Kiến thức: H/S mô tả đợc 1 hiện tợng hoặc một thí nghiệm chứng tỏ vật bị nhiễm điện do cọ xát, nêu đợc hai biểu hiện của các vật đã nhiễm điện là hút các vật kháchoặc làm sáng bút thử đi
Trang 1Nguyễn Thị Quang
Ngày Soạn: 30/12/2010 Ch ơng III: điện học
Mục tiêu
1 Kiến thức: Giúp học sinh biết đợc có mấy loại điện tích, những điện tích loại nào
thì hút nhau, đẩy nhau Dòng điện là gì, dòng điện có tác dụng gì Cách đo cờng độdòng điện trong mạch mắc nối tiếp, mạch điện mắc song song và làm thế nào để sửdụng điện an toàn
2 Kỹ năng: Mắc sơ đồ mạch điện, vẽ sơ đồ mạch điện, đo cờng độ dòng điện trong
mạch mắc nối tiếp, mạch điện mắc song song
3 Thái độ: Nghiêm túc, cẩn thận và trung thực
Tiết 19:
A
Mục tiêu bài dạy:
1 Kiến thức: H/S mô tả đợc 1 hiện tợng hoặc một thí nghiệm chứng tỏ vật bị nhiễm
điện do cọ xát, nêu đợc hai biểu hiện của các vật đã nhiễm điện là hút các vật kháchoặc làm sáng bút thử điện
2 Kỹ năng: Giải thích đợc một số hiện tợng nhiễm điện do cọ xát trong thực tế ( chỉ
ra các vật nào cọ xát với nhau và biểu hiện của sự nhiễm điện )
3 Thái độ: Có ý thức tìm hiểu các hiện tợng vật lý.
B chuẩn bị:
Đối với mỗi nhóm học sinh :
- 1 thớc nhựa dẹt , 1 thanh thuỷ tinh
- 1 mảnh ni lông (pôliêtilen) màu trắng đục ( thờng dùng làm túi đựng hàng) kích
Trang 2nhựa dẹt, mảnh li nông, thanh thuỷ
tinh, mảnh phim nhựa lại gần mảnh
giấy viết, vụn linông, quả cầu nhựa
xốp để kiểm tra và thấy rằng không
có hiện tợng nào xảy ra
sát thanh thuỷ tinh, mảnh linông ,
mảnh phim nhựa và ghi kết quả quan
sát vào bảng
HS thảo luận, lựa chọn cụm từ thích
hợp điền vào chỗ trống của kết luận
trong bút bi, hoặc cầm trực tiếp bóng
đèn của bútđể tiến hành thí nghiệm
Nội dung ghi bảng
I vật nhiễm điện :
1 Thí nghiệm
a/ Thí nghiệm 1 : b/ Thí nghiệm 2 : Các vật Vụn giấy
viết
Vụn
li nông
Quả cầu nhựa xốp
Thớc nhựa
T thuỷ tinh Mảnh phim nhựa
*.Kết luận 1 : Nhiều vật sau khi cọ sát ( có khả
- Thông báo một trong các cánh làm nhiễm điện các vật là Sự nhiễm điện do cọ sát“ ”
- Các em đã thấy hiện tợng gì, khi ta cởi áo ngoài bằng len, dạ hay sợi tổng hợp vào những ngày thời tiết khô ráo, dặc biệt là khi hanh khô ?
Vật bị
cọ sát
Trang 3Nguyễn Thị Quang
+ Nếu thời tiết hanh khô, bóng đèn bút
thử điện thờng loé sáng trong thời gian
ngắn, cần phải quan sát kĩ và nên làm
lại với vài lần cọ xát
+ Dùng bút thử điện thông mạnh thì
đèn bóng thử này sáng lên rất rõ)
(?) Hãy điền vào chỗ trống để hoàn
thành câu kết luận 2
- Lu ý HS từ mới: “ Vật nhiễm điện”, “
Vật bị nhiễm điện”, “ Vật mang điện
tích “ đều có cùng một nghĩa
các nhóm thảo luận lần lợt trả lời câu
hỏi C1, C2, C3.
II Vận dụng C1: Khi trải đầu bằng lợc nhựa, lợc nhựa và
tóc xát vào nhau cả lợc nhựa và tóc đều bịnhiễm điện Do đó tóc bị lợc hút kéo thẳng
ra.
C 2: Khi thổi bụi trên mặt bàn, luồng gió
thổi làm bụi bay đi Cánh quạt điện khi quay
cọ sát với không khí và bị nhiễm điện, vì thếcánh quạt hút các hạt bụi có trong không khí
ỏ gần đó Mép cánh quạt chém vào khôngkhí đợc cọ xát mạnh nhất và bụi bám ở mépcánh quạt nhiều nhất
C 3: Khi lau chùi gơng soi, kính cửa sổ hay
màn ti vi bằng khăn bông khô, chúng bị cọsát và bị nhiễm điện Vì thế chúng hút cácbụi vải
IV Củng cố: Có thể làm nhiễm điện vật bằng cách nào? Vật bị nhiễm điện có khả
Trang 4- 1 bút chì vỏ gỗ hoặc đũa nhựa +1 kẹp nhựa.
- 2 thanh nhựa sẫm màu giống nhau dài 20cm , tiết diện tròn , có lỗ ở giữa để đặtvào trục quay +1 mũi nhọn đặt thẳng đứng trên đế nhựa
- 1 mảnh len hoặc dạ cỡ 15cm*15cm, 1 mảnh lụa cỡ 15cm*15cm
1 thanh thuỷ tinh ( tốt nhất là thuỷ tinh hữu cơ )(5mm x 10mm x 200mm)
II Kiểm tra bài cũ:
?Có thể làm nhiễm điện vật bằng cách nào ?Vật bị nhiễm điện có khả năng gì ?
III Bài mới:
- Ta đã biết một vật bị nhiễm điện ( mang điện tích) có khả năng hút các vật khác Nếu hai vật đều bị nhiễm điện thì chúng hút nhau hay đẩy nhau ?
- Ta tiếp tục nghiên cứu về vật bị nhiễm điện để trả lời câu hỏi trên Đó là nội dung
bài học hôm nay: Hai loại điện tích” ”
Trang 5Nguyễn Thị Quang
Hoạt động của thầy và trò
- HS đọc TN1(tr.50), tìm hiểu các dụng cụ cần
thiết và cách tiến hành TN
- HS chuẩn bị TN1 theo nhóm
- GV HD các nhóm tiến hành TN
- đại diện các nhóm trả lời các câu hỏi:
?: Hiện tợng ban đầu giữa 2 mảnh nilon
?: Hiện tợng xảy ra khi 2 mảnh nilon bị nhiễm
điện
- Giáo viên nhận xét kết quả của các nhóm, giải
thích cho HS trờng hợp có phần mảnh nilông
hút nhau là do 1 trong hai phần mảnh nilông đó
cha đợc nhiễm điện thì hiện tợng xảy ra là do
phần mảnh nilông kia bị nhiễm điện hút (nếu
có nhóm có hiện tợng đó xảy ra)
? Hai mảnh nilông khi cùng cọ xát vào mảnh
len thì nó sẽ nhiễm điện giống nhau hay khác
- GV thông báo ngời ta đã tiến hành nhiều TN
khác nhau và đều rút ra nhận xét nh vậy HS
ghi vở nhận xét
ĐVĐ; Hai vật nhiễm điện khác nhau Chúng ta
cùng tiến hành thí nghiệm để kiểm tra điều này.
Lu ý HS tiến hành theo các bớc sau :
+ Đặt đũa nhựa cha nhiễm điện lên mũi nhọn,
đa thanh thuỷ tinh cha nhiễm điện lại gần nhau
xem có tơng tác với nhau không ?
+ Cọ xát thanh thuỷ tinh với lụa, đa lại gần đũa
nội dung ghi bảng
I Hai loại điện tích:
+Trớc khi cọ xát: 2 mảnhnilông không có hiện tợng gì.+ sau khi cọ xát: 2 mảnhnilông đẩy nhau
hai vật giống nhau cùng là nilông cùng cọ xát vào một vật do đó hai mảnh nilông phải nhiễm điện giống nhau.
Hai thanh nhựa cùng cọ xátvào mảnh vải khô : đẩy nhau
Nhận xét: Hai vật giống
nhau, đợc cọ xát nh nhau thìmang điện tích cùng loại vàkhi đợc đặt gần nhau thìchúng đẩy nhau
+ Đũa nhựa, thanh thuỷ tinhcha nhiễm điện : cha có hiệntợng gì (cha tơng tác vớinhau)
+ Thanh thuỷ tinh nhiễm điệnlại gần thớc nhựa :
Thanh thuỷ tinh hút thớc
Trang 6Nguyễn Thị Quang
nhọn, thanh thuỷ tinh với mảnh lụa, đa lại gần
quan xát hiện tợng xảy ra (có thể cọ thanh nhựa
và thanh thuỷ tinh với cùng một mảnh dạ nếu
không có mảnh lụa)
HS nhận xét
Thanh nhựa sẫm màu và thanh thuỷ tinh cọ xát
thì chúng hút nhau do chúng mang điện tích
khác loại.
Thanh thuỷ tinh và thớc nhựa nhiễm điện khác
loại vì nếu nhiễm điện cùng loại nó phải đẩy
nhau.
- Tại sao em lại cho rằng thanh thuỷ tinh và
thanh nhựa nhiễm điện khác loại ?
