Giao an su 8

Giới thiệu bài : Cuộc tấn công pháo đài- nhà tù Ba-xti đã mở đầu cho sự thắng lợi của cuộc cách mạng tư sản Pháp, cách mạng tiếp tục phát triển và kết thúc ra sao,các em sẽ tìm hiểu tro

Trang 1

Tiết 1

Phần một : Lịch sử thế giới

Lịch sử thế giới cận đại

(Từ giữa thế kỷ XVI đến năm 1917) Ch

ơng I:

Thời kỳ xác lập của chủ nghĩa t bản

(Từ thế kỷ XVI đến nửa sau thế kỷ XIX) B

ài 1 Những cuộc cách mạng t sản đầu tiên

I Mục tiêu bài học

1 Kiến thức : Giỳp HS nắm được cỏc ý sau:

- Nguyờn nhõn, diển biến, tớnh chất, ý nghĩa của cuộc cỏch mạng Hà Lan giữa TK XVI, cỏch mạng Anh giữa TK XVII,chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ và việc thành lập Hợp chỳng quốc Hoa Kỡ

- Cỏc khỏi niệm cơ bản trong bài, chủ yếu là khỏi niệm “ Cỏch mạng tư sản”

2 Tư tưởng : Thụng qua cỏc sự kiện cụ thể, bồi dưỡng cho HS:

- Nhận thức đỳng đắn vai trũ của quần chỳng nhõn dõn trong cỏc cuộc cỏch mạng

- Nhận thấy CNTB cú mặt tiến bộ, nhưng vẫn là chế độ búc lột, thay thế cho chế độ phong kiến

3 Kỉ năng : Rốn luyện kỉ năng sử dụng bản đồ,tranh ảnh; độc lập làm việc để giải quyết

vấn đề, đặc biệt là cõu hỏi và cỏc bài tập

II Chuẩn bị bài giảng

*GV: -Bản đồ thế giới

- Sưu tầm cỏc tài liệu tham khảo

*HS: đoc bài và nghiờn cứu sỏch giỏo khoa

III Tiến trỡnh tổ chức dạy học

1 Ổn định tổ c hức: BCS bỏo cỏo tỡnh hỡnh của lớp

2 Giới thiệu bài mới

Trong chơng trình lịch sử lớp 7 chúng ta đã tìm hiểu XHPK Những mâu thuẫn gay gắt giữa tầng lớp mới với chế độ phong kiến trong lòng chế độ phong kiến đã suy yếu đòi hỏi phải đợc giải quyết bằng một cuộc cách mạng t sản là tất yếu Vậy các cuộc CMTS đã diễn

ra ntn? Chúng ta cũng tìm hiểu qua nội dung bài ngày hôm nay

3 Dạy và học bài mới :

Hoạt động của thầy và trũ Nội dung ghi bảng

* Hoạt động 1

HS: Đọc SGK tỡm hiểu nội dung mục1/I

- GV: Giới thiệu mốc mở đầu lịch sử thế giới cận đại

I Sự biến đổi kinh tế, xó hội Tõy

Âu trong cỏc TK XV – XVII, cỏch mạng Hà Lan TK XVI

Trang 2

bằng cuộc cách mạng tư sản đầu tiên, cách mạng tư

sản Hà Lan năm 1566 đến cuộc cách mạng tháng

Mười Nga năm 1917

? Vào đầu TK XV kinh tế Tây Âu có những biến đổi

như thế nào?(nền sản xuất mới ra đời và phát triển

trong lòng XHPK đã bị suy yếu và bị phong kiến kìm

hãm.)

? Nêu những biểu hiện mới về kinh tế, xã hội của Tây

Âu? (xuất hiện các công trường thủ công, trung tâm

buôn bán và ngân hàng, hình thành giai cấp mới đó là

tư sản và vô sản.)

? Hệ quả của sự biến đổi xã hội, vì sao có sự biến đổi

đó?

-Từng nhóm thảo luận, báo cáo kết quả, góp ý bổ sung

-GV:Chuẩn xác kiến thức( Mâu thuẫn giai cấp dẫn

đến đấu tranh Giai cấp tư sản đại diện cho phương

thức sản xuất mới, có thế lực về kinh tế nhưng không

có địa vị về chính trị từ đó dẫn đến mâu thuẫn giữa

giai cấp tư sản và phong kiến → phong trào Văn hoá

Phục hưng, phong trào Cải cách Tôn giáo mâu thuẫn

đó ngày càng gay gắt và là nguyên nhân của cuộc

cách mạng tư sản

GV: Chỉ trên lược đồ vùng đất Nê - déc – lan có nền

kinh tế CNTB phát triển mạnh nhưng do phong kiến

Tây Ban Nha thống trị đã kìm hãm sự phát triển này

* Hoạt động 2

GV: Trình bày diển biến theo SGK(trang 4)

? Cách mạng Hà Lan diển ra dưới hình thức nào?

( Đấu tranh giải phóng dân tộc)

? Vì sao cách mạng Hà Lan TKXVI được xem là cuộc

cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?( Cách mạng

đã đánh đổ phong kiến (ngoại bang) thành lập nước

cộng hoà xây dựng xã hội mới tiến bộ hơn)

* Hoạt đông 3: Tìm hiểu mục 1/II

GV: Dùng lược đồ chỉ vị trí nước Anh và những vùng

kinh tế TBCN phát triển

? Nêu biểu hiện sự phát triển của CNTB ở Anh? ( HS

dựa vào SGK trang 4, 5 – xuất hiện các công trường thủ

1/ Một nền sản xuất mới ra đời

a Kinh tế:

- Nền sản xuất TBCN ra đời: Các công trường thủ công, buôn bán phát triển

b Xã hội: Hình thành hai giai cấp mới: tư sản và vô sản

2/ Cách mạng Hà Lan TK XVII

a Nguyên nhân:

phong kiến Tây Ban Nha kìm hãm sự phát triển của nền sản xuất TBCN ở Nê đéc lan

b Diển biến (SGK)

c Kết quả: Hà Lan được giải phóng, tạo điều kiện cho CNTB phát triển

* Là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

II/ Cách mạng Anh giữa TK XVII

1 Sự phát triển của CNTB ở Anh

Trang 3

công kinh tế hàng hoá phát triển, nhiều trung tâm công

nghiệp, thương mại, tài chính

? Kinh tế TBCN phát triển đem lại hệ quả gì?( Làm thay

đổi thành phần xã hội: Xuất hiện tầng lớp quí tộc mới và

tư sản; nông dân bị bần cùng hoá

GV: Giải thích thuật ngữ quí tộc mới và vị trí tính chất

của tầng lớp này

GV: Kể chuyện rào đất cướp ruộng ở anh, đây là thời kì

“cừu ăn thịt người”

? Vì sao nông dân phải bỏ quê hương đi nơi khác sinh

sống? (nông dân bị mất ruộng đất, bị bần cùng hoá)

*Hoạt động 4:

HS đọc SGK tìm hiểu nội dung

? Nêu những mâu thuẫn chính trong lòng xã hội Anh?

( vua, địa chủ phong kiến mâu thuẫn với quí tộc mới, tư

sản, nhân dân lao động.)

GV: Những mâu thuẫn xã hội ngày càng gắt là nguyên

nhân bùng nổ cách mạng Anh

GV: Sử dụng lược đồ và hình 2 SGK để trình bày diễn

biến của cách mạng qua hai giai đoạn Chủ yếu là so

sánh giữa lực lượng của nhà vua với quốc hội qua vùng

đất chiếm giữ

? Việc xử tử vua Sác- lơ I có ý nghĩa như thế nào?

( chấm dứt chế độ quân chủ ở Anh Đồng thời đánh dấu

sự sụp đổ của chế độ phong kiến, thắng lợi của CNTB

? Tại sao vua Sác-lơ I bị xử tử, cách mạng Anh vẫn

chưa chấm dứt? (vua bị xử tử, Anh trở thành nước cộng

hoà, cách mạng đạt đến đỉnh cao, cách mạng chưa chấm

dứt vì quần chúng chưa đạt được quyền lợi gì, muốn

đẩy cách mạng đi xa hơn nữa và đề ra yêu sách của

mình nhưng cuối cùng bị chế độ cộng hoà đàn áp dã

man)

? Quí tộc mới có vai trò như thế nào đối với cách mạng

Anh( vừa tham gia lãnh đạo cách mạng vừa tìm cách

hạn chế cách mạng vừa tìm cdách hạn chế cách mạng

cho phù hợp với quyền lợi của mình )

? Vì sao sau cuộc đảo chính năm 1688, Anh trở thành

nước quân chủ lập hiến?

GV: giải thích khái niệm quân chủ lập hiến.

Hoạt động 5: HS tìm hiểu ý nghĩa.

- Năm 1648 quân đội nhà vua bại trận

a Giai đoạn II( 1649 – 1688)

3 Ý nghĩa lịch sử của cách mạng

tư sản Anh giữa TK XVII

- CNTB được xác lập

Trang 4

N thảo luận: ? mục tiêu cuộc cách mạng? ai là người

lãnh đạo cách mạng? tại sao cách mạng anh là cuộc

cách mạng không triệt để?

GV: nhấn mạnh lãnh đạo cách mạng là liên minh tư

sản, quí tộc mới,nên nhiều tàn dư phong kiến không bị

xoá bỏ, nông dân không được chia ruộng đất mà còn

tiếp tục bị chiếm và đẩy đến chỗ phá sản hoàn toàn

- Nền kinh tế TBCN phát triển và thoát khỏi sự thống trị của chế độ phong kiến

A Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ, quí tộc

B Mâu thuẫn giữa công nhân với tư sản

C Mâu thuẫn giữa quí tộc mới, tư sản với ché độ quân chủ chuyên chế

? Với mâu thuẫn xã hội như vậy thì điều gì sẽ xãy ra?

5 Dặn dò,ra bài tập về nhà:

- Học bài cũ đọc và nghiên cứu lại bài đã học

- Làm bài tập:Lập niên biểu cuộc cách mạng tư sản Anh TK XVII theo mẫu

(xem mục tiêu chung toàn bài)

*GV: -Bản đồ thế giới

- Lược đồ chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

*HS: đọc và nghiên cứu các câu hỏi trong SGK

III Tiến trình tổ chức dạy học:

1 Ổn định tổ chức : BCS báo cáo tình hình của lớp

Trang 5

2 Kiểm tra bài cũ :

? Hãy nêu những biểu hiện mới về kinh tế xã hội Tây Âu trong các TK XV – XVII?

? Cuộc các mạng tư sản Anh có ý nghĩa như thế nào? Vì sao gọi cuộc cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng chưa triệt để?

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài: Sau khi Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ, người Anh đã chiếm Bắc Mĩ, lập ra

13 thuộc địa TK XVIIIđã nổ ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa đó

b Dạy và học bài mới :

Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng

* Hoạt động 1 HS tìm hiểu mục 1/III

? Nêu vài nét về sự xâm nhập và thành lập các thuộc địa

của Anh ở Bắc Mĩ?

GV giới thiệu thêm đến giữa TK XVIII kinh tế 13 thuộc

địa phảt triển theo hướng TBCN Dùng lược đồ giới

thiệu vị trí 13 thuộc địa đó

? Vì sao mâu thuẫn giữa thuộc địa và chính quốc nảy

sinh?( thực dân Anh tìm cách ngăn cản sự phát triển của

nền kinh tế công thương nghiệp )

GV: Mâu thuẫn thuộc địa và chính quốc dẫn đến chiến

tranh

* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục 2/III

? Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc chiến tranh (đó là

sự kiện Bô-xtơn)

GV dùng lược đồ chỉ vị trí xảy ra sự kiện và trình bày

tiếp từ ngày 5-9 đến ngày26-10-1774 hội nghị

Phi-la-đen-phi-a → chiến tranh bùng nổ

GV yêu cầu HS quan sát hình 4 trong SGK giới thiệu

thêm về Giooc-giơ Oa-sinh-tơn

HS đọc “Tuyên ngôn Độc lập” SGK

Thảo luận : những điểm chính trong Tuyên ngôn Độc

lập của nước Mĩ? Tính chất tiến bộ của tuyên ngôn thể

hiện ở những điểm nào?

GV nhấn mạnh: Những điểm chính trong tuyên ngôn đó

là: Mọi người có quyền bình đẳng, khẳng định quyền tư

hữu tài sản, duy trì chế độ nô lệ và bóc lột công nhân

? Ở Mĩ nhân dân có hưởng được những quyền nêu trong

Tuyên ngôn không?( không, các quyền đó chỉ áp dụng

III/ Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ:

2, Diển biến của cuộc chiến tranh:

- 12-1973sự kiện Bô-xtơn

- Tháng 9 đến tháng 10-1744 hội nghị Phi-la-đen-phi-a

- 4-1775 chiến tranh bùng nổ, chỉ huy của nghĩa quân là Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn

- Ngày 4-7-1776, Tuyên ngôn Độc lập ra đời: xác dịnh quyền con người và quyền độc lập của các thuộc địa

- Quân khởi nghĩa thắng nhiều trận lớn

- Hiệp ước Véc-xai năm 1773 công nhận nền độc lập của 13 thuộc địa

3, Kết quả và ý nghĩa cuọc chiến

Trang 6

cho những người có của và da trắng)

GV ngày 4-7 được lấy làm ngày quốc khánh của nước

Mĩ

GV dựa trên lược đò trình bày tiếp chiến sự đến việc kí

hiệp ước Vec-xai

? Nội dung chính của hiệp ước Vec-xai?

* Hoạt đông 3 tìm hiểu mục 3/III

? Cuộc chiến tranh giành độc lập đã đem lại kết quả gì?

(13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ được độc lập, một nước

cộng hoà tư sản ra đời

GV năm 1787 Hiến pháp được ban hành.

? Nêu nội dung chính của Hiến pháp 1787? ( chỉ có

người da trắng có tài sản mới có quyền về chính trị )

N thảo luận ? Vì sao gọi cuộc chiến tranh giành độc

lập này là cuộc cách mạng tư sản?( mục tiêu: giành

độc lập, ngoài ra chiến tranh còn tạo điều kiện thuận

lợi cho sự phát triển của CNTB ở Bắc Mĩ → thực chất

- Mở đường cho kinhtế TBCN phát triển mạnh mẽ Đây là cuộc cách mạng tư sản

4.Củng cố :

? Nguyên nhân dẫn tới các cuộc cách mạng tư sản?

? Vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng tư sản/

? Ý nghĩa của các cuộc cách mạng tư sản?

5 Dặn dò , ra bài tập về nhà:

- Học bài cũ

- Làm bài tập sau: Lập niên biểu chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc đia Anh ở Bắc Mĩ

Trang 7

Bài 2 C¸ch m¹ng t s¶n ph¸p (1789 - 1794)

I.Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức : Giúp HS nắm được các ý sau:

-Những tiền đề dẫn đến cách mạng tư sản Pháp 1789 Những sự kiện cơ bản về diển biến của cách mạng qua các giai đoạn Vai trò của quần chúng nhân dân trong việc phát triển và thắng lợi của cuộc cách mạng

- Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng

2 Tư tưởng:

- Nhận thức được tính chất hạn chế của cách mạng tư sản

- Bài học kinh nghiệm rút ra từ cuộc cách mạng

3 Kỉ năng : Sử dụng lược đồ, lập niên biểu, thống kê

*GV: -Bản đồ nước Pháp

- Tranh ảnh trong SGK

*HS: nghiên cứu bài và trả lời các câu hỏi trong sách

III Tiến trình tổ chức dạy học

2 Kiểm tra bài cũ :

? Những điểm hạn chế của Hiến pháp 1787 của Mĩ

? Nêu ý nghĩacủa các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài: Cách mạng tư sản đã thành công ở nhiều nước và đang tiếp tục nổ ra,

trong đó nước Pháp và đạt đến sự phát triển cao Vì sao cách mạng nổ ra,cuộc cách mạng này đạt được những kết quả như thế nào? Đó là nội dung của bài học hôm nay

b Dạy và học bài mới :

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

* Hoạt động 1 HS tìm hiểu nội dung mục 1/I

? Nêu tình hình kinh tế nước Pháp trước cách mạng?

? Tính chất lạc hậu thể hiện ở những điểm nào?

Nguyên nhân lạc hậu?(sự bóc lột của địa chủ, phong

kiến)

? Chế độ phong kiến đã kìm hãm sự

phát triển của công thương nghiệp ra sao?( thuế nặng,

GV sử dụng sơ đồ 3 đẳng cấp,giải thích khái niệm

Trang 8

- Không có quyền lợi gì

-Phải đóng thuế,làm nghĩa vụ với phong kiến

* Hoạt động 2 Tìm hiểu nội dung mục 2/II

GV khai thác kênh hình “ Tình cảnh nông dân Pháp

trước cách mạng”

? Xã hội Pháp lúc bấy giờ gồm những đẳng cấp nào?

GV cho HS thấy được sự khác nhau giữa đẳng cấp và

giai cấp( giai cấp phong kiến gồm 2 đẳng cấp đó là

quí tộc và tăng lữ ; đẳng cấp thứ ba gồm các giai cấp:

nông dân,tư sản và các tầng lớp khác.)

* Hoạt đông 3 tìm hiểu mục 3

GV: Khác với các cuộc CMTS trước đó,CMP được

trang bị bởi trào lưu triết học ánh sang và trào lưu này

đóng vai trò là cuộc CM tư tưởng đi trước mở đường

cho CMXH

Yêu cầu HS quan sát 3 nhà tư tưởng ( qua H 6,7,8)nổi

tiếng của giai cấp tư sản lúc bấy giờ và đọc các đoạn

trích sgk

Thảo luận Dựa vào những đoạn trích ngắn trên, em

hãy nêu một vài điểm chủ yếu trong tư tưởng của

Mông-te-xki-ơ,Vôn-te,Rút-xô

GV chuẩn xác kiến thức

GV sơ kết: Tình hình kinh tế, chính trị,xã hội nước

Pháp TK XVIII đã làm cho mâu thuẫn giữa phong kiến

với tư sản và nông dân ngày càng gay gắt các nhà tư

tưởng đã góp phần thúc đẩy cách mạng bùng nổ

* Hoạt động 4 : HS tìm hiểu mục 1,2/II

? Sự suy yếu của chế độ quân chủ chuyên chế thể hiện

ở những điểm nào?( số nợ lên cao, công thương nghiệp

bị đình đốn, khởi nghĩa nông dân, )

2 Tình hình chính trị, xã hội: Gồm

ba đẳng cấp: Tăng lữ, quí tộc và đẳng cấp thứ ba

3.Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng :

- Trào lưu triết học ánh sang:

+Môngte-xkiơ+ Vônte

+Rút xô-ND chủ yếu: tố cáo phê phán chế

độ quân chủ chuyên chế, đề xướng quyền tự do của con người,thức tỉnh nhân dân đấu tranh chống phong kiến và có tác dụng chuẩn bị cho cách mạng

II/ Cách mạng bùng nổ:

1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế :

- Số nợ lên cao, công thương nghiệp đình đốn, khởi nghĩa nông

T¨ng l÷

ĐẲNG CẤP THỨ BA

Quý Téc

Trang 9

? Hệ quả tất yếu của sự khủng hoảng( cách mạng sẽ

bùng nổ)

GV: Khởi nghĩa nông dân bắt đầu bùng nổ năm

1788,1789 chứng tỏ mâu thuẩn XH cần tiếp tục giải

quyết.5/5/1789 hội nghị 3 đẳng cấp được tiến hành

nhưng không giải quyết được vấn đề đặt ra làm mâu

thuẫn giữa nhà vua và đẳng cấp thứ ba lên đến tột đỉnh

GV: Sử dụng H9 nói về cuộc đấu tranh của quần

chúng nhân dân đưa cách mạng lên đến thắng lợi

N thảo luận ? Vì sao việc đánh chiếm pháo đài nhà tù

Ba-xti đã mở đầu cho sự thắng lời của cách mạng tư

sản Pháp?( chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng một

đòn quan trọng đầu tiên, cách mạng bước đầu thắng

lợi và tiếp tục phát triển.)

dân nổ ra → cách mạng chống phong kiến do giai cấp tư sản lãnh đạo sẽ nổ ra

2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng :

- Hội nghị ba đẳng cấp →cách mạng bùng nổ

- 14-7-1789, cuộc tấn công pháo đài nhà tù Ba-xti mở đầucho thắng lợi của cách mạng tư sản Pháp

4.Sơ kết bài học:

a Củng cố bài: GV yêu cầu HS nắm được nguyên nhân làm bùng nổ cuộc cách mạng Pháp

và sự kiện mở đầu cho cuộc CM

* Bài tập: Hãy chọn ý đúng và đủ nhất nói về tác dụng của những tư tưởng tiên tiến trong lĩnh vực văn hoá, tư tưởng TK XVIII ở Pháp:

A Chống thiên chúa giáo và truyền bá văn hoá mới

B Có tác dụng thức tỉnh mọi người đứng lên chống chế độ quân chủ chuyên chế

C Đề cao quyền tự do, bình đẳng của con người

Tiết 4 Bài 2

C¸ch m¹ng t s¶n ph¸p (1789 - 1794)

(tiếp theo)

I Mục tiêu bài học :

- Những sự kiện cơ bản về diển biến cuộc cách mạng phát triển qua 3 giai đoạn( quân chủ lập hiến,cộng hoà và chuyên chính dân chủ cách mạng)

- Ý nghĩa của cuộc cách mạng tư sản Pháp và những hạn chế của nó

Trang 10

2 Tư tưởng : Nhận thức tính chất hạn chế cuộc cách mạng tư sản, bài học kinh nghiệm rút

ra từ cuộc cách mạng tư sản Pháp

3 Kỉ năng : Sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê, phân tích so sánh

II Chuẩn bị bài giảng :

*GV: Lược đồ nước Pháp TK XVIII, nội dung kênh hình sgk, lược đồ các lực lượng phản

cách mạng tấn công nước Pháp

*HS: đọc và nghiên cứu trả lời các câu hỏi trong SGK

III Tiến trình tổ chức dạy học :

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Nguyên nhân nào đư đến bùng nổ cuộc cách mạng Pháp?

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài : Cuộc tấn công pháo đài- nhà tù Ba-xti đã mở đầu cho sự thắng lợi của

cuộc cách mạng tư sản Pháp, cách mạng tiếp tục phát triển và kết thúc ra sao,các em sẽ tìm hiểu trong tiết học hôm nay

b.Dạy và học bài mới :

* Hoạt động 1 HS đọc mục 1/III

GV nhắc lại khái niệm chế độ quân chủ lập hiến: chế

độ chính trị của một nước, trong đó quyền lục của vua

bị hạn chế biởi Hiến pháp do Quốc hội đặt ra

?Thắng lợi ngày 14/7/1789 đưa đến kết quả gì?

HS suy nghĩ trả lời câu hỏi

GV: Sau 14-7-1789 cách mạng nhanh chóng lan rộng

ra cả nước, giai cấp tư sản lợi dụng sức mạnh của quần

chúng để nắm chính quyền, hạn chế quyền lực của vua

và xoa dịu quần chúng.Sau khi lên nắm quyền đại tư

sản đã thong qua tuyên ngôn độc lập

GV yêu cầu HS đọc nội dung của “Tuyên ngôn độc

lập”và thảo luận: Em có nhận xét gì( hạn chế, tích cực)

qua nội dung Tuyên ngôn?

GV chốt ý sau khi HS trình bày Tiến bộ : xác nhận

những quyền tự do của con người, Hạn chế: Bảo vệ

quyền sở hữu tư bản chủ nghĩa

? Ý nghĩa của tuyên ngôn nhân quyền và dân

quyền(được coi là bản khai tử chế độ phong kiến và là

tấm giấy khai sinh chế độ mới-cvhế độ TBCN, được

coi là tài sản văn hoá vô giá đóng góp vào kho tang

văn hoá nhân loại)

GV: 9-1971 Thông qua hiến pháp 9/1791

III/ Sự phát triển của cách mạng

1 Chế độ quân chủ Lập hiến( 14-7-1798 đến 10-8-1792 )

- Từ ngày14-7-1789 phái Lập hiến của đại tư sản lên cầm quyền

- 8-1789 Quốc hội thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền

- 9-1791: Hiến pháp được thông qua, xác lập chế độ quân chủ lập hiến

- 4-1792: Nội phản, ngoại xâm

- 10-8-1792:Lật đổ phái Lập hiến, xoá bỏ chế độ phong kiến

Trang 11

? Trước sự việc đó nhà vua có có hành động gì?(cầu

cứu lien minh các nước phong kiến châu Âu chống lại

cách mạng)

GV: Tháng 4-1792 8 vạn quân Phổ tràn sang nước

Pháp

? Trước tình hình đó nhân dân nước Pháp đã làm gì?

( Lật đổ sự thống trị của phái Lập hiến đồng thời bỏ

chế độ phong kiến)

* Hoạt động 2 Tìm hiểu mục 2/II

? Tình hình nước Pháp như thế nào sau cuộc khởi

nghĩa của nhân dân lật đổ phái Lập hiến? ( Nền cộng

hoà được xác lập)

Thảo luận: Kết quả có cao hơn giai đoạn trước

không? Thể hiện ở những điểm nào?

GV: Nhấn mạnh: cách mạng phát triển đi lên một

bước, do quần chúng thúc đẫy

GV Dùng lược đồ H 10 trình bày sự tấn công nước

Pháp của phong kiến Anh, phong kiến châu Âu và sự

nổi loạn bên trong - tổ quốc lâm nguy

? Trước tình hình ấy thái độ của phái Gi-rông-đanh ra

sao(họ không lo tổ chức chống ngoại xâm nội phản và

ổn định đời sống nhân dân mà chỉ lo củng cố quyền

lực)

? Quần chúng nhân dân Pháp phải làm gì(phải lật đổ

phái Gi rông đanh,bảo vệ tổ quốc)

* Hoạt đông 3 tìm hiểu mục 3/III

GV dẫn dắt HS để các em hiểu được sự thiết lập nền

chuyên chính dân chủ CM Giacôbanh

GV giới thiệu về Rôbe-spie qua H1 và yêu cầu HS nêu

những phẩm chất tốt đẹp của ông?(Kiên quyết cách

mạng, là “ con người không thể mua chuộc” )

? Chính quyền cách mạng đã làm gì trước tình hình

ngoại xâm, nội phản? Các biện pháp đó có tác dụng

gì?( thi hành nhiều biện pháp tác dụng: đem lại

quyền lợi cơ bản cho nhân dân Tập hợp đông đảo

quần chúng, khơi dậy và phát huy tính cách mạng, sức

mạnh của quần chúng )

? Sau khi chiến thắng ngoại xâm và nội phản tình hình

phái Gia-cô-banh như thế nào?( chia rẽ )

2 Bước đầu của nền cộng hoà( từ ngày 21-1792 đến 2-6- 1793)

- 21-9-1792 tư sản công thương lên nắm quyền thiết lập nền cộng hoà đầu tiên của nước Pháp

- 1792-1793 nước Pháp rất khó khăn:nội phản ngoại xâm đe doạ-Phái Gi-rông-đanh chỉ lo củng cố quyền lực 2-6-1793 khởi nghĩa lật đổ phái Gi-rông-đanh

3 Chuyên chính dân chủ cô-banh( 2-6-1793 đến 27-7- 1794)

Gia 2Gia 6Gia 1793 Phái GiaGia côGia banh lên nắm quyền tạp hợp nhân dân chiến thắng ngoại xâm và nội phản

-Nền chuyên chính dân chủ Giacôbanh thi hành nhiều chính sách tiến bộ:

+Chính trị+Kinh tế+Quân sự

- 27-7-1794 Tư sản phản cách

Trang 12

GV: 27-7-1794, tư sản phản cách mạng tiến hành đảo

chính

? Vì sao có cuộc đảo chính này( ngăn chặn cách mạng

tiếp tục phát triển vì sợ đụng chạm đến quyền lợi của

chúng.)

? Nguyên nhân thất bại của phái Gia-cô-banh( mâu

thuẫn nội bộ, nhân dân xa rời vì không được đáp ứng

quyền lợi như đã hứa)

GV chốt lại nội dung của mục 3

* Hoạt động 4 : Tìm hiểu mục 4/III

Thảo luận : Vì sao nói cách mạng tư sản Pháp là cách

mạng triệt để nhất?

HS tiến hành thảo luận,các nhóm trình bày ý kiến

GV chốt ý: Cách mạng đã lật đổ chế độ phong kiến, đã

giải quyết được vấn đề ruộng đất cho nông dân, đưa

giai cấp tư sản lên cầm quyền, xoá bỏ những trở ngại

trên con đường phát triển của CNTB

?Cách mạng tư sản Pháp có những hạn chế gì?

(Chưa đáp ứng được những quyền lợi cơ bản của nhân

dân như chưa giải quyết được vấn đề ruộng đất…)

GV yêu cầu HS đọc đoạn trích trong SGK

? Dựa vào đoạn trích,em hãy nhận xét về các cuộc CM

Mĩ và Pháp trong thế kỉ XVIII?

GV tổng kết

mạng đảo chính, cách mạng kết thúc

4 Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối TK XVIII

- Là cuộc cách mạng triệt để nhất

- Đã lật đổ chế độ phong kiến, đưa giai cấp tư sản lên cầm quyền và

có ảnh huởng lớn đến sự phát triển của lịch sử thế giới

a.Củng cố : +GV nhắc lại những nội dung chính của bài

+GV cho HS làm bài tập sau:

*Nhân dân lao động Pháp đã làm được gì trong cách mạng năm 1789- 1794?

A Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế

B Đánh tan thù trong giặc ngoài

C Lật đổ phái Gi-rông-đanh xoá bỏ nền thống trị của đại tư sản

D Tất cả các ý trên

*Sau khi cách mạng thành công quàn chúng lao động đã được hưởng những quyền lợi gì?

b Dặn dò,ra bài tập về nhà :

- Học bài cũ, nghiên cứu lại bài học ở sgk Làm bài tập 1 sgk/17

- Chuẩn bị bài sau: Nghiên cứu phần I bài 3

Trang 13

Tiết 5

Bài 3 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI

THẾ GIỚII.Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: giúp HS nắm được những nội dung chính

- Cách mạng công nghiệp nổ ra khởi đầu ở Anh và nhanh chóng lan rộng ra các nước Pháp, Đức và các nước tư bản khác

- Nội dung và hệ quả của cuộc cách mạng công nghiệp

2 Tư tưởng : HS nhận thức được

- Sự áp bức, bóc lột của CNTB đã gây nên bao đau khổ cho nhân dân lao động trên toàn thế giới

- Nhân dân lao động thực sự là người sáng tạo, chủ nhân của các thành tựu kĩ thuật, sản xuất

3 Kĩ năng : Khai thác kênh hình, kênh chữ sgk,phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận

định để liên hệ thực tế

II.Chuẩn bị bài giảng

*GV: sưu tầm tranh ảnh,chuẩn bị bảng phụ

*HS: nghiên cứu bài

III.Tiến trình tổ chức dạy học

? Vai trò của nhân dân lao động trong cuộc cách mạng tư sản Pháp được thể hiện ở những điểm nào?

? Trình bày và phân tích ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tư sản Pháp cuối TK XVIII?bm?

3 Bài mới :

a Giới thiệu bài Đẩy mạnh sự phát triển của sản xuất là con đường tất yếu ở tất cả các

nước tiến lên CNTB.Nhưng phát triển sản xuất bằng cách nào?tiến hành CMCN có giải quyết được vấn đề đó không?Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay

b.Dạy và học bài mới:

* Hoạt động 1 HS Đọc Sgk Và tìm hiểu mục 1/I

GV nhắc lại kiến thức đã học: GIữa thế kỉ XVII CMTS

đã thành công ở Anh và đưa nước này phát triển theo

con đường CNTB,gcTS cầm quyền cần phát triển sản

xuất nên phải sử dụng máy móc

? Tại sao thế kỉ XVIII yêu cầu cải tiến và phát minh

nhiều máy móc lại đặt ra cấp thiết

GV: Anh là nước đầu tiên tiến hành cách mạng công

I/ Cách mạng công nghiệp:

1.Cách mạng công nghiệp ở Anh

a Nguyên nhân: Xuất hiện những điều kiện để tiến hành cách mạng công nghiệp: Vốn,

Trang 14

nghiệp đạt nhiều thành tựu và trở thành nước công

nghiệp phát triển nhất thế giới HS nêu khái niệm về

cách mạng công nghiệp

? Vì sao cách mạng công nghiệp đầu tiên diển ra ở

Anh?( giai cấp tư sản lên cầm quyền đã tích luỹ được

nguồn vốn khổng lồ, có nguồn nhân công, sớm cải tiến

tĩ thuật sản xuất )

? Nội dung của cuộc cách mạng nông nghiệp?

? Những phát minh nào có ảnh hưởng lớn đến sản xuất

công nghiệp ở Anh? ( dệt là ngành sản xuất chủ yếu

nên máy móc được phát minh và sử dụng sớm )

HS: Khai thác kênh hình 12, 13

? Qua kênh hình em hãy cho biết việc kéo sợi đã thay

đổi như thế nào?( năng suất tăng lên nhiều)

? Theo em điều gì sẽ xãy ra trong ngành dệt của Anh

khi máy kéo sợi Gien-ni được sử dụng rộng rãi(thúc

đẩy năng suất lao động trong ngành dệt đòi hỏi tiếp

tục cải tiến phát minh máy móc

GV giới thiệu H14: Giêm Oát và tầm quan trọng của

việc phát minh ra máy hơi nước?

? Vì sao máy móc được sử dụng rộng rãi trong giao

thông vận tải? (Nhu cầu chuyển nguyên vật liệu, hàng

hoá, khách hàng tăng, )

GV giới thiệu H 15, khai thác kênh hình

? Vì sao giữa TK XIX Anh đẩy mạnh sản xuất gang,

thép, than đá? ( Máy móc, đường sắt cần nhiều than đá

gang thép)

? Kết quả cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?

Gv yêu cầu HS khai thác nội dung trong SGK trả lời

câu hỏi

GV liên hệ đến công nghiệp hoá-hiện đại hoá ở nước

ta

* Hoạt động 2 HS tìm hiểu mục 2/II

? Khi tiến hành cách mạng công nghiệp Pháp và Đức

gặp những khó khăn, thuận lợi gì?( khó khăn: kinh tế

Pháp lạc hậu Đức chưa thống nhất Thuận lợi: Thừa

hưởng được kinh nghiệm và thành quả của Anh.)

? Sự phát triển của cách mạng công nghiệp ở Pháp? Vì

sao ở Pháp cách mạng công nghiệp tiến hành muộn

nhưng lại phát triển nhanh? ( nhờ đẩy mạnh sản xuất

nhân công và phát minh kĩ thuật

b Nội dung: Chế tạo máy móc

sử dụng trong sản xuất và giao thông vận tải

- Anh trở thành nước có nền công nghiệp phát triển nhất thế giới

2 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức

Trang 15

gang sắt, sử dụng nhiều máy hơi nước)

? Sự phát triển của cách mạng công nghiệp ở Đức thể

hiện ở những mặt nào? ( kinh tế phát triển với tốc độ

nhanh )

? Vì sao ở Đức cách mạng công nghiệp bắt đầu muộn

song lại phát triển nhanh về tốc độ và năng suất? ( do

tiếp nhận những thành tựu của Anh)

* Hoạt đông 3 HS tìm hiểu mục 3/I

GV hướng dẩn HS tìm hiểu H 17,18

Thảo luận: Hãy nêu những biến đổi ở Anh sau khi

hoàn thành cách mạng công nghiệp(HS dựa vào lược

đồ hoàn thành bảng thống kê theo mẫu)

*Nước Anh giữa TK XVIII:

- Chỉ có một số trung tâm sản xuất thủ công

- Có 4 thành phố trên 50.000 dân

- Chỉ có một số trung tâm sản xuất thủ công

- Có 4 thành phố trên 50.000 dân

- Chưa có đường sắt

*Nước Anh nửa đầu TK XVIII

- Nhiều vùng công nghiệp mới bao trùm hầu hết nước

? Xã hội tư bản có những giai cấp cơ bản nào? Vì sao

có sự mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản?

- Xã hội:Hình thành hai giai cấp

cơ bản đó là tư sản và vô sản Mâu thuẫn giai cấp nãy sinh

a.Củng cố :

* GV nhắc lại những nội dung quan trọng của bài: CMCN khởi đầu ở Anh,sau đó lan rộng

ra nhiều nước khác làm cho sx TBCN phát triển,đồng thời cuộc CMCN cũng dẫn đến việc phân chia XHTB thành 2 giai cấp cơ bản,đối lập: tư sản và vô sản

* Bài tập: Nhận xét về hệ quả của cách mạng công nghiệp, đã có ý kiến sau đây, theo em

hệ quả nào là quan trong nhất đối với nền kinh tế xã hội:

□ Xuất hiện nhiều khu công nghiệp mới

□ Xuất hiện nhiều thành thị đông dân

□ Máy móc xâm nhập vào tất cả các ngành kinh tế, đưa năng suất lao động lên cao

□ Nhiều nông dân đổ ra thành thị

Trang 16

□ Hình thành hai giai cấp tư sản và vô sản.

b Dặn dò,ra bài tập về nhà :

-Học bài cũ, làm các bài tập trong sách bài tập

- Chuẩn bị bài sau (nghiên cứu và tìm các phương án trả lời cho các câu hỏi của bài 3 phần II)

-Tiết 6

Bài 3 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐƯỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI

THẾ GIỚI(tt)

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức : Giúp HS nắm được sang thế kỉ XIX chủ nghĩa tư bản đã được xác lập trên

phạm vi thế giới

2 Tư tưởng: nhận thức được sự bóc lột của CNTB

3 Kỉ năng : khai thác nội dung,sử dụng kênh hình,phân tích sự kiện để rút ra kết luận.

II.Chuẩn bị bài giảng:

*GV:- Lược đồ khu vực Mĩ La tinh đầu thế kỉ XIX

-Tranh ảnh kênh hình trong SGK

*HS: nghiên cứu bài và trả lời các câu hỏi trong SGK

Câu hỏi: Em hãy nêu những thành quả của cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?Hệ quả của

cuộc cách mạng công nghiệp?

3.Bài mới:

a.Giới thiệu bài: Bước sang TK XIX do sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế TBCN, phong

trào dân tộc ở các nước Âu, Mĩ ngày càng dâng cao, tấn công mạnh mẽ vào thành trì của xã hội phong kiến, xác lập CNTB trên phạm vi thế giới,tạo điều kiện cho CNTB mở rộng xâm chiếm thuộc địa.Chúng ta cùng tìm hiểu nội dung bài học hôm nay

b Dạy và học bài mới:

* Hoạt động 1 Tìm hiểu nội dung mục 1/II

GVsử dụng lược đồ châu Mĩ la tinh đầu thế kỉ XIX

giới thiệu khái quát về khu vực này

? Vì sao đến thế kỉ XIX các quốc gia này đấu tranh

giành độc lập

GV nhận xét và bổ sung thêm:

+sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Mĩ la tinh đã

II/ Chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm vi thế giới:

1 Các cuộc cách mạng tư sản

TK XIX

a Ở Mĩ la tinh

Trang 17

thúc đẩy phong trào độc lập dân tộc dâng cao tấn công

vào chế độ phong kiến

+ do tác động của chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ

và cuộc cách mạng tư sản Pháp, cuộc đấu tranh giành

độc lập lên cao ở các nước Mĩ la tinh

GV yêu cầu HS quan sát lược đồ Mĩ la tinh đầu TK

XIX đọc tên các quốc gia tư sản và năm thành lập

GV dùng lược đồ trình bày về phong trào cách mạng ở

châu Âu với cuộc cách mạng 1848-1849 củng cố chế

độ tư bản ở Pháp ,tập trung trình bày cuộc đấu tranh

thống nhất Đức và Ý

? Hình thức đấu tranh thống nhất Đức và I-ta-li-a khác

nhau như thế nào?( ở I-ta-li-a quần chúng đứng lên

đấu tranh - H/22 Ở Đức, đất nước được thống nhất

bằng cuộc chiến tranh chinh phục do quí tộc quân

phiệt Phổ đứng đầu)

? Vì sao ở Nga, Nga hoàng tiến hành cải cách, giải

phóng nông nô?( do phản ứng của nhân dân)

? Cách mạng ở Đức, I-ta-li-a,Nga hình thức khác

nhau song có điểm gì chung? Vì sao? (đều mở đường

cho CNTB phát triển- là những cuộc cách mạng tư

sản)

GV với sự thắng lợi của các cuộc cách mạng tư sản

TK XIX, CNTB đã xác lập trên phạm vi thế giới

* Hoạt động 2 HS đọc SGK phần 2/II Tìm hiểu nội

dung

? Vì sao các nước phương Tây đẩy mạnh việc xâm

chiếm thuộc địa? ( CNTB phát triển, nhu cầu về

nguyên liệu, thị trường tăng nhanh)

? Đối tượng xâm lược của tư bản phương Tây(Ấn

Độ, Trung Quốc, châu Phi, Đông Nam Á)

GV yêu cầu HS đọc chữ in nghiêng SGK và đánh

dấu những nước bị thực dân phương Tây xâm

lược( ghi tên nước thực dân)

+Ấn Độ thuộc địa của Anh

+Trung Quốc thuộc địa của 8 nước đế quốc

+Đông Nam Á ……

+Châu Phi………

Thảo luận: Dựa vào đoạn thông tin sgk, và lược đồ

- Một loạt các quốc gia tư sản mới được thành lập

- 2-1861: cải cách nông nô ở Nga

2 Sự xâm lược của tư bản phương tây đối với các nước Á, Phi.

a Nguyên nhân:

- Chủ nghĩa tư bản phát triển, nhu cầu về nguyên liệu, thị trường tăng nhanh

b Kết quả: hầu hết các nước châu Á, Phi trở thành thuộc địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương Tây

Trang 18

trên em có nhận xét gì về việc xâm chiếm thuộc địa

của tư bản phương Tây? ( các nước tư bản phương

Tây đã chia nhau xâm chiếm và thống trị các nước

châu Á, Phi và khu vực Mĩ la tinh)

-Học bài cũ, nghiên cứu lại bài ở sgk

- Làm bài tập: Lập bảng thống kê các nước thuộc địa của thực dân phương Tây ở TK XV -

TK XIX theo mẫu

Tiết 7

Bài 4 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA

CHỦ NGHĨA MÁC

I.Mục tiêu bài học:

- Nguyên nhân dẩn đến phong trào đấu tranh của công nhân Hình thức dấu tranh ban đầu: đập phá máy móc và bãi công trong đầu TK XIX

- Kết quả của phong trào đó

2 Tư tưởng: giáo dục tinh thần đoàn két đấu tranh chống áp bức bóc lột của giai cấp công

nhân

3 Kỉ năng : Phân tích, nhận định về quá trình phát triển của phong trào.

II.Chuẩn bị bài giảng

Trang 19

*GV: soạn bài,chuẩn bị các kênh hình trong SGK

*HS: nghiên cứu bài trả lời câu hỏi

? Cách mạng I-ta-li-a, Đức, Nga diển ra dưới hình thức khác nhau song có điểm gì chung,

vì sao?

? Đối tượng xâm lược của các nước phương Tây, mục đích?

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài: Giai cấp vô sản ra đời cùng với giai cấp tư sản, nhưng bị áp bức bóc lột

nặng nề, dẩn đến sự mâu thuẫn giữa tư sản và vô sản ngày càng gay gắt

* Hoạt động 1 HS đọc sgk và tìm hiểu mục

? Vì sao ngay từ lúc mới ra đời, giai cấp công nhân

đã chống CNTB?( bị áp bức bóc lột nặng nề, do lệ

thuộc vào máy móc, nhịp độ nhanh và liên tục Công

nhân phải làm việc nhiều giờ, nặng nhọc và tiền

lương thấp

GV miêu tả cuộc sống của nhân dân Anh đầu thế kỉ

XIX

? Điều kiện lao động,sinh hoạt như vậy giai cấp công

nhân phải làm gì để tự cứu mình?

HS Quan sát H24 SGK:Em hiểu gì qua bức tranh?

GV phân tích thêm HS đọc thêm phần chữ nhỏ sgk

? Vì sao giới chủ lại thích sử dụng lao động trẻ em?

(làm việc nặng trả lương thấp, ý thức kém )

? Công nhân đấu tranh bằng những hình thức nào?

( đập phá máy móc )

? Vì sao công nhân lại đập phá máy móc? ( nhận

thức tháp tưởng nhầm là máy móc làm cho họ khổ)

GV Trong quá trình đấu tranh, giai cấp công nhân đã

thành lập công đoàn

HS đọc phần chữ nhỏ để hiẻu về tổ chức công đoàn

* Hoạt động 2 HS làm việc theo nhóm

GV dùng lược đồ châu Âu chỉ cho HS xác định

những nước có phong trào công nhân phát triển trong

thời kì này

GV Giao việc cụ thể cho mỗi nhóm và hướng dẩn

các nhóm làm việc theo nội dung sau:

I/ Phong trào công nhân nữa đầu

b Hình thức đấu tranh: đập phá máy móc, đốt công xưởng, bãi công

c Kết quả:thành lậpcác công đoàn

2 Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840

- 1831 công nhân dệt tơ thành phố Li-ông (Pháp) khởi nghĩa

- 1844 công nhân dệt vùng din(Đức) nổi dậy khởi nghĩa

Trang 20

Sơ-lê N1: Xác định thời gian diển ra phong trào đấu tranh

của công nhân ở các nước Pháp, Đức, Anh

N2: Nêu hình thức đấu tranh

N3: Nhận xét về qui mô, phong trào đấu tranh

N4: Nêu kết quả, ý nghĩa

* Các nhóm báo cáo kế quả thảo luận GV ghi vào

bảng thống kê (đã kẻ sẳn ở bảng phụ) HS dựa vào

bảng thống kê để ghi bài

- 1836-1847 phong trào Hiến chương nổ ra ở Anh

* Kết quả: đều thất bại

* Ý nghĩa: đánh dấu sự trưởng thành của phong trào công nhân quốc tế

Quốc gia Thời gian Hình thức đấu tranh Qui mô Kết quả Ý nghĩa

của phong trào công nhân

Anh 1836-1847 Đấu tranh chính trị Rộng lớn

GV kết luận: vào giữa TK XIX phong trào công

nhân nổ ra mạnh mẽ ở hầu hết các nước tư bản

nhưng đều không thu được thắng lợi

? Vì sao phong trào nổ ra mạnh mẽ nhưng không

thắng lợi?( thiếu tổ chức lãnh đạo, chưa có đường

lối đúng dắn, thiếu lí luận cách mạng)

4 Sơ kết bài học:

a.Củng cố :

? Nguyên nhân dẩn đến phong trào công nhân nữa đầu TK XIX?

* Bài tập: Hãy khoanh tròn chữ cái đầu câu mà em cho là đúng nhất về sự thất bại của

phong trào công nhân nữa đầu TK XIX

A Do thiếu lương thực, vũ khí

B Chưa xác định được kẻ thù

C Thiếu đường lối chính trị đúng đắn, chưa có tổ chức lãnh đạo

D Giai cấp tư sản còn mạnh dễ đàn áp phong trào

Trang 21

Bài 4: PHONG TRÀO CÔNG NHÂN VÀ SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ

NGHĨA MÁC (TT)

I/ Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Giúp HS nắm được các ý sau:

-C Mác, Ăng-ghen và sự ra đời của chủ nghĩa Mác

- Vai trò của chủ nghĩa Mác và Ăng-ghen đối với phong trào công nhân quốc tế 1848-1870

2 Tư tưởng Lòng biết ơn các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học Giáo dục tinh

thần quốc tế chân chính, tinh thần đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân

3 Kỉ năng: Biết phân tích nhận định về quá trình phát triển của phong traò công nhân vào

TK XIX Bước đầu làm quen với các văn kiện lịch sử-Tuyên ngôn của Đảng cộng sản

II/ Chuẩn bị bài giảng :

*GV :chân dung, tranh ảnh về Mác, Ăng-ghen, các tài liệu liên quan

*HS: nghiên cứu nội dung bài học

III/ Tiến trình tổ chức dạy học:

1 Ổn định tổ chức : BCS báo cáo tình hình của lớp.

2 Kiểm tra bài cũ: ? Kết quả, ý nghĩa của phong trào công nhân.

* Chọn câu đúng về sự thất bại của phong trào công nhân nữa đầu TK XIX

A Do thiếu lương thực, vũ khí

B Chưa xác định được kẻ thù

C Thiếu đường lốichínhtrị đúng đắn,chưa có tổ chức lãnh đạo

D Giai cấp tư sản còn mạnh dễ đàn áp được phong trào

3 Bài mới:

a Giới thiệu bài Phong trào c«ng nhân nữa đầu TK XIX tuy phát triển mạnh nhưng cuối

cùng bị thất bại Mác, Ăng-ghen là những người đã đưa đến cho giai cấp công nhân vũ khí

lí luận trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1

GV treo chân dung Mác và Ăng ghen

GV giới thiệu: Mác sinh năm 1818 ở Tơ-ri-ơ (Đức)

là người thong minh đỗ đạt cao, Mác sớm tham gia

cách mạng Ăng ghen sinh năm 1820 ở Bác-men

(Đức) Trong một gia đình tư sản giàu có

GV(H): Điểm giống nhau trong tư tưởng của Mác

và Ăng ghen?

HS thảo luận: Mác và Ăng ghen đều nhận thức

được sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản và đánh

đổ ách thống trị của giai cấp tư sản, giải phóng giai

cấp vô sản và loài người khỏi ách áp bức bóc lột

II/SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA MÁC:

1.Mác và Eng- Ghen

- Các Mác(4818-1883)-Ăng-ghen (1820-1895)

Điểm giống nhau nổi bật trong tư tưởng của Mác và Ăng-ghen:

+ nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản

Trang 22

Hoạt động 2

HS tự đọc SGK

GV lưu ý:"Đồng minh những người cộng sản"kế

thừa " Đồng minh những người chính nghĩa" Là

chính đảng độc lập đầu tiên của vô sản quốc tế

GV: Tập trung hướng dẫn HS tìm hiểu về "Tuyên

ngôn của Đảng cộng sản"

HS thảo luận: "Tuyên ngôn của Đảng cộng sản" ra

đời trong hoàn cảnh nào? ND chủ yếu?

+ Hoàn cảnh ra đời: Chủ nghĩa tư bản phát triển,

giai cấp vô sản càng bị bót lột tàn nhẫn Thất bại

của các cuộc đấu tranh của vô sản đầu thế kỉ XIX

đặt ra yêu cầu bứt thiết phải có một lí luận khoa học

chứng minh cho phong trào công nhân quốc tế

+ Nội dung chủ yếu:

- Nêu rõ quy luật phát triển của xã hội loài người và

sự thắng lợi của CNXH.Giai cấp vô sản là lực lượng

lật đổ chế độ tư sản và xây dựng chế độc XHCN

Nêu cao tinh thần quốc tế vô sản

GV(H): Ý nghĩa ra đời của "Tuyên ngôn"?

HS: Trình bày về học thuyết chủ nghĩa xã hội khoa

học một cách ngắn gọn, rõ ràng, có hệ thống Là vũ

khí lý luận của giai cấp công nhân trong cuộc đấu

tranh chống giai cấp tư sản

GV: Nhắc lại một số nét chính về phong trào công

nhân nửa đầu thế kỉ XIX Đây là phong trào mang

tính tự phát

GV(H): Phong trào công nhân từ năm 1848 dến

năm 1870 có nét gì nổi bật?

HS: Giai cấp công nhân đã nhận thức rõ hơn về giai

cấp của mình, có sự đoàn kết quốc tế trong phong

trào công nhân vì có cùng kẻ thù

GV: Ngày 28-9-1864 Quốc tế thứ nhất được thành

lập

Tường thuật buổi lễ thành lập (SGK trang 37)

+ cùng đứng về phía giai cấp công nhân…

2"Đồng minh những người cộng sản" và"Tuyên ngôn của Đảng cộng sản"

- "Đồng minh những ngườicộng sản"là tổ chức chính Đảng độc lập đầu tiên của giai cấp vô sản quốc tế

- " Tuyên ngôn của đảng cộng sản + Hoàn cảnh ra đời: Yêu cầu bức thiết phải có một lí luận cách mạng cho phong trào công nhân quốc tế

+ Nội dung chủ yếu:

Nêu rõ quy luật phát triển của xã hội loài người và sự thắng lợi của CNXH giai cấp vô sản là lực lượng lật đổ chế độ tư sản chế độ

tư bản và xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa

Nêu cao tinh thần quốc tế vô sản

3 Phong trào chủ nghĩa từ năm 1848-QT thứ nhất:

a) Phong trào công nhân:

Phát triển có sự đoàn kết quốc tế

b) Quốc tế thứ nhất:

Thành lập 28-9-1864 Hoạt động:

+ Đấu tranh chống những tư tưởng sai lầm

+ Thúc đẩy phong trào công nhân

Trang 23

GV: Vai trò của Mác đối đối với quốc tế thứ nhất.

HS thảo luận:

+ Mác chuẩn bị cho sự thành lập và tham gia thành

lập

+ Đứng đầu ban lãnh đạo chống lại những tư tưởng

sai lệch, thông qua những nghị quyết đúng đắn

+Mác là linh hồn của quốc tế thứ nhất

?Nêu hoàn cảnh ra đời của tuyên ngôn Đảng cộng sản?

? Vai trò của quốc tế thứ nhất đối với phong trào công nhân quốc tế?

b Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau:" Công xã Pa ri 1871"

********************************************************

Tiết 9

Bài 5 : CÔNG XÃ PARI 1871I.Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: qua bài học giúp HS nắm được:

-Nguyên nhân đưa đến sự bùng nổ và diễn biến sự thành lập công xã Pa-ri

-Thành tựu nổi bậc của công xã Pa-ri

-Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản

2.Tư tưởng: Giáo dục học sinh nieemf tin vào lãnh đạo,quản lí nhà nước của giai cấp vô

sản,chủ nghĩa anh hùng cách mạng,lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột

3.Kĩ năng : Rèn luyện kĩ năng trình bày,phân tích một số rự kiện lịch sử.Liên hệ kiến thức

đã học với thực tế cuộc sống

*GV: -Bản đồ Pa-ri ở vùng ngoại ô,nơi xãy ra công xã Pa-ri

-Vẽ sơ đồ bộ máy hội đồng công xã

*HS: nghiên cứu bài trong sgk, trả lời câu hỏi trong bài

III.Tiến trình tổ chức dạy học:

1.Ổn định tổ chức:

2.Kiếm tra bài cũ:

-Nêu những nội dung chính của tuyên ngôn Đảng Cộng Sản?

Trang 24

-Vai trò của quốc tế thứ nhất đối với phong trào công nhân quốc tế?

3.Bài mới:

* Giới thiệu bài mới:

Bị đàn áp đẫm máu trong phong trào cách mạng 1848,song giai cấp vô sản Pháp đã trưởng nhanh chóng và tiến hành cuộc đấu tranh quyết liệt chống lại giai cấp tư sản đưa đến sự ra đời của công xã Pa-ri- nhà nước kiểu mới đầu tiên của giai cấp vô sản.Vậy công

xã Pari được thành lập như thế nào?vì sao công xã Pari được coi là nhà nước kiểu mới đầu tiên của giai cấp vô sản?Chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này qua bài học hôm nay

* Dạy và học bài mới:

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1

GV(thông báo): Trong những năm 1852-1870,

giai cấp tư sản đại diện là Napôlêông III đã thống

nhất đất nước dưới hình thức một nền quân

chủ.Nền thống trị của đế chế III(1852-1870) thực

chất là nền chuyên chế tư sản,trong thì đàn áp

nhân dân ngoài thì tiến hành chiến tranh xâm lược

-Sự trưởng thành của giai cấp làm cho giai cấp tư

sản càng lo sợ Mâu thuẩn không thể điều hoà

được và rất gay gắt giữa tư sản và vô sản năm

1870 chiến tranh Pháp Phổ nổ ra

GV(H):Mục đích của Pháp và Phổ khi gây chiến

- Ngày 4-9-1870 nhân dân Pa-ri đứng lên khởi nghĩa Chính phủ tư sản lâm thời được thành lập ( chính phủ vệ quốc)

- Trước sự tiến công của Phổ, chính phủ vội vã đầu hàng quân Đức Nhân dân chống lại sự đầu hàng của tư sản đứng lên bảo vệ tổ quốc

Trang 25

cường đàn áp phong trào đấu tranh của công nhân

trong nước ,lấn chiếm đất đai ở vùng phía Tây

b.Diễn biến (SGK)

c.Ý nghĩa:

- Khởi nghĩa ngày 18/3/1871 là cuộc cách mạng vô sản đầu tiên trên thế giới, lật đổ được chính quyền của giai cấp tư sản

- 26/3/1871 bầu Hội đồng công xã

- 28/3/1871 công xã Pa ri tuyên bố thành lập

II/ Tổ chức bộ máy và chính

Trang 26

+ Phổ nhằm gạt bỏ trở ngại chủ yếu trong hoàn

thành thống nhất Đức,củng cố quyền lực của Phổ

và đàn áp phong trào trong nước

GV(H):Vì sao chính phủ vệ quốc lại vội vã đầu

hàng quân Đức?

HS: Để bảo vệ quyền lợi của mình

GV(H): Kết quả của chiến tranh? Vì sao quân

HS:Nhân dân rất bất bình ,căm tức ,đã đứng lên lật

đổ chính quyền,thành lập chính phủ lâm thời tư

sản

GV(H):Thái độ của chính phủ tư sản và nhân dân

như thế nào đối với nước Pháp sau ngày 4/9/1970

HS: Chính phủ đầu hàng.Nhân dân cương quyết

chiến tranh bảo vệ tổ quốc

GV giải thích tình thế và bản chất cuả gíi cấp tư

sản Pháp bằng nhận xét của chủ tịch Hồ Chí

Minh:”tư bản Pháp khi ấy như lửa cháy hai bên,

bên thì Đức bắt chịu đầu hang bên thì cách mệnh

nổi trước mắt Tư bản Pháp thề chịu nhục với Đức

chứ không chịu hoà với cachs mệnh”

GV(H): Công xã Pari ra đời trong hoàn cảnh nào?

HS suy nghĩ trả lời câu hỏi sau đó giáo viên đánh

giá nhận xét

GV: Dùng lược đồ công xã Pa- ri để trình bày diễn

biến cuộc khởi nghĩa 18-3-1871

? Kết quả của cuộc khởi nghĩa( quần chúng Pari

thành lập cơ quan lãnh đạo, phá vỡ âm mưu của

chính phủ tư sản muốn tước bỏ vũ khí và giải tán

quốc dân…)

GV(H): Sau cuộc khởi nghĩa 18-3-1871 chính

quyền thuộc về tay ai?

HS:Uỷ ban trung ương quốc dân- đại diện cho

nhân dân Pa-ri- đảm nhận vai trò chính phủ lâm

- Văn hoá, giáo dục

=>Phục vụ cho quyền lợi của quần chúng nhân dân.Công xã Pa ri là nhà nước kiểu mới

III/ Nội chiến ở Pháp-Ý nghĩa lịch sử của công xã Pa ri:

Trang 27

? Ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/871

GV tạo biểu tượng về sự hân hoan của quần chúng

trong buổi lễ ra mắt Hội đồng công xã.C.Mác nói

rằng”Công xã là điềm báo trước vẻ vang của xã

hội mới và là kì công của những người dám tấn

công trời”

GV nhấn mạnh : Cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871

là cuộc cách mạng đầu tiên trên thế giới đã lật đổ

chính quyền của giai cấp tư sản

GV: Dùng sơ đồ bộ máy hội đồng công xã trình

bày các sự kiện về tổ chức nhà nước,biện pháp của

công xã trên các lĩnh vực

GV(H): Em có nhận xét gì về bộ máy hội đồng

công xã? Tổ chức chính quyền này có gì khác với

chính quyền tư sản

HS thảo luận nhóm sau đó các nhóm tiến hành trả

lời: Đầy đủ và chặt chẽ ,đảm bảo quyền làm chủ

của nhân dân lao động

? Căn cứ vào đâu đẻ khẳng định công xã Pari là

nhà nươc kiểu mới

HS dựa vào đoạn chữ nhỏ trong SGK trả lời câu

hỏi

GV khẳng định: Công xã Pa-ri thực sự là nhà nước

của dân,do dân ,vì dân không như nhà nước tư sản

chỉ phục vụ quyền lợi của giai cấp tư sản

GV sử dụng H31 tường thuật cuộc chiến đấu anh

hùng của các chiến sĩ công xã

? Tại sao Đức ủng hộ chính phủ Vecxai chống lại

công xã

?Vì sao công nhân Pa-ri thất bại?

HS:Giai cấp vô sản chưa đủ mạnh để lãnh đạo

phong trào cách mạng Công xã không cương

quyết trấn áp kẻ thù ngay từ đầu,không triệt để

trong tịch thu tài sản,không tước đoạt ruộng đất

của bọn phản động ,chưa thực hiện tốt liên minh

công -nông,Giai cấp tư sản mạnh và được sự giúp

Trang 28

đỡ của quân phiệt Phổ

GV dẫn trích nhận xét của Bác Hồ” Pari công xã

vì tổ chức không khéo và vì không lien lạc với dân

cày đến nỗi thất bại… Cách mệnh thì phải có tổ

chức vững bền mới thành công Muốn làm cách

mệnh thì không nên sợ phải hi sinh…”

? Công xã Pari thất bại nhưng vẫn có ý nghĩa gì?

Rút ra bài học kinh nghiệm

HS nghiên cúư trả lời câu hỏi

GV lien hệ với cách mạng Việt Nam giai đoạn

trước năm 1930

a.Củng cố:

-Vì sao nói công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới? Lấy dẫn chứng để chứng minh?

-Lâp bảng niên biểu những sự kiện cơ bản của công xã Pa-ri ?

04/9/1870 Nhân dân Pa ri đứng lên khởi nghĩa

18/3/1871 Chi-e cho quân tấn công Đồi Mông mac

28/3/1871 Công xã Pa ri tuyên bố thành lập

20 28/5/1871 Nội chiến và công xã Pa ri thất bại

b Dặn dò: Học thuộc bài về nhà hoàn thành bảng niên biểu

******************************************************************** Tiết 10

BÀI 6: CÁC ANH-PHÁP-ĐỨC-MỸ CUỐI THẾ KỈ XIX

ĐẦU THẾ KỈ XX

1 Kiến thức: giúp HS hiểu và biết

- Các nước tư bản lớn chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

-Tình hình đặc điểm của từng nước đế quốc

-Những điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc

2 Tư tưởng: nâng cao nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản, đề cao ý thức cảnh giác

cách mạng ,đấu tranh chống các thế lực gây chiến tranh,bảo vệ hoà bình

Trang 29

3 Kĩ năng: bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đặc điểm ,vị trí lịch sử của

chủ nghĩa đế quốc

II Chuẩn bị bài giảng:

*GV:-Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỉ XX

-Biểu đồ so sánh sự phát triển kinh tế của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

* HS: nghiên cứu bài theo những nội dung trong SGK

III Tiến trình dạy học :

1.Ổn định tổ chức :

2.Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Tại sao nói "Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới"?Nêu ý nghĩa và bài học kinh nghiệm của công xã?

3.Bài mới:

* Giới thiệu bài mới: Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX sau thời kì tự do cạnh tranh ,các nước

tư bản bước sang thời kì phát triển mới là tư bản độc quyền còn gọi là chủ nghĩa đế quốc Vậy bước sang thời kì này ,tình hình kinh tế,chính trị của các nước nầy có gì thay

đổi.Chúng ta cùng hiểu qua bài học hôm nay

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

GV(H):Nhắc lại tình hình nước Anh sau cách

mạng công nghiệp?

HS: Cách mạng công nghiệp khởi đầu sớm nhất

đứng đầu thế giới về công nghiệp

GV(H): Cuối thé kỉ XIX kinh tế nước Anh thay đổi

như thế nào?

HS:T ốc độ phát triển chậm ,công nghiệp đứng

hàng thứ 3 thế giới

GV(H): Vì sao tốc độ phát triển kinh tế của Anh

chậm lại, bị Mĩ rồi Đức vượt qua?

HS: Tư bản Anh chú trọng đầu tư vào thuộc địa

hơn đầu tư vào chính quốc

GV: Mặc dù vậy cuối thế kỉ XIX đầu thé kỉ XX

nhiều công ty độc quyền ra đời,chi phối toàn bộ

kinh tế của đất nước

GV(H):Vì sao tư bản Anh chủ trương đầu tư vào

các nước thuộc địa?

HS:Vì đầu tư vào thuộc ít vốn thu lãi nhanh(mua rẻ

nguyên liệu ,bán hàng giá cao)

GV:Trình bày về thể chế chính trị:Thể chế chính

I Tình hình các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ

1/Anh:

a.Kinh tế:

- Tốc độ phát triển kinh tế chậm lại sản xuất công nghiệp đứng thứ 3 thế giới

- Tư bản Anh chú trọng vào đầu tư thuộc địa

- Sự phát triển của chủ nghĩa đế quốc thể hiện nổi bật trong vai trò của ngân hàng,nhiều công ty độc quyền ra đời

Trang 30

trị quân chủ lập hiến.Các đảng cầm quyền bảo vệ

quyền lợi cho giai cấp tư sản.Đẩy mạnh xâm lược

thuộc địa

GV treo bản đồ thế giới và hỏi: Em có nhận xét gì

về hệ thống thuộc địa của Anh?

HS quan sát chỉ các thuộc địa Anh trên bản đồ

GV(H): Vì sao Lênin gọi chủ nghĩa đế quốc Anh

là"Chủ nghĩa đế quốc thực dân"?

GV: Vì chủ nghĩa đế quốc Anh xâm chiếm và bóc

GV(H):Vì sao kinh tế Pháp phát triển chậm?

HS: Pháp thua trận bồi thường chiến phí,nghèo tài

nguyên Pháp lại chỉ chú ý đến xuất cảng tư bản

hơn là đầu tư phát triển công nghiệp trong

nước.Kết quả đến thập niên 80 công nghiệp Pháp

tụt xuống hàng thứ 4 thế giới

GV(H): Sang đầu thế kỉ XX kinh tế Pháp có gì

đáng chú ý?

HS: Xuất hiện nhiều công ty độc quyền,Pháp chú

trọng xuất cảng tư bản (cho các nước nghèo vay)

GV cần cho HS thấy được sự khác nhau về hình

thức xuất cảng tư bản giữa Anh và Pháp, đế quốc

Anh đầu tư tư bản hủ yếu vào các thuộc địa, còn

Pháp hầu hết tư bản đều đầu tư cho các nước chậm

tiến như Nga vay

GV yêu cầu HS lấy một số số liệu để chứng minh

?Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Pháp là gì

(Chủ nghĩa đế quốc Pháp là"Chủ nghĩa đế quốc

cho vay lãi")

GV(H):Tình hình chính trị ở Pháp có gì nổi bật?

HS:Thể chế cộng hoà,tăng cường đàn áp các cuộc

đấu tranh của công nhân và nông dân,chạy đua vũ

trang tăng cường xâm lược thuộc địa

GV:Dùng bản đồ chỉ hệ thống thuộc địa của

b.Chính trị:

- Quân chủ lập hiến, các đảng cầm quyền bảo vệ lợi ích cho giai cấp tư sản

- Đảy mạnh xâm lược thuộc địa

=> Đặc điểm: chủ nghĩa đế quốc thực dân

2/Pháp:

a.Kinh tế:

- Kinh tế phát triển chậm, cuối thế

kỉ XIX công nghiệp Páp đứng hàng thứ 4 thế giới

- Đầu thế kỉ XX chủ nghĩa đếquốc Pháp phát triển với sự ra đời của các công ty độc quyền và vai trò chi phối của ngân hàng

- Quan hệ trong nước căng thẳng

- Tăng cường xâm chiếm thuộc địa

Trang 31

Pháp ,đứng thứ 2 sau Anh.

GV: gợi cho HS nhớ lại tình hình nước Đức trước

đó

GV yêu cầu HS lập bảng so sánh về tình hình kinh

tế của công nghiệp của Đức, Anh, Pháp

GV(H) Nguyên nhân nào làm cho công nghiệp

Đức phát triển nhanh chóng như vậy?

HS:Đức phát triển nhanh trên con đường tư bản

chủ nghĩa ,trở rhành nước có nền kinh tế đứng

hàng thứ 2 thế giới.Do đất nước thống nhất,giành

dược nhiều quyền lợi từ Pháp, ứng dụng nhiều

thành tựu khoa học -kĩ thuật mới vào sản xuất

GV(H):Tình hình nước Đức về chính trị ?

HS: Là thể chế liên Bang ,quyền lực nằm trong tay

quý tộc địa chủ và tư sản độc quyền

GV(H):Đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Đức?

HS: Là chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến

GVsơ kết: Tình hình phát triển về kinh tế,chính trị

của ba đế quốc lớn ở châu Âu dẫn đến mâu thuẩn

không thể tránh khỏi và ngày càng gay gắt giữa

Đức với Anh ,Pháp để chia lại thế giới.Đó chính là

nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến tranh thế giới

trong thế kỉ XX

3/Đức:

a.Kinh tế:

- Phát triển nhanh chóng đứng hàng thứ 2 thế giới

- Cuối thế kỉ XIX các công ty độc quyền ra đời chi phối nền kinh tế Đức

b.Tình hình chính trị :-Là nhà nước thể chế Liên bang.Quyền lực nằm trong tay quý tộc,địa chủ và tư sản độc quyền

- Chính sách đối nội ,đối ngoại phản động

=> Đặc điểm: Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến

Trang 32

b.Dặn dò: Học thuộc bài và xem lại phần còn lại của bài nầy tiết sau ta học.

**********************************

Tiết 11

BÀI 6: CÁC ANH-PHÁP-ĐỨC-MỸ CUỐI THẾ KỈ XIX

ĐẦU THẾ KỈ XX (tiếp theo)

I Mục tiêu bài học

1.Kiến thức: giúp HS nắm được

-Tình hình và đặc điểm của nước Mĩ Điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc ở Mỹ

- Sự chuyển biến quan trọng của các nước đé quốc

2.Tư tưởng: Nhận thức rõ bản chất của chủ nghĩa tư bản.Đề cao ý thức cảnh giác cách

mạng ,đấu tranh chống các thế lực gây chiến bảo vệ hoà bình

3.Kĩ năng: Bồi dưỡng kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử,hiểu đặc điểm của chủ nghĩa đế

quốc.Sưu tầm tài liệu hồ sơ học tập về các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

*GV:-Lược đồ các đế quốc và thuộc địa cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

III.Tiến trình tổ chức dạy học:

1.Ổn định:

2.Kiểm tra bài cũ

Câu hỏi:Nêu lên tình hình kinh tế,chính trị của nước Anh cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

3.Bài mới:

* Giới thiệu bài mới:

Tiết trước ta học về tình hình kinh tế chính trị của 3 nước Anh ,Pháp ,Đức Hôm nay chúng ta tìm hiểu về nước Mỹ và những chuyễn biến quan trọng của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu XX

? Nêu những biểu hiện về sự phát triển của nền công

nghiệp Mĩ( đứng hàng dầu thế giới về công nghiệp

vượt Anh, Pháp,Đức)

? Em có nhận xét gì về sự phát triển của các nước đế

quốc( phát triển không đồng đều, biểu hiện đặc trưng

phát triển không đồng đều của chủ nghĩa đế quốc)

GV(H):Tại sao nền kinh tế Mỹ phát triển nhanh

chóng?

HS: Chế độ nô lệ bị xoá bỏ,tài nguyên thiên nhiên

phong phú thị trường trong nước không ngừng mở

rộng,ứng dụng thành tựu khoa học kĩ thuật

4/ Mỹ:

a.Kinh tế:

- Kinh tế phát triển nhanh chóng, đứng đầu thế giới về phát triển công nghiệp

- Nhiều công ty độc quyền xuất hiện

Trang 33

GV(H): Các công ty độc quyền ở Mỹ hình thành

như thế nào?

HS: Các công ty độc quyền là những Tơ rớt đứng

đầu ,là những ông "vua" như "vua dầu mỏ" Rốc

pheo lơ,"vua thép" Mooc gan

GV(H):Chế độ chính trị ở Mỹ nhơ thế nào?

HS: Đề cao vai trò tổng thống do Đảng Dân chủ và

Đảng Cộng hoà thay nhau lên nắm quyền

* Liên hệ chế độ chính trị ở Mỹ ngày nay.

GV(H): Chính sách đối ngoại của Mỹ?

HS: Bành trướng khu vực Thái Bình Dương,gây

chiến tranh với Tây Ban Nha để tranh giành thuộc

địa,can thiệp khu vực trung-Nam Mỹ bằng sức mạnh

HS: Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX ở Mỹ xuất hiện

các công ty độc quyền khổng lồ có ảnh hưởng rất

lớn đến kinh tế ,chính trị , đứng đầu là những ông

vua như "vua dầu mỏ","vua thép", "vua ô tô"

GV(H):Qua việc học tập về các đế quốc lớn cuối thế

kỉ XIX đầu thế kỉ XX em thấy trong sản xuất

chuyển biến như thế nào?

HS: Sự cạnh tranh dẫn đến cạnh tranh sản xuất ,hình

thành các công ty độc quyền

GV(H):Trước 1870 có hiện tượng này không?

HS:Không! chỉ có tự do cạnh tranh ở các nước tư

bản

GV(H): Các công ty độc quyền có vai trò như thế

nào trong đời sống của các nước đế quốc?

HS: Nắm giữ, chi phối đời sống kinh tế

GV: Sang thế kỷ XX các công ty độc quyền chiếm

ưu thế, chi phối toàn bộ đời sống kinh tế ở các nước

tư bản, thì chủ nghĩa tư bản chuyển san giai đoạn đế

quốc chủ nghĩa- Giai đoạn cao nhất và cuối cùng của

-Tiến hành chính sách đối nội ,đối ngoại phục vụ giai cấp tư sản

Tăng cường xâm lược thuộc địa

II/Chuyển biến quan trọng ở các

đế quốc:

1.Sự hình thành các tổ chức độc quyền:

Tập trung sản xuất hình thành các công ty độc quyền,chi phối đời sống kinh tế

Trang 34

GV(H): Em hãy cho biết quyền lực của các công ty

độc quyền?

HS: Vai trò và quyền lực của các công ty độc quyền

ở Mỹ cấu kết chặc chẽ và chi phối nhà nước tư sản

để thống trị và khống chế cuộc sống của nhân dân,

được xem là" Tự do"ở xã hội các nước đế quốc

GV(H): Tại sao các nước đế quốc tăng cường xâm

lược thuộc địa?

HS: Bước sang giai đoạn chủ nghĩa độc quyền nhu

cầu về nguyên liệu, thị trường, xuất khẩu tư bản tăng

lên nhiều- Xâm lược thuộc địa

GV: Dùng lược đồ câm Cho HS quan sát lược đồ

kết hợp với kiến thức đã học ghi tên thuộc địa của

Anh, Pháp, Đức, Mĩ

GV(H): Qua lược đồ em có nhận xét gì về phần

thuộc địa của các nước đế quốc?

HS: Các đế quốc già( Anh, Pháp) kinh tế phát triển

chậm nhưng chiếm nhiều thuộc địa Các đế quốc trẻ

(Đức, Mỹ) kinh tế phát triển nhanh nhưng ít thuộc

địa

GV: Từ đó nảy sinh mâu thuẫn giữa các nước đế

quốc về thị rường và thuộc địa dẫn đến xu hướng

chạy đua vũ trang chuẩn bị chiến tranh chia lại thế

Nguyên nhân: Nhu cầu về nguyên liệu, thị trường, Xuất khẩu tư bản tăng lên nhiều

Đến đầu thế kỷ XX " Thế giới đã bị phân chia xong"

4.Sơ kết bài học

a.Củng cố: Học sinh thảo luận nhóm:

+ Đặc trưng chủ yếu của chủ nghĩa đế quốc là gì?

( Sự tập trung sản xuất và tư bản, sự thống trị của các công ty độc quyền chi phối toàn bộ đời sống kinh tế, chính trị của một nước)

+ Những mâu thuẩn chủ yếu trong giai đoạn chủ nghĩa đế quốc? Kết quả của những cuộc mâu thuẩn đó?

b.Dặn dò: Học thuộc bài và chuẩn bị bài sau: " Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ

Trang 35

-Trong thời kì chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa (cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX).

-Cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống giai cấp tư sản ngày càng trở nên gay gắt,sự phát triển của phong trào công nhân đã dẩn đến sự thành lập Quốc tế thứ II

2 Tư tưởng: Nhận thức đúng đắn về cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư

sản vì quyền tự do tiến bộ xã hội

3 Kĩ năng: Bước đầu hiểu được những nét cơ bản về các khái niệm " Chủ nghĩa cơ

hội","cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới".Khả năng phân tích các sự kiện lịch sử cơ bản

*GV:-Tiểu sử,chân dung Lê nin

- Các tài liệu, tranh ảnh liên quan đến bài học

1.Ổn định tổ chức:

2.Kiểm tra bài cũ

Những chuyển biến quan trọng của các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?

3.Bài mới:

GV(H): Vì sao phong trào công nhân vẫn tiếp tục

phát triển vào cuối thế kỉ XIX?

HS: Mâu thuẩn giữa tư sản và vô sản càng trở nên

sâu sắc.Chủ nghĩa Mác đã xâm nhập vào phong trào

công nhân ,ý thức giác ngộ của công nhân lên cao,họ

tiến hành cuộc đấu tranh chống lại mọi thủ đoạn áp

bức của giai cấp tư sản

HS: Đọc đoạn chữ nhỏ trong sgk trang 46

GV(H):Những sự kiện nào chứng tỏ phong trào vẫn

tiếp tục phát triển?

HS: Trả lời theo SGK phần chữ nhỏ

GV: Cho HS thảo luận nhóm:Em có nhận xét gì về

cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân cuối thế kỉ

XIX?

-Các nhóm tiến hành thảo luận

-GV hướng dẫn: +Nguyên nhân

+Quy mô,phạm vi

+Hình thức kết quả của phong trào

công nhân cuối thế kỉ XIX ?

-HS trả lời: +Nguyên nhân:Giai cấp công nhân tăng

nhanh,mâu thuẫn tư sản và vô sản gay gắt

I-Phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX:

1.Phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX:

- Nguyên nhân:Giai cấp công nhân tăng nhanh,mâu thuẫn tư sản và vô sản gay gắt

- Quy mô:Thu hút đông đảo công nhân tham gia

- Phạm vi: Ở tất cả các nước Âu,Mỹ

- Hình thức đấu tranh :Bãi công, biểu tình (đấu tranh có tổ chức)

- Mục tiêu: Đòi tăng lương ,giảm giờ làm

- Kết quả: Thành lập các tổ chức chính trị độc lập của giai cấp công nhân(Đánh dấu sự lớn mạnh của phong trào công nhân các

Trang 36

+ Quy mô:Thu hút đông đảo công nhân

tham gia với nhiều cuộc bãi công

+ Phạm vi: Ở tất cả các nước Âu,Mỹ

+ Hình thức đấu tranh :Bãi công ,biểu

tình (đấu tranh có tổ chức)

+Mục tiêu: Đòi tăng lương ,giảm giờ

làm

+Kết quả: Thành lập các tổ chức chính

trị độc lập của giai cấp công nhân(Đánh dấu sự lớn

mạnh của phong trào công nhân các nước)

GV(H): Vì sao phải thành lập quốc tế II?

HS:Sự phát triển của phong trào công nhân ,nhất là

sự ra đời của các tổ chức công nhân ở các nước đòi

hỏi phải có một tổ chức quốc tế mới để lãnh đạo

GV(H): Quốc tế II được thành lập như thế nào?

HS: Ngày 14/7/1889 kỉ niệm 100 năm ngày phá ngục

Baxti ,đại biểu công nhân của 22 nước họp ở Pa ri

tuyên bố thành lập Quốc tế II.Đại hội thông qua các

nghị quyết quan trọng

Thảo luận nhóm: Sự thành lập Quốc tế thứ II có ý

nghĩa gì?

-Các nhóm tiến hành thảo luận và trình bày

-GV bổ sung, nhận xét :Khôi phục tổ chức quốc tế

của phong trào công nhân, tiếp tục đấu tranh cho

thắng lợi của chủ nghĩa Mác, thúc đẩy phong trào

công nhân quốc tế đấu tranh hợp pháp

GV(H):Sau khi Ăng ghen mất,quốc tế II có biến

chuyển gì?(vì sao quốc tế II tan rã)?

HS:Bọn xét lại,cơ hội dần chiếm ưu thế trong quốc tế

II.Các đảng trong quổc tế II đều ủng hộ chính phủ đế

quốc( Trừ Nga)

GV giải thích khái niệm của chủ nghĩa cơ hội

GV :Sau khi Ăng ghen mất ngọn cờ đấu tranh cho sự

nghiệp của giai cấp công nhân và chủ nghĩa Mác

thuộc về Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga do Lê

- Quốc tế thứ I đã hoàn thành nhiệm vụ và giải tán

c Ý nghĩa:

- Lãnh đạo những người mác xit kiên quyết chống lại chủ nghĩa cơ hội.Lãnh đạo phong trào công nhân quốc tế

- Thúc đẩy sự phát triển của phong trào công nhân

⇒ năm 1914 Quốc tế thứ hai tan rã

a.Củng cố: + Vai trò của quốc tế II và Ăng ghen đối với phong trào công nhân quốc tế cuối

thế kỉ XIX?

Trang 37

+ Ghi thời gian và phong trào công nhân vào ô trống trong bảng sau:

Tên nước Thời gian Phong trào công nhân

Bài 7 PHONG TRÀO CÔNG NHÂN QUỐC TẾ CUỐI THẾ KỈ XIX

ĐẦU THẾ KỈ XX (tiếp theo)

1 Kiến thức: Giúp HS hiểu

- Phong trào của công nhân Nga đối với cuộc cách mạng 1905-1907.

- Vai trò của Lênin và việc thành lập Đảng vô sản kiểu mới ở Nga Vai trò của Lê nin đối với phong trào công nhân thế giới

2 Tư tưởng: Bồi dưỡng tinh thần cách mạng ,tinh thần quốc tế vô sản ,lòng biết ơn đối với

các vị lãnh tụ cách mạng thế giới ,niềm tin thắng lợi của cách mạng vô sản

3 Kĩ năng: Khả năng phân tích các sự kiện lịch sử cơ bản.

*GV: - Tiểu sử ,chân dung Lê nin

- Các tài liệu tranh ảnh liên quan đến bài học

* HS: nghiêncứu bài

1.Ổn định:

2,Kiểm tra bài cũ: Quốc tế II (1889-1914) thành lập và hoạt động như thế nào?

3.Bài mới: Sau khi Ăng ghen qua đời, Quốc tế II tan rã, ngọn cờ đấu tranh cho sự nghiệp

của giai cấp công nhân, cho sự thắng lợi của chủ nghĩa Mác đã thuộc về Đảng công nhân xã hội dân chủ Nga và lãnh tụ Lê nin

GV: Yêu cầu HS trình bày những hiểu biết của mình

về Lê nin và công lao của người với cách mạng Nga

GV: Lê nin đã tham gia tuyên truyền chủ nghĩa Mác

II Phong trào công nhân Nga và cuộc CM 1905-1907

1 Lê nin và việc thành lập Đảng vô sản kiểu mới ở Nga.

Trang 38

từ rất sớm Năm 1895, ông đã thành lập Hội liên hiệp

đấu tranh giải phóng công nhân Tổ chức đầu tiên

của chính đảng vô sản 1903 thành lập Đảng công

nhân xã hội dân chủ Nga

HS đọc cương lĩnh cách mạng(SGK trang 49)

HS thảo luận: Những điểm chứng tỏ Đảng công

nhân XH dân chủ Nga là đảng kiểu mới?

+ Triệt để đấu tranh vì quyền lợi của giai cấp công

nhân và nhân dân lao động, mang tính giai cấp, tính

chiến đấu triêt để

+ Chống chủ nghĩa cơ hội, tuân theo nguyên lí của

chủ nghĩa Mác

+ Dự vào nhân dân, lãnh đạo nhân dân

GV(H): Tình hình nước Nga cuối thế kỉ XIX đầu thế

kỉ XX?

HS: Nước Nga là một nước đế quốc quân phiệt, chủ

nghĩa tư bản phát triển nhưng còn nhiều tàn dư của

chế độ nông nô lạc hậu

Hoạt đông 2

GV(H): Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc cách mạng

Nga năm 1905-1907?

HS: Nước Nga lâm vào khủng hoảng, mâu thuẩn giai

cấp gây gắt Hậu quả nặng nề của chiến tranh Nga -

Nhật

GV: Trình bày : Ngày chủ nhật đẫm máu"

+ Tháng 5 và tháng 6-1905 cách mạng lan rộng trong

cách mạng nông dân, binh lính

+ Đỉnh cao của cách mạng là cuộc khởi nghĩa vũ

trang ở Matcơva(12-1805)

+ Phong trào kéo dài đến 1907 mới kết thúc

HS thảo luận: Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa của

cách mạng Nga 1805-1907?

+ Nguyên nhân: Liên minh công nông chưa vững

chắc, quân đội chưa ngã hẳn về phía cách mạng, Nga

hoàng còn mạnh, được các nước phương tây giúp đỡ

+Ý nghĩa: Đối với nước Nga: Nó giáng 1 đòn chí tử

vào nền thống trị của địa chủ, tư sản làm suy yếu chế

độ Nga hoàng là bước chuẩn bị cho cách mạng

XHCN

Đối với thế giới: Ảnh hưởng đến phong trào giải

-Tiểu sử Lê nin

- Năm 1903 Thành lập đảng công nhân xã hội dân chủ Nga

2 Cách mạng Nga 1905-1907:

a.Nguyên nhân:

+ Khủng hoảng kinh tế, chính trị.+ Hậu quả chiến tranh Nga- Nhật

b.Diễn biến:

+ 9.1.1905: Ngày chủ nhật đẫm máu

+12.1905 Khởi nghĩa vũ trang ở Matxcơva

+Đến năm 1907 cách mạng chấm dứt

c.Ý nghĩa:

Trang 39

phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc Đối với nước Nga Giáng một đòn

chí tử vào nền thống trị của địa chủ,

tư sản làm suy yếu chế độ Nga hoàng là bước chuẩn bị cho cách mạng XHCN

Đối với thế giới: Ảnh hưởng đến phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc

a.Củng cố :

?Nêu tính chất của cuộc cách mạng Nga 1905-1907

( Là một cuộc cách mạng dân chủ tư sản vì nhiệm vụ của nó là đánh đổ Nga hoàng Nhưng khác với các cuộc cách mạng dân chủ tư sản khác ở chổ do giai cấp vô sản lãnh đạo)

?Lập bảng thống kê diễn biến cách mạng Nga 1905-1907

1

Kiến thức : Giúp học sinh hiểu :

+Sau thắng lợi của cách mạng tư sản ,giai cấp tư sản đã tiến hành cuộc cách mạng công nghiệp,làm thay đổi toàn bộ nền kinh tế-xã hội.CNTB chỉ có thể thắng thế hoàn toàn chế

độ phong kiến ,khi nó thúc đẩy sự phát triển nhanh hơn của lực lượng sản xuất làm tăng năng suất lao động ,đặc biệt là ứng dụng thành tựu KH-KT

+Sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế với sự xâm nhập của kĩ thuật tiên tiên tiến và tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội đã tạo điều kiện cho các ngành khoa học phát triển

2.Tư tưởng:

-So với chế độ phong kiến ,chủ nghĩa tư bản với cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật là một bước tiến lớn,có những đóng góp tích cực vào phát triển của lịch sử xã hội Nó đưa xã hội sang kỉ nguyên của nền văn minh khoa học công nghiệp

- Nhận thức rõ yếu tố năng động,tích cực của khoa học -kĩ thuật đối với sự tiến bộ của xã hội CNXH chỉ có thể thắng CNTB khi nó ứng dụng nền sản xuất lớn ,hiện đại Trên cơ sở

đó ,xây dựng niềm tin vào sự nghiệp công nghiệp hoá ,hiện đại hoá

Trang 40

3.Kĩ năng: Phân biệt khái niệm "cách mạng tư sản","cách mạng công nghiệp".Bước đầu

phân tích được vai trò của kĩ thuật ,khoa học ,văn học,nghệ thuật đối với sự phát triển của lịch sử

*GV: +Tranh ảnh phản ánh về những thành tựu khoa học- kĩ thuật ở thế kỉ XVIII-XIX +Chân dung các nhà bác học ,các nhà văn,nhạc sĩ ,hoạ sĩ của thời kì này

1.Ổn định:

2.Kiểm tra bài cũ: Nêu những sự kiện cách mạng chính của nước Nga 1905-1907?.

Vì sao cách mạng Nga (1905-1907) thất bại?

3.Bài mới: Mác và Eng ghen đã nhận định "Giai cấp tư sản không thể tồn tại nếu không

luôn luôn cách mạng công cụ lao động" và"Thế kỉ XVIII-XIX là thế kỉ của những phát minh khoa học vĩ đại về tự nhiên cũng như về lĩnh vực xã hội ,là thế kỉ phát triễn rực rỡ của những trào lưu văn học nghệ thuật với những tên tuổi còn sống mãi với thời gian"

Vì sao mác -Eng ghen lại nói thế?Bài học hôm nay chúng ta sẽ hiểu điều đó

Hoạt động giữa thầy và trò Nội dung kiến thức cần đạt

GV(H):Hoàn cảnh cụ thể nào đã đưa đến việc phải cải

tiến kỉ thuật ở thế kỉ XVII-XIX ?

HS: Các cuộc cách mạng tư sản thắng lợi ở hầu hết

các nước châu Âu và Bắc Mỹ

GV(H): Để chiến thắng hoàn toàn chế độ phong kiến

giai cấp tư sản cần phải làm gì?

HS: Tiến hành cách mạng cải tiến kỉ thuật sản xuất

GV(H): Giai cấp tư sản đã làm cách mạng cải tiến kỉ

thuật sản xuất chưa?

HS: Rồi - Đó là cuộc cách mạng công nghiệp

GV: Nhưng giai cấp tư sản không thể tồn tại được nếu

không luôn luôn cách mạng công cụ, vì thế giai cấp tư

sản tiếp tực làm cuộc cách mạng khoa học - kỉ thuật

HS đọc đoạn tư liệu SGK, trang 57

GV(H): Nêu các thành tựu trong công nghiệp?

HS: Kỉ thuật luyện kim, chế tạo máy móc, đặt biệt là

máy hơi nước, sử dụng nhiên liệu than đá đầu mỏ

(phát triển nghề khai thác mỏ)

GV: Kĩ thuật luyện kim phát triển chế tạo máy móc

đặc biệt là máy hơi nước, sử dụng nhiên liệu than đá,

dầu mỏ (phát triển nghề khai thác mỏ)

GV: Kĩ thuật luyện kim phát triển với lò Mac-tanh và

I/Những thành tựu chủ yếu về nghệ thuật:

1 Hoàn cảnh:

Cách mạng tư sản thắng lợi ở các nước tư bản châu Âu và Bắc

Mỹ Nhu cầu cải tiến kỉ thuật sản xuất

2 Thành tựu:

+ Công nghiệp: Chế tạo máy móc ( máy hơi nước)

Định dạng
Số trang	151
Dung lượng	1,21 MB