lý phát hành phải có lãi (trừ trường hợp tổ chức mớithành lập)

 Có tài khoản tiền đồng Việt Nam mở tại ngân hàng

 Quy trình đại lý phát hành trái phiếu:

 Lựa chọn tổ chức đai lý phát hành trái phiếu

Căn cứ kế hoạch phát hành trái phiếu, tổ chức phát hành thông báo nộidung dự kiến của đợt phát hành trái phiếu cho các tổ chức đại lý để đăng kýlàm đại lý phát hành

Trên cơ sở kết quả đăng ký, tổ chức phát hành lực chọn các tổ chức đảmbảo các điều kiện phân phối trái phiếu và có mức phí đại lý phát hành thấpnhất trong phạm vi mức phí phát hành thưo quy định để làm đại lý pháthành trái phiếu.

 Ký hợp đồng đại lý phát hành trái phiếu:

Trước ngày đầu tiên của đợt phát hành trái phiếu ít nhất là 5 ngày, tổchức phát hành thực hiện ký “Hợp đồng đại lý phát hành trái phiếu” với tổchức phát hành

 Thông báo nội dung của đợt phát hành trái phiếu:

Trước ngày phát hành trái phiếu ít nhất 3 ngày, tổ chức phát hành ra

“thông báo phát hành trái phiếu” gửi đến các tổ chức đại lý phát hành tráiphiếu và thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng

 Chuyển giao trái phiếu:

+ Tổ chức phát hành chuyển cho các tổ chức đại lý phát hành sốlượng chứng chỉ hoặc Giấy chứng nhận sở hữu trái phiếu tương ứng vớikhối lượng trái phiếu các tổ chức đại lý phát hành nhận bán ngay sau ngày

ký Hợp đông đại lý phát hành trái phiếu

+ Trong thời gian phát hành trái phiếu, các tổ chức đại lý phát hànhcó trách nhiệm bảo quản các chứng chỉ và Giấy chứng nhận sở hữu tráiphiếu

+ Kết thúc đợt phát hành, các tổ chức đại lý phát hành tổ chứ kiểm

kê các chứng chỉ và Giấy chứng nhận sở hữi trái phiếu chưa sử dụngchuyển trả tổ chức phát hành Trường hợp các tổ chức đại lý phát hành làmmất hoặc thất lạc chứng chứng chỉ và Giấy chứng nhận sở hữu trái phiếuphải bồi thường cho tổ chức phát hành số tiền đúng bằng số tiền gốc cộnglãi các trái phiếu bị mất hoặc thất lạc khi đến hạn thanh toán

 Chuyển tiền bán trái phiếu:

+ Việc chuyển tiền bán trái phiếu được thực hiện theo định kỳ 05ngày làm việc một lần Vào cuối ngày làm việc thứ 5, căn cứ bảng kê bán

trái phiếu, các tổ chức đại lý phát hành chuyển toàn bộ số tiền thu bán tráiphiếu trong 5 ngày đó cho tổ chức phát hành.

+ Trường hợp các tổ chức đại lý phát hành chậm chuyển tiền bán tráiphiếu cho tổ chức phát hành sẽ bị phạt chậm thanh toán

+ Tiền phạt chậm thanh toán được chuyển nộp Ngân sách Trungương( đối với trái phiếu kho bạc), ngân sách địa phương( đối với trái phiếuchính quyền địa phương), hoặc doanh nghiệp (đối với trái phiếu đượcChính phủ bảo lãnh)

Ưu điểm: Phương thức này giảm chi phí tiêu thụ trái phiếu so với bảo

lãnh phát hành, đấu thầu qua sở giao dịch chứng khoán

Nhược điểm: Tiến độ tập trung vốn vào NSNN của phương thức này

không nhanh chóng

d Phát hành trái phiếu dưới hình thức bảo lãnh:

Văn bản quy định: Thông tư số 29/2004/TT-BTC ngày 06 tháng 4 năm

2004 của Bộ Tài Chính, Nghị định 141/2003/NĐ-BTC ngày 20/11/2003 Phát hành trái phiếu dưới hình thức bảo lãnh là việc tổ chức bảo lãnhgiúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi phát hành trái phiếu

ra thị trường chứng khoán, phân phối trái phiếu cho các nhà đầu tư, nhậnmua trái phiếu để bán lại hoặc mua số trái phiếu còn lại chưa phân phối hếttrong đợt phát hành

Các loại trái phiếu phát hành theo phương thức bảo lãnh phát hành baogồm: Trái phiếu kho bạc, trái phiếu công trình Trung ương, trái phiếu đầu

tư, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu Chính quyền địaphương

 Đối tượng, điều kiện bảo lãnh phát hành trái phiếu:

Tương tự như phát hành trái phiếu dưới hình thức đại lý phát hành

 Quy trình bảo lãnh trái phiếu:

 Thông báo nội dung trái phiếu dự kiến phát hành

+ Trước ngày phát hành trái phiếu ít nhất 20 ngày, tổ chức phát

hành gửi “Thông báo nội dung phát hành trái phiếu” cho các thành viêntham gia bảo lãnh phát hành trái phiếu.

+ Căn cứ thông báo của tổ chức phát hành, các thành viên tham giabảo lãnh phát hành thăm dò khả năng mua trái phiếu của các nhà đầu tưdưới hình thức đăng ký mua trái phiếu

 Đăng ký bảo lãnh và lựa chọn tổ chức bảo lãnh phát hành

+ Trước ngày phát hành trái phiếu ít nhất 10 ngày, trên cơ sở kết quảđăng ký mua trái phiếu của các nhà đầu tư, , các thành viên tham gia bảolãnh phát hành gửi “Đăng ký bảo lãnh phát hành trái phiếu” đến tổ chứcphát hành để làm căn cứ xem xét, lựa chọn cấu trúc bảo lãnh và các tổ chứcbảo lãnh phát hành

+ Cấu trúc bảo lãnh phát hành được quyết định cho từng đợt pháthành theo một trong các hình thức sau:

 Một hoặc một số tổ chức đồng bảo lãnh phát hành

 Tổ hợp bảo lãnh phát hành có một hoặc một số tổ chức đồng bảolãnh phát hành chính

+ Các tổ chức được lựa chọn để phát hành trái phiếu là các tổ chứccó tối thiểu 50% giá trị trái phiếu nhận bảo lãnh sẽ được phân phối cho cácnhà đầu tư; có mức lãi suất, phí bảo lãnh phát hành thấp hơn so với các tổchức đăng ký bảo lãnh khác và nằm trong phạm vi mức lãi suất trần, phíbảo lãnh phát hành theo quy định của Bộ Tài Chính Việc lựa chọn tổ chứcbảo lãnh phát hành phải đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm đến mức thâp nhấtchi phí về phát hành trái phiếu( bao gồm cả lãi suất và phí bảo lãnh)

+ Thỏa thuận các điều kiện và ký hợp đồng bảo lãnh phát hành

+ Trước ngày phát hành ít nhất 7 ngày, tổ chức phát hành tổ chứchọp để thỏa thuận với các thành viên được lựa chọn bảo lãnh phát hành vềcác nội dung có liên quan đến đợt phát hành trái phiếu bao gồm: lãi suất,phí bảo lãnh, khối lượng trái phiếu nhận bảo lãnh, khối lượng trái phiếu tối

thiểu phải phân phối cho các nhà đầu tư, hình thức bán trái phiếu và cácvấn đề khác có liên quan

+ Căn cứ kết quả thỏa thuận với các tổ chức bảo lãnh phát hành, tổchức phát hành ký “ Hợp đồng bảo lãnh phát hành trái phiếu” với tổ chứcphát hành duy nhất, hoặc từng tổ chức đồng bảo lãnh, hoặc tổ chức bảolãnh phát hành chính, hoặc từng tổ chứng đồng bảo lãnh phát hành chính.Các tổ chức bảo lãnh phát hành phải cam kết thực hiện phân phối tối thiểu50% giá trái phiếu nhận bảo lãnh cho các nhà đầu tư trong Hợp đồng bảolãnh phát hành trái phiếu

+ Thông báo nội dung chính thức của đợt phát hành trái phiếu:Trướcngày phát hành trái phiếu ít nhất 5 ngày, căn cứ “ Hợp đồng bảo lãnh pháthành trái phiếu”, tổ chức phát hành và tổ chức bảo lãnh phát hành phối hợpvới trung tâm giao dịch chứng khoán ( Sở Giao dịch chứng khoán) để ra “Thông báo phát hành trái phiếu” trên thị trường chứng khoán

 Phân phối trái phiếu cho các nhà đầu tư

+ Căn cứ Thông báo phát hành trái phiếu và Hợp đồng bảo lãnh pháthành trái phiếu đã ký với tổ chức phát hành, tổ chức bảo lãnh phát hànhphân phối trái phiếu đã nhận bảo lãnh cho các nhà đầu tư

+ Chuyển tiển trái phiếu nhận bảo lãnh

+ Trong ngày phát hành trái phiếu, các tổ chức bảo lãnh phát hànhphải chuyển toàn bộ số tiền trái phiếu đã nhận bảo lãnh theo hợp đồng vàotài khoản của tổ chức phát hành

+ Trường hợp các tổ chức bảo lãnh phát hành chậm chuyển tiền chotổ chức phát hành sẽ bị phạt chậm thanh toán Trường hợp quá 5 ngày kể từngày phát hành, tổ chức bảo lãnh phát hành thanh toán không đủ số tiền tráiphiếu nhận bảo lãnh thì tổ chức phát hành sẽ hủy bỏ việc phát hành số tráiphiếu chưa được thanh toán và tổ chức bảo lãnh phát hành chịu phạt số tiềnbằng 5% số tiền chưa thanh toán cho tổ chức phát hành

+ Tiền phạt chậm thanh toán và phạt do phải hủy bỏ phát hành tráiphiếu được chuyển nộp NSTW( đối với Trái phiếu kho bạc và Trái phiếucông trình Trung ương), ngân sách địa phương( đối với Trái phiếu chínhquyền địa phương), hoặc tổ chức phát hành( đối với Trái phiếu đầu tư vàTrái phiếu được chính phủ bảo lãnh).

 Chuyển giao trái phiếu:

 Trái phiếu khi mới phát hành được thực hiện theo hình thức ghisổ Căn cứ vào danh sách và số tiền mua trái phiếu của các nhà đầu tư dotôt chức bảo lãnh phát hành gửi đến, tổ chức phát hành chuyển Giấy chứngnhận sở hữu trái phiếu đến các tổ chức bảo lãnh phát hành Theo yêu cầucủa nhà đầu tư, tổ chức bảo lãnh phát hành chuyển danh sách và Giấychứng nhận sở hữu trái phiếu cho tổ chức lưu ký (các công ty chứng khoánthành viên và NHTM được UBCKNN cấp giấy phép hoạt động lưu ký) đểtái lưu ký tại TTGDCK (Sở GDCK)

Ưu điểm: Phương thức này có tiến độ huy động vốn nhanh hơn phương

thức bán lẻ qua KBNN và đại lý phát hành, khối lượng trái phiếu phát hànhđược đảm bảo tiêu thụ từ nhà bảo lãnh Ngoài ra, phương thức này còn đảmbảo chắc chắn cho trái phiếu CP phát hành tiêu thụ hết, kết quả tiêu thụthường cao hơn phương thức đại lý phát hành

Nhược điểm: Chi phi bảo lãnh phát hành trái phiếu cao Không nên áp

dụng thường xuyên, liên tục để tránh gây bất ổn cho thị trường tiền tệ.Phương thức này chỉ nên áp dụng cho các chứng khoán có độ rủi ro cao

Tóm lại, việc áp dụng bảo lãnh phát hành để phát hành trái phiếu CP

(loại có rủi ro thấp nhất) trong điều kiện thị trường chứng khoán mới đi vàohoạt động, đang gặp nhiều khó khăn sẽ làm ảnh hưởng xấu đến kết quả đấuthầu trái phiếu CP trên thị trường chứng khoán

3.

Tổng kết:

Bảng tổng kết phương thức phát hành của các loại trái phiếu CP, tráiphiếu được CP bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương:

Chủ thể phát hành Phương thức phát hành

Tín phiếu kho bạc Kho bạc Nhà nước Đấu thầu

Trái phiếu Kho bạc Kho bạc Nhà nước

-Bán lẻ qua hệ thống Khobạc Nhà nước

-Đấu thầu qua TTGDCK-Bảo lãnh phát hành-Đại lý phát hành

Trái phiếu công trình

Trung ương

Kho bạc Nhà nước

-Bán lẻ qua hệ thống Khobạc Nhà nước

-Đấu thầu-Bảo lãnhTrái phiếu đầu tư

Tổ chức tài chính Nhà

nước, tổ chức tài chính tíndụng được Thủ tướngChính phủ chỉ định pháthành

-Bán lẻ qua hệ thống Khobạc Nhà nước

-Đấu thầu-Bảo lãnh

Trái phiếu ngoại tệ Bộ Tài Chính

-Bán lẻ qua hệ thống Khobạc Nhà nước

-Đấu thầu qua Ngân hàngNhà nước

Công trái xây dựng

tổ quốc

Chính phủ

Trái phiếu được

Chính phủ bảo lãnh

Doanh nghiệp

Đấu thầu, bảo lãnh hoặc đại

lý phát hành, được niêm yếttrên thị trường chứng khoánvà được lưu ký tập trung tạicác tổ chức lưu ký

Trái phiếu chính

quyền địa phương

UBND cấp tỉnh ủy quyềncho Kho bạc Nhà nướchoặc tổ chức tài chính, tíndụng trên địa bản pháthành

-Đấu thầu-Bảo lãnh phát hành-Đại lý phát hành

II Trái phiếu doanh nghiệp

1 Khái niệm :

Trái phiếu doanh nghiệp là các trái phiếu do các doanh nghiệp pháthành để vay vốn dài hạn nhằm mục đích đầu tư dài hạn, mở rộng quy môphát triển sản xuất kinh doanh

2 Phân loại:

• Trái phiếu có đảm bảo

• Trái phiếu không đảm bảo

• Trái phiếu có thể mua lại

• Trái phiếu có thể bán lại

• Trái phiểu có thể chuyển đổi

3 Phương thức phát hành :

Theo Nghị Định số 52/2006/NĐ-CP ngày 19/05/2006 do Chính phủban hành quy định về việc phát hành trái phiếu riêng lẻ của các loại hìnhdoanh nghiệp Có 3 phương pháp phát hành trái phiếu doanh nghiệp :

• Phát hành trái phiếu dưới hình thức bảo lãnh

• Phát hành trái phiếu dưới hình thức đại lý

• Đấu thầu tráí phiếu

Trích Nghị Định :

Mục I

BẢO LÃNH PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU

Điều 30 Tổ chức bảo lãnh phát hành trái phiếu

1 Tổ chức bảo lãnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp gồm các công tychứng khoán và các định chế tài chính khác theo quy định của pháp luật

2 Bộ Tài chính quy định tiêu chuẩn của tổ chức bảo lãnh phát hành tráiphiếu và công bố công khai hàng năm để doanh nghiệp phát hành trái phiếuvà các tổ chức bảo lãnh phát hành trái phiếu thực hiện

Điều 31 Phương thức bảo lãnh phát hành trái phiếu

1 Việc bảo lãnh phát hành trái phiếu doanh nghiệp có thể do một hoặc mộtsố tổ chức đồng thời thực hiện

2 Trường hợp nhiều tổ chức cùng thực hiện bảo lãnh phát hành trái phiếu,thực hiện theo phương thức đồng bảo lãnh phát hành trái phiếu

Điều 32 Phí bảo lãnh phát hành trái phiếu

1 Phí bảo lãnh phát hành trái phiếu do tổ chức phát hành thoả thuận với tổchức nhận bảo lãnh phát hành

2 Phí bảo lãnh phát hành trái phiếu được tính vào chi phí phát hành tráiphiếu và hạch toán vào chi phí kinh doanh hoặc giá trị dự án, công trình sửdụng nguồn thu từ phát hành trái phiếu

Mục II

ĐẠI LÝ PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU

Điều 33 Tổ chức đại lý phát hành trái phiếu

1 Tổ chức đại lý phát hành trái phiếu là các công ty chứng khoán, tổ chứctín dụng và các định chế tài chính khác theo quy định của pháp luật

2 Bộ Tài chính quy định tiêu chuẩn của tổ chức làm đại lý phát hành tráiphiếu doanh nghiệp

Điều 34 Phương thức đại lý phát hành trái phiếu

1 Tổ chức phát hành trái phiếu có thể uỷ thác cho một hoặc một số tổ chứccùng làm nhiệm vụ đại lý phát hành trái phiếu

2 Đại lý phát hành thực hiện bán trái phiếu cho các nhà đầu tư theo đúngcam kết với tổ chức phát hành Trường hợp không bán hết, đại lý được trảlại cho tổ chức phát hành số trái phiếu còn lại

Điều 35 Phí đại lý phát hành trái phiếu

1 Phí đại lý phát hành trái phiếu do tổ chức phát hành thoả thuận với đại lýphát hành trái phiếu

2 Phí đại lý phát hành trái phiếu được tính vào chi phí phát hành trái phiếuvà hạch toán vào chi phí kinh doanh hoặc giá trị dự án, công trình sử dụngnguồn thu từ phát hành trái phiếu

Mục III

ĐẤU THẦU TRÁI PHIẾU

Điều 36 Phương thức đấu thầu trái phiếu

Tổ chức phát hành trái phiếu được lựa chọn các phương thức đấu thầu sau:

1 Đấu thầu trực tiếp tại doanh nghiệp phát hành trái phiếu

2 Đấu thầu thông qua các tổ chức tài chính trung gian

3 Đầu thầu thông qua Trung tâm giao dịch chứng khoán (Sở Giao dịchchứng khoán).

Điều 37 Nguyên tắc đấu thầu trái phiếu

1 Bí mật về thông tin của các tổ chức, cá nhân tham gia dự thầu

2 Bảo đảm sự bình đẳng giữa các tổ chức, cá nhân tham gia đấu thầu

3 Cạnh tranh về lãi suất giữa các tổ chức, cá nhân tham gia đấu thầu

Điều 38 Đối tượng tham gia đấu thầu trái phiếu

1 Đối tượng tham gia đấu thầu trái phiếu là các tổ chức, cá nhân quy địnhtại Điều 8 Nghị định này

2 Các đối tượng tham gia đấu thầu trái phiếu thông qua Trung tâm Giaodịch chứng khoán (Sở Giao dịch chứng khoán) phải đáp ứng đủ các điềukiện theo quy định của pháp luật

Điều 39 Hình thức đấu thầu trái phiếu

1 Đấu thầu cạnh tranh lãi suất

2 Kết hợp giữa đấu thầu cạnh tranh lãi suất với đấu thầu không cạnh tranhlãi suất

Tỷ lệ trái phiếu đấu thầu không cạnh tranh lãi suất trong từng đợt đấu thầu

do doanh nghiệp phát hành quyết định nhưng tối đa bằng 30% tổng khốilượng trái phiếu thông báo phát hành của đợt đấu thầu đó

Điều 40 Phí đấu thầu trái phiếu

1 Phí đấu thầu trái phiếu do tổ chức phát hành thoả thuận với tổ chức đượcủy quyền tổ chức đấu thầu trái phiếu.

2 Phí đấu thầu trái phiếu được tính vào chi phí phát hành trái phiếu và hạchtoán vào chi phí kinh doanh hoặc giá trị dự án, công trình sử dụng nguồnthu từ phát hành trái phiếu (kể cả trường hợp tổ chức phát hành tự tổ chứcđấu thầu trái phiếu)

C Thực trạng thị trường trái phiếu Việt Nam nói chung hiện nay:

Với sự quan tâm nhiều hơn của các tổ chức đầu tư lớn, thị trường tráiphiếu hứa hẹn sẽ phát triển mạnh trong năm 2010

Hiện trên thế giới, có nước chỉ sử dụng 9 mã Trái phiếu Chính phủ, cónước có gần 20 mã trái phiếu Chính phủ, còn tại Việt Nam, đang có trên

500 mã trái phiếu Chính phủ được giao dịch, với nhiều kỳ hạn khác nhau

Theo đại diện của Bộ Tài chính, Bộ này đang xem xét đặt ra các kỳ hạnchuẩn, khối lượng chuẩn cho mỗi lần phát hành và trên cơ sở đó, sẽ mua lạicác mã trái phiếu nhỏ lẻ trên thị trường

Ông Hoàng Huy Hà - Chủ tịch Hiệp hội trái phiếu VN cho biết: Quy

mô của thị trường trái phiếu VN hiện chỉ ở mức 17% GDP, trong khi tỷ lệnày ở Thái Lan là 58%, Malaysia 82%, Singapore 74% và Trung Quốc là53% Do đó, trong tương lai trái phiếu chắc chắn sẽ là kênh huy động vốncó tốc độ tăng trưởng cao

I Trái phiếu Chính phủ

Hoạt động phát hành TPCP qua hệ thống KBNN đã được thực hiện từnăm 1991 Hiện nay phát hành TPCP được Kho bạc Nhà nước và Ngânhàng phát triển Việt Nam phát hành thông qua các kênh bảo lãnh phát hànhvà đấu thầu qua TTCK TPCP niêm yết tại các TTGDCK chiếm khoảng82% thị trường trái phiếu Việt Nam

 Giá trị TPCP đấu thầu thành công qua các năm:

(Nguồn SGDCK TPHCM và TTGDCK HN)