Bài giảng chuyển hóa sinh học 8

Chuyển hoá là quá trình biến đổi các chất đơn giản đã được hấp thụ thành các chất đặc trưng có cấu trúc phức tạp và tích luỹ năng lượng, đồng thời xảy ra sự oxy hoá các chất phức tạp th

BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ

SINH HỌC 8

? Tế bào trao đổi chất với môi

trường trong cơ thể như thế nào?

Đáp án:

ôxi từ máu và nước mô sử dụng cho các hoạt động sống Đồng thời thải vào máu

khí cacbônic và các sản phẩm thải.

Kiểm tra bài cũ:

I CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG

CHUYỂN HOÁ

BÀI 32

Thế nào là sự chuyển hoá?

Chuyển hoá là quá trình biến đổi các chất đơn giản đã được hấp thụ thành các chất đặc

trưng có cấu trúc phức tạp và tích luỹ năng lượng, đồng thời xảy ra sự oxy hoá các chất phức tạp thành các chất đơn giản và giải

phóng năng lượng.

Vậy sự chuyển hoá vật chất và năng

lượng xảy ra ở đâu?

Chất

dinh

dưỡng

đã hấp

thụ

Ôxi

TẾ BÀO

Chuyển hoá vật chất và năng

lượng

* Tổng hợp chất

* Tích luỹ năng lượng

* Phân giải chất

* Giải phóng năng lượng



cacbonic Chất thải

Hình 32-1 Sơ đồ chuyển hoá vật chất và năng lượng

Quan sát sơ đồ hình 32-1, hãy cho biết sự chuyển hoá vật chất và năng lượng ở tế bào gồm những quá trình nào?

?

Đồng hoá Dị hoá

Gluxít (chất đặc trưng)

Enzim

Đường đôi

Đường đơn

Enzim

Axít amin

Enzim

Enzim

Peptít

Enzim

Protein (chất đặc

trưng)

Axít béo và glixerin

Enzim

Giọt lipít nhỏ Lipít đặc trưng

Các quá trình đồng hoá

Gluxít (chất đặc trưng)

Oxi hoá

Protein (chất đặc trưng)

Lipít đặc trưng

CO2

Oxi hoá

CO2

Chất cặn bã

CO2

Chất cặn bã Oxi hoá

Các quá trình dị hoá

Nhóm 4: Nêu mối quan hệ giữa đồng hoá và dị hoá.

Hoạt động nhóm:

Nhóm 1: Hãy cho biết thế nào là đồng hoá? Thế nào là

dị hoá?

Nhóm 2: Lập bảng so sánh đồng hoá và dị hoá

Nhóm 3: Nguyên liệu của quá trình dị hoá lấy từ

đâu?

Năng lượng được giải phóng trong dị hoá được sử

dụng vào hoạt động nào?

Quan sát các quá trình đồng

hoá và dị hoá trên

Đáp án:

Gluxít (chất đặc trưng)

Enzim Đường đôi

Đường đơn

Enzim Axít amin

Enzim

Enzim

Peptít

Enzim Protein (chất đặc trưng)

Axít béo và glixerin

Enzim

Giọt lipít nhỏ Lipít đặc trưng

Đồng hoá là quá trình tổng hợp từ các chất đơn giản thành các chất phức tạp đặc trưng của cơ thể và tích luỹ năng lượng

Gluxít (chất đặc

Protein (chất đặc

trưng)

Lipít đặc trưng

CO2

Oxi hoá CO2

Chất cặn bã

CO2

Chất cặn bã Oxi hoá

Dị hoá là quá trình phân giải các chất phức tạp thành các

sản phẩm đơn giản và giải phóng năng lượng

Gluxít (chất đặc

trưng) Protein (chất đặc trưng)

Lipít đặc trưng

Nguyên liệu của quá trình dị hoá lấy từ các sản phẩm của

quá trình đồng hoá (Gluxít, Protein, Li pít,….) Năng lượng được giải phóng của quá trình dị hoá cung

cấp cho hoạt động của tế bào:

+ Sinh công + Đồng hoá (tổng hợp chất mới)

+ Toả nhiệt

Đồng hoá Dị hoá

Tổng hợp các chất Phân giải các chất

Tích luỹ năng lượng Giải phóng năng

lượng

Giống nhau Xảy ra trong TB Xảy ra trong TB

Khác nhau

Đồng hoá và dị hoá đối lập mâu thuẫn với nhau nhưng

thống nhất và gắn bó chặt chẽ với nhau

Nếu không có đồng hoá thì không có nhiên liệu cho dị hoá và ngược lại nêu không có dị hoá thì không có năng

lượng cho hoạt động đồng hoá

? Tỉ lệ đồng hoá và dị hoá trong cơ thể ở những độ tuổi và

trang thái khác nhau thay đổi như thế nào?

Tỉ lệ giữa đồng hoá và dị hoá trong cơ thể ở những độ

tuổi và trạng thái khác nhau:

- Lứa tuổi:

+ Trẻ em: Đồng hoá  Dị hoá

+ Người già: Đồng hoá < Dị hoá

-Trạng thái:

+ Lúc lao động: Đồng hoá < Dị hoá + Lúc nghỉ ngơi: Đồng hoá  Dị hoá

Kết luận: Đồng hoá và dị hoá luôn phụ thuộc vào lứa tuổi,

giới tính và trạng thái cơ thể

Chất

dinh

dưỡng

đã hấp

thụ

Ôxi

TẾ BÀO

Chuyển hoá vật chất và năng lượng

* Tổng hợp chất

* Tích luỹ năng lượng

* Phân giải chất

* Giải phóng năng lượng



cacbonic Chất thải

Sơ đồ quá trinh trao đổi chất ở tế bào

Đồng hoá TẾ BÀO Dị hoá

Hình 32-1 Sơ đồ chuyển hoá vật chất và năng lượng

? Quan sát hai sơ đồ trên hãy phân biệt:

Trao đổi chất ở tế bào với sự chuyển hoá vật chất

và năng lượng?

Sự trao đổi chất ở tế

bào là quá trình trao đổi

chất giữa tế bào với môi

trường.

Chuyển hoá là quá trình biến đổi có tích luỹ và giải phóng năng lượng.

Trao đổi chất là biểu hiện bên ngoài của quá trình trao đổi

vật chất và năng lượng

Chuyển hoá bao gồm hai mặt của đồng hoá và dị hoá là

quá trình biến đổi có tích luỹ và giải phóng năng lượng

I CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG

CHUYỂN HOÁ

BÀI 32

II CHUYỂN HOÁ CƠ BẢN

?

Cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi có tiêu thụ năng

lượng không? Tại sao?

Em hiểu chuyển hoá cơ bản là gì? Cho biết đơn vị của

chuyển hoá cơ bản ?

Nêu ý nghĩa của chuyển hoá cơ bản?

III ĐIỀU HOÀ SỰ CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG

?

Em hãy cho biết có những hình thức điều hoà chuyển

hoá vật chất và năng lượng nào?

Ví dụ:

Glucozơ Hoocmôn Insulin Glycozen

Glucagôn

c Ủ NG CỐ

+Hãy giải thích vì sao nói thực chất quá trình trao đổi chất là sự chuyển hóa vật chất và năng lượng?

*Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở tế bào gồm quá trình tổng hợp các sản phẩm đặc trưng cho tế bào của cơ thể, tiến hành song song với quá trình dị hóa đ ể giải phóng năng lượng cung cấp cho các hoạt động sống.

*Trao đổi chất, chuyển hóa vật chất và năng lượng liên quan chặt chẽ với nhau:

+Vì sao nói chuyển hóa vật chất và năng lượng là đặc trưng cơ bản của

sự sống?

* Mọi hoạt động sống của cơ thể đều cần năng lượng,năng lượng đựơc giải phóng từ quá trình chuyên hóa.Nếu không có chuyên hóa thì

không có hoạt động sống.

Dặn dò

• Học thuộc và nhớ phần tóm tắt bài.

• Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài.

• Đọc mục “ Em có biết”.

• Tìm thêm các phương pháp phòng chống nóng lạnh.