Trình bày các phương thức phát hành trái phiếu chính phủ bình luận vấn đề phát hành trái phiếu chính phủ ở việt nam hiện nay

I-TỔNG QUAN VỀ TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ II-PHƯƠNG THỨC PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ III-BÌNH LUẬN VỀ VẤN ĐỀ PHÁT HÀNH TPCP HIỆN NAY PHẦN I_TỔNG QUAN VỀ TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ A_KHÁI NIỆM VÀ

Thị trường chứng khoán Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-

 -BÀI TẬP NHÓM

Đề tài: “Trình bày các phương thức phát hành trái phiếu

chính phủ Bình luận vấn đề phát hành trái phiếu chính

phủ ở Việt Nam hiện nay”

Môn học: Thị trường chứng khoán (2TC) Lớp : (215H)_2

Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 2 Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Hương Giang

Hà Nội, 2016

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

-

 -BÀI TẬP NHÓM

Đề tài: “Trình bày các phương thức phát hành trái phiếu

chính phủ Bình luận vấn đề phát hành trái phiếu chính

phủ ở Việt Nam hiện nay”

Môn học: Thị trường chứng khoán (2TC)

Lớp : (215H)_2

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Hương Giang

Nhóm sinh viên thực hiện: Nhóm 2

Nguyễn Thị Thu Huyền 11141901 Nguyễn Vũ Thùy Linh 11132342

Hà Nội, 2016

THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN_NHÓM 2

MỤC LỤC

I-TỔNG QUAN VỀ TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

II-PHƯƠNG THỨC PHÁT HÀNH TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

III-BÌNH LUẬN VỀ VẤN ĐỀ PHÁT HÀNH TPCP HIỆN NAY

PHẦN I_TỔNG QUAN VỀ TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

A_KHÁI NIỆM VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

1.KHÁI NIỆM

Trái phiếu là một loại chứng khoán quy định nghĩa vụ của người phát hành (người vay tiền) phải trả cho người nắm giữ chứng khoán (người cho vay) một khoản tiền xác định, thường là trong những khoảng thời gian cụ thể, và phải hoàn trả khoản cho vay ban đầu khi nó đáo hạn.Nhà phát hành có nghĩa vụ thanh toán theo các cam kết nợ được xác định trong các hợp đồng vay.Nếu một công ty không trả được lãi cho trái phiếu,người ta sẽ xem xét đến vấn đề phá sản đối với công ty đó

Trái phiếu Chính Phủ được Chính Phủ phát hành.Những trái phiếu này được phát hành nhằm bù đắp sự thiếu hụt Ngân sách Nhà nước hoặc để xây dựng các công trình công cộng, hoặc để giải quyết những khó khăn về tài chính.Trái phiếu Chính Phủ là loại trái phiếu không có rủi ro thanh toán và cũng là loại trái phiếu có tính thanh khoản cao.Do đặc điểm đó,lãi suất của trái phiếu Chính Phủ được xem là lai suất chuẩn để làm căn cứ ấn định các lãi suất của các công cụ nợ khác có cùng kì hạn.Mệnh giá của trái phiếu có thể được ghi bằng đồng ngoại tệ hoặc nội tệ.Nếu trái phiếu Chính Phủ được phát hành trong nước thì là bộ phận hình thành các khoản nợ trong nước,còn nếu được phát hành ở nước ngoài thì hình thành một khoản nợ nước ngoài.Trái phiếu chính phủ được đảm bảo bằng uy tín của Chính Phủ và của tài sản quốc gia.Trái phiếu Chính Phủ có khả nằng cầm cố hoặc chuyển nhượng.Các tổ chức nhân đạo.các tổ chức tôn giáo,các công ty phục vụ cho mục đích công cộng thường được ưu tiên mua trước và được miễn giảm phí giao dịch.Hệ thống ngân hàng là

ngươi trợ giúp đắc lục cho Chính Phủ trong việc phát hành và thanh toán trái phiếu Chính Phủ

2.ĐẶC ĐIỂM CỦA TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

Một trái phiếu có các đặc điểm chung như sau:

 Một trái phiếu thông thường có ba đặc trưng chính:

+ Mệnh giá (tiền gốc): là số tiền thanh toán cho người sở hữu trái phiếu tại thời điểm

đáo hạn của trái phiếu Số tiền gốc được ghi cụ thể trên mỗi trái phiếu Do đó, giá trị

số tiền gốc còn được gọi là giá trị đáo hạn của trái phiếu

+ Lãi suất: là số tiền lãi thực thanh toán định kỳ cho người sở hữu trái phiếu Lãi suất

của các loại trái phiếu khác nhau tùy thuộc vào độ rủi ro của nó Trái phiếu chính phủ được xem là an toàn nhất nên lãi suất cũng thấp nhất, trái phiếu của những công ty mới ra đời có lãi suất cao hơn để thu hút người mua chịu chấp nhận độ rủi ro cao hơn

+ Kỳ hạn: Kỳ hạn là độ dài thời gian mà đến khi nhà phát hành trái phiếu trả lại toàn

bộ số tiền vốn cho trái chủ và nhận lại trái phiếu.Trái phiếu thường có kỳ hạn cố định Nhà phát hành sẽ trả lãi định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm một lần trong suốt kỳ hạn của trái phiếu

 Trái phiếu là công cụ nợ

Phát hành trái phiếu là đi vay vốn Mua trái phiếu là cho nhà phát hành vay vốn và như vậy, trái chủ là chủ nợ của nhà phát hành Là chủ nợ, người nắm giữ trái phiếu

có quyền đòi các khoản thanh toán theo cam kết về khối lượng và thời hạn, song không có quyền tham gia vào những vấn đề của nhà phát hành

 Lãi suất của các trái phiếu thường khác nhau, được quy định bởi các yếu tố:

+ Cung cầu vốn trên thị trường tín dụng Lượng cung cầu vốn đó lại tuỳ thuộc vào

chu kỳ kinh tế, động thái chính sách của Ngân hàng Nhà nước, mức độ thâm hụt ngân sách của Chính phủ và phương thức tài trợ thâm hụt đó

+ Mức rủi ro của mỗi nhà phát hành và của từng đợt phát hành Cấu trúc rủi ro của lãi

suất sẽ quy định lãi suất của mỗi trái phiếu Rủi ro càng lớn, lãi suất càng cao

+ Thời gian đáo hạn của trái phiếu Nếu các trái phiếu có mức rủi ro như nhau, nhìn

chung thời gian đáo hạn càng dài thì lãi suất càng cao

Ngoài những đặc điểm chung của trái phiếu,trái phiếu Chính Phủ còn có những đặc điểm khác biệt sau:

 Trái phiếu Chính Phủ là trái phiếu có độ rủi ro thấp nhất,vì nó có nguồn Ngân sách Nhà nước đảm bảo

 Là loại trái phiếu uy tín,an toàn nhất trên thị trường

 Quy mô phát hành và giao dịch lớn vì vậy trái phiếu Chính Phủ có ảnh

hưởng lớn đến thị trường chứng khoán nói riêng và thị trường tài chính nói chung

 Do trái phiếu Chính Phủ là công cụ an toàn,phát hành khối lượng lớn,có

nhiều ưu đãi,nên trái phiếu Chính Phủ hầu hết do trung gian tài chính nắm giữ

B-PHÂN LOẠI TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

Theo Nghị định số 01/2011/NĐ-CP được Thủ tướng Chính phủ chính thức

ký ban hành ngày 05/01/2011 về phát hành trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được

Chính phủ bảo lãnh và trái phiếu chính quyền địa phương thì trái phiếu Chính Phủ chính thức gồm có 3 loại: Trái phiếu kho bạc, Tín phiếu kho bạc và Công trái xây dựng Tổ quốc Như vậy, Chính Phủ đã chính thức bỏ 3 loại: Trái phiếu công trình Trung ương, Trái phiếu đầu tư, Trái phiếu ngoại tệ ra khỏi danh sách các loại trái phiếu Chính Phủ

1.Trái phiếu kho bạc: là loại trái phiếu có thời hạn 1 năm trở lên được phát hành nhằm huy động vốn theo kế hoạch Ngân sách hàng năm được Quốc hội phê duyệt

2 Tín phiếu kho bạc: là loại trái phiếu Chính Phủ có thời hạn dưới 1

năm,được phát hành nhằm mục đích bù đắp thiếu hụt Ngân sách tạm thời của

Nhà nước và tạo công cụ cho thị trường tiền tệ

3 Công trái xây dựng Tổ quốc do Chính Phủ phát hành nhằm huy động

nguồn vốn trong nhân dân để xây dựng những công trình quan trọng quốc gia và các công trình thiết yếu khác để phục vụ đời sống ,sản xuất,tạo cơ sở vật chất,kĩ thuật cho đất nước

PHẦN II: PHƯƠNG THỨC PHÁT HÀNH

TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ

1. Phát hành trực tiếp qua kho bạc Nhà nước

a Khái niệm

Đây là phương thức phát hành mà KBNN sẽ huy động lực lượng nhân sự tại chỗ của đơn vị tự tổ chức tiêu thụ trái phiếu thông qua hệ thống của mình trong nước va thông qua hệ thống văn phòng đại diện ở nước ngoài

b Các ưu nhược điểm của phương thức này:

- Ưu điểm: lượng vốn huy động được chuyển ngay tức thời vào NSNN,

KBNN trực tiếp kiểm soát được tiến độ huy đông vốn, trực tiếp tiêu thụ trái phiếu không phải thông qua thị trường chứng khoán hoặc thị trường tiền tệ

- Nhược điểm: gây xáo trộn cho hoạt động quản lý quỹ NSNN hàng ngày của

KBNN, chi phi tiêu thụ cao, tạo ra áp lực huy động vốn theo chỉ tiêu được phân bổ ở từng KBNN, tốc độ huy động vốn chậm, trái phiếu Chính Phủ chỉ được xem là công

cụ huy động vốn qua hệ thống KBNN chứ chưa phải là một hàng hóa trên thị trường

Tóm lại, phương thức này là phương thức vay nợ chủ chốt trong điều kiện

chưa hình thành thị trường chứng khoán hoặc thị trường chứng khoán, thị trường tiền

tệ chưa phát triển mạnh để giải quyết áp lưc phải huy động đủ lượng vốn vay cần thiết cho NSNN qua phát hành trái phiếu chính phủ

2. Đấu thầu trái phiếu Chính Phủ qua thị trường chứng khoán:

a.Khái niệm

Đây là phương thức tiêu thụ mới, tốc độ tập trung vốn nhanh, trái phiếu Chính phủ góp phần đa dạng hóa hàng hóa trên thị trương, trở thành một trong những loại chứng khoán chủ lực thúc đẩy hoạt động của thị trường chứng khoán phát triển

b.TPCP đấu thầu qua TTGDCK có hình thức và đặc điểm như sau:

- Có kỳ hạn từ một năm trở lên Có mệnh giá tối thiểu là 100.000 đồng, các mệnh giá cao hơn được quy định bằng bội số của 100.000 do Bộ Tài chính quy định cụ thể cho từng đợt phát hành và được TTGDCK công bố trong thông báo phát hành

- TPCP được phát hành dưới hình thức chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ

●Các điều kiện tham gia đấu thầu.

- Là thành viên đấu thầu qua TTGDCK;

- Có tài khoản ký quỹ tại Ngân hàng chỉ định và nộp tiền ký quỹ theo đúng quy định tại Điều 9 Quy chế này

- Chấp hành đầy đủ thủ tục và quy định về đấu thầu TPCP quy định tại Quy chế này;

- Có đơn đăng ký đấu thầu gửi TTGDCK theo mẫu số 03/TPCP đính kèm Quy chế này

; - Có tài khoản lưu ký chứng khoán mở tại TTGDCK hoặc thành viên lưu ký.

● Hình thức đấu thầu

Việc đấu thầu trái phiếu Chính phủ qua TTGDCK được thực hiện theo hình thức đấu thầu cạnh tranh lãi suất và không cạnh tranh lãi suất Mỗi thành viên đấu thầu có thể đồng thời tham gia đấu thầu cạnh tranh và không cạnh tranh

● Đối tượng tham gia đấu thầu TPCP

Chỉ những đơn vị được công nhận là thành viên đấu thầu mới được tham gia đấu thầu

- Nhược điểm: vẫn còn mới mẻ đối với nhà đầu tư ở những thị trường mới mở, Nhà nước chưa thực sự xem trái phiếu Chính phủ, chưa mở rộng các đối tượng được phép tham gia đấu thầu, chưa đa dạng kỳ hạn trái phiếu với mức khác nhau tạo ra mức chênh lệch của trái phiếu Chính phủ những thời điểm khác nhau nhằm khuyến khích hoạt động tham gia đấu thầu và mua, bán trái phiếu trên thị trường chứng khoán, những quy định chuẩn mực trong hoạt động đấu thầu nếu chưa phù hợp sẽ gây ảnh hưởng lớn đến kết quả đấu thầu

Tóm lại, thị trường chứng khoán đang phải đối diện với nhiều khó khăn, thách thức nhưng để phát triển thị trường tài chính quốc gia, thực hiện quá trình hội nhập tòan bộ và sâu sắc với thị trường tài chính quốc tế thì Nhà nước phải tập trung nghiên cứu, học tập kinh nghiệm và áp dụng các giải pháp để thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán quốc gia, đảm bảo thị trường chứng khoán phải là kênh quan trọng, chủ lực trong phát hành và mua bán trái phiếu chính phủ nói riêng và chứng khoán nói chung

3.Phát hành trái phiếu dưới hình thức đại lý phát hành:

a Khái niệm

Đại lý phát hành là việc tổ chức phát hành ủy thác cho các tổ chức khác thực hiện bán trái phiếu cho các nhà đầu tư

Tổ chức nhận làm đại lý phát hành được huởng phí đại lý phát hành căn cứ theo khối lượng trái phiếu tiêu thụ được, lượng trái phiếu tiêu thụ không hết của đợt phát hành, đại lý được quyền hòan trả lại cho tổ chức phát hành

b Quy trình đại lý phát hành trái phiếu dưới hình thức này:

- Lựa chọn tổ chức đại lý phát hành trái phiếu

Căn cứ kế hoạch phát hành trái phiếu, tổ chức phát hành thông báo nội dung dự kiến của đợt phát hành trái phiếu các cho các tổ chức đại lý để đăng ký làm đại lý phát hành

Trên cơ sở kết quả đăng ký, tổ chức phát hành lựa chọn các tổ chức đảm bảo các điều kiện phân phối trái phiếu và có mức phí đại lý phát hành thấp trong phạm vi mức phí phát hành theo quy định để làm đại lý phát hành trái phiếu

- Ký hợp đồng với đại lý phát hành trái phiếu

Trước ngày đầu tiên của đợt phát hành trái phiếu ít nhất là 5 ngày, tổ chức phát hành thực hiện ký “Hợp đồng đại lý phát hành trái phiếu” (theo mẫu Phụ lục số 08) với tổ chức đại lý phát hành

- Thông báo nội dung của đợt phát hành trái phiếu

Trước ngày phát hành trái phiếu ít nhất 3 ngày, tổ chức phát hành ra “Thông báo phát hành trái phiếu” (theo mẫu Phụ lục số 09) gửi đến các tổ chức đại lý phát hành trái phiếu và thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng

- Chuyển giao trái phiếu

Tổ chức phát hành chuyển cho các tổ chức đại lý phát hành số lượng chứng chỉ hoặc Giấy chứng nhận sở hữu trái phiếu tương ứng với khối lượng trái phiếu các tổ chức đại lý phát hành nhận bán ngay sau ngày ký Hợp đồng đại lý phát hành trái phiếu

Trong thời gian phát hành trái phiếu, các tổ chức đại lý phát hành có trách nhiệm bảo quản các chứng chỉ và Giấy chứng nhận sở hữu trái phiếu

Kết thúc đợt phát hành, các tổ chức đại lý phát hành tổ chức kiểm kê các chứng chỉ

và Giấy chứng nhận sở hữu trái phiếu chưa sử dụng chuyển trả tổ chức phát hành Trường hợp các tổ chức đại lý phát hành làm mất hoặc thất lạc chứng chỉ và Giấy chứng nhận sở hữu trái phiếu phải bồi thường cho tổ chức phát hành số tiền đúng bằng số tiền gốc cộng lãi các trái phiếu bị mất hoặc thất lạc khi đến hạn thanh toán

- Chuyển tiền bán trái phiếu

Việc chuyển tiền bán trái phiếu được thực hiện theo định kỳ 05 ngày làm việc một lần Vào cuối ngày làm việc thứ 5, căn cứ bảng kê bán trái phiếu (theo mẫu Phụ lục số 10) các tổ chức đại lý phát hành chuyển toàn bộ số tiền thu bán trái phiếu trong 5 ngày đó cho tổ chức phát hành

Trường hợp các tổ chức đại lý phát hành chậm chuyển tiền bán trái phiếu cho tổ chức phát hành sẽ bị phạt chậm thanh toán Số tiền phạt chậm thanh toán được được xác

định theo công thức sau:

Trong đó:

𝐏 = (𝑺𝒕 𝑳𝒔 𝟏𝟓𝟎%)

𝒏 𝟑𝟔𝟓

P: Số tiền phạt chậm thanh

toán; St: Số tiền chậm thanh

toán;

Ls: Lãi suất trái phiếu

(%/năm); n: Số ngày chậm

thanh toán

Tiền phạt chậm thanh toán được chuyển nộp ngân sách trung ương (đối với trái phiếu kho bạc), ngân sách địa phương (đối với trái phiếu Chính quyền địa phương), hoặc doanh nghiệp (đối với trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh)

c Ưu nhược điểm

- Ưu điểm: Giảm chi phí tiêu thụ trái phiếu so với bảo lãnh phát hành, đấu thầu qua sở

giao dịch chứng khoán

- Nhược điểm : Tiến độ tập trung vốn vào NSNN của phương thức này không

nhanh chóng

4.Phát hành trái phiếu chính phủ dưới hình thức bảo lãnh

a Khái niệm

Là việc tổ chức bảo lãnh giúp tổ chức phát hành thực hiện các thủ tục trước khi phát hành trái phiếu chính phủ ra thị trường chứng khoán, phân phối trái phiếu cho các nhà đầu

tư, nhận mua trái phiếu để bán lại hoặc mua số trái phiếu còn lại chưa phân phối hết trong đợt phát hành

b Quy trình bảo lãnh phát hành trái phiếu

- Thông báo nội dung trái phiếu dự kiến phát hành

Trước ngày phát hành trái phiếu ít nhất 20 ngày, tổ chức phát hành gửi “Thông báo nội dung phát hành trái phiếu” cho các thành viên tham gia bảo lãnh phát hành trái phiếu

Căn cứ thông báo của tổ chức phát hành, các thành viên tham gia bảo lãnh phát hành thăm dò khả năng mua trái phiếu của các nhà đầu tư dưới hình thức đăng ký mua trái

phiếu

- Đăng ký bảo lãnh và lựa chọn tổ chức bảo lãnh phát hành

Trước ngày phát hành trái phiếu ít nhất 10 ngày, trên cơ sở kết quả đăng ký mua trái phiếu của các nhà đầu tư, các thành viên tham gia bảo lãnh phát hành gửi “Đăng ký bảo lãnh phát hành trái phiếu” đến tổ chức phát hành để làm căn cứ xem xét, lựa chọn cấu trúc bảo lãnh và các tổ chức bảo lãnh phát hành

Cấu trúc bảo lãnh phát hành được quyết định cho từng đợt phát hành theo một trong các hình thức sau:

+ Một hoặc một số tổ chức đồng bảo lãnh phát hành;

+ Tổ hợp bảo lãnh phát hành có một hoặc một số tổ chức đồng bảo lãnh phát hành chính

Các tổ chức được lựa chọn để bảo lãnh phát hành trái phiếu là các tổ chức có tối thiểu 50% giá trị trái phiếu nhận bảo lãnh sẽ được phân phối cho các nhà đầu tư; có mức lãi suất, phí bảo lãnh phát hành thấp hơn so với các tổ chức đăng ký bảo lãnh khác và nằm trong phạm vi mức lãi suất trần, phí bảo lãnh phát hành theo quy định của Bộ Tài chính Việc lựa chọn tổ chức bảo lãnh phát hành phải đảm bảo nguyên tắc tiết kiệm đến mức thấp nhất chi phí về phát hành trái phiếu (bao gồm cả lãi suất và phí bảo lãnh)

- Thoả thuận các điều kiện và ký hợp đồng bảo lãnh phát hành

Trước ngày phát hành ít nhất 7 ngày, tổ chức phát hành tổ chức họp để thoả thuận với các thành viên được lựa chọn bảo lãnh phát hành về các nội dung có liên quan đến đợt phát hành trái phiếu bao gồm: lãi suất, phí bảo lãnh, khối lượng trái phiếu nhận bảo lãnh,