- GV thông báo qui ớc về điện tích
- HS nhớ qui ớc về điện tích ngay tại lớp,
+ Nhiễm điện cả thanh thuỷtinh và thớc nhựa : Thanhthuỷ tinh hút thớc nhựa mạnhhơn
+ 1 vật nhiễm điện có thể hútvật khác không nhiễm điện :hút yếu
+ 2 vật nhiễm điện khác loạihút nhau mạnh hơn
Nhận xét: SGK
*Kết luận: Có hai loại điện
tích Các vật mang điện tíchcùng loại thì đẩy nhau, mang
điện tích khác loại thì hútnhau
- Có hai loại điện tích: Điệntích dơng (+) và điện tích âm(-)
vận dụng hoàn thành câu hỏi c1
Thảo luận cả lớp, sau đó yêu cầu HS ghi vào vở
-GVđa tranh vẽ mô hình đơn giản của n/tử
H18.4 trên màn hình HS đọc phần II( SGK tr51
N/tử có kích thớc vô cùng nhỏ bé, nếu xếp sát
nhau thành một hàng dài 1mm có khoảng 10
triệu nguyên tử.- vận dụng trả lời c2, c3, c4
HS trả lời câu hỏi c2, c3, c4
IV Củng cố: Qua bài học này các em biết thêm đợc những điều gì?
V Hớng dẫn học ở nhà: Học thuộc ghi nhớ, đọc mục “có thể em cha biết”.Vận dụng
làm các bài tập 18.1 đến 18.7 SBT, 7A1,2 làm 18.4- 18.12/39,40
E/ Rút kinh nghiệm
………
Trang 7Nguyễn Thị Quang
Ngày soạn:10/012011.
Tiết 21: Bài 19: dòng điện - nguồn điện
A/ Mục tiêu bài dạy:
1- Kiến thức: - Mô tả một TN tạo ra dòng điện, nhận biết dòng điện thông qua các
biểu hiện cụ thể nh đèn bút thử điện sáng, đèn pin sáng, quạt quay, nêu đợc dòng điện
là dòng các điện tích dịch chuyển có hớng
- Nêu đợc tác dụng chung của các nguồn điện là tạo ra dòng điện và nhận biết cácnguồn điện thờng dùng với hai cực của chúng và kể tên đợc các nguồn điện thôngdụng, nhận biết đợc cực dơng và cực âm của các nguồn điện qua các kí hiệu(+), (-) cóghi trên nguồn điện
2- Kỹ năng: - Mắc mmột mạch điện kín gồm pin, bóng đèn pin, công tắc và dây nối 3- Thái độ: - Trung thực, hợp tác trong hoạt động nhóm Có ý thức thực hiện an toàn
khi sử dụng điện
B/ Chuẩn bị của GV và HS:
+ Cả lớp: Máy chiếu, 1 ắc qui
+ Mỗi nhóm: - Một số loại pin thật (mỗi loại 1 chiếc)
- Một mảnh tôn ( 80mm x 80mm), 1 mảnh nhựa (130mm x 180mm), 1 mảnh len
- Một bút thử điện thông mạch(hoặc bóng đèn nêon của bút thử điện)
- Một bóng đèn pin có đế đèn, 1 công tắc, 5 đoạn dây nối có vỏ cách điện
phát hiện: Dây tóc đèn bị đứt, đui đèn không tiếp xúc với đế, dây điện bị đứtngầm, pin hết điện, công tắc tiếp xúc không tốt
II) Kiểm tra bài cũ:
- Có mấy loại điện tích? Nêu sự tơng tác giữa các vật mang điện tích?
- Thế nào là vật mang đt dơng, thế nào là vật mang điện tích âm?BT 18.3(SBT )
- Nêu ích lợi và thuận tiện khi sử dụng điện?
Trang 8Nguyễn Thị Quang
và dòng nớc, tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống
trong câu c1
- trả lời C2 : Làm TN 19.1c) kiểm tra lại khi bút
thử điện ngừng sáng, làm thế nào để đèn lại
sáng ? - GV thông báo dòng điện là gì ?
? HS nêu dấu hiệu nhận biết có dòng điện chạy
qua các thiết bị điện
Trong thực tế có thể ta cắm dây cắm nối từ ổ điện
đến thiết bị dùng điện nhng không có dòng điện
chạy qua các thiết bị điện (không nhận thấy dấu
hiệu có dòng điện chạy qua) thì không đợc tự sửa
chữa nếu cha ngắt nguồn và cha biết cách sử
dụng để đảm bảo an toàn về điện.
- GV thông báo tác dụng của nguồn điện, nguồn
điện có 2 cực là cực dơng(+), cực âm(-)
- HS nêu ví dụ về các nguồn điện trong thực
tế: Các loại pin, ắc qui, đinamô ở xe đạp, ổ
lấy điện trong gia đình, máy phát điện….
? chỉ cực dơng cực âm của pin, ắc qui
Mắc mạch điện đơn giản gồm pin, bóng đèn pin,
công tắc và dây nối (phát hiện chỗ mạch hở, khắc
HS nêu đợc cách kiểm tra, phát hiện chỗ hở mạch
chung cho toàn mạch điện rồi điền vào bảng
h-II Nguồn điện:
1, Các nguồn điện thờng dùng
- Nguồn điện có khả năng cungcấp dòng điện để các dụng cụ
mạch hở
Cách khắcphục1- Dây tóc
đèn bị đứt
Thay bóng
đèn khác(dây tóc không đứt)2- Đui đèn
t/xúc khôngtốt
Vặn lại đui
đèn
3- Các đầudây t/x khôngtốt
Vặn lại cácchốt nối
4- Dâyđứtngầm
Nối lại dâyhoặc thay dâykhác
5-Pin cũ (hết
điện)
Thay pin mới
Trang 9Nguyễn Thị Quang
IV)Củng cố:
H/s thảo luận các câu hỏi C4, C5, C6 và làm BT 19.1 (tr41 SBT)
- GV thông báo đó là những điều các em cần ghi nhớ trong bài học hôm nay
-Dòng điện trong kim loại
A/ Mục tiêu bài dạy:
1- Kiến thức:
- H/S nhận biết đợc vật liệu dẫn điện là vật liệu cho dòng điện đi qua, vật liệu cách
điện là vật liệu không cho dòng điện đi qua
- H/S kể tên đợc một số vật dẫn điện và vật cách điện thờng dùng
- H/S nêu đợc dòng điện trong kl là dòng các êlectrôn tự do dịch chuyển có hớng
Trang 10Nguyễn Thị Quang
7 A1: 7 A3:
7 A2 7 A4:
2) Kiểm tra bài cũ:
- Thế nào gọi là dòng điện? Cho ví dụ?
- Kể tên một số nguồn điện?
3) Bài mới:
- Ta đã biết thế nào là dòng điện; thế nào là nguồn điện.
- Ta tiếp tục nghiên cứu về điện? Thế nào là chất dẫn điện? Thế nào là chất cách
điện? Đó là nội dung bài học hôm nay: Chất dẫn điện và chất cách điện - Dòng điện“
trong kim loại”
Hoạt động của thầy và trò
HS đọc mục I(tr55 SGK) trả lời:
sẵn, ghi kết quả vào bảng(SGK)
- Y/c HS trả lời câu hỏi C2, C3
C2: Hãy kể tên để làm vật dẫn điện và 3
vật liệu thờng dùng
Nội dung ghi bảng
I chất dẫn điện và chất cách điện
+ Chất dẫn điện là chất cho dòng điện điqua…
+ Chất cách điện là chất không cho dòng
điện đi qua…
+Bộ phận dẫn điện là - Dây tóc; dây trục;lõi dây
+Bộ phận cách điện là - Thuỷ tinh; đui dèn;
vỏ nhựa của dây
C2, C3 3
- đồng; thép; nhôm;
- vật liệu thờng dùng để làm vật cách
điện.là nhựa; cao su; thuỷ tinh;
- GV thông báo : Các kim loại là các
chất dẫn điện Kim loại cũng đợc cấu tạo
từ các nguyên tử Y/c HS trả lời câu hỏi
C4 :
- GV y/c HS đọc phần II.1.b) + quan
sát h20.3 nhận biết êlectrôn tự do,
trả lời câu hỏi C5
- HS quan sát h20.4 trả lời câu hỏi
II. dòng điện trong kim loại
Trang 11- Các êlectrôn tự do trong kim loại dịch
chuyển có hớng tạo thành dòng điện chạy
qua nó
III Vận dụng :
C7, Ruột bút chì là vật dẫn điệnC8: Nhựa là vật liệu cách điện đợc sử dụngnhiều nhất
C9: Trong dây nhựa không có các êlectrôn
tự do
4) Củng cố
- Thế nào là chất dẫn điện? Cho ví dụ?
- Thế nào là chất cách điện? Cho ví dụ?
- Dòng điện trong kim loại là dòng các hạt nào?
- GV Y/c HS đọc ghi nhớ, ghi vào vở
.5) H ớng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Làm bài tập 20.1 đến 20.8, lớp 7 A1,2 làm từ bài 20.4 đến 20.16/45,46,47 SBT
- Đọc trớc và chuẩn bị bài 21 SGK Tr 58 “Sơ đồ mạch điện - Chiều dòng điện”.E/ Rút kinh nghiệm:
………
………
…………
Trang 12
Nguyễn Thị Quang
Ngày soạn: 24/01/2011
Tiết 23- Bài 21: sơ đồ mạch điện - chiều dòng điện
A/ Mục tiêu bài dạy:
1- Kiến thức: - Nêu đợc qui ớc về chiều dòng điện.
2- Kỹ năng:
Vẽ đợc sơ đồ của mạch điện đơn giản đã đợc mắc sẵn bằng các kí hiệu đã qui ớc Mắc đợc mạch điện đơn giản theo sơ đồ đã cho
Chỉ đợc chiều dòng điện trong sơ đồ
- biểu diễn đợc bằng mũi tên chiều dòng điện chạy trong sơ đồ mạch điện
II) Kiểm tra bài cũ
- Thế nào gọi là chất dẫn điện? Cho ví dụ?
- Thế nào gọi là chất cách điện? Cho ví dụ?
III) Bài mới
- Trong thực tế các thợ điện căn cứ vào đâu để có thể mắc các mạch điện đúng nh yêu cầu cần có? Họ phải căn cứ vào sơ đồ mạch điện, trong đó sử dụng một số kí hiệu để biểu diễn các bộ phận của mạch Bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu cách sử dụng kí hiệu để vẽ sơ đồ mạch điện đơn giản.
Hoạt động của thầyvà trò
- GV treo bảng ký hiệu một số bộ
phận của mạch điện HS quan sát,
tìm hiểu, ghi nhớ Lu ý giới thiệu kĩ
cách kí hiệu nguồn điện
- sử dụng kí hiệu vẽ sơ đồ mạch điện
Trang 13Nguyễn Thị Quang
điện h19.3 với vị trí các bộ phận
trong sơ đồ đợc thay đổi khác đi
- Y/c HS mắc mạch điện theo sơ đồ
đó, kiểm tra và đóng mạch để đảm
bảo đèn sáng
- GV kiểm tra, nhắc nhở những thao
tác mắc sai của HS
+
HS đọc thông báo mục II trả lời câu hỏi: Nêu qui ớc chiều dòng điện? GV giới thiệu cách biểu diễn chiều dòng điện trên sơ đồ - HS dùng mũi tên biểu diễn chiều dòng điện trong các sơ đồ mạch điện C4 - HS so sánh chiều qui ớc của dòng điện với chiều dịch chuyển có hớng của các êlectrôn tự do trong dây dẫn kim loại(C4) Hớng dẫn HS thảo luận kết quả câu hỏi C5 II chiều dòng điện *Qui ớc về chiều của dòng điện: Chiều dòng điện là chiều từ cực dơng qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện. Chiều chuyển dịch có hớng của các êlectrôn tự do trong kim loại có chiều ng-ợc với chiều qui ớc của dòng điện III Vận dụng: - các nhóm tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của chiếc đèn pin dạng ống tròn thờng dùng(C6) C6 IV) Củng cố : HS nhắc lại chiều dòng điện theo qui ớc HS đọc ghi nhớ, ghi vào vở V) Hớng dẫn học ở nhà: - Vẽ ký hiệu một số bộ phận của mạch điện? - Học bài và làm bài tập 21.1 đến 21.7, lớp 7 A1,2 làm từ bài 21.2 đến 21.8 SBT/48,49 - Đọc trớc và chuẩn bị bài 22 SGK Tr 60 “Tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện” E/ Rút kinh nghiệm
Trang 14
Nguyễn Thị Quang
Ngày soạn : 16/02/2011
tác dụng phát sáng của dòng điện A/ Mục tiêu bài dạy:
1- Kiến thức:
- H/S nêu đợc dòng điện có tác dụng nhiệt và biểu hiện của tác dụng này Lấy đợc ví
dụ cụ thể về tác dụng nhiệt của dòng điện
- Nêu đợc tác dụng phát sáng của dòng điện
- Nêu đợc ứng dụng của tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện trong thựctế
Câu 2: Quan sát dới gầm các ô tô chở xăng bao giờ cũng thấy có một dây xích sắt.
Một đầu của dây xích này đợc nối với vỏ thùng chứa xăng, đầu kia đợc thả kéo lê trênmặt đờng Hãy cho biết dây xích này đợc sử dụng nh thế để làm gì? Tại sao?
Câu 2: ( lớp 7A1,2)Nêu bản chất dòng điện trong kim loại? Nêu qui ớc về chiều của
dòng điện Tại sao chiếc đi na mô ở xe đạp chỉ có một dây nối từ đi na mô tới bóng
đèn mà đèn vẫn sáng Vẽ sơ đồ mạch điện của chiếc đi na mô xe đạp
Đáp án và biểu điểm
Câu 1: 6 điểm
a/ Nêu đợc Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hớng: (2 điểm)
b/ Nêu đợc các cách kiểm tra: (2 điểm)- Khắc phục (2 điểm) Mỗi ý 0,5 điểm
Câu 2: 4 điểm Giải thích đợc
Trang 15Nguyễn Thị Quang
- Dùng dây xích sắt để tránh xảy ra cháy, nổ xăng (1 điểm)
- vì khi ô tô chạy, xe cọ sát mạnh với không khí, làm nhiễm điện những phần khácnhau của ô tô Nếu bị nhiễm điện mạnh, giữa các phần này phát sinh tia lửa điện gâycháy nổ xăng (1,5 điểm)
- Nhờ dây xích sắt là vật dẫn điện, các điện tích từ ô tô dịch chuyển qua nó xuống đất,loại trừ sự nhiễm điện mạnh (1,5 điểm)
- Nêu bản chất dòng điện trong kim loại (1,5 điểm)
- Nêu qui ớc về chiều của dòng điện (1,5 điểm)
- Vì dây thứ hai chính là khung xe đạp ( khung bằng sắt là chất dẫn điện) nối cực thứhai của đinamô( vỏ của đinamô) với đầu thứ hai của đèn (2 điểm)
- Vẽ đúng sơ đồ (1 điểm)
III) Bài mới:
Căn cứ vào đâu để biết có dòng điện chạy trong mạch? Ta có thể quan sát các tác dụng do dòng điện gây ra để nhận biết sự tồn tại của nó, vậy các tác dụng đó là gì? bài học hôm nay chúng ta lần lợt đi tìm hiểu các tác dụng đó.
Trang 16Nguyễn Thị Quang
IV) Củng cố : HS đọc phần ghi nhớ trong SGK
Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng
Lắp mạch điện theo sơ đồ bên H 22.1., trả
lời câu C2:
- ĐVĐ: Dây tóc bóng đèn nóng lên khi có
dòng điện chạy qua Với một dây sắt, khi
có dòng điện chạy qua có nóng lên
không? Muốn trả lời câu hỏi đó theo em,
ta sẽ tiến hành TN nh thế nào?
- HS nêu các phơng ánTN
- GV đa ra phơng án: Dùng giấy lau tay để
lên dây
- GV làm TN HS quan sát, nêu kết quả
*Lu ý: Khi đóng công tắc vài giây, thấy
giấy cháy rơi xuống hoặc cháy thành vệt
đen trên giấy thì ngắt công tắc ngay tránh
h hại ắc qui
Các vật nóng tới 500 0 C thì bắt đầu phát
ánh sáng nhìn thấy.
- HS rút ra kết luận Trả lời câu hỏi C4
- Ta nói dòng điện có tác dụng nhiệt
HS quan sát bóng đèn của bút thử điện
+h22.3, trả lời câu C5
C5: - Cắm đầu bút thử điện vào ổ điện
(cho bóng đèn sáng),
C6: Quan sát bút thử điện khi phát sáng:
Đèn sáng do hai đầu dây nóng sáng hay
- HS quan sát đèn LED+h22.4, đọc mục
II.2.a,b thực hiện mắc đèn vào mạch điện
theo hớng dẫn, trả lời câu hỏi C7
- HS hoàn thành kết luận Ghi vào vở
Hớng dẫn HS trả lời câu hỏi C8, C9
I.Tác dụng nhiệt C1+ Đèn điện dây tóc, bàn là, bếp
là 33700C
*Kết luận: Khi có dòng điện chạy qua,
các vật dẫn bị nóng lên.
Dòng điện chạy qua dây tóc bóng đèn
làm dây tóc nóng tới nhiệt độ cao và
*Kết luận : Dòng điện chạy qua chất
khí trong bóng đèn của bút thử điện
làm chất khí này phát sáng.
2 Đèn điốt phát quang:
+ Khi cực dơng của pin nối với bảnkim loại nhỏ thì đèn LED mới sáng
*Kết luận : Đèn điốt phát quang chỉ
cho dòng điện đi qua theo một chiều
Trang 17Nguyễn Thị Quang
V) H ớng dẫn học ở nhà:
- Học thuộc phần ghi nhớ
- Làm bài tập 22.1 đến 22.8, lớp 7A 1,2 làm đến bài 23.12SBT tr51, 52)
Đọc trớc và chuẩn bị bài 23 SGK Tr 63 “Tác dụng từ, tác dụng hoá học và tác dụng sinh lý của dòng điện”
E/ Rút kinh nghiệm
Kết quả bài kiểm tra Lớp 7A1 Lớp 7A2 Lớp 7A3 Lớp 7A4 Lớp 7A5 điểm Trên tb điểm dới tb Ngày soạn: 22/02/2011 Tiết 25: Bài 23: tác dụng từ, tác dụng hoá học và Tác dụng sinh lý của dòng điện A/ Mục tiêu bài dạy: 1- Kiến thức: - H/S nêu đợc dòng điện có tác dụng từ, tác dụng hoá học, tác dụng sinh lý và biểu hiện của tác dụng này Lấy đợc ví dụ cụ thể về tác dụng trên của dòng điện 2- Kỹ năng: - Mắc mạch điện đơn giản thực hiện thí nghiệm 3- Thái độ:- Nêu đợc ứng dụng của tác dụng từ, tác dụng hoá học, tác dụng sinh lý của dòng điện trong thực tế B/ Chuẩn bị: GV: 6 giá lắp pin, 6 công tắc, 6 bóng đèn, 24 dây nối có vỏ bọc, 1 bình điện phân, 6 chuông điện, 1kim nam châm, 1 nam châm thẳng, 1 bóng đèn, dung dịch CuSO4 HS: một vài vật nhỏ bằng sắt, thép chuẩn bị bài cũ Đọc trớc bài 23
C/ Ph ơng pháp:
Quan sát, vấn đáp trực quan, thực nghiệm, hợp tác nhóm nhỏ
D/ Tiến trình:
I)
ổ n định lớp : 7 A1
7 A2 7 A4:
7 A3 7 A5
Trang 18Nguyễn Thị Quang
Giới thiệu bài học: Cho học sinh quan sát ảnh chụp cần cẩu dùng nam châm điện ở
trang đầu chơng III GV đặt vấn đề: Nam châm điện là gì? Nó hoạt động dựa vào tác dụng nào của dòng điện? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta có câu trả lời.
Hoạt động của thầy và trò
Trớc hết nhớ lại tính chất từ của nam
châm đã đợc học ở lớp 5 Hãy cho
biết: Nam châm có tính chất gì?
Khi các nc gần nhau, các cực của nam
châm tơng tác với nhau nh thế nào?
- GV giới thiệu về nam châm điện
- HS quan sát mạch điện H 23.1 SGK
Tr 63 mắc mạch điện theo nhóm,
khảo sát và trả lời câu hỏi:
C1: + Đa một đầu cuộn dây lại gần
các đinh sắt nhỏ; có hiện tợng gì xảy
ra khi đóng; ngắt công tắc?
+ Khi đa 1 trong 2 cực của kim nam
châm lại gần đầu cuộn dây và đóng
công tắc, có hiện tợng gì?
+ nếu đổi đầu cuộn dây hoặc đổi cực
kim nam châm, hiện tợng xảy ra ?
cuộn dây có lõi sắt có dòng điện chạy
qua là nam châm điện.
Nội dung ghi bảng
+ Khi công tắc đóng: Đầu cuộn dây hút các
đinh sắt, không hút dây đồng hoặc nhôm.+ Khi đa 1 cực kim nam châm lại gần đầucuộn dây thì cực này hoặc bị hút hoặc bị đẩy+ Nếu đảo đầu cuộn dây, cực của nam châmlúc trớc bị hút, nay bị đẩy và ngợc lại
*Kết luận:
- Cuộn dây dẫn quấn quanh lõi sắt non có
dòng điện chạy qua là nam châm điện.
- Nam châm điện có tính chất từ vì nó có khả
năng làm quay kim nam châm và hút các vậtbằng sắt hoặc thép
- GV mắc chuông điện và cho nó hoạt
động, giới thiệu chuông điện
- HS quan sát và chỉ những bộ phận cơ
bản của chuông điện
- Tìm hiểu hoạt động của chuông điện
qua phần trả lời câu hỏi C2, C3, C4
HS cho chuông điện hoạt động
Hoạt động của nam châm điện dựa
vào tác dụng từ của dòng điện Đầu
gõ chuông điện chuyển động làm cho
chuông kêu liên tiếp Đó là biểu hiện
tác dụng cơ học của dòng điện và kể
một số ứng dụng trong thực tế tác
2, Tìm hiểu hoạt động của chuông điện
C2 :Khi đóng công tắc, có dòng điện chạy
qua cuộn dây : cuộn dây trở thành n/c điện.Cuộn dây hút miếng sắt làm đầu gõ chuông
đập vào chuông : chuông kêu
C3 : Chỗ hở của mạch là chỗ miếng sắt bị
hút nên rời khỏi tiếp điểm
Khi mạch hở, cuộn dây không có dòng điệnchạy qua không hút sắt Do tính đàn hồi củathanh kim loại nên miếng sắt lại trở về tì vàotiếp điểm
C4 : Khi miếng sắt tì vào tiếp điểm, mạch
kín Cuộn dây lại hút miếng sắt và đầu gõchuông lại đập vào chuông làm chuông kêu.Mạch lại bị hở cứ nh vậy chuông kêu liên
Trang 19Nguyễn Thị Quang
dụng này của dòng điện tiếp chừng nào công tắc còn đóng
GV giới thiệu các dụng cụ TN, mắc
mạch điện hình 23.3 (cha đóng công
tắc) Cho HS quan sát màu sắc ban
đầu 2 thỏi than, chỉ rõ thỏi than nào
đ-ợc nối với cực âm của nguồn điện
Đóng mạch điện cho đèn sáng
?Than chì là vật liệu dẫn điện hay
cách điện.( Nhận xét mầu sắc ban đầu
của thỏi than chì) màu đen
? Dung dịch CuSO4 là chất dẫn điện
hay cách điện Vì sao em biết Than
chì và dung dịch CuSO 4 đều là chất
dẫn điện vì nó đều cho dòng điện đi
qua, biểu hiện là đèn sáng.
Sau vài phút ngắt công tắc, GV nhấc
thỏi than nối với cực âm của ắcquy,
HS nhận xét màu sắc của thỏi than so
với ban đầu Sau khi có dòng điện
chạy qua thỏi than đợc nối với cực âm
của nguồn điện biến đổi màu thành
màu đỏ nhạt.
- Lớp màu đỏ nhạt đó là k/loại đồng
Hiện tợng đồng tách khỏi dung dịch
muối đồng khi có d/điện chạy qua
chứng tỏ d/điện có tác dụng hoá học
- Giới thiệu một số ứng dụng tác dụng
hoá học của dòng điện trong thực tế
HS đọc “ Có thể em cha biết”
II Tác dụng hoá học
a/ Thí nghiệm:
b/ Kết luận: Dòng điện đi qua dung dịch
muối đồng làm cho thỏi than nối với cục âm
đợc phủ một lớp vỏ bằng đồng
Nếu sơ ý có thể bị điện giật làm chết
ngời Điện giật là gì? đọc phần III
SGK
? D/điện qua cơ thể ngời có lợi hay có
III Tác dụng sinh lý:
Nếu dòng điện trong mạch điện ở gia đình
Trang 20Nguyễn Thị Quang
bị điện nếu cha biết rõ cách sử dụng
Vận dụng trả lời câu hỏi C7, C8
IV) Củng cố: HS đọc phần ghi nhớ cuối bài.
V) H ớng dẫn học ở nhà :
- Học thuộc phần ghi nhớ - Đọc phần “có thể em cha biết”
- Làm bài tập: 23.1, 23.2, 23.3, 23.4, (tr.24-SBT) Lớp 7A 1,, 2 làm đền bài 23 13
- Chuẩn bị bài tiết sau: ôn tập
E/ Rút kinh nghiệm
Trang 21
Nguyễn Thị Quang
Ngày soạn: 01/3/2011
Tiết 26: ôn tậpA/ Mục tiêu bài dạy:
1- Kiến thức:
- Củng cố, khắc sâu, hệ thống hoá kiến thức đã học về điện
2- Kỹ năng:
- Có kỹ năng vận dụng kiến thức để trả lời các câu hỏi và bài tập
- Có kỹ năng phân tích các hiện tợng về điện trong thực tế
II) Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ ôn tập
III) Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò
GV nêu một số câu hỏi hớng dẫn HS
trả lời
C1: Vật mang điện tích có khả năng
gì
C2: Có mấy loại điện tích? Đó là
những loại điện tích nào? Các điện
tích (hay các vật mang điện tích) tơng
Nội dung ghi bảng
I- điện tích
- Vật mang điện tích có khả năng hút cácvật khác
- Có hai loại điện tích: Đó là điện tích
d-ơng (+) và điện tích âm (-)
- Điện tích cùng dấu thì đẩy nhau
- Điện tích khác dấu thì hút nhau
Trang 22Nguyễn Thị Quang
C4: Khi nào vật nhiễm điện dơng?
Khi nào vật nhiễm điện âm?
số tuyệt đối bằng điện tích dơng của hạt nhân Do đó bình thờng nguyên tử trung hoà về điện
+ Êlectrôn có thể dịch chuyển từ nguyên tửnày sang nguyên tử khác, từ vật này sang vật khác
- Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm êlectrôn, nhiễm điện dơng nếu mất bớt êlectrôn
- Một mạch điện kín là mạch điện bao gồmcác thiết bị điện đợc nối liền với hai cựccủa nguồn điện bằng dây điện.( có dòng
điện chạy trong mạch)
- Chất dẫn điện là chất cho d/điện đi qua
- Chất cách điện là chất không cho dòng
điện đi qua
- Chiều dòng điện là chiều từ cực dơng quadây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âmcủa nguồn điện
C9: Dòng điện có những tác dụng
nào?
III- các tác dụng của dòng điện
Dòng điện có những tác dụng sau:
- GV đa ra một số câu hỏi và bài tập
vận dụng để khắc sâu kiến thức cho
C1: Để ý thấy ở cánh quạt thông gió,
quạt điện….thờng bị bám nhiều bụi
bẩn?
C2: Giải thích tại sao khi cọ xát 2 vật
trung hoà điện ta lại đợc 2 vật nhiễm
điện trái dấu?
IV.vận dụng
+ Cánh quạt thông gió, quạt điện… lànhững vật bị nhiễm điện do cọ xát vớikhông khí (khi quay), do vậy bụi thờng bịhút bám vào
+Trớc khi cọ xát, cả 2 vật đều trung hoà về
điện, tức là tổng các điện tích âm có trị sốtuyệt đối bằng tổng các điện tích dơng Saukhi cọ xát, do êlectrôn có thể dịch chuyển
từ vật này sang vật khác, làm cho một vậtthiếu êlectrôn, bị nh/điện dơng; vật kia
