Kiến thức: Hệ thống các văn bản tác phẩm văn học đã học và đọc thêm trong chơng trình ngữ văn toàn cấp THCS.. - Củng cố và hệ thống hoá những tri thức đã học về các thể loại văn học5. Đ
Trang 1Ngày soạn :
Ngày giảng :
Tuần: 33 - 34 Tiết: 165 - 166
Tôi Và Chúng Ta
( Trích cảnh 3 )
Lu Quang Vũ
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Hiểu đợc mâu thuẫn- xung đột cơ bản trong vở kịch và cảnh kịch đợc trích học đó là mâu thuẫn-xung đột giữa cái mới, tiến bộ và cái cũ bảo thủ lạc hậu đợc thể hiện qua cuộc đấu tranh gay gắt giữa những con ngời mạnh dạn đổi mới với những kẻ mang t tởng bảo thủ lạc hậu khôn ngoan và sảo trá
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năngtìm hiểu, phân tích mâu thuẫn-xung đột, tình huống và tính cách nhân vật trong một đoạn kịch nói qua ngôn ngữ đối thoại
3 Thái độ :
- Có ý thức đọc và phân tích nội dung cơ bản của kịch
II Chuẩn bị
1 Thầy: Đọc, soạn, chân dung Lu Quang Vũ.
2 Trò: Đọc, chuẩn bị bài.
C Các hoạt động dạy học:
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Ví sao một phụ nữ yếu đuối nh Thơm, sống dựa vào
chồng lại có thể nhanh chóng quyết định cứu hia cán bộ Thái, Cửu khi các anh gặp nguy hiểm ? Sau sự việc này Thơm đã trở thành ngời nh thế nào?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 1:
HD hs tìm hiểu tác
giả-tác phẩm
? Em hãy trình bày đôi
nét về tác giả-tác
phẩm?
- Gv nhận xét, bổ xung
thêm
- Gv hớng dẫn hs đọc
- Gv gọi hs đọc theo
hình thức phân vai
- Gv nhận xét cách đọc
- Hd hs tìm hiểu từ khó
? Cho biết thể loại của
văn bản, vị trí của đoạn
trích?
- Lu Quang Vũ ( 1948-1988) Huyện Hạ Hoà Tỉnh Phú Thọ Ngòi bút sắc sảo đề cập đến vấn
đề có tính thời sự nóng hổi
- Phản ánh cuộc đấu tranh gay gắt để thay
đổi phơng thc tổ chức, lề lối hoạt
động ở xí nghiệp thắng lợi
- Thể loại: Kich nói
- Vị trí: Gồm cảnh 3 ( Trên chín cảnh, không chia hồi lớp,
I Tìm hiểu chung.
1 Tác giả: Lu Quang Vũ ( 1948-1988)Huyện Hạ Hoà Tỉnh Phú Thọ Ngòi bút sắc sảo đề cập đến vấn đề có tính thời sự nóng hổi
2 Tác phẩm:
Phản ánh cuộc đấu tranh gay gắt để thay đổi phơng thc tổ chức, lề lối hoạt động
ở xí nghiệp thắng lợi
- Thể loại: Kich nói
- Vị trí: cảnh 3
II Đọc – hiểu văn bản. hiểu văn bản.
1 Vấn đề cơ bản để giải quyết mâu thuẫn xung đột,
Trang 2Hoạt động 2:
? Theo em để giả quyết
mâu thuẫn tác giả nêu
lên vấn đề gì?
? Tên nhan đề có ý
nghĩa gì?
- Gv nhận xét
- Kết thúc vấn đề
ở đây cảnh tơng
đ-ơng với lớp
- Để giải quyết mâu thuẫn: Phải mạnh dạn, dung cảm thay
đổi phơng thức tổ chức, quản lí sản xuất mới để thúc đẩy sản xuất phát triển mang lại hiệu quả
thiết thực và cụ thể
- ý nghĩa nhan đề:
mối quan hệ giữa cá
nhân và tập thể , chung và riêng cần
đợcn nhìn nhận mới
ý nghĩa nhan đề của vở kịch
- Để giải quyết mâu thuẫn: Phải mạnh dạn, dung cảm thay đổi phơng thức tổ chức, quản lí sản xuất mới
để thúc đẩy sản xuất phát triển mang lại hiệu quả thiết thực và cụ thể
- ý nghĩa nhan đề: mối quan
hệ giữa cá nhân và tập thể , chung và riêng cần đợc nhìn nhận mới
? Có thể phân chia các
nhân vật trong đoạn
trích thành hai tuyến
nh thế nào ?
- Yêu cầu hs thao luận
theo nhóm
? Khi giám đốc đột
ngột công bố bản kế
hoạch sản xuất mới đẫ
nhận đợc thái độ nh thế
nào về phía ngời nghe?
? Vì sao họ có thái độ
nh vậy?
- Gv gọi hs trả lời
- Gv treo đáp án
- Gv nhận xét, bổ xung
- Trao đổi bàn bạc trả lời
- Nhận xét, bổ xung thêm
- thảo luận nhóm (3 Phút )
- Kĩ s Lê Sơn: hoài nghi và sợ hãi, phân vân
- Trởng phòng tổ chức, trởng phòng tài vụ: phản ứng về việc tuyển thêm nhiều nhân công
- Quản đốc Trơng : phản ứng vì thói quen đợc lãnh đạo,
đợc làm chức vụ quan trọng
2 Diễn biến mâu thuẫn – hiểu văn bản xung đột trong đoạn trích.
- Mâu thuẫn xung đột giữa
cũ ( Bảo thủ lạc hậu ) – hiểu văn bản mới ( Tiến bộ khoa học ) Giám
đốc Hoàng Việt,
kĩ s Lê Sơn
Phó giám đốc Nguyễn Chính, quản
đốc Trơng, tr-ởng phòng tổ chức, tài vụ
- Kĩ s Lê Sơn: hoài nghi và
sợ hãi, phân vân
- Trởng phòng tổ chức, tr-ởng phòng tài vụ: phản ứng
về việc tuyển thêm nhiều nhân công
- Quản đốc Trơng : phản ứng vì thói quen đợc lãnh
đạo, đợc làm chức vụ quan trọng
- Phản ứng của phó giám
đốc Nguyễn chính : bỏ ra ngoài với lời lẽ đe doạ và thách thức giám đốc
Trang 3? Nhận xét về phẩm
chất tính cách của các
nhân vật chính trong
đoạn trích: Giám đốc,
phó giám đốc, kĩ s,
quản đốc, công nhân ?
- Gv nhận xét
- Kết luận
Hoạt động 3:
? Mâu thuẫn trong vở
kích đã giải quyết đến
mức độ nào? vì sao?
? Tính cách nhân vật và
mâu thuẫn kịch đợc giải
quyết và làm rõ chủ yếu
bằng phơng tiện gì?
- Phản ứng của phó giám đốc Nguyễn chính : bỏ ra ngoài với lời lẽ đe doạ và thách thức giám đốc
- Quyền giám đốc Hoàng Việt: NV trung tâm đại diện cho những ngời giám nghĩ giám làm, tin tởng vào bản thân, vào quần chúng, thông minh
và nghị lực, dũng cảm mạnh dạn, đầy tinh thần trách nhiệm
- Kĩ s Lê Sơn:
chuyên bmôn giỏi , hết lòng , hhết sức vì
xí nghiệp Nguyễn chính: máy móc bảo thủ, gian ngoan, nhiều thủ
đoạn khôn khéo và
xu nịch cấp trên
- Quan đốc Trơng:
Khô khan, hách dịch, thích tỏ ra quyền thế , nghĩ và làm nh cái máy
3 Tính cách một vài nhân vật tiêu biểu.
- Quyền giám đốc Hoàng Việt: NV trung tâm đại diện cho những ngời giám nghĩ giám làm, tin tởng vào bản thân, vào quần chúng, thông minh và nghị lực, dũng cảm mạnh dạn, đầy tinh thần trách nhiệm
- Kĩ s Lê Sơn: chuyên bmôn giỏi , hết lòng , hhết sức vì
xí nghiệp Nguyễn chính: máy móc bảo thủ, gian ngoan, nhiều thủ đoạn khôn khéo và xu nịch cấp trên
- Quan đốc Trơng: Khô khan, hách dịch, thích tỏ ra quyền thế , nghĩ và làm nh cái máy
III Tổng kết
* Ghi nhớ: Sgk
4 Củng cố:
- Xung đột cơ bản của vở kịch là ở đâu ?
- Diễn biến mâu thuẫn – hiểu văn bản xung đột trong đoạn trích?
5 Hớng dẫn học ở nhà:
- Về nhà học bài chuẩn bị bài “tổng kết văn học”
Ngày soạn :………
Ngày giảng :………
Tuần: 34 Tiết: 167 - 168
Trang 4Tổng kết phần văn học
A Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức: Hệ thống các văn bản tác phẩm văn học đã học và đọc thêm
trong chơng trình ngữ văn toàn cấp THCS hình thành những hiểu biết ban
đầu về văn học Việt Nam
- Củng cố và hệ thống hoá những tri thức đã học về các thể loại văn học
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng hệ thống hoá, so sánh, khái quát hoá, tóm tắt các
nội dung
3 Thái độ:Có ý thức chuẩn bị bài trớc ở nhà.
B Chuẩn bị.
Thầy: Đọc, soạn, hớng dẫn hs chuẩn bị kĩ bài ôn tập.
Trò: Đọc, chuẩn bị bài theo sự hớng dẫn của Gv
C Các hoạt động dạy học:
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 1:
? Lập bảng thông kê các
tác phẩm văn học trong
sgk ngữ văn từ lớp 6 đến
lớp 9?
- GV yêu cầu hs trình bày
kết quả đã chuẩn bị
- GV nhận xét, bổ xung
thêm
? Đọc lại các chú thích * ở
những bài đầu của các
cụm bài cùng một thể loại
trong văn học dân gian,
ghi lại định nghĩa về từng
thể loại sau?
- Gọi HS thực hiện
- GV nhận xét
? Trong bộ phận văn học
viết Việt Nam thời trung
đại có những thể loại
nào ?
? Ghi lại các tác phẩm đã
học theo từng thể loại ?
- Nghe
- Lên bảng thực hiện
- Nhận xét, bổ xung thêm
- HS suy nghĩ trả lời
- Nhận xét, bổ xung thêm
- Hs suy nghĩ trả lời
1 Lập bảng thống kê các tác phẩm theo mẫu:
2 Ghi lại các định nghĩa
về từng thể loại
* Truyền thuyết:
* Truyện cổ tích
*Truyện cời
*Truyện ngụ ngôn
*Ca dao - dân ca
* Tục ngữ
* Chèo
Trang 5? Các văn bản tác phẩm
thuộc văn học hiện đại
Việt Nam đã cho em làm
quen với những thể loại
nào ?
? Trong từng thể loại
ph-ơng thức biểu đạt nào có
vị trí chủ đạo?
- Gv nhận xét
- Kết luận
- Trình bày
- Trả lời
- Nhận xét, bổ xung thêm
A Nhìn chung về nền văn học Việt Nam
? Nội dung đoạn văn vừa
đọc nói gì? gạch dới
những câu quan trọng nhất
và khái quát nội dung
những câu đó?
? Văn học Việt Nam cũng
nh nhiều nền văn học khác
trên thế giới bao gồm mấy
bộ phận hợp thành ? Gọi
tên từng bộ phận?
? Kể tên một số tác phẩm
văn học dân gian đã học ở
chơng trình lớp 6-7? Tác
giả của những tác phẩm đó
là ai?
? Văn học viết xuất hiện từ
thế kỉ nào?
? đợc viêt bằng thứ chữ
nào ?
? Nhìn tổng thể, lịch sử
văn học viết Việt Nam từ
thế kỉ X đến nay có thể
chia làm mấy thời kì lớn ?
? Mỗi thời kì lại có thể
chia ra các giai đoạn nh
thế nào?
? Những đặc điểm lớn về
- Hs làm việc trả lời
- Nhận xét, bổ xung thêm
- Hs suy nghĩ trả lời
- HS kể tên một số tác phẩm tiêu biểu
- Nêu tên tác giả
- Trả lời
- Bổ xung thêm
- HS dựa vào mục II sgk trả lời
- Chia đoạn
- Nêu đặc điểm nổi
- Đoạn văn mở đầu khái quát vị trí, giá trị của nền văn học Việt Nam trong lịch sử Việt Nam
I Các bộ phận hợp thành nền văn học Việt Nam.
- Nền văn học việt Nam gồm 2 bộ phận chủ yếu: + Văn học dân gian + Văn học viết
II Tiến trình lịch sử văn học Việt Nam.
- Từ thế kỉ X- hết thế kỉ XIX Văn học trung đại
- Từ đầu thế kỉ XX đén
1945 Văn học chuyển sang thời kì hiện đại
- Từ 1945 đến nay Văn học hiện đại
III Mấy nét đặc sắc nổi bật của văn học việt Nam.
- Đặc điểm nội dung
Trang 6nội dung t tởng của văn
học Việt Nam là gì?
? Đặc điểm nổi bật về hình
thức thể loại là gì ? Nêu ví
dụ?
- Gọi hs đọc ghi nhớ sgk
Hoạt động 2:
? Dựa vào cơ sở nào các
nhà lí luận văn học phân
chia các thể loại văn học?
? Vậy thể loại văn học là
gì?
? Nêu sự phân loại và định
nghĩa từng thể loại cụ thể
của các tác phẩm văn học
dân gian trong chơng trình
đã học?
? Kể tên các thể loại văn
học trung đại đã học?
? Nêu tên một số thể loại
văn học hiện đại?
- GV kết thúc vấn đề
Gọi hs đọc ghi nhớ sgk
bật về nội dung
- Trả lời
- Nhận xét, bổ xung thêm
- HS đọc
- Hs suy nghĩ trả lời
- Thảo luận, bàn vạc trả lời
- Nhận xét, bổ xung thêm
- Trả lời
- Hs đọc
- Đặc điểm hình thức nghệ thuật
* Ghi nhớ: SGK
B Sơ lợc về một số thể loại văn học
1 Khái niệm và cơ sở
để phân chia thể loại văn học.
- Tự sự – hiểu văn bản trữ tình – hiểu văn bản kịch
- Đặc điẻm của thể loại văn học : vừa ổn định vừa biến đổi
2 Một số thể loại văn học dân gian:
- tự sự dân gian
- Trữ tình dân gian
- Sân khấu dân gian
- Nghị luận dân gian
3 Một số thể loại văn học trung đại
- Trữ tình trung đại
- Tự sự trung đại
- Nghị luận trung đại
4 Một số thể loại văn học hiện đại
- Tự sự
- Trữ tình
- kịch
- Thể loại tổng hợp
* Ghi nhớ: sgk
4 Củng cố:
- Hệ thông nội dung kiến thức đã học trong bài
5 Hớng dẫn học ở nhà:
- Về nhà tự ôn tập, chuẩn bị bài mới
Ngày soạn :………
Ngày giảng :………
Tuần: 34 Tiết: 169
Trang 7Trả bài kiểm tra văn
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Học sinh nhận thức đợc kết quả tổng hợp sau quá trình học tập ngữ văn học kì II lớp 9 nói riêng chơng trình ngữ văn THCS nói chung về các mặt: Khả năng ghi nhớ và tổng hợp kiến thức, khả năng chuyển hoá và vận dụng kiến thức đã học để giải quyết một vấn đề cụ thể trong đề bài
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng tự nhận xét đánh giá, sửa chữa và hoàn chỉnh bài viết
3 Thái độ:
- Có ý thức tự sửa chữa bài của mình
II Chuẩn bị
1 Thầy: Chấm bài, chuẩn bị các t liệu dẫn chứng trong bài làm của học sinh,
định hớng những thành công và hạn chế cơ bản qua bài làm của lớp
2 Trò: Chữa bài theo sự hớng dẫn của thầy.
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 1:
GV nêu nhận xét tổng
hợp và công bố kết quả
Hoạt động 2:
- Gv phát đáp án tới từng
học sinh
- u điểm
- Nhợc điểm
- Gv chọn cho hs đọc và
bình một số bài, đoạn
câu trả lời hay
Hoạt đông 3:
- Gọi tên ghi điểm
- Nghe
- Hs đọc kĩ đáp án,
đối chiếu với bài làm của bản thân
- Suy nghĩ về những yêu khuyết điểm và
tự sửa chữa
- Hs đọc, bình
I Mục đích yêu cầu của bài kiểm tra
- Phần trắc nghiệm
- Phần tự luận
II Nhận xét chung
- u điểm
- Nhợc điểm
III Trả bài
3 Củng cố, luyện tập:
- Hệ thống một số nội dung cơ bản trong bài
4 Dặn dò:
- Xem và tự chữa bài thêm ở nhà
Trang 8Ngày soạn :………
Ngày giảng :……… Tuần: 34 Tiết: 170
Trả bài kiểm tra tiếng việt
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Học sinh nhận thức đợc kết quả tổng hợp sau quá trình học tập phần tiếng việt học kì II lớp 9 nói riêng chơng trình ngữ văn THCS nói chung về các mặt: Khả năng ghi nhớ và tổng hợp kiến thức, khả năng chuyển hoá và vận dụng kiến thức đã học để giải quyết một vấn đề cụ thể trong đề bài
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng tự nhận xét đánh giá, sửa chữa và hoàn chỉnh bài viết
3 Thái độ:
- Có ý thức tự sửa chữa bài của mình
II Chuẩn bị
1 Thầy: Chấm bài, chuẩn bị các t liệu dẫn chứng trong bài làm của học
sinh, định hớng những thành công và hạn chế cơ bản qua bài làm của lớp
2 Trò: Chữa bài theo sự hớng dẫn của thầy.
III Tiến trình bài dạy
Trang 91 Kiểm tra bài cũ:
2 Bài mới:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1 : Tìm hiểu
mục I
GV nêu mục đích yêu cầu
của bài kiểm tra
YC hs nhắc lại đề bài
HD học sinh trả lời từng
phần
Hoạt động 2 : Nhân xét
chung.
- Ưu điểm
Đa số các em làm bài tốt,
hiểu rõ đề bài, làm theo
đúng yêu cầu của đề bài
Các em đã có ý thức làm bài
trong lớp
- Nhợc điểm
Một số em cha có ý thức học
và làm bài, ý thức kém bài
kiểm tra cha đạt điểm cao
Không đọc kỹ yêu cầu của
đề bài
Hoạt động 3 : Trả bài
GV trả bài cho học sinh
YC học sinh tự sửa chữa
- Nghe hiểu
- Nhắc lại đề bài
- Trả lời
- Nghe hiểu bài
- Nghe hiểu bài
Nhận bài Sửa chữa
I Mục đích yêu cầu của bài kiểm tra.
A Phần trắc nghiệm
B Phần tự luận
II Nhận xét chung
- Ưu điểm
- Nhợc điểm
III Trả bài
3 Củng cố, luyện tập
Hệ thống lại kiến thức cơ bản
4 Dặn dò:
Học bài , chuẩn bị tiết 171 “ Th, điện”
Trang 10Tiết PPCT: 171
Ngày soạn : 8 5 2010
Ngày giảng : Lớp : Tiết : Tổng:
Ngày giảng : Lớp : Tiết : Tổng:
Th ( điện ) Chúc Mừng Và Thăm Hỏi
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Nắm đợc các tình huống cần sử dụng th ( điện ) chúc mừng và thăm hỏi
- Nắm đợc cách viết một bức th, điện
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng viết đợc một bức th điện
3 Thái độ:
- Có ý thức chuẩn bị bài trớc ở nhà
II Tiến trình bài dạy
1 Thầy: Đọc, soạn, bảng phụ
2 Trò: Đọc, chuẩn bị bài theo sự hớng dẫn của Gv
III Tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của hs.
2 Bài mới:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 1:
Gv chép các trờng hợp cần
gửi th điện trên bảng phụ
GV đọc, yêu cầu hs đọc lại
? Những trờng hợp nào cần
gửi th ( điện ) chúc mừng và
những trờng hợp nào cầ viết
th điện thăm hỏi?
- Đọc lại các đề bài
- Trao đổi
I những trờng hợp cần viết th ( điện ) chúc mừng và thăm hỏi
* Một số trờng hợp.
- Trờng hợp a: Th điện chúc mừng
- Trờng hợp b: Cần gửi
th điện thăm hỏi
Trang 11? Hãy kể thêm một số trờng
hợp cần gửi th, điện chúc
mừng và thăm hỏi ?
? Có mấy loại th điện ?
? Cho biết mục đích và tác
dụng của th, điện thăm hỏi
và chúc mừng khác nhau ở
điểm gì ?
Gv khái quát chuyển ý
Hoạt động 2:
Gv đọc lại các văn bnr
SGK/ 202
? Xác định th điện chúc
mừng và thăm hỏi trong 3
văn bản trên?
? Nội dung của th điện chúc
mừng và thăm hỏi có gì
giống và khác nhau?
? Nhận xét về độ dài của th
điện chúc mừng và thăm
hỏi ?
? Tình cảm đợc thể hiện nh
thế nào trong th điện chúc
mừng và thăm hỏi?
? Lời văn có điểm gì giống
và khác nhau?
? Cụ thể hoá các nội dung
bằng các diễn đạt khác
nhau?
? Thế nào là th điện chúc
mừng và thăm hỏi?
? Nêu nội dung chính của
th ( điện ) chúc mừng và
thăm hỏi và cách thức diễn
đạt trong các bức th ( điện )
đó?
? Hình thức đợc trình bày
nh thế nào?
- Thảo luận
- Trình bày
- Khái quát
- So sánh
- Hs nghe
- Nhận xét
- Trình bày
- Hs nhận xét
- Suy nghĩ trình bày
- Trình bày
- Khái quát
- Trình bày nội dung
- Trình bày
- Trờng hợp c, d : thăm
hỏi gia đình.
* Có 2 loại th điện
- Th điện thăm hỏi
- Th điện chúc mừng
* Khác nhau về nội dung
* Giống nhau về hình thức
II Cách viết th ( điện ) Chúc mừng và thăm hỏi
1 Văn bản:
- Văn bản a
- Văn bản b
- Văn bản c
- Th, điện chúc mừng : Trờng hợp a, b
- Th điện thăm hỏi: Tr-ờng hợp c
* Giống nhau:
- Đều bày tỏ tình cảm, chia sẻ với ngời nhận th
điện
* Khác nhau:
- Chúc mừng là bộc lộ suy nghĩ cảm xuc chia vui
- Thăm hỏi : Bộc lộ sự cảm thông chia sẻ nỗi buồn
* Lời văn : Ngắn gọn, chính xác
3 Củng cố, luyện tập: