GIỚI THIỆU SIÊU ÂM VÀ MÁY SIÊU ÂM

„ Từ lâu, người ta đã nhận thấy dơi bay tìm mồi được dù trong đêm tối„ Lazzaro Spallanzani 1 973 thực nghiệm : dù bịt mắt, dơi vẫn bay tìm mồi được... sỏi mật và vật lạ trong cơ của chó

GI Ớ I THI Ệ U

BỆNH VIỆN CHỢ RẪY

KHOA SIÊU ÂM – THĂM DÒ CHỨC NĂNG

BS.BÙI PHU ́ QUANG

„ Từ lâu, người ta đã nhận thấy dơi bay tìm mồi được dù trong đêm tối

„ Lazzaro Spallanzani (1 973) thực nghiệm :

dù bịt mắt, dơi vẫn bay tìm mồi được.

„ Hartridge (1920) đưa ra giả thuyết : dơi

phóng ra sóng siêu âm.

LI ̣ CH S Ử

„ 1942: Ian Dussik lần đầu tiên ứng dụng vào Y học

để thấy rãnh liên bán cầu đại não.

sỏi mật và vật lạ trong cơ của chó.

„ 1958: Ian Donald ứng dụng siêu âm vào sản khoa.

Lịch sử

PAUL LANGEVIN

(1872-1946)

LI ̣ CH S Ử

CA ́ C MA ́ Y SIÊU ÂM

ĐÂ ̀ U TIÊN

LI ̣ CH S Ử

LI ̣ CH S Ử

SIÊU ÂM MÀU

LI ̣ CH S Ử

LI ̣ CH S Ử

LI ̣ CH S Ử

LI ̣ CH S Ử

ĐẦU DÒ + MÁY TÍNH

= MÁY SIÊU ÂM

SIEÂU AÂM

SIÊU ÂM TRONG Y KHOA

-Siêu âm chẩn đoán:

Bản chất là tạo hình ảnh bằng siêu âm Dải tần sử

-Siêu âm trị liệu:

Là tạo hiệu ứng nhiệt, kích thích cơ….dải tần sử dụng thường là 700 - 900 KHz Năng lương : 1 - 4 W.

Siêu âm tán sỏi

Siêu âm điều trị với tổn thương tuyến tiền liệt

KỸ THUẬT

Cơ sở của kỹ thuật ghi hình siêu âm chính là sự tương tác của tia siêu âm với các tổ chức trong cơ thể, sự tương tác này phụ thuộc vào:

¾ Tốc độ truyền của sóng âm trong môi trường

¾ Trở kháng âm của môi trường

¾ Các quy luật chi phối của sự truyền âm

¾ Sự hấp thu của tổ chức

¾ Thông số (tần số, độ dài bước sóng) của sóng siêu âm và cấu trúc hình học của tổ chức.

CÁC LOẠI SIÊU ÂM

SIEÂU AÂM : MODE A

SIEÂU AÂM: MODE TM

CÁ C LOẠ I DOPPLER

„ : DOPPLER PHỔ:

- DOPPLER LIÊN TỤ C (CONTINUOUS WAVE)

- DOPLER XUNG (PULSE WAVE)

„ DOPPLER MÀU

„ DOPPLER NĂNG LƯỢNG

„ DOPPLER MÔ (TDI: Tissue Doppler Imaging)

DOPPLER LIÊN TỤ C (CW)

„ : ĐẶC ĐIỂM

- NGUỒ N PHÁ T VÀ NGUỒ N

THU HOẠ T ĐỘ NG LIÊN

- KHẢ O SÁ T CÁ C DÒ NG CÓ

VẬ N TỐ C CAO

DOPPLER XUNG (PW)

„ : ĐẶC ĐIỂM

- NGUỒ N PHÁ T VÀ NGUỒ N

THU HOẠ T ĐỘ NG THEO

CHU KỲ

- BỊ GIỚ I HẠ N VỀ VẬ N TỐ C

- CÓ TÍNH CHẤ T ĐỊNH VỊ

„ ỨNG DỤNG

- KHẢ O SÁ T CÁ C DÒ NG CÓ

VẬ N TỐ C THẤ P

DOPPLER MÀ U

„ : ĐẶC ĐIỂM

- LÀ SỰ MÃ HOÁ CỦ A

DOPPLER XUNG TRONG

VÙ NG KHẢ O SÁ T

- QUI ƯỚ C:

+ DI CHUYỂ N VỀ PHÍA ĐẦ U

DÒ : MÀ U ĐỎ

+ DI CHUYỂ N ĐI XA ĐẦ U DÒ :

MÀ U XANH

„ ỨNG DỤNG

- KHẢ O SÁ T CÁ C DÒ NG CÓ

VẬ N TỐ C THẤ P

POWER DOPPLER

„ : ĐẶC ĐIỂM

- BẢ N ĐỒ MÀ U LÀ SỰ MÃ

HÓ A THỂ HIỆ N BIÊN ĐỘ

CỦ A TÍN HIỆ U DOPPLER

- CHỈ CÓ 1 MÀ U

- ÍT BỊ NHIỄU

„ ỨNG DỤNG

- KHẢ O SÁ T CÁ C DÒ NG

CÓ VẬ N TỐ C RẤ T THẤ P

TISSUE DOPPLER IMAGING

„ : ĐẶC ĐIỂM

- ĐỒ THỊ

- BẢ N ĐỒ MÀ U

LÀ SỰ MÃ HÓ A THỂ HIỆ N

CHỦ YẾ U LÀ THẤ T TRÁ I

CẤ U TRÚ C MÁ Y

MÁ Y SIÊU ÂM

ĐẦ U DÒ

anh (quartz) hoặc chất gốm

de plomb) nhạy cảm với nhiệt độ

ĐẦ U DÒ

„ Đầu dò vừa phát vừa thu sóng.

„ Sóng siêu âm dội lại theo định luật phản

chiếu của ánh sáng.

„ Sự dội lại nhiều hay ít tùy khác biệt trở âm của hai môi trường vật chất.

ĐẦ U DÒ

Đầ u dò Linear Convex Sector

„ Kích thước To, nặng Nhỏ hơn Nhỏ

„ Kỹ thuật đè Dùng Khó Khó

CÁ C THÔNG SỐ ĐẦ U DÒ

- Đầ u dò linear:

- Đầ u dò sector và convex

TẦ N SỐ 2,5-3,5-5-7,5 MHz

VAI TRÒ CỦ A TẦ N SỐ

„Tần số cao: hình ảnh vùng nông

„Tần số thấp: hình ảnh vùng sâu

„Tần số được dùng trong khám bụng 3.5-5 Mhz

GAIN 2D

GAIN 2D TỪNG PHẦN

DYNAMIC RANGE

phản cao nhưng không mịn

NHẬ P DỮ LIỆ U (KEYBOARD)

TIÊU ĐIỂ M (FOCUS)

Vù ng tiêu điể m (FOCUS) thay đổ i từ nông đế n sâu

CÁ C TIỆ N ÍCH KHÁ C

HƯỚNG DẪN SINH THIẾT

CÁ C LOẠ I MÁ Y

- Má y siêu âm mà u cao cấ p: vớ i đầ y đủ cá c chức năng hiệ n đạ i.

- Má y siêu âm đa chức năng: giả i quyế t đượ c mọ i yêu cầ u chuyên khoa.

- Má y siêu âm xá ch tay: chức năng đơn giả n, chủ yế u dù ng cho cấ p cứu.

MÁ Y SIÊU ÂM TIÊU CHUẨ N

MA ́ Y TIÊU CHUÂ ̉ N TH ƯỜ NG

TRANG BI ̣ 2 ĐÂ ̀ U DO ̀

MÁ Y SIÊU ÂM TIÊU CHUẨ N

„ Có 2 đầu dò convex (sector) 3.5Mhz và linear (5-7.5Mhz)

„ Đầu dò linear phải có chiều ngang # 8.5cm, chiều sâu 20cm

„ Có khả năng ghi nhận mốc cơ thể, dữ liệu của bệnh nhân, chú thích

„ Có khả năng lưu trữ

MÁ Y SIÊU ÂM XÁ CH TAY

MÁ Y SIÊU ÂM MÀ U CAO CẤ P

CÁ C LOẠ I ĐẦ U DÒ

CÁ C LOẠ I ĐẦ U DÒ

BẢ O QUẢ N MÁ Y SIÊU ÂM

„ Thân máy: Chú ý điện thế sử dụng, tránh di chuyển dằn xóc

„ Đầu dò: Không làm rơi, không ngâm vào những dung dịch không phù hợp

Xin Chân Thành