Nêu mục tiêu , ghi đầu bài lên bảng -GV trỡnh baứy boỏi caỷnh daón ủeỏn traọn Chi Laờng: Cuoỏi naờm 1406, quaõn Minh xaõm lửụùc nửụực ta, nhaứ Hoà khoõng ủoaứn keỏt ủửụùc toaứn daõn neõ
Trang 1Lịch sử lớp 4.
Baứi :16 chiến thắng chi lăng
I.Muùc tieõu :
Nắm đợc một số sự kiện về khởi nghĩa Lam Sơn ( tập trung vào trận Chi Lăng ): + Lê Lợi chiêu tập binh sĩ xây dựng lực lợng tiến hành khởi nghĩa chống quân xâm lợc Minh ( khởi nghĩa Lam Sơn ) Trận Chi Lăng là một trong những trận quyết
định thắng lợi của khởi nghĩa Lam Sơn
+ Diễn biến trận Chi Lăng : Quân địch do Liễu Thăng chỉ huy đến ải Chi Lăng ; kị binh ta nghênh chiến , nhử Liễu Thăng và kị binh giặc vào ải , quân ta tấn công Liễu Thăng bị giết , quân giặc hoảng loạn và rút chạy
+ ý nghĩa : Đập tan mu đồ cứu viện thành Đông Quan của quân Minh , quân Minh phải xin hàng và rút về nớc
Nắm đợc việc nhà Hậu Lê đợc thành lập :
+ Thua trận ở Chi Lăng và một số trận khác , quân Minh phải đầu hàng , rút về nớc Lê Lợi lên ngôi Hoàng Đế ( năm 1248 ) mở đầu thời Hậu Lê
Nêu các mẩu chuyện về Lê Lợi ( kể chuyện Lê Lợi trả gơm cho Rùa thần )
II Đồ dùng dạy- học :
-Hỡnh trong SGK phoựng to.
-PHT cuỷa HS
-GV sửu taàm nhửừng maồu chuyeọn veà anh huứng Leõ Lụùi
III Hoạt động dạy – học :
1.KTBC: 5’
2.Baứi mụựi: 25’
GTB : 3’
*Hoaùt ủoọng caỷ
lụựp:
GV cho HS ủoùc baứi : “Nửụực ta cuoỏi thụứi Traàn.”
-GV ghi ủieồm
Nêu mục tiêu , ghi đầu bài lên bảng
-GV trỡnh baứy boỏi caỷnh daón ủeỏn traọn Chi Laờng: Cuoỏi naờm 1406, quaõn Minh xaõm lửụùc nửụực ta, nhaứ Hoà khoõng ủoaứn keỏt ủửụùc toaứn daõn neõn cuoọc khaựng chieỏn thaỏt baùi (1407).Dửụựi aựch ủoõ hoọ cuỷa nhaứ Minh ,nhieàu cuoọc khụỷi nghúa cuỷa nhaõn daõn ta ủaừ noồ ra, tieõu bieồu laứ cuoọc khụỷi nghúa Lam Sụn do Leõ Lụùi khụỷi xửụựng
Naờm 1418, tửứ vuứng nuựi Lam Sụn
-1HS ủoùc baứi vaứ traỷ lụứi caõu hoỷi
-HS caỷ lụựp laộng nghe
GV trỡnh baứy
Trang 2*Hoạt động cả
lớp :
* Hoạt động
nhóm:
* Hoạt động cả
lớp :
(Thanh Hóa), cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ngày càng lan rộng ra cả nước Năm 1426, quân Minh bị quân khởi nghĩa bao vây ở Đông Quan (Thăng Long).Vương Thông, tướng chỉ huy quân Minh hoảng sợ ,một mặt xin hòa, mặt khác bí mật sai người về nước xin quân cứu viện Liễu Thăng chỉ huy 10 vạn quân kéo vào nước ta theo đường Lạng Sơn
GV hướng dẫn HS quan sát hình trong SGK và đọc các thông tin trong bài để thấy đựơc khung cảnh của ải Chi Lăng
GV nhận xét và cho HS mô tả ải Chi Lăng.Sau đó GV kết ý
Để giúp HS thuật lại trận Chi Lăng, GV đưa ra các câu hỏi cho các em thảo luận nhóm :
+Khi quân Minh đến trước ải Chi Lăng, kị binh ta đã hành động như thế nào ?
+Kị binh của nhà Minh đã phản ứng thế nào trước hành động của quân ta ?
+Kị binh của nhà Minh đã bị thua trận ra sao?
+Bộ binh của nhà Minh bị thua trận như thế nào?
-GV cho 1 HS khá trình bày lại diễn biến của trận Chi Lăng
-GV nhận xét,kết luận
-GV nêu câu hỏi cho cả lớp thảo luận để HS nắm được tài thao lược
-HS quan sát lược đồ và đọc SGK
-HS mô tả
-HS dựa vào dàn ý trên để thảo luận nhóm
-Đại diện các nhóm thuật lại diễn biến chính của trận Chi Lăng
-Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
-HS trình bày
-HS cả lớp thảo luận
Trang 35.Củng cố dặn dò
5’
cuỷa quaõn ta vaứ keỏt quaỷ, yự nghúa cuỷa traọn Chi Laờng
+Trong traọn Chi Laờng ,nghúa quaõn Lam Sụn ủaừ theồ hieọn sửù thoõng minh nhử theỏ naứo ?
+Sau traọn chi Laờng ,thaựi ủoọ cuỷa quaõn Minh ra sao ?
-GV toồ chửực cho HS trao ủoồi ủeồ thoỏng nhaỏt vaứ keỏt luaọn nhử trong SGK
-GV toồ chửực cho HS caỷ lụựựp giụựi
thieọu veà nhửừng taứi lieọu ủaừ sửu taàm ủửụùc veà anh huứng Leõ Lụùi
-Cho HS ủoùc baