Kiến thức : Hiểu Lân-đơn đã có những nhận xét tinh tế kết hợp với trí tưởng tượng tuyệt vời khi viết về những con Chó trong bài văn này, nhất là con chó Bấc , đồng thời qua cách miêu tả
Trang 1Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
Tuần 34 Văn bản : CON CHÓ BẤC ( tt)
Tiết 156 G Lân-đơn.
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức :
Hiểu Lân-đơn đã có những nhận xét tinh tế kết hợp với trí tưởng tượng tuyệt vời khi viết về những con Chó trong bài văn này, nhất là con chó Bấc , đồng thời qua cách miêu tả của nhà văn đối với con Chó Bấc, học sinh thấy được nghệ thuật miêu tả , sự quan sát tinh tế ,sâu sắc loài vật
2 Kĩ năng : Rèn luyện cho HS kĩ năng đọc , phân tích các chi tiết miêu tả để thấy được đời sống tâm hồn phong phú của loài vật
3 Tư tưởng : Giáo dục học sinh lòng yêu thương loài vật , cách cư xử đối với những con vật nuôi trong nhà
II.Chuẩn bị :
1 GV: Giáo án , SGK, SGV Đọc các tài liệu có liên quan.
2 Học sinh : Soạn tiếp các câu hỏi THB của nội dung 2
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học :
1 Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ :
Em hãy tìm những biểu hiện cho thấy tình cảm thân thiết mà Thoóc- tơn dành cho Bấc?
3 Bài mới :
a Giới thiệu bài
b Hoạt động dạy - học
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1 : Hướng dẫn phân
tích nội dung 2
?Tình cảm của Bấc đối với chủ
biểu hiện qua những khía cạnh
nào? Tìm những chi tiết trong
văn bản để chứng minh.?
?Em có nhận xét gì về cách quan
sát của tác giả khi miêu tả loài
chó?
?Điều gì khiến cho tác giả nhận
xét tinh tế, đi sâu vào "tâm hồn"
của thế giới loài vật như vậy?
(Tình yêu thương loài vật của tác
giả )
Nhà văn không nhân cách hóa
con chó Bấc theo kiểu La
Phông-Ten, không để cho nó nói tiếng
người như các nhân vật trong thơ
ngụ ngôn Nó chỉ “hầu như biết
nói” nhưngThoóc-tơn và cả nhà
văn dường như thấu hiểu thế giới
“tâm hồn” phong phú của nó
HS dựa vào nội dung SGK để trình bày
- Cử chỉ , hành động …của con chó Bấc
- Tác giả có sự quan sát tinh tế , tài tình chứng tỏ là người rất am hiểu loài vật Chứng tỏ là người rất am hiểu loài vật
Tác giả rát yêu quí các con vật
yêu quý, không muốn rời xa ông chủ
II Phân tích
2 Tình cảm của Bấc đối với ông chủ
- Cử chỉ hành động:
+ Cắn vờ + Nằm phục ở chân Thoóc tơn hàng giờ, mắt háo hức quan tâm theo dõi trên nét mặt
=> Tác giả quan sát tinh tế, tài tình, chính xác và trí tưởng tượng phong phú, rất đúng với loài chó
- Tâm hồn : + Trước kia chưa từng cảm thấy một tình yêu như vậy
+ Bấc thấy không có gì vui sướng bằng cái ôm ghì mạnh mẽ ấy
+ Nó lại tưởng như quả tim mình nhảy tung ra khỏi lồng ngực + Không muốn rời Thoóc tơn một bước, lo sợ Thoóc tơn rời bỏ
Trang 2Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
? Nhận xét về tình cảm của Bấc
với ông chủ và nêu cảm nhận của
em về nhân vật con chó Bấc ?
Hoạt động 3:
?Đặc sắc nghệ thuật, nội dung
của đoạn trích là gì?
? So sánh nghệ thuật khắc hoạ
tính cách nhân vật là loài vật có
gì khác với các nhà văn khác
=> Quan niệm sống : Cho như thế nào , nhận được như thế ấy
- Sử dụng phép so sánh rất nhiều , làm nổi bật tình cảm của con chó đối với chủ
=> Sự tôn thờ , kính phục
- Nghệ thuật : So sánh
III Tổng kết- luyện tập
1 Nghệ thuật : Nhận xét tinh tế, trí tưởng tượng phong phú
2 Nội dung:
Tình cảm yêu thương loài vật của Thoóc tơn
4 Củng cố :
Qua bài học , hãy nêu lại những nét chính về đặc sắc nghệ thuật được tác giả sử dụng trong văn bản ? Nội dung văn bản phản ánh điều gì ?
5 Dặn dò: - Học bài cũ
- Viết đoạn văn : chứng minh tình yêu thương loài vật của Thoóc tơn qua đoạn trích
- Chuẩn bị ôn tập tốt cho tiết kiểm tra tiếng việt
Tiết 157.
KIỂM TRA TIẾNG VIỆT.
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức : - Ôn tập và hệ thống hoá các kiến thức tiếng việt đã học
2 Kĩ năng : - Kiểm tra kĩ năng sử dụng kiến thức tiếng việt vào hành động giao tiếp xã hội - Đánh giá được kiến thức tiếng việt đã học của bản thân học sinh
II Chuẩn bị :
GV : ra đề và phô tô đề bài
HS : Đọc và chuẩn bị kĩ nội dung kiến thức về Tiếng Việt đã học trong học kì 2 , xem kĩ các bài tập III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học :
Hoạt động 1: Ổn định tổ chức lớp , kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh , nhắc nhở học sinh thái dộ làm bài
Hoạt động 2: - Giáo viên phát bài cho học sinh và theo dõi học sinh làm bài
Hoạt dộng 3: - Giáo viên thu bài về nhà chấm theo đáp án
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA
Mức độ
Nội dung kt
Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
thấp Vận dụng cao Tổng
TN TL TN TL TN TL TN TL
Nghĩa tường minh ,
Các phép liên kết
câu, doạn văn
C2 0,5
1 câu 0,5 Các thành phần
biệt lập
C3,4 1,0
C6 0,5
C8 3,0
C9 3,0
5 câu 7,5
Trang 3Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
4,0
1 câu 3,0
HỌ VÀ TÊN:……… KIỂM TRA MỘT TIẾT
LỚP: 9 MÔN : NGỮ VĂN ( phần tiếng Việt)
THỜI GIAN: 45 phút
ĐỀ BÀI I.Trắc nghiệm: (2 điểm)- Khoanh tròn vào chữ cái cho câu trả lời đúng
Câu 1 : Câu nói của anh thanh niên trong truyện ngắn « Lặng lẽ Sa Pa» của Nguyễn Thành Long”
- “Trời ơi, chỉ còn có năm phút !” thể hiện phần nghĩa nào ?
A Nghĩa tường minh B Hàm ý C Vừa tường minh vừa hàm ý D.Cả 3 ý đều sai
Câu 2 : Các câu trong đoạn thơ : “Ta làm con chim hót Một nốt trầm xao xuyến” được liên kết với nhau
bằng phép liên kết nào?
A Phép lặp B Phép liên tưởng C Phép nối D Phép đối?
Câu 3 : Câu văn “ Những cái xảy ra hàng ngày : máy bay rít, bom nổ ” là thành phần gì ?
A Thành phần tình thái B Thành phần gọi – đáp
C Thành phần phụ chú D Thành phần cảm thán
Câu 4: Câu văn nào sau đây không chứa thành phần cảm thán ?
A Có lẽ văn nghệ sĩ rất kị “trí thức hóa ” nữa
B Ôi những cánh đồng quê chảy máu !
C Ô hay ! Buồn vương cây ngô đồng
D Kìa , mặt trời Nga bừng chói ở phương Đông
Câu 5 : Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu lên
C Đề tài được nói đến trong câu; D Đề tài được nói đến trong đoạn văn
Câu 6:
a,Trong phần trích sau đây , tác giả đã sử dụng thành phần biệt lập nào ?
"Cả bọn trẻ xúm vào, và rất nương nhẹ, giúp anh đi nốt nửa vòng Trái Đất - từ mép tấm đệm ra mép
tấm phản, khoảng cách ước chừng năm chục phân." ( Nguyễn Minh Châu, Bến quê)
A Tình thái B Phụ chú C Cảm thán D Hỏi đáp
II.Tự luận : (7,0 điểm)
Câu 1: (1 điểm): Đọc mẫu đối thoại sau Hãy chỉ ra câu có chứa hàm ý và cho biết nội dung của hàm ý đó?
A : Ngày mai bạn có đi xem phim ảo thuật ở xã không ?
B : Mình còn phải học bài Cảm ơn bạn !
