- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa, lối sống.. 5/ Hướng dẫn học và làm bài ở nhà - Hiểu nội dung, nghệ thuật của văn bản - S
Trang 1Ngày soạn: 18/ 08/ 2012 TUẦN 1
Ngày giảng: 21/ 08/ 2012
Tiết 1+ 2 PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
Lê Anh Trà
-I Mức độ cần đạt: Giúp học sinh:
Thấy được tầm vóc lớn lao trong cốt cách văn hóa HCM qua một văn bản nhật dụng có
sử dụng kết hợp các yếu tố nghị luận, tự sự, biểu cảm
* Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ:
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu
- Một số biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và trong sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập với thế giới và bảo vệ bản
sắc văn hóa dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực
văn hóa, lối sống
3 Thái độ: Giáo dục HS
- Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng, học tập rèn luyện theo gương Bác
*Tư tưởng HCM cần được tích hợp qua bài:
- Vẻ đẹp phong cách lãnh tụ HCM: sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân
tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị, thanh cao và khiêm tốn
II Các kns cơ bản được giáo dục trong bài:
- Xác định giá trị bản thân: từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách HCM( kết hợp tinh hoa văn
hóa truyền thống dân tộc và nhân loại) xđ được mục tiêu phấn đấu theo p/c HCM trong bối
cảnh hội nhập quốc tế
- Giao tiếp: trình bày,trao đổi vè nội dung của phong cách HCM trong văn bản
III Chuẩn bị:
- GV: Tranh ảnh, bài viết về nơi ở, và nơi làm việc của Bác, cuốn sách “Bác Hồ kính yêu”
- HS: Sưu tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và làm việc của Bác
IV Tiến trình các hoạt động
1 Ôn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng học tập cho môn học của học sinh
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
GV giới thiệu bài: HCM không những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại mà Người
còn là một trong 3 bậc tài danh được UN công nhận là Danh nhân văn hoá Thế giới Vẻ
Trang 2đẹp văn hoỏ chớnh là nột nổi bật trong phong cỏch HCM Ở cỏc lớp dưới cỏc em đó được
tỡm hiểu một số văn bản viết về Hồ Chớ Minh, giờ hụm nay với văn bản Phong cỏch Hồ Chớ Minh chỳng ta sẽ hiểu rừ hơn phong cỏch sống và làm việc của Bỏc
*Hoạt động 2: HD HS tiếp nhận văn bản
- Mục tiờu: Giỳp học sinh nắm được một số biểu hiện của phong cỏch HCM trong đờisống và trong sinh hoạt í nghĩa của phong cách HCM trong việc giữ gìn bản sắc vănhóa dân tộc Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
tác giả , tác phẩm ,
- Phơng pháp: vấn đáp, tái hiện, thuyết trình, nêu vấn đề, thảo luận, trình bày một phút,giảng bình
- Thời gian: 80'
? Nêu những hiểu biết của em về
tác giả Lê Anh Trà ? • Hoạt động cá
nhân
-> Giới thiệu về tácgiả
I.Đọc - tìm hiểu chung
đại gắn với cái giản dị"
? VB đợc viết theo thể loại nào? hs trả lời -Thuộc văn bản nhật
dụng
?: Văn bản có thể chia làm mấy
phần ? Nêu nội dung từng phần ?
- P1 ( Từ đầu ” rất hiện đại” ) :
Sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân
loại của HCM
- P2 (còn lại) : Nét đẹp trong lối
sống HCM
Theo dõi sgk -> pháthiện
-Bố cục:2 đoạn
? Thế nào là “cđ đầy truân
chuyên”?
? Dựa vào những hiểu biết cđ hoạt
động của Bác ,em hãy tóm tắt
ngắn gọn quá trình ra đi tìm đờng
cứu nớc của Ngời?
-hs giải nghĩa-1 em phát biểu-em khác
bổ sung (Năm 1911 Ngời
ra đi với 2 bàn taytrắng,sang các nớcP,Đ,Thái Lan làm đủmọi nghề,đến Liên Xô
Ngời gặp CN Mác LêNin )
II Tìm hiểu văn bản.
? Những tinh hoa văn hoá nhân
loại đến với HCM trong hoàn cảnh
nào ?
-Phát hiện ( dựa vào sgk)
- Trong cuộc đời hoạt
động CM, HCM đã điqua nhiều nơi, tiếp xúc
1 Sự tiếp thu văn hoá nhân loại của Hồ Chí Minh.
Trang 3với nhiều nền văn hoá.
? Để có đợc vốn tri thức sâu rộng
ấy, Ngời đã làm những gì? - Nắm vững phơng tiệngiao tiếp là ngôn ngữ
- Qua công việc mà họchỏi
- Học hỏi, tìm hiểu đếnmức sâu sắc
- Tiếp thu mọi cái đẹp vàcái hay đồng thời phêphán những tiêu cực củachủ nghĩa t bản
? Động lực nào đã giúp Ngời tiếp
thu vốn tri thức của nhân loại ? - Ham hiểu biết, học hỏi,tự tôn dân tộc - Những ảnh hởng quốctế đã nhào nặn với cái
gốc dân tộc - Trở thànhmột nhân cách Việt Nam
? Em hiểu nh thế nào về sự “nhào
nặn” của nguồn văn hoá quốc tế và
văn hoá dân tộc của Bác?
?Nhận xét nghệ thuật sử dụng
trong đoạn văn này?
- Đó là sự đan xen kếthợp bổ sung sáng tạo hàihoà hai nguồn văn hoá
trong tri thức văn hoá
HCM
-Dùng NT )( kết hợp kểvới lời bình
? Từ đó em hiểu gì về vẻ đẹp trong
phong cách Hồ Chí Minh ?
GV: Đó là kiểu mẫu của tinh thần
tiếp nhận văn hoá ở HCM: biết
thừa kế và phát triển các giá trị
văn hoá
-Thảo luận -> phát biểu - Dùng NT )( kết hợp kể
với lời bình -> HCM tiếpthu tinh hoa văn hoá dựatrên nền tảng văn hoádân tộc
? Theo dõi phần hai, nêu nội dung
chính ? - Phát biểu nội dungchính 2 Nét đẹp trong lối
- Trang phục: quần áo bà
ba nâu, áo trấn thủ, đôidép lốp
- Nơi ở, nơi làm việc:
đơn sơ
- Trang phục: giản dị
GV: yờu cầu hs treo tranh sưu tầm
về nơi ở, nơi làm việc của Bỏc-gv
đưa ra tranh về khu nhà sàn-Phủ
- Nghệ thuật đối lập -làmnổi bật vẻ đẹp trong lốisống của Bỏc.-> Giản dị
và thanh cao
? Vỡ sao cú thể núi lối sống của
Bỏc là sự kết hợp giữa giản dị và
thanh cao ?
-> Đõy khụng phải lối sống khắc
khổ của những người tự vui trong
cảnh nghốo cũng khụng phải tự
-hs bỡnh
- Sống cú văn hoỏ
Trang 4thần thánh hoá làm cho khác
người - Đây là lối sống có văn hoá
đã trở thành quan niệm thẩm mỹ:
cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên
? Em đã học văn bản nào nói về
lối sống giản dị của Bác ? Kể
thêm một vài câu chuyện về lối
sống giản dị của Bác?
GV:Kể câu chuyện có một vị
khách nước ngoài khi vào Phủ CT
gặp Bác tưởng là người làm vườn
-“Đức tính giản dị củaBác Hồ”, “Ngắm trăng”,
“Tức cảnh Pác Bó”
-1,2 hs kể những câuchuyện em biết
-hs ngheH: ở phần cuối văn bản, tác giả đã
so sánh lối sống của Bác với
Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh
Khiêm Theo em có điểm gì giống
và khác giữa lối sống của Bác và
các vị hiền triết ?
- Thảo luận - trả lời
+ Giống: Giản dị, thanhcao
+ Khác: Bác gắn bó chia
sẻ khó khăn cùng nhândân, cùng CM
* Lối sống của Bác rất dân tộc, rất
Việt Nam tạo ra phong cách
HCM
-hs nghe
* Lối sống của Bác rấtdân tộc, rất Việt Nam tạo
ra phong cách HCM
*Hoạt động 3: HD HS tổng kết
- Mục tiêu: Khái quát những giá trị nội dung và nghệ thuật tác phẩm
- Phương pháp: Khái quát hóa
- Thời gian: 5'
H: Từ việc tìm hiểu văn bản
“Phong cách HCM”, hãy nêu nội
dung v/b ?
- Nhận xét khái quát
-> Vẻ đẹp của phongcách HCM - sự kết hợphài hoà giữa truyềnthống văn hoá dân tộc vàtinh hoa văn hoá nhânloại
+ Sử dụng nghệ thuậtđối lập
+Lựa chọn chi tiết tiêubiểu
+Biện pháp so sánh:Khẳng định sự giản dịtột bậc gợi tới các vị hiềntriết xưa
Trang 5H: Trong cuộc sống hiện đại, VH
trong thời kì hội nhập, tấm gương
của Bác gợi cho em suy nghĩ gì ?
- Rút ra ý nghĩa của việchọc tập và rèn luyện theogương Bác Hồ
H: Nêu một vài biểu hiện mà em
- Gọi HS lên bảng làm bài tập ( bảng phụ )
* Bài tập củng cố :Khoanh tròn vào chữ cái câu trả lời đúng.
1 Ý nào nói đúng nhất đặc điểm cốt lõi của phong cách HCM được nêu trong bài viết?
A.Biết kết hợp hài hoà giữa bản sắc văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại.
B.Có sự thừa kế vẻ đẹp trong cách sống của các vị hiền triết xưa
C.Am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân trên thế giới
2 Trong bài viết, để làm nổi bật vẻ đẹp của phong cách HCM, tác giả đã không sửdụng biện pháp nghệ thuật nào?
A.Kết hợp giữa kể và bình luận C Sử dụng phép nói quá.
B.Sử dụng phép đối lập D So sánh và sử dụng nhiều từ Hán Việt
5/ Hướng dẫn học và làm bài ở nhà
- Hiểu nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Sưu tầm những mẩu chuyện về Bác
- Các em có thể có điều kiện vào thăm Nhà sàn Bác Hồ trong Thị xã Nghĩa Lộ của chúngta
- Chuẩn bị tiết “ Các phương châm hội thoại”
- Biết vận dụng các p/c về lượng, phương châm về chất trong hđ giao tiếp
* Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ:
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu
- Nội dung phương châm về lượng, phương châm về chất
2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng
Trang 6- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng p/c về lượng, p.c về chất trong một tình huốnggiao tiếp cụ thể.
- Vận dụng các p/c về lượng, phương châm về chất trong hđ giao tiếp
3 Thái độ: Giáo dục HS
- Có ý thức vận dụng trong giao tiếp
II Các kns cơ bản được giáo dục trong bài:
- Ra quyết định: Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoại trong giao tiếp củabản thân
- Giao tiếp: trình bày suy nghĩ, ý tưởng, trao đổi về đặc điểm, cách giao tiếp đảm bảo cácphương châm hội thoại
III Chuẩn bị:
- GV: Đọc kĩ những lưu ý sgv, giấy A0, các VD khác
- HS: Chuẩn bị bài theo yêu cầu
IV Tiến trình các hoạt động
1 Ôn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:- Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng học tập cho môn học của học sinh
? Em hãy nhắc lại kiến thức học ở lớp 8 thế nào là hành động nói? Thế nào là lượt lờitrong hội thoại?
* Kể lại chuyện “Lợn cưới, áo mới” ? Xác định lời của các nhân vật trong truyện ?
Giới thiệu bài:
Trong chương trình ngữ văn lớp 8, các em đã được tìm hiểu về vai XH trong hội thoại,lượt lời trong hội thoại Để hoạt động hội thoại có hiệu quả, chúng ta cần nắm được tưtưởng chỉ đạo của hoạt động này, đó chính là phương châm hội thoại
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức bài học.
- Mục tiêu: Giúp học sinh hiểu nội dung phương châm về lượng, phương châm về chất.Nhận biết và phân tích được cách sử dụng p/c về lượng, p.c về chất trong một tình huốnggiao tiếp cụ thể Vận dụng các p/c về lượng, phương châm về chất trong hđ giao tiếp
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, nêu vấn đề, quy nạp, thảo luận
- Kĩ thuật: Phân tích tình huống mẫu, thực hành có hướng dân, động não
- Thời gian: 25
- GV: treo bảng phụ - Đọc ví dụ I Phương châm về
lượng.
H: Hãy giải thích nghĩa của từ
“bơi” (trong văn cảnh ) ?
-> Suy nghĩ -> trả lời
H: Khi An hỏi “học bơi ở đâu” - Câu trả lời không mang
Trang 7mà Ba trả lời “ở dưới nước” thì
câu trả lời có đáp ứng điều An
muốn biết không ? Vì sao ?
lại nội dung An muốnbiết vì trong nghĩa của từ
“bơi” đã có “ở dướinước”
- Rút ra nhận xét - Cần nói rõ nội dung,
không nên ít hơn những gì
mà giao tiếp đòi hỏi
*Y/c HS đọc vd2 - Đọc ví dụ 2
H: Vì sao truyện lại gây cười? - Vì các nhân vật nói
nhiều hơn những gì cầnnói
H: Hai nhân vật đó chỉ cần hỏi
và trả lời như thế nào?
H: Từ câu chuyện cười em hãy
cho biết khi giao tiếp ta cần tuân
- Khái quát lại bài học
- Hướng dẫn HS làm bài tập 1
trang 9
* Vận dụng ph/châm vềlượng phân tích lỗi (làmmiệng)
a Thừa cụm từ “nuôi ởnhà”
b Thừa cụm từ “có haicánh”
* Treo ví dụ (bảng phụ) - HS đọc ví dụ II Phương châm về chất.
H: Truyện “Quả bí khổng lồ”
phê phán điều gì?
- Phê phán tính nóikhoác
H: “Nói khoác” là nói như thế
nào?
- Nói không đúng sựthật
H: Như vậy trong giao tiếp có
điều gì cần tránh?
- HS rút ra nhận xét - Đừng nói những điều
mình không tin là đúng sựthật
- Đưa tình huống - Nghe, xác định
H: Nếu không biết chắc vì sao -> không nên
Trang 8H: Từ hai tình huống trên em rút
ra yêu cầu gì trong giao tiếp?
-> Khái quát
- Đọc ghi nhớ * Ghi nhớ: sgk/10.
* Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập.
Mục tiêu: Hs biết vận dụng kiến thức làm BT
Phương pháp: nêu vấn đề, thảo luận nhóm
b Nói dối
c Nói mò
d Nói nhăng nói cuội
- Những từ ngữ này chỉcách nói tuân thủ hoặc viphạm ph/châm về chất
H: Các từ ngữ trên chỉ những
cách nói liên quan đến một
phương châm hội thoại: Đó là
phương châm hội thoại nào?
- Trả lời
- Đọc y/c bài tập 4/11sgk
- HS đối chiếu đáp án vànhận xét
- HS lên bảng, làm bài,
a Để đảm bảo phươngchâm về chất, người nóiphải dùng cách nói trênnhằm báo cho người nghebiết tính xác thực củathông tin mà mình đưa rachưa được kiểm chứng
b Để đảm bảo phươngchâm về lượng, người nóidùng cách nói đó nhằmbáo cho người nghe biếtviệc nhắc lại nội dung cũ
là do chủ ý của người nói
* Bài tập bổ sung :Xây dựng một đoạn hộithoại (gồm hai cặp thoại)trong đó phải đảm bảophương châm về chất,
Trang 9-> nhận xét nhận xét
- HS lên bảng làm bài(bảng phụ )
lượng
4/Củng cố:
* Bài tập củng cố : Khoanh tròn vào chữ cái câu trả lời đúng cho câu hỏi sau:
Thế nào là phương châm về lượng trong hội thoại?
A Khi giao tiếp đừng nói những điều mình không tin là đúng hay không có bằng chứngxác thực
B Khi giao tiếp cần nói đúng đề tài giao tiếp, không lạc sang đề tài khác
C Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà mình không tin là đúng hay không có bằngchứng xác thực
*Lưu ý:Đôi khi người nói phải ưu tiên cho một PCHT hoặc 1 y/c khác quan trọng hơn.VD:Người chiến sĩ bị tra tấn bắt khai->phải nói dối hoặc không biết
5 Hướng dẫn học và làm bài ở nhà:
- Làm bài tập 3,5 / 11 ( Bài 5 cần đọc kĩ yêu cầu -> giải thích nghĩa TN )
- Chuẩn bị tiết “ Sử dụng một số biện pháp NT trong văn bản thuyết minh” :đọc VD và trả lời câu hỏi sgk
- Hiểu vai trò của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
- Tạo lập được văn bản thuyết minh có sử dụng một số BPNT
* Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ:
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu
- VB thuyết minh và các PP thuyết minh thường dùng
- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng
- Nhận ra các BPNT được sử dụng trong các văn bản thuyết minh
- Vận dụng các BPNT khi viết văn thuyết minh
3 Thái độ: Giáo dục HS
- Có ý thức vận dụng khi tạo lập văn bản
II Chuẩn bị:
- GV: Đọc kĩ lưu ý sgv, tranh ảnh về Vịnh Hạ Long
- HS: Trả lời câu hỏi, ôn các kiến thức về VB thuyết minh lớp 8
III Tiến trình các hoạt động
Trang 10* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức bài học.
- Mục tiêu: Giúp hs ôn lại về vb thuyết minh học ở lớp 8, VB thuyết minh và các PPthuyết minh thường dùng Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyếtminh
- Phương pháp: vấn đáp, Khái quát hóa, quy nạp, nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian: 20’
H: Nhắc lại văn bản thuyết minh
là gì ? -> Là kiểu văn bản thông
dụng trong mọi lĩnh vực đời sống
nhằm cung cấp tri thức về các
hiện tượng và sự vật trong tự
nhiên, xã hội bằng phương thức
trình bày, giới thiệu, giải thích
* Hệ thống lại kiếnthức
I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.
1 Ôn tập văn bản TM.
H: Nêu đặc điểm chủ yếu của văn
bản thuyết minh ?
- Tri thức khách quan,phổ thông
H: Các phương pháp thuyết minh
thường dùng?
-> Liệt kê, định nghĩa,phân loại, nêu ví dụ, sosánh
2 Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật.
- Đọc VB “Hạ Long- đá và
nước”?
- Đọc * Ví dụ: Văn bản: “Hạ
Long - Đá và nước”
H: Văn bản này thuyết minh đặc
điểm của đối tượng nào?
Đối tượng “Hạ Long
-Đá và nước”
H: VB có cung cấp được tri thức
khách quan về đối tượng không?
Vì sao
- Quan sát ví dụ -> trảlời
Giải thíchH: Tác giả đã vận dụng phương Phương pháp liệt kê
Trang 11pháp thuyết minh
nào là chủ yếu ?
( Hạ Long có nhiềuđảo, nhiều
nước, nhiều hang động)-Phương pháp giảithích
H: Để cho bài văn sinh động, tác
giả cần vận dụng những biện
pháp nghệ thuật nào ?
- Biện pháp tưởngtượng, liên tưởng( nước tạo sự di chuyển
sự thú vị của cảnh; tuỳtheo tốc độ, góc độ dichuyển tạo nên thế giớisống động )
- Nghệ thuật: Nhânhoá, miêu tả-> cảnh vật
có hồn
-Các biện pháp NT: tưởngtượng, liên tưởng
-Nhân hoá
H: Tác giả đã trình bày được sự kì
lạ của Hạ Long chưa ? Trình bày
được như thế nhờ biện pháp gì ?
- Tác giả đã trình bàyđược sự kì lạ của HạLong nhờ các biệnpháp tưởng tượng, liêntưởng, miêu tả
H: Để bài văn thuyết minh được
-hs nêu tác dụng
=>Làm cho cảnh vật cóhồn,sống động bài văn hấpdẫn
+ Đọc nội dung phần ghi nhớ? - HS đọc ghi nhớ * Ghi nhớ: sgk / 13.
* Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện tập.
- Mục tiêu: HS biết vận dụng kiến thức vừa học nhận biết các biết các biện pháp nghệthuật trong vb thuyết minh;nêu tác dụng của biện pháp nt trong vb thuyết minh
Phương pháp: vấn đáp, thảo luận
Trang 12- Phương pháp: Định nghĩa,phân loại, liệt kê.
H: Tác giả đã sử dụng những biện
pháp nghệ thuật nào ?
- Phát biểu, nhận xét - Các biện pháp nghệ thuật:
Nhân hoá,hư cấu,tưởngtượng có tình tiết -> gâyhứng thú.hấp dẫn
?Theo em được biết ruồi là loài
côn trùng gây a/h nhiều đến vấn
4 Củng cố:( 3')
?Nhắc lại tác dụng của việc sử dụng biện pháp nghệ thuật trong văn bản TM?
?Những biện pháp NT thường sử dụng là gì?
5 Hướng dẫn học và làm bài tập ở nhà :(2')
* Chuẩn bị : “Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản TM”
- Cần lập dàn ý, viết phần mở bài cho đề văn đã cho ở sgk/15
- Tổ 1,2: Thuyết minh cái quạt
- Tổ 3,4: Thuyết minh cái bút
* Rút kinh nghiệm:
******************************************************
Ngày soạn :18/8/2012
Ngày giảng :25/8/2012
Tiết 5: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP
NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH.
I Mức độ cần đạt: Giúp học sinh
- Nắm được cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Trang 13* Trọng tâm kiến thức, kỹ năng, thái độ:
1 Kiến thức: Giúp HS hiểu
- Cách làm bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng ( cái quạt, cái bút, cái kéo )
- Tác dụng một số BPNT trong các văn bản thuyết minh
2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng
- Xác định đúng yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh( Có sử dụng một sốBPNT) về một đồ dùng
3 Thái độ: Giáo dục HS
- Có ý thức vận dụng khi tạo lập văn bản
II Chuẩn bị:
- GV: soạn bài
- HS: Trả lời câu hỏi, ôn các kiến thức về VB thuyết minh lớp 8
III Tiến trình các hoạt động
1 Ôn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ
- Kiểm tra sự chuẩn bị bàicủa học sinh
GV giới thiệu bài
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
* Hoạt động 2: HD HS luyện tập
- Mục tiêu: Giúp hs nắm được cách làm bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng; đưa yếu
tố NT vào bài viết Lập dàn ý, viết phần mở bài trong đề văn TM có sử dụng một số biệnpháp ngh/th
- Phương pháp: thảo luận nhóm, vấn đáp
- Kỹ thuật: mảnh ghép
- Thời gian: 33’
GV y/c HS nhắc lại kiến
thức của tiết học trước
1 Mở bài:
Trang 14các loại quạt, thăm một nhà
sưu tầm các loại quạt…)
-> Rút ra dàn ýchung
- Giới thiệu về quạt (Định nghĩaquạt là một dụng cụ ntn ? )
?Ngày xưa quạt giấy còn là sảnphẩm mỹ thuật)
3 Kết bài: Bày tỏ thái độ với quạtH: Hãy đọc đoạn MB cho
đề văn thuyết minh về cái
- Giới thiệu về các loại bút
- Cấu tạo, công dụng, cách bảoquản của mỗi loại
3 Kết bài:
- Bày tỏ thái độ về chiếc bút
H: Hãy nhận xét dàn ý? * Thảo luận -> Nhận
xét (Bổ sung, sửachữa dàn ý)
- Lưu ý: Khi trình bày dàn ý
cần dự kiến cách sử dụng
biện pháp nghệ thuật
-> Rút ra dàn ýchung
* Hoạt động 3: Hướng dẫn HS chốt lại kiến thức.
- Mục tiêu: Giúp hs củng cố lại tác dụng của yếu tố nt trong vb thuyết minh
- Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề
- Thời gian: 5’
Trang 15Vòng 2: H: Nêu vai trò của
4 Củng cố:
Điều cần tránh khi thuyết minh kết hợp với sử dụng một số biện pháp ngh/th là gì?
a Sử dụng đúng lúc, đúng chỗ
b Kết hợp với các phương pháp thuyết minh
c Làm đối tượng thuyết minh được nổi bật, gây ấn tượng
-GV nhận xét tiết học
5 Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập ở nhà.
- Từ việc lập dàn ý và viết phần mở bài cho các đề văn trên em hãy viết thành bài văn hoànchỉnh
- Chuẩn bị “Đấu tranh cho một thế giới hoà bình” : đọc và trả lời câu hỏi / sgk
- Nắm được một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm 1980 liên quan đến văn bản
- Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể, xác thực, cách so sánh rõràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ
2 Kỹ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm vụ đấutranh cho một thế giới hòa bình
3 Thái độ:
- Giáo dục, bồi dưỡng HS lòng yêu chuộng hoà bình, căm ghét chiến tranh.
*Tư tưởng HCM cần được tích hợp qua bài:
- Vẻ đẹp phong cách lãnh tụ HCM: sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dântộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị, thanh cao và khiêm tốn
B Các kns cơ bản được giáo dục trong bài:
Trang 16- Xác định giá trị bản thân: từ việc tìm hiểu vẻ đẹp phong cách HCM( kết hợp tinh hoa vănhóa truyền thống dân tộc và nhân loại) xđ được mục tiêu phấn đấu theo p/c HCM trong bốicảnh hội nhập quốc tế.
- Giao tiếp: trình bày,trao đổi vè nội dung của phong cách HCM trong văn bản
2 Kiểm tra bài cũ:
? Phân tích vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh ? Em học tập được điểu gì từ phong cách đócủa Bác ?
và cả trong tương lai, nguy cơ về một cuộc chiến tranh hạt nhân tiêu diệt cả thế giới luônluôn tiềm ẩn và đe doạ nhân loại và đẩu tranh vì một thế giới hoà bình luôn là một trongnhững nhiệm vụ vẻ vang nhưng cũng khó khăn nhất của nhân dân các nước Hôm naychúng ta nghe tiếng nói của một nhà văn nổi tiếng Nam Mĩ(Cô-lôm-bi-a), giải thưởng Nô-ben văn học, tác giả của những tiểu thuyết hiện thực huyền ảo lừng danh Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS tiếp nhận văn bản.
- Mục tiêu: Giúp hs nắm được nắm được một số hiểu biết về tình hình thế giới nhữngnăm 1980 liên quan đến văn bản Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ
cụ thể, xác thực, cách so sánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ
- Phương pháp: vấn đáp tái hiện, phân tích, nêu và giải quyết vấn đề, giảng bình
- Thời gian: 80'
H: Hãy giới thiệu về tác giả
G.G Mackét - Giới thiệu về tác giả
Trang 17- Trích trong “Thanh gươm mô-clét”, bản dịch của N.V,báo Văn nghệ, ngày 27 / 9 /1986.
CT các nước vẫnđang tiếp diễn
Việc sử dụng vũ khíhạt nhân ,
Bao người dân vô tội
bản ?
- Chính là tên tác phẩm ->Luận đề: “ Đấu tranh cho
một TG hoà bình”
H: Để làm sáng tỏ luận đề
trên tác giả đã đưa những
luận điểm nào ?
-> Luận điểm chiến tranhhạt nhân là hiểm hoạkhủng khiếp, đe doạ loàingười
-> Nhiệm vụ: ngăn chặnnguy cơ ấy
H: Để giải quyết luận điểm
trên tác giả đã đưa ra một hệ
thống luận cứ như thế nào ?
- Kho vũ khí hạt nhân đang
được tàng trữ có khả năng
hủy diệt cả trái đất
- Cuộc chạy đua vũ trang
làm mất đi khả năng cải
thiện đời sống cho hàng tỉ
- Thảo luận -> trả lời
-Bố cục: 4 luận cứ
Trang 18- Chiến tranh hạt nhân đi
ngược lại lí trí của loài
người, của tự nhiên, phản
cả sẽ nổ tung làm biến hếtthảy tiêu diệt tất cả cáchành tinh đang xoayquanh mặt trời
- Không có một đứa contài năng nào như vậy đốivới vận mệnh đất thế giới
II Tìm hiểu văn bản.
1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
H: Dẫn chứng, con số, ngày
tháng rất cụ thể và số liệu
chính xác về đầu đạn hạt
nhân được nhà văn nêu ra ở
đầu văn bản có ý nghĩa gì ?
- Thảo luận:
+ Thời gian, con số đầuđạn hạt nhân -> tính chấthiện thực khủng khiếpcủa nguy cơ hạt nhân
+ 1 thùng 4 tấn thuốc
nổ-> nổ tung-nổ-> tính toán -nổ->
sức tàn phá khủng khiếpcủa kho vũ khí hạt nhânH: Cách lập luận trong đoạn
văn này có gì đặc biệt ? Tác
dụng ?
?Nguy cơ mà CTHN đem
lại là gì?
-> Lí lẽ và dẫn chứng dựatrên sự tính toán khoa học-> Tác dụng : Vào đề trựctiếp
- Lí lẽ và dẫn chứng dựa trên
sự tính toán khoa học , Vào đềtrực tiếp.-> thu hút người đọc,gây ấn tượng mạnh về tínhchất hệ trọng của vấn đề ->CTHN có sức mạnh huỷdiệt mọi sự sống cả trên líthuyết và thực tế
?Vì sao t/g lại so sánh nguy
cơ ghê gớm đó với thanh
Trang 19gươm Đa-mô-clét? Điều đó
càng cho thấy tính chất gì?
GV :Đọc thông tin trên báo
về những trận khủng
bố,ném bom ở các nước
hiện nay => Nguy cơ chiến
tranh hạt nhân (đến nay)
vẫn đang đe doạ cuộc sống
của mọi người
- Phát biểu 2 Cuộc chạy đua vũ trang
chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân đã làm mất đi khả năng để con người được sống tốt đẹp hơn.
- Bỏ ra 100 máy bay dưới
1000 tên lửa vượt đại châu
- 10 chiếc tầu sân bay
-> Tiếp tế thực phẩm: - Lượng ca-lo cho 575
triệu người thiếu dinhdưỡng
- Trả tiền nông cụ chonước nghèo trong 4 năm
Đã và đang thực hiện
Trang 20-> Tính chất chi phí và sự tốnkém ghê gớm của cuộc chạyđua vũ trang cướp đi khả năngsống tốt đẹp của con người
* Bằng cách lập luận đơn giản có sức thuyết phục tác giả đã đưa ra những con số biết nói
* Theo dõi đoạn 3 3 Chiến tranh hạt nhân
không những đi ngược lại lí trí của con người mà còn phản lại sự tiến hoá của tự nhiên.
? Hiểu thế nào là “lí trí của
tự nhiên” ?
- Giải thích:Quy luật của
TN, lôgíc tất yếu của TN
? Vì sao chiến tranh hạt
nhân lại phản sự tiến hóa
của tự nhiên ? Dẫn chứng
chứng tỏ ?
* Suy nghĩ, tìm dẫnchứng
- Từ khi mới nhen nhúm
sự sống trên trái đất đãphải trải qua 380 triệunăm con bướm mới bayđược, rồi 180 triệu nămnữa bông hang mới nở
- Sự sống của trái đất vàcon người là quá trìnhtiến hoá hết sức lâu dàicủa tự nhiên, tính bằnghàng triệu năm nếu nổ rachiến tranh hạt nhân ->
Sự tiến hoá trở về điểmxuất phát ban đầu
? Em hiểu như thế nào về
câu văn ở cuối đoạn ?Người
nghe có nhận thức gì về
- Bộc lộ suy nghĩ -> Phải có thời gian lâu dài
mới có sự sống trên trái đất ->nếu Chiến tranh hạt nhân nổ
Trang 21cthn? ra sẽ đẩy lùi sự tiến hoá (t/c
phản tự nhiên)
? Trong lịch sử loài người
đã trải qua thảm hoạ nào
của chiến tranh hạt nhân ?
GV đọc thêm tư liệu về
thảm hoạ của chất độc
màu da cam trên đất nước
ta,a/h lớn đến môi trường
sống của con người
- Năm 1945, Mĩ ném bomxuống hai thành phố củaNhật Bản (Hirôsima,Nakasaki)
-hs nghe
Gọi hs đọc - theo dõi đoạn 4 * Theo dõi đoạn 4 4 Nhiệm vụ đấu tranh cho
một thế giới hoà bình.
? Trước nguy cơ hạt nhân
đe doạ loài người và sự
sống trên trái đất, thái độ
của tác giả ntn?
- Kêu gọi mọi người ngănchặn chiến tranh hạtnhân
- Đem tiếng nói tham gia vàobản đồng ca đòi hỏi một TGkhông vũ khí.- Đề nghị mởnhà băng lưu trữ trí nhớ sauthảm hoạ hạt nhân
? ý tưởng “Mở nhà băng lưu
trữ trí nhớ có thể tồn tại sau
thảm họa hạt nhân” tác giả
muốn gửi gắm thông điệp gì
?
- HS thảo luận, trả lời -> Lên án thế lực hiếu chiến
đẩy nhân loại vào thảm hoạhạt nhân, kêu gọi mọi ngườiyêu chuộng hoà bình
? Qua những đề nghị đó, em
hiểu gì về t/g?
- Tự bộc lộ
Hoạt động 4: HDHS tổng kết
Mục tiêu: Hs khái quát kiến thức bài học
Phương pháp: Khái quát hóa
Thời gian: 5’
? Qua văn bản này t/g
muốn gửi tới nhân loại
thông điệp gì ?
- Cần chống chiến tranh để giữ gìn ngôi nhà chung Trái Đất->bảo vệ môi trường sống bình yên
? Bằng vốn hiểu biết của
em hãy cho biết hiện nay
nhân loại đã làm gì để
ngăn chặn chiến tranh
-> Kí hiệp ước cấm sản xuất,
sử dụng vũ khí hạt nhân
Trang 221 Vì sao văn bản Đấu tranh cho cho một thế hoà bình được coi là văn bản nhật dụng ?
a Vì văn bản thể hiện những suy nghĩ trăn trở về đời sống của tác giả
b Vì lời văn của văn bản giàu màu sắc biểu cảm
c Vì nó bàn về vấn đề lớn lao luôn đặt ra ở mọi thời
2/?Sau khi phân tích xong VB, dựa vào 4 luận cứ trên hãy khái quát lại ND VB
5/Dặn dò
* Bài tập: Hãy phát biểu suy nghĩ của em sau khi đọc, học văn bản “Đấu tranh cho một thếgiới hoà bình” của G G Mac - ket?
* Hướng dẫn HS học và làm bài ở nhà :
- Hiểu nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Chuẩn bị: “ Các phương châm hội thoại”: tìm hiểu VD - sgk
- Biết vận dụng hiệu quả p/c quan hệ, p/c cách thức, p/c lịch sự
* TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG, THÁI ĐỘ:
- Có thái độ đúng mực khi tham gia hội thoại
B Các kns cơ bản được giáo dục trong bài:
- Ra quyết định: Lựa chọn cách vận dụng các phương châm hội thoại trong giao tiếp củabản thân