tiet 107- hoi thoai

Vai xã hội trong hội thoại:- Quan hệ: quan hệ gia tộc + Người cô là vai trên.. - Hồng kìm nén để giữ thái độ lễ phép Xác định đúng vai Vai xã hội Xác định chưa đúng vai - Người cô xử sự

Trang 1

TRƯỜNG THCS NGUYỄN THÁI BÌNH

TỔ: Văn – Nhạc

CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ

VỀ THAM DỰ TIẾT HỌC

LỚP 8.6

N m h c : 2010 - 2011 ă ọ

GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: Ngô Thị Phong

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

H?: Hành động nói là gì ?

Nêu một số kiểu hành động nói th ng ờ gặp? Cho Ví dụ?

- Hành động nói là hành động đ ợ thực c hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.

- Các kiểu hành động nói

+ Điều khiển

Trang 3

Tiết107 B Hội thoại

Trang 4

I Vai xã hội trong hội thoại:

- Quan hệ: quan hệ gia tộc

+ Người cô là vai trên

+ Hồng là vai dưới.

1 Ví dụ : Đoạn trích : Trong lòng

mẹ SGK/T92,93

Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì? Ai ở vai trên, ai là vai dưới?

Cách xử sự của người cô có

gì đáng chê trách?

Tiết 107 B H i tho i ộ ạ

- Có hai nhân vật tham gia hội

thoại.

- Hồng kìm nén để giữ thái độ lễ

phép

Xác định đúng vai

Vai xã hội

Xác định chưa đúng vai

- Người cô xử sự không đúng mực

Đoạn trích trên có mấy nhân vật tham gia hội thoại?

H?:

Thế nào là vai xã hội?

Trang 5

Ví dụ: Đoạn trích Trong lòng mẹ

Đọc đoạn trích sau và tra lời câu hỏi:

“Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười hỏi:

- Hồng! Mày có muốn vào Thanh Hoá chơi với mẹ mày không?

[…] Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô tôi kia, tôi cúi đầu không đáp Vì tôi biết rõ, nhắc đến mẹ tôi,cô tôi chỉ có ý gieo rắc vào đầu óc tôi những hoài

nghi để tôi khinh miệt và ruồng rẫy mẹ tôi, một người đàn bà đã bị cái tội là goá chồng, nợ nần cùng túng quá, phải bỏ con cái đi tha hương cầu thực Nhưng đời nào tình yêu thương và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến […]

Tôi cũng cười đáp lại cô tôi: “Không! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu cũng về Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt: Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu! Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặm đưa nhìn tôi.Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay Cô tôi liền vỗ vai tôi mà nói rằng: Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa và thăm em bé chứ”

[…] Tôi cười dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi: “Sao cô biết mợ con có con?”

Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các chuyện cho tôi nghe Có một bà họ nội xa vào trong ấy cân gạo về bán

Bà ta một hôm đi qua chợ thấy mẹ tôi ngồi cho con bú ở bên rổ bóng đèn […]

Cô tôi chưa dứt câu, cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng Giía những cổ tục đã đày đoạ mẹ tôi là một vật như hòn đa hay cục thuỷ tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì naátvụn mới thôi

Cô tôi bỗng đổi giọng, lại vỗ vai, nhìn vào mặt tôi, nghiêm nghị:

- Vậy mày hỏi cô Thông – tên người đàn bà họ nội xa kia - chỗ ở của mợ mày, rồi đánh giấy cho mợ mày, bảo dù sao cũng phải về Truớc sau cũng một lần xấu, chả nhẽ bán xới mãi được sao?

Tỏ sự ngậm ngùi thương xót thầy tôi, cô tôi chập chừng nói tiếp:

- Mấy lại rằm tháng tám này là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày cũng còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ?

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu).

Trang 6

Thảo luận: 4 phút

cho thấy chú bé Hồng

đã cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ được thái độ lễ phép Giải thích vì sao Hồng phải làm như

vậy?

Trang 7

* Nhân vật Hồng :

- tôi cúi đầu không đáp…

- tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất…

-lòng tôi thắt lại, nước mắt tôi đã cay cay…

- cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc không ra tiến

* Hồng cố kìm nén để giữ thái độ

lễ phép( Hồng là vai dưới).

Trang 8

I Vai xã hội trong hội thoại

1 Ví dụ:SGK/T92,93

*Ví dụ 2:

Ví dụ 1:

Cha là giám đốc của một công ty, con là trưởng

phòng tài vụ, hai cha con nói chuyện với nhau về tài khoản của công ti.

a- Quan hệ gia đình.

b- Quan hệ tuổi tác c- Quan hệ chức vụ xã hội.

d- Quan hệ bạn bè đồng nghiệp.

Bài tập :

Đọc nội dung sau và trả lời câu hỏi:

Xác định vai xã hội của các nhân vật tham gia hội thoại?

Trang 9

1 Ví dụ:SGK/T92,93

*Ví dụ 2:

Ví dụ 2:

Nam: - Cậu giúp mình lau bảng được không?

Bình:- Được, tớ sẽ lau ngay a-Quan hệ gia đình.

b-Quan hệ tuổi tác c-Quan hệ chức vụ xã hội d-Quan hệ bạn bè( thân sơ).

Bài tập :

Trang 10

1 Ví dụ:SGK/T92,93

2 Ghi nhớ: SGK/T94

*Ví dụ 2:

Bài tập :

Ví dụ 3 :

Cô giáo:-Hôm nay tổ nào trực nhật?

Học sinh:-Thưa cô, tổ một trực nhật ạ.

a-Quan hệ gia đình.

b-Quan hệ tuổi tác c-Quan hệ thầy trò( trên dưới).

d-Quan hệ bạn bè đồng nghiệp.

Trang 11

2 Ghi nhớ: SGK/ T 94

- Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.Vai xã hội được xác

định bằng các quan hệ xã hội:

+ Quan hệ trên dưới ngang hàng (theo tuổi tác,

thứ bậc trong gia đình và xã hội ) + Quan hệ thân –sơ (theo mức độ quen biết, thân

tình)

- Quan hệ xã hội vốn rất đa dạng nên vai xã hội của mỗi người cũng đa dạng, nhiều chiều Khi tham gia hội thoại, mỗi người cần xác định đúng vai của mình để

chọn cách nói cho phù hợp.

Trang 12

I -Vai xã hội trong hội thoại:

1 Ví dụ : SGK/T92,93

2 Ghi nhớ: SGK/94.

II-Luyện tập:

1 Bài tập 1: SGK/T94

- Nghiêm khắc chê trách, chỉ ra lỗi lầm của

các tướng sĩ:

+ “Nay các ngươi nhìn chủ nhục…mà

không biết thẹn…”

+ “Hoặc lấy việc chọi gà … làm tiêu

khiển ”

- Khuyên bảo chân tình:

+ “Huống chi ta cùng các ngươi ….sinh

phải thời loạn lạc”

+ “Ta viết bài hịch này để các ngươi biết

bụng ta…”

1 B à ậ :1/SGK-T94: i t p

H?: Tìm những chi tiết

trong bài Hịch tướng

sĩ thể hiện thái độ

nghiêm khắc, bao dung của Trần Quốc Tuấn đối với binh sĩ

dưới quyền?

II Luyện tập:

B Hội thoại:

Trang 13

B HỘI THOẠI:

1 Ví dụ : SGK/T92

2 Ghi nhớ: SGK/T94

I -Vai xã hội trong hội thoại:

a - Xét địa vị xã hội: Ông giáo có

vị thế cao hơn lão Hạc

ông giáo

b Ông giáo vừa kính trọng vừa thân

tình với lão Hạc :

+ Mời lão Hạc ăn khoai, uống nước

+ Thân mật nắm vai của lão Hạc

+ Gọi: cụ, xưng: tôi, ông con mình

H?:

a Dựa vào đoạn trích và những điều em đã biết về truyện ngắn Lão Hạc, hãy xác định vai xã hội của các nhân vật tham gia cuộc thoại trên.

b Tìm những chi tiết cho thấy thái độ vừa kính trọng, vùa thân tình của nhân vật ông giao đối với Lão hạc

2 B i t p 2 à ậ : SGK/T94

Trang 14

2 Bài tập 2 : SGK/T94,95 : Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

- Chẳng kiếp gì sung sướng thật, nhưng có cái này là sung

sướng: bây giờ cậu ngồi xuống phản này chơi, tôi đi luộc mấy

củ khoai lang, nấu một ấm nước chè tươi thật đặc; ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào…thế là sung sướng

- Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng.

Lão nói xong lại cười đưa đà Tiếng cười gượng nhưng nghe đã hiền hậu lại Tôi vui vẻ bảo:

- Thế là được chứ gì? Vậy cụ ngồi xuống đây, tôi đi luộc khoai, nấu nước.

(Nam Cao, Lão Hạc)

Trang 15

- Thái độ quý trọng, thân tình của lão Hạc

đối với ông giáo:

+ Gọi: ông giáo

+ Dùng từ “dạy” thay cho từ “nói”

+ Xưng hô gộp: chúng mình

+ Cách nói xuề xòa: nói đùa thế.

giao

+ Thoái thác chuyện ở lại ăn khoai, hút

thuốc

Câu hỏi thảo luận: 3 phút

tiết nói lên thái độ vừa quý trọng, vừa thân tình của Lão Hạc đối với ông giáo? Những chi tiết nào thể hiện tâm trạng không vui và giữ ý của lão Hạc?

Trang 16

“ Vai xã hội” trong hội thoại là gì?

A Là vai vế của mỗi người trong gia đình

B Là vị trí, chỗ đứng của mỗi người trong xã hội.

C Là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.

D Là cương vị, cấp bậc của một người trong cơ

quan,xã hội.

Trong hội thoại, người có vai xã hội thấp phải có thái độ ứng xử với người có vai xã hội cao như thế nào?

A Ngưỡng mộ B Kính trọng

C Sùng kính D.Thân mật

Trang 17

Dặn dò:

- Học thuộc phần ghi nhớ/ T94

- Làm bài tập 3/SGK/T95

- Soạn bài: Tìm hiểu yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận:

+ Xem trước ví dụ SGK-T95,96.

+ Nhận biết yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận.

+ Tác dụng của yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận.

+ Xem trước bài tập

Định dạng
Số trang	17
Dung lượng	9,64 MB