Câu 2 : (3 điểm) : Cho biết cái hay mà tác giả sử dụng thành phần biệt lập trong câu thơ sau :
« Ôi ! Hàng tre xanh xanh Việt nam
Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.»
Câu 3 : (3 điểm) : Viết một đoạn văn ngắn giới thiệu truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu, trong
đó có ít nhất một câu chứa khởi ngữ và một câu chứa thành phần cảm thán
(chỉ ra thành phần cảm thán và khởi ngữ)
ĐÁP ÁN :
Trang 4Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
I / Trắc nghiệm :
Câu 1 : (0, 5 đ) B Câu 2 : (0, 5 đ) A Câu 3 : (0, 5 đ) C
Câu 4 : (0, 5 đ) A Câu 5 : (0, 5 đ) C Câu 6 ( 0,5 đ) B
II/ Tự luận :
Câu 1 ( 1 điểm): - Nội dung của hàm ý là: Mình không đi được , mình còn phải học bài , cảm ơn bạn đã quan tâm mình (0,5đ)
- Câu có chứa hàm ý là câu trả lời của B ?(0,5đ)
Câu 2 (3 điểm):
- Chỉ ra thành phần cảm thán : Ôi (cảm xúc của tác giả) (1 đ)
- Hình ảnh cây tre : bất khuất, trung kiên (1 đ)
- Ca ngợi dân tộc Việt Nam (1 đ)
Câu3 (3điểm) :
* Nội dung : Giới thiệu truyện ngắn Bến quê của Nguyễn Minh Châu, suy nghĩ của nhân vật Nhĩ,
trong đó có ít nhất một câu chứa khởi ngữ và một câu chứa thành phần cảm thán
* Hình thức : Đoạn văn nghị luận về tác phẩm truyện , chữ viết sạch sẽ, rõ ràng, diễm đạt mạch lạc, không sai lỗi chính tả
* Thang điểm : - 3 điểm : Đầy đủ về nội dung và hình thức trên
- 2 - 2,5 điểm : Sai một số lỗi về diễn đạt, 2 lỗi chính tả
- 2 2,5 điểm : Có xác định được khởi ngữ, cảm thán, diễn đạt chưa mạch lạc, sai 3 5 lỗi chính tả, một số dấu câu dùng chưa đúng
- 1 -1,5 điểm : Xác định 1 khởi ngữ hoặc 1 thành phần cảm thán, viết chưa thành đoạn văn, sai nhiều lỗi chính tả, trình bày không rõ ràng
- 0 -0,5 điểm : Viết nhưng không đáp ứng một yêu cầu nào của câu hỏi
Tiết 158 -159
TỔNG KẾT VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức.
Giúp học sinh:
- Tổng kết một số kiến thức cơ bản về những văn bản văn học nước ngoài đã được học trong 4 năm
ở cấp THCS bằng cách hệ thống hóa
2 Kĩ năng.
- Biết cảm thụ được các tác phẩm văn học nước ngoài
3 Thái độ.
- Yêu thích văn học nước ngoài
B Chuẩn bị.
* Giáo viên:
- Soạn bài theo yêu cầu
* Học sinh:
- Soạn theo câu hỏỉ sách giáo khoa và hướng dẫn của giáo viên.
C Các bước lên lớp
1 Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
GV kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3.Bài mới
Trang 5Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
a Giới thiệu bài
Trong chương trình ngữ văn THCS từ lớp 6 cùng với văn học Việt Nam các em đã có dịp tìm hiểu
một số lượng lớn các tác phẩm văn học nước ngoài Để giúp các em nắm được các tác phẩm một cách có
hệ thống tiết học hôm nay thầy cùng các em đi tổng kết lại các kiến thức văn học nước ngoài.
b Hoạt động dạy – học
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh lập bảng thống kê theo mẫu
Học sinh thực hiện theo nhóm , điền theo mẫu , trình bày , có nhận xét bổ sung
ST
T
Tên tác phẩm (Đoạn trích)
7 Đánh nhau với cối xay gió Xéc-Van-Téc Tây Ban Nha Nửa cuối TK
XVIII nửa đầu
TK XIX
Tiểu thuyết
19 Chó Sói và Cừu trong thơ
ngụ La-Phông-ten
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của H/S Nội dung cần đạt
Hoạt động 2:
II Khái quát những nội dung chủ
yếu.
GV yêu cầu :
Học sinh đọc yêu cầu bài tập 4
SGK Học sinh làm việc theo
nhóm
Các nhóm cử đại diện trình bày, lớp
nhận xét, giáo viên bổ sung
? Em có nhận xét gì về chủ đề của
các tác phẩm văn học nước ngoài?
Học sinh đọc yêu cầu bài tập 4 SGK Học sinh làm việc theo nhóm
Các nhóm cử đại diện trình bày, lớp nhận xét,
- Phát biểu
* Những nội dung chủ yếu:
1 Những sắc thái về
phong tục, tập quán của người dân tộc, người Châu lục trên thế giới : Cây bút thần, Ông Lão đánh cá , Bố của Xi mông
2 Thiên nhiên và tình yêu thiên
2 Giá trị nội dung
- Các tác phẩm đề cập đến các chủ
đề như:
+ Chủ đề về quê hương gia đình + Tình cảm nhân đạo giữa con người với con người………
Trang 6Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
? Lấy ví dụ minh họa?
GV dựa vào các nội dung mục ghi
nhớ nhắc lại chủ đề, tư tưởng của
các văn bản:
- Hai cây phong
- Chiếc lá cuối cùng
- Cố hương
- Hồi hương ngẫu thư
Hoạt động 3 :Hướng dẫn học
sinh tổng kết về đặc điểm nghệ
thuật
Giáo viên cho học sinh trao đổi,
học sinh trả lời, Giáo viên bổ
sung.
? Nhận xét chung về đặc điểm thể
loại tác phẩm của văn học nước
ngoài?
? Dựa vào ghi nhớ nhắc lại giá trị
nghệ thuật chủ yếu của các bài:
- Những đứa trẻ
- Mây và sóng
- Đánh nhau với cối xay gió
Hoạt động 4:Hướng dẫn học sinh
luyện tập
Giáo viên ra một sốđề văn học
nước ngoài cho học sinh làm ở nhà
nhiên : Đi bộ ngao du, Hai cây phong, Lòng yêu nước, Xa ngắm thác núi Lư
3 Thông cảm với những số
phận những người nghèo khổ, khát vọng giải phóng người nghèo (Bài ca nhà tranh ,
Em bé bán diêm, Chiếc lá cuối cùng, Cố hương )
4 Hướng tới cái thiện, ghét cái
ác, cái xấu: Cây bút thần
5 Tình yêu làng xóm, quê
hương, tình yêu đất nước : Cố hương, Cảm nghĩ , Lòng yêu nước
HS thảo luận nhóm , trình bày
1 Truyện dân gian : Nghệ
thuật kể chuyện, trí tưởng tượng, các yếu tố hoang đường ( so sánh với một số truyện dân gian Việt Nam)
2 Về thơ:
- Nét đặc sắc của 4 bài thơ Đường( ngôn ngữ, hình ảnh, hám súc, biện pháp tu từ )
- Nét đặc sắc của thơ tự do (Mây và Sóng)
- So sánh với thơ Việt Nam
3 Về truyện :
-Cốt truyện và nhân vật -Yếu tố hư cấu
-Miêu tả, biểu cảm và nghị luận trong truyện
4 Về nghị luận:
-Nghị luận xã hội và nghị luận văn học
-Hệ thống lập luận(luận điểm,luận cứ, luận chứng) -Yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm, thuyết minh hay nghị luận
5 Về kịch:
Mâu thuẫn kịch, ngôn ngữ, hành động kịch
HS nghe , tiếp thu
3 Giá trị nghệ thuật
- Các tác phẩm được sáng tác dưới những các thể loại: Truyện dân gian, thơ ( đặc biệt là thể thơ đường của Trung Quốc ), truyện ngắn, tiểu thuyết
III Luyện tập
( Về nhà )
4 Củng cố : Qua việc tổng kết văn học nước ngoài , cần nắm rõ những nét chính về nội dung và nghệ
thuật ? So sánh những nét giống và khác nhau về nội dung và đặc điểm nghệ thuật với các tác phẩm văn học Việt Nam thuộc nhiều thể loại ?
5.Dặn dò.
Trang 7Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
- Nắm hệ thống văn học nước ngoài, làm bài tập về văn học nước ngoài
- Chuẩn bị bài : Tổng kết TLV Soạn bài "Bắc Sơn
Tiết 160 TỔNG KẾT VĂN HỌC
A Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức :
- Củng cố, hệ thống hóa những tác phẩm văn học đã học trong chương trình THCS.
- Có những hiểu biết ban đầu về nền văn học Việt Nam
2 Kỹ năng : - Nhận biết đúng tác phẩm văn học, thể loại, đặc sắc nội dung, nghệ thuật,…
3 Thái độ : - Ý thức yêu thích văn học nước nhà
B Chuẩn bị :
- GV : Soạn bài ; khái quát phần văn bản ở bốn khối lớp
- HS : Đọc kỹ phần tổng kết SGK ; trả lời câu hỏi.
C Tiến trình hoạt động :
1 Ổn định : Kiểm tra sĩ số HS.
2 Bài cũ :
3 Bài mới :
a Giới thiệu : Nêu yêu cầu tiết học
b Tiến trình bài dạy :
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tổng kết văn bản , phân chia theo thể loại , hình thức
GV hướng dẫn mẫu , học sinh thực hiện , trình bày , bổ sung
dụng 1.Tự sự dân gian
a,Truyền thuyết
-Con Rồng cháu Tiên
-Thánh Gióng
-Sơn Tinh, Thủy Tinh
-Sự tích Hồ Gươm
b.Cổ tích
-Sọ Dừa, Em bé thông
minh, Cây bút thần
-Ông lão đánh cá và
con cá vàng
c Truyện ngụ ngôn
-ếch ngồi đáy giếng,
Thầy bói xem voi,
Đeo nhạc cho mèo;
Chân, Tay, Tai, Mắt,
Miêng
d.Truyện cười
-Treo biển, Lớn cưới
áo mới
1.Trữ tình dân gian
-Những câu hát về tình cảm gia đình
-Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người
-Những câu hát than thân -Những câu hát châm biếm
1.Nghị luận dân gian
-Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
-Tục ngữ về con người và xã hội
1.Kịch dân gian
-Quan âm thị kính
1.Lớp 6
-Cầu Long Biên
- Chứng nhân lịch sử
-Bức thư của thủ lĩnh da đỏ
-động Phong Nha
2.Tự sự trung đại
a Truyện trung đại.
-Con hổ có nghĩa
-Mẹ hiền dạy con
-Thầy thuốc giỏi cốt
nhất ở tấm lòng
b Truyện văn xuôi
chữ Hán
2.Trữ tình trung đại
a Trữ tình trung đại Việt Nam.
-Nam quốc sơn ha -Phò giá về kinh -Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra
-Bài ca Côn Sơn
2 Nghị luận trung đại.
-Chiếu dời đô -Hịch tướng sĩ -Nước Đại Việt ta
-Bàn luận về phép học
2.Kịch nói hiện đại
-Ông Giuốc -đanh mặc
lễ phục -Bắc Sơn -Tôi và chúng ta
2 Lớp 7
-Cổng trưởng
mở ra -Mẹ tôi -Cuộc chia tay của những con búp bê
-Ca Huế trên
Trang 8Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
-Chuyện người con
gái Nam Xưuơng
-Chuyện cũ trong
phut chúa Trịnh
-Hoàng Lê nhất thông
chí
c.Truyện bằng thơ
Nôm
-Truyện Kiều
-Truyện Lục Vân
Tiên
-Chinh phụ ngâm khúc -Bánh trôi nước
-Qua Đèo Ngang -Ban đến chơi nhà
b.Thơ đường
-Xa ngắm thác nú Lư -Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh
-Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
-Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
sông Hương
3.Tự sự hiện đại
a.Lớp 6
-Bài học đường đời
đầu tiên
-Sông nước Cà Mau
-Bức tranh của em gái
tôi
-Vượt thác
b.Lớp 7
-Sống chết mặc bay
-Những trò lố hay là
Va-ren và Phan Bội
Châu
c.Lớp 8:
-Tôi đi học, Trong
Lòng mẹ, Tức nước
vỡ bờ, Lão Hạc
d.Lớp 9
-Làng, Lặng lẽ Sa Pa,
Chiếc lược ngà,Bến
quê, Những ngôi sao
xa xôi
3.Trữ tình hiện đại
a.Lớp 6:
Cảnh khuya, rằm tháng giêng, Tiếng gà trưa
b.Lớp 8:
Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác, Đập đá ở Côn Lôn, Muốn làm thằng Cuội, Hai chữ nước nhà, Nhớ rừng, Ông đồ, Quê hương, Khi con tu hú, Tức cảnh Pắc Bó, Ngắm trăng,
Đi đường,
c.Lớp 9:
Đồng chí, Đoàn thuyền đánh cá, Bếp lửa, Bài thơ
về tiểu đội xe không kính, Khúc hát ru những em bé lón trên lưng mẹ, ánh trăng, Con cò, Mùa xuân nho nhỏ, Viếng lăng Bác, Sang thu, Nói với con,
3.Nghị luận hiện đại
-Thuế máu -Đi bộ ngao du -Bàn về đọc sách
-Tiếng nói của văn nghệ -Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới
-Chó sói và Cừu non trong thơ ngụ ngôn La Phông- ten
3.Lớp 8
-Thông tin về ngày trái đất năm 200 -Ôn dịch thuốc lá
-Bài toán dân số
4.Kí hiện đại
a.Lớp 6
-Cô Tô, Cây tre Việt
Nam, Lòng yêu nước,
Lao xao
b.Lớp 7
-Một thứ quà của lúa
non, Sài gòn tôi yêu,
Mùa xuân của tôi
4.Lớp 9.
