Giáo án tin 10 chương II

Khái niệm hệ điều hành Operating System - Hệ điều hành là tập hợp các chương trình được tổ chức thành một hệ thống với nhiệm vụ: + Đảm bảo tương tác giữa người dùng với máy tính + Cung c

Trang 1

Ngày soạn: 25/10/2008

Tiết 22

CHƯƠNG II: HỆ ĐIỀU HÀNH

§10 KHÁI NIỆM VỀ HỆ ĐIỀU HÀNH

I MỤC TIÊU

- Nắm được vai trò và chức năng của hệ điều hành

- Phân loại các hệ điều hành

II HOẠT ĐỘNG

TG Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi bảng

- Chào thầy cô

- Lớp trưởng báo cáo sĩ

số

- Hs nghe giảng và ghi

bài

HS trả lời: (dựa vào khái

niệm trong sgk)

HS trả lời: Hệ điều hành

được lưu trong đĩa cứng

HS trả lời: Có thường là

hệ điều hành Windows

với hệ điều hành MS

DOS

Hs nghe giảng và ghi bài

Hs trả lời:

Ổn định lớp

- Đặt vấn đề: Máy tính

không thể sử dụng được

nếu không có hệ điều hành.

Hiện nay xuất hiện rất nhiều hệ điều hành khác nhau như: MS DOS, Windows, Linux, Unix,

song chúng ta thường quen dùng hệ điều hành Windows.

Gv hỏi: Em hiểu thế nào

là hệ điều hành?

GV hỏi: Hệ điều hành được lưu trữ ở đâu: trên đĩa

cứng, Ram, đĩa mềm hay đĩa CD?

GV hỏi: Có máy tính nào

có thể lưu 2 hệ điều hành

khác nhau không?

Lưu ý: (Gv nhắc nhở cho

hs ghi)

Có thể cài đặt một vài hệ điều hành trên một máy tính.

Gv hỏi: Các chức năng của hệ điều hành là gì?

1 Khái niệm hệ điều hành (Operating System)

- Hệ điều hành là tập hợp các chương trình được tổ chức thành một hệ thống với nhiệm vụ:

+ Đảm bảo tương tác giữa người dùng với máy tính + Cung cấp các chương trình, quản lí chặt chẽ các tài nguyên của máy

+ Tổ chức khai thác chúng một cách thuận tiện và tối ưu

2 Chức năng và thành phần của hệ điều hành

a Các chức năng của

hệ điều hành

- Tổ chức đối thoại giữa

Trang 2

Hs trả lời

- Gv: Các thành phần của

hệ điều hành phụ thuộc vào chức năng của HĐH

- GV lấy ví dụ minh họa:

MS-DOS

là loại này?

- Ví dụ: Win 95

là loại này?

Ví dụ: Win 2000

trên bộ nhớ ngoài

- Hỗ trợ phần mềm cho các thiết bị ngoại vi

- Cung cấp các dịch vụ tiện ích hệ thống

b Các thành phần của hệ điều hành

3 Phân loại hệ điều hành

Có các loại chính sau:

a Đơn nhiệm một người

sử dụng

- Các chương trình được thực hiện lần lượt và mỗi lần chỉ 1 người được đăng nhập vào hệ thống

b Đa nhiệm một người sử dụng

- Có thể thực hiện nhiều chương trình cùng một lúc

và chỉ một người đăng nhập vào hệ thống

c Đa nhiệm nhiều người

sử dụng

- Thực hiện nhiều chương trình cùng lúc và cho phép nhiều người được đăng kí vào hệ thống

III CỦNG CỐ

- Khái niệm, chức năng và thành phần của hệ điều hành

- Phân biệt được các loại hệ điều hành

Trang 3

Ngày soạn: 25/10/2008

Tiết 23-24

§11 TỆP VÀ QUẢN LÍ TỆP

I MỤC TIÊU

- Biết khái niệm tệp, thư mục

- Biết các kĩ năng làm việc với tệp và thư mục

- Chào thầy cô

số

- Hs trả bài, có điểm

bài

Hs trả lời:

Ví dụ: 10_Tinhoc.Doc

Kiểm tra bài cũ:

- GV lưu ý cho HS các quy tắc đặt tên trong Win và MS- DOS

GV hỏi: Cho ví dụ về tên tệp trong hệ điều hành MS

DOS?

GV hỏi: Cho ví dụ về tên tệp trong hệ điều hành

Windows?

GV cho ví dụ:

1 Lop10A23

2 Lop1026A.Pas

3 Database.In

Thế nào là hệ điều hành? Phân loại hệ điều hành, mỗi loại cho ví dụ minh hoạ

1 Tệp và thư mục

a Tệp (File)

- Khái niệm:

+ Còn được gọi là tập tin,

là một tập hợp các thông tin ghi trên bộ nhớ ngoài, tạo thành một đơn vị lưu trữ do hệ điều hành quản

lí Mỗi tệp có một tên gọi khác nhau

- Cách đặt tên tệp:

<Phần tên>.<Phần mở

rộng>

Người ta thường đặt tên tệp với phần tên phản ánh nội dung tệp, còn phần mở rộng phản ánh loại tệp

Trang 4

Windows: cả 6 ví dụ

trên

Hs trả lời: Có (hoặc

không)

- TL:

Ví dụ: Các tệp Word để

trong một thư mục, các

tệp Excel để trong một

thư mục

- Ví dụ:

C:\PASCAL\BAITAP\BT

1.PAS

Windows

Gv hỏi: Trong khi làm việc với máy tính đã bao giờ e

gặp trường hợp có tệp chỉ cho đọc mà không cho phép sửa chưà

Muốn thiết lập thuộc tính cho tệp ta chọn tệp đó nhấn chuột phải chọn Properties

Gv nên nhấn mạnh cho học sinh Chú ý:

H: Thư mục là gì?

- Để định vị tệp cần thiết, ta phải đưa ra chỉ dẫn gồm các tên thư mục theo chiều

đi từ thư mục gốc tới thư mục chứa tệp và sau cùng

là tên tệp, trong đó tên các thư mục và tên tệp phân cách nhau bởi kí tự “\”

Ví dụ: Gv gọi hs lên bảng trình bày ví dụ

- Để quản lý tệp một cách hiệu quả cần tổ chức các thông tin đó một cách khoa học Nói đúng hơn cần có

hệ thống quản lý tệp để tổ

* Các thuộc tính của tệp

(Nhấn chuột phải ? chọn Properties)

- Read Only: chỉ cho phép đọc mà không cho phép sửa

- Achive: Cho phép đọc

và ghi

- System: Tệp hệ thống

- Hiden: Tệp ẩn

b Thư mục

- Thư mục là một hình thức sắp xếp trên đĩa để lưu trữ từng nhóm các tệp

có liên quan với nhau

- Mỗi ổ đĩa trong máy được coi như một thư mục

và gọi là thư mục gốc

- Có thể tạo một thư mục khác trong thư mục gọi là thư mục con thư mục chứa thư mục con gọi là thư mục mẹ

- Đặt tên thư mục: Có thể trùng nhau nhưng phải ở các thư mục khác nhau

c Đường dẫn của thư mục, tệp

Đường dẫn:

- Đường dẫn: định vị trí của thư mục (tệp) ở trong máy

- Đường dẫn có dạng:

Ổ đĩa gốc:\ Thư mục con cấp1\ thư mục con cấp2\ \ tên thư mục (tên tệp tin) cần chỉ ra

2 Hệ thống quản lí tệp

Trang 5

Hs trả lời: Tạo, đổi tên,

xóa, sao chép, di chuyển,

xem nội dung,

-chức các tệp cung cấp cho

hệ điều hành đáp ứng yêu cầu của người sử dụng.

Gv hỏi: Hệ thống quản lí tệp cho phép ta thực hiện

các thao tác gì đối với tệp thư mục?

- Để phục vụ cho một số xử

lý trên như xem, sửa đổi, in hệ thống cho phép chỉ định chương trình xử lí tương ứng Ví dụ: kích hoạt đuôi tệp Doc thì khởi động Word

a Khái niệm

b Tác dụng của hệ thống quản lí tệp

c Đặc trưng của hệ thống quản lí tệp

- Đảm bảo tốc độ truy cập cao

- Độc lập giữa thông tin và phương tiện mang thông tin, giữa phương pháp lưu trữ và phương pháp xử lí

- Sử dụng bộ nhớ ngoài một cách hiệu quả

- Tổ chức bảo vệ thông tin Hạn chế ảnh hưởng của các lỗi kỹ thuật hoặc chương trình

III CỦNG CỐ

Cho cây thư mục sau

Hãy viết tên đường dẫn đầy đủ đến tệp 10A.DOC? Nếu ta tạo thêm 1 tệp có tên là 10A.DOC và một thư mục có tên là 10A.DOC là con của thư mục KHOI 10 có được không?

Truong THPT TO HIEU

KhOi 12

Khoi 11

Khoi 10

12A.Doc 12B.doc

11A.doc 11B.doc 10A.doc 10B.doc

Trang 6

Ngày 25/10/1008

Tiết 25

§12 GIAO TIẾP VỚI HỆ ĐIỀU HÀNH

I MỤC TIÊU

− Biết cách giao tiếp với hệ điều hành

− Biết các thao tác nạp và ra khỏi hệ thống, thực hiện một số thao tác cơ bản xử lí tệp

- Chào thầy cô

- Lớp trưởng báo cáo sĩ số

bài

Hs trả lời: Thao tác đầu

tiên cần làm là nhấn nút

nguồn khởi động máy

tính

- Hs nghe giảng

- Đặt vấn đề: Ở các bài trước chúng ta đã hiểu khái

niệm hệ điều hành, chức năng và các vấn đề có liên quan đến hệ điều hành Vậy

để có thể làm việc với hệ điều hành chúng ta phải thực hiện như thế nào?

:

Gv: Hệ thống sẽ lần lượt tìm chương trình khởi động trên các ổ, nếu không thấy trên ổ C, D nó sẽ tìm sang

ổ A và ổ CD

Gv hỏi: Khi bắt đầu làm việc với máy tính thao tác

đầu tiên ta cần làm là gì?

Gv: Đó chính là thao tác nạp hệ điều hành cho hệ thống.

Gv trình bày nội dung

Thế nào là hệ thống quản

lí tệp? Tác dụng và các đặc trưng của hệ thống quản lí tệp?

1 Nạp hệ điều hành

Nạp hệ điều hành cần đĩa khởi động - đĩa chứa các chương trình phục vụ cho việc nạp hệ điều hành (có thể là ổ cứng C hoặc D, có thể là đĩa CD)

∗ Phương pháp nạp hệ thống bằng cách bật

nút nguồn: Áp dụng

trong 2 trường hợp

 Lúc đầu làm việc, khi bật máy lần đầu

 Khi máy bị treo, hệ thống không chấp nhận tín hiệu từ bàn phím và trên máy không có nút Reset

∗ Phương pháp nạp hệ thống bằng cách nhấn nút Reset

Áp dụng trong trường hợp máy bị treo

∗ Phương pháp nạp hệ thống bằng cách nhấn

tổ hợp phím Ctrl + Alt + Del

Trang 7

Áp dụng khi đang thực hiện một chương trình nào

đó mà bị quẩn không thoát được song bàn phím chưa

bị phong tỏa.

III CỦNG CỐ

Nhắc lại các thao tác cách khởi động và tắt hệ thống

Trang 8

Ngày 30/10/2008

Tiết 26

§12 GIAO TIẾP VỚI HỆ ĐIỀU HÀNH (tt)

I MỤC TIÊU

- Biết cách giao tiếpp với hệ điều hành

- Biết các thao tác nạp và ra khỏi hệ thống, thực hiện một số thao tác cơ bản xử lí tệp

- Chào thầy cô

Hs trả lời: Người sử

dụng đưa ra các yêu cầu

cho máy tính xử lý, máy

tính có nhiệm vụ thông

báo cho người sử dụng

biết các bước thực hiện,

các lỗi gặp phải và kết

quả khi thực hiện chương

trình

- Theo dõi và tiếp thu

kiến thức

Gv hỏi: Sau khi đã nạp

được hệ điều hànhchúng ta

sẽ trực tiếp làm việc với hệ điều hành đó Vậy người sử dụng sẽ giao tiếp với nó như thế nào?

- Gv giải thích thêm: mỗi cách giao tiếp có một ưu khuyết điểm khác nhau

Ví dụ: Khi chúng ta nhấn chuột phải ra vùng trống của màn hình Desktop thi

sẽ có một menu thả xuống, chúng ta lựa chọn một lệnh nào đó

- Tuy nhiên mỗi loại có các hạn chế khác nhau: Sử dụng lệnh: người dùng phải nhớ nhiều câu lệnh và thao tác nhiều trên bàn phím

- GV nhấn mạnh: Nói chung dùng bảng chọn dễ dàng hơn và dễ hoàn thiện

kỹ năng khai thác hệ thống

Trình bày các cách nạp hệ điều hành mà em đã học?

2 Cách làm việc với hệ điều hành

Có 2 cách để người sử dụng đưa ra y?u cầu hay thông tin cho hệ thống:

∗ Sử dụng bàn phím (câu lệnh)

∗ Sử dụng chuột (bảng chọn)

III CỦNG CỐ

− Nạp hệ điều hành: Đĩa khởi động - Đĩa chứa các chương trình phục vụ việc nạp

hệ điều hành

Trang 9

Ngày 12/11/2008

Tiết 27

§12 GIAO TIẾP VỚI HỆ ĐIỀU HÀNH(tt)

I MỤC TIÊU

- Biết cách giao tiếp với hệ điều hành

- Biết các thao tác nạp và ra khỏi hệ thống, thực hiện một số thao tác cơ bản xử lí tệp

- Chào thầy cô

bài

- Kết thúc phiên làm việc với Word, người dùng phải thiết lập chế độ ra khỏi hệ thống để hệ điều hành dọn dẹp các tệp trung gian, lưu các tham số cần thiết, ngắt kết nối mạng, .Những công việc đó là hết sức cần thiết để tránh mất mát tài nguyên và chuẩn bị cho phiên làm việc tiếp được thuận tiện hơn.

- GV trình bày về các chế

độ ra khỏi hệ thống

Gv: Chế độ Hibernate chỉ

xuất hiện khi kích hoạt chế

độ này trong hệ thống -Thông thường người sử

dụng chọn chế độ Shut down Khi đó mọi thông

tin đã được lưu lại Chúng

ta có thể yên tâm không sợ mất dữ liệu Các chế độ còn lại đều không an toàn

Thế nào là hệ điều hành? Phân loại hệ điều hành, mỗi loại cho ví dụ minh hoạ

3 Ra khỏi hệ thống

Một số hệ điều hành hiện nay có các chế độ chính để

ra khỏi hệ thống:

- Tắt máy (Shut down hoặc Turn off)

- Tạm ngừng (Stand by)

- Ngủ đông (Hibernate)

III CỦNG CỐ

Các cách ra khỏi hệ thống

Trang 10

Ngày 12/11/2008

Tiết 28

BÀI TẬP

I MỤC TIÊU

- Hệ thống lại các kiến thức đã học

- Chào thầy cô

- Hs trả lời

- Quy tắc hs trả lời

- 3 tên tệp đúng:

• Lớp 1030

• Problem Inp

• Pascal.Pas

- 3 tên tệp sai:

• Lop10A

• Windows2000.m

p3

• 123*aaa

- Không thể lưu 2 tệp với

các tên Bao_cao.txt và

BAO_CAO.TXT trong

cùng một thư mục Vì tên

tệp không phân biệt chữ

hoa và chữ thường nên 2

tên trên giống nhau

- Tên tệp trong câu B và

E sai vì chứa kí tự / và

kí tự *

- Các tệp còn lại là đúng

C:\Downloads\luu\

Kiểm tra bài cũ

Trong khi dạy gv kết hợp kiểm tra bài cũ và cho điểm

- Vớ mỗi bài, GV gọi 1 HS trả lời Câu 1: Các chức năngchính của hệ điều hành?

Câu 2: Phân biệt các loại

hệ điều hành?

Câu 3: Quy tắt đặt tên

tệp trong Windows? Nêu 3 tên tệp đúng và 3 tên tệp sai trong Windows?

Sai vì kết thúc bắng dấu

"."

Sai vì trong tên tệp chứa dấu "?"

Sai vì trong tên tệp chứa kí

tự *

Câu 4: Có thể lưu hai tệp với các tên Bao_cao.txt và BAO_CAO.TXT trong cùng một thư mục được hay không? Giải thích?

Câu 5: Trong hệ điều hành Windows, tên tệp

nào sau đây là hợp lệ? A> X.Pas.P B> U/I.DOC C> HUT.TXT-BMP

D>A.A-C.D E>HY*O.D F>H T H.DOC

Câu 6: Cho cây thư mục

dưới hãy chỉ ra đường dẫn

Trang 11

C:\Downloads\

EmHocToan.zip

happybirthday.mp3, EmHocToan.zip,

Cây thư mục

Trang 12

Ngày 15/11/2008

Tiết 29

BÀI TẬP VÀ BÀI THỰC HÀNH 3:

LÀM QUEN VỚI HỆ ĐIỀU HÀNH

I MỤC TIÊU

- Thực hiện các thao tác vào/ ra hệ thống

- Thực hành các thao tác cơ bản với chuột, bàn phím

- Làm quen với các ổ đĩa, cổng USB

TG Hoạt động học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi bảng

- Chào thầy cô

số

bài

- Nhập tên và mật

khẩu vào ô tương

ứng rồi nhấn phím

Enter hoặc nháy

chuột lên nút Ok để

đăng nhập hệ thống

- Nháy đúp chuột lên

một số biểu tượng ở

màn hình nền

- Di chuyển chuột

- Nháy chuột

- Nháy nút phải chuột

- Nháy đúp chuột

- Kéo thả chuột

− Phím kí tự/ số,

nhóm phím số bên

phải

− Phím chức năng

như: F1, F2,

− Phím điều khiển:

Enter, Shift, Alt,

− Phím xóa: Delete,

Backspace

− Phím di chuyển:

các phím mũi tên,

Home, End,

− Quan sát ổ đĩa

mềm, ổ đĩa CD,

− Nhận biết cổng

USB và các thiết bị

sử dụng cổng USB

Ổn định lớp

- GV chỉ cho HS cách đăng nhập hệ thống và ra khỏi hệ thống

Gv cho hs quan sát các thiết bị

1 Vào ra hệ thống

a Đăng nhập hệ thống

Người dùng thường có một tài khoản (Account) gồm t?n (User name) và mật khẩu (Password) để đăng nhập vào

hệ thống Màn hình đăng nhập

b Ra khỏi hệ thống

Thực hiện theo các bước sau:

2 Thao tác với chuột

Nắm vững các thao tác với chuột sẽ giúp làm việc với máy tính hiệu quả hơn Các thao tác với chuột gồm:

3 Bàn phím

Nhận biết một số loại phím

4 Ổ đĩa và cổng USB

Trang 13

như thiết bị nhớ

flash, chuột, máy

in,

Màn hình đăng nhập

Ra khỏi hệ thống

Trang 14

Ngày 15112008

Tiết 30

BÀI TẬP VÀ THỰC HÀNH 4:

GIAO GIAO TIẾP VỚI HỆ ĐIỀU HÀNH WINDOWS

I MỤC TIÊU

Làm quen với các thao tác cơ bản trong giao tiếp với Windows 2000, Windows

XP, như thao tác với cửa sổ, biểu tượng, bảng chọn

TG Hoạt động học sinh Hoạt động của giáo viên Ghi bảng

- Chào thầy cô

- Hs kiểm tra máy

- Nhận biết các đối tượng

trên màn hình nền:

- Nháy chuột lên nút Star

để mở bảng chọn Start

Cách 1: Dùng các nút điều

khiển cửa sổ ở góc trên,

bên phải cửa sổ để thu gọn,

phóng to, trở về kích thước

ban đầu hoặc đóng cửa sổ

Cách 2: Dùng chuột để

thay đổi kích thước cửa sổ,

thực hiện như sau:

- Chọn: nháy chuột vào

biểu tượng

- Kích họat: nháy đúp

chuột vào biểu tượng

- Thay đổi tên (nếu đươc):

- GV giới thiệu các thành phần của màn hình làm việc và các thao tác trong HĐH Win

- Nhận biết một số thành phần chính như thanh tiêu

đề, thanh bảng chọn, thanh công cụ, thanh trạng thái, thanh cuộn, nút điều khiển,

- Di chuyển cửa sổ bằng cách đưa con trỏ lên thanh tiêu đề của cửa sổ và kéo thả đến vị trí mong muốn

Một số thao tác với biểu tượng:

1 Màn hình nền (Desktop)

2 Nút Start

- Bảng chọn Start: chứa danh mục các chương trình hoặc nhóm chương trình đã được cài đặt trong hệ thống

và những công việc thường dùng khác

- Thanh công việc

Taskbar: chứa nút Start, các chương

trình đang họat động

3 Cửa sổ

a Thay đổi kích thước cửa sổ

b Di chuyển cửa sổ

4 Biểu tượng

Định dạng
Số trang	19
Dung lượng	2,6 MB