bài giảng cắt lớp viêm tụy cấp

Viêm tụy cấpMục đích của các ph-ơng pháp chẩn đoán hình ảnh: Khảng định chẩn đoán Tìm một số nguyên nhân Xác định các yếu tố làm nặng và tiên l-ợng Theo dõi tiến triển và biến chứng H-ớn

Viªm tôy cÊp

Viªm tôy cÊp

Viªm cÊp nhu m« tôy kÌm theo

sù gi¶i phãng å ¹t men tôy do c¸c tuyÕn tôy tù ph¸ huû

CÊp cøu bông cã nguy c¬ tö

vong cao

Viªm tôy cÊp Nguyªn nh©n

Sái mËt R-îu Nguyªn nh©n kh¸c:

-Tû lÖ triglycerid trong m¸u t¨ng cao do rèi lo¹n chuyÓn ho¸ lypit

Viªm tôy cÊp

Gi¶i phÉu bÖnh

ThÓ phï

ThÓ ho¹i tö ch¶y m¸u

Viªm tôy cÊp

Viªm tôy cÊp ChÈn ®o¸n

L©m sµng: §au bông cÊp

Viªm tôy cÊp

Viêm tụy cấp

Mục đích của các ph-ơng pháp chẩn đoán hình

ảnh:

Khảng định chẩn đoán

Tìm một số nguyên nhân

Xác định các yếu tố làm nặng và tiên l-ợng Theo dõi tiến triển và biến chứng

H-ớng dẫn can thiệp điều trị nếu cần thiết

Chụp bụng không chuẩn bị và chụp phổi

Mục đích phát hiện hơi trong ổ phúc mạc, mức

n-ớc-hơi, nguyên nhân (sỏi mật, tụy)

Có thể thấy:

- Quai ruột non gi n: quai ruột cảnh giới

- Hơi trong vùng tụy do áp xe

- Gi n đại tràng khu trú

- Dấu hiệu tràn dịch trong hoặc sau phúc mạc

- Tràn dịch màng phổi, hay gặp bên trái

Không đặc hiệu và Se thấp

Viêm tụy cấp

Siêu âm Viêm tụy cấp

Hạn chế: Hơi trong các quai ruột, ng- ời béo Siêu âm có thể không tiếp cận đ- ợc tụy ở lần khám đầu tiên khoảng 20%

Mục đích:

-Chẩn đoán một số nguyên nhân -Đánh giá tổn th- ơng tại tụy và quanh tụy -Tìm kiếm dòng chảy của dịch viêm tụy -Chẩn đoán các biến chứng

Viêm tụy cấp

th-ờng đều Bờ

tụy đều và rõ nét

Siêu âm

Tổn th- ơng tại tụy

Viêm tụy cấp

Chụp cắt lớp vi tính

Là ph- ơng pháp chẩn đoán hình ảnh tốt nhất để đánh các tổn th- ơng viêm tụy cấp

Thể phù:

Tụy bình th- ờng (14-28%), Tụy to toàn bộ hoặc khu trú (18%) Giảm tỷ trọng sau khi tiêm cản quang

Thể hoại tử chảy máu:

- Tr- ớc khi tiêm cản quang: tụy to nhiều,

bờ không nét, giảm tỷ trọng, không đều, có các dải tăng tỷ trọng do chảy máu

- Sau khi tiêm: Không đều với các dải giảm

tỷ trọng t- ơng ứng với phù nề và các ổ thiếu máu hoặc hoại tử.

Đôi khi tụy bình th- ờng

Viêm tụy cấp

Chụp cắt lớp vi tính

Viªm tôy cÊp

2

3 4

5

6 7

8 9

10

1:Khoang canh thận tr-ớc

2: Hậu cung mạc nối

3:Mạc treo đại tràng ngang

Viªm tôy cÊp

Viªm tôy cÊp

TiÕn triÓn vµ biÕn chøng

NÆng, tû lÖ tö vong cao (5-15%)

§iÒu trÞ tèt tôy sÏ trë vÒ b×nh th-êng ngay khi

® cã ho¹i tö DÞch viªm tôy còng ®-îc hÊp thô dÇn.

Tiªn l-îng bÖnh cã thÓ dùa trªn c¸c dÊu hiÖu C§HA (CLVT)

ThÓ phï (

ThÓ phï (TDM) TDM)

Balthazar et al, radiology, 156, 767Balthazar et al, radiology, 156, 767 72, 198572, 1985

Giai ®o¹n A: Tôy bTôy b××nh th- êngnh th- êng

Giai ®o¹n B: Tôy to toµn bé hoÆc khu tró

Giai ®o¹n C: Viªm tæ chøc mì quanh tôy

Giai ®o¹n D: Mét æ tô dÞch hoÆc viªm nhiÔm

Viªm tôy cÊp

Tiªn l-îng

Balthazar et al, Radiology, 174, 331-336, 1990

Viªm tôy cÊp

Tiªn l-îng

ChØ sè nÆng

Viªm tôy cÊp

Ngµy thø 30

Viªm tôy cÊp m-ng mñ

Nang gi¶ tôy

Nang gi¶ tôy nhiÔm trïng

•¸p xe tôy

Tô m¸u

Giả phồng động mạch

Viªm tôy cÊp + huyÕt khèi

TM l¸ch

Viªm tôy m¹n

Tổn th- ơng viêm mạn bao

gồm sự phá huỷ tụy ngoại tiếtsau đó đến tụy nội tiết và xơhoá tụy Hậu quả là suy tụyngoại và nội tiết

Thể GPB:

-Thể vôi hoá: ốngwirsung giãn không đều, sỏitrong các ống tụy

-Thể viêm tụy tácnghẽn: ống tụy giãn không

đều, tụy teo nhỏ, xơ hoá lantoả

- Thể xơ hoá lan toả:

viêm xung quanh các thuỳ tạonên các nốt xơ nhỏ, wirsungkhông giãn, không sỏi, khôngvôi hoá

Tiến triển, biến chứng

-Viêm tụy cấp từng đợt

- Sụy tụy ngoại và nội tiết

- Ung th- hoá

Viêm tụy mạn

Viªm tôy m¹n

CBKCB

Chẩn đoán muộn

Các dấu hiệu giống siêu âm

Phì đại tụy thể giải u ở giai đoạn sớm