-Phong cách Hồ Chí Minh, Đấu tranh cho một thế giới hòa bình -Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em
4 Củng cố:
Nắm lại tên toàn bộ tác phẩm văn học đã học trong chương trình ngữ văn THCS , nắm chắc thể loại và phương thức biểu đạt
5 Dặn dò : Xem lại bài tiết 1 và chuẩn bị tiếp phần nội dung tiết 2.
Tuần 35
Tiết 161 TỔNG KẾT VĂN HỌC ( tt)
Trang 9Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
A Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức :
- Tiếp tục củng cố, hệ thống hóa những tác phẩm văn học đã học trong chương trình THCS.
- Có những hiểu biết ban đầu về nền văn học Việt Nam
2 Kỹ năng : - Nhận biết đúng tác phẩm văn học, thể loại, đặc sắc nội dung, nghệ thuật,…
3 Thái độ : - Ý thức yêu thích văn học nước nhà
B Chuẩn bị :
- GV : Soạn bài ; khái quát phần văn bản ở bốn khối lớp
- HS : Đọc kỹ phần tổng kết SGK ; trả lời câu hỏi.
C Tiến trình hoạt động :
1 Ổn định : Kiểm tra sĩ số HS.
2 Bài cũ :
3 Bài mới :
a Giới thiệu : Nêu yêu cầu tiết học
b Tiến trình bài dạy :
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh
Tổng kết phần 2 SGK
GV yêu cầu học sinh đọc nội dung
trang186
? Văn học Việt Nam được tạo
thành từ những bộ phận nào? Hãy
kể tên?
? Văn học dân gian có từ bao giờ?
Do ai sáng tác? Được lưu truyền
bằng phương pháp nào?
? Văn học dân gian có những thể
loại nào và có vai trò gì trong đời
sống dân tộc Việt Nam?
GV khái quát:
-VHDG là nguồn nuôi dưỡng tâm
hồn, trí tuệ của con người Việt
Nam qua mọi thời đại và là kho
tàng chất liệu vô cùng phong phú
Học sinh trả lời độc lập, các em khác nhận xét bổ sung
-Văn học Việt Nam được tạo thành từ hai bộ phận văn học dân gian và văn học Viết
-Trình bày -Văn học dân gian ra đời
từ thời viễn cổ -Văn học dân gian do quần chúng nhân dân sáng tác, chủ yếu là tầng lớp bình dân,
-Văn học dân gian được lưu truyền chủ yếu bằng phương thức truyền miệng
HS trả lời dựa vào những kiến thức dã học
-Nghe
B.Nhìn chung về văn học Việt Nam.
I Các bộ phận hợp thành nền văn học Việt Nam.
-Văn học dân gian và văn học Viết
1.Văn học dân gian
-Văn học dân gian ra đời từ thời viễn
cổ (nằm trong tổng thể văn học dân
gian: ca múa dân gian, tranh dân gian ) và được phát triển, bổ sung qua các thời kì lịch sử
-Văn học dân gian do quần chúng nhân dân sáng tác, chủ yếu là tầng lớp bình dân, nên được coi là văn học bình dân và mang tính tập thể
-Văn học dân gian được lưu truyền chủ yếu bằng phương thức truyền miệng, nên thường có hiện tượng dị bản ( cùng một tác phẩm nhưng có những văn bản không giống nhau hoàn toàn)
-Thể loại:
+ Tự sự dân gian: Thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, truyện cười, truyện ngụ ngôn
+ Trữ tình dân gian: ca dao-dân ca, vè, truyện thơ
+ Sân khấu dân gian: chèo, tuồng, + Nghị luận dân gian: tục ngữ
2.Văn học Viết.
-Văn học viết có từ thế kỉ X với những sáng tác bằng chữ Hán : Quốc tộ ( Vận nước) của nhà sư Đỗ Pháp Thuận,
Trang 10Ngữ văn 9 tuần 34 - 35 Người soạn : phan Việt Quốc
cho các văn nghệ sĩ khai thác và
phát triển Chuyển ý
? Văn học viết Việt Nam có từ bao
giờ? Từ đó đến nay, ông cha ta đã
dùng những chữ viết nào để sáng
tác văn học?
GV yêu cầu H/S đọc phần II
? Nhìn tổng thể văn học Việt Nam
phát triển qua mấy thời kì?
? Văn học trung đại phát triển trong
môi trường xã hội như thế nào?
? Từ dầu thế kỉ XX đến năm 1945
văn học Việt Nam phát triển trong
-Trình bày -Văn học viết có từ thế kỉ X
-Văn học viết của ta ban đầu dùng chữ Hán, chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc
-Văn học chữ Nôm xuất hiện từ thế kỉ XIII, đến thế
kỉ XV có thành tựu đáng
kể chủ yếu là thơ, đến thế
kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX văn học chữ Nôm phát triển rực rỡ:
HS đọc nọi dung SGK , trình bày
Văn học Việt Nam phát triển qua ba thời kì
+Từ thế kỉ X-XIX đây là thưòi kì văn học trung đại
+Thế kỉ XX đến 1945 là thời kì hiện đại
+Từ 1945 đến nay : nền văn học của thời đại mới
-Xã hội phong kiến qua các đời Lí, Trần, Lê, Mạc, Tây Sơn, Nguyễn
-Văn học trung đại có những giai đoạn phát triển mạnh mẽ với các tác giả tiêu biểu
-Học sinh suy nghĩ , trả lời
Sông núi nước Nam ( Lí Thường Kiệt), Chiếu dời đô ( Lí Công Uẩn) -Văn học viết của ta ban đầu dùng chữ Hán, chịu ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc về thể loại, chất liệu, song cha ông ta đã thể hiện tâm hồn, cuộc sống của người Việt
-Văn học chữ Nôm xuất hiện từ thế kỉ XIII, đến thế kỉ XV có thành tựu đáng
kể chủ yếu là thơ, đến thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XIX văn học chữ Nôm phát triển rực rỡ: Truyền Kiều (Nguyễn Dù), Thơ Nôm ( Hồ Xuân Hương), Chinh phụ ngâm khúc ( Đoàn Thị Điểm)
-Thế kỉ XVII chữ quốc ngữ được đặt
ra lúc đầu chỉ dùng trong các nhà thơ Thiên Chúa Giáo, cuối thế kỉ XIX được phổ biến ở Nam bộ, đầu thế kỉ
XX chữ quốc ngữ thay thế chữ Hán, chữ Nôm góp phần vào công cuộc hiện đại hóa nước nhà Sau cách mạng tháng 8 chữ quốc ngữ thay thế hoàn toàn chữ Nôm và chữ Hán
II Tiến trình lịch sử văn học Việt Nam.
-Văn học Việt Nam phát triển qua ba thời kì
+Từ thế kỉ X-XIX +Thế kỉ XX đến 1945 +Từ 1945 đến nay :
* Bối cảnh xã hội của văn hoc trung
đại.
-Xã hội phong kiến qua các đời Lí, Trần, Lê, Mạc, Tây Sơn, Nguyễn Văn học thời kì này bao gồm văn học chữ Hán và chữ Nôm đều có đặc điểm chung về tư tưởng, quan niệm thẩm
mĩ, về hệ thống thể loại và về ngôn ngữ
-Văn học trung đại có những giai đoạn phát triển mạnh mẽ với các tác giả tiêu biểu: Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Tú Xương, Hồ Xuân Hương, Cao Bá Quát, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Đình Chiểu
* Bối cảnh xã hội của văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến 1945.
-Năm 1858 Pháp xâm lược nước ta, đến cuối thế kỉ XIX nước ta và cả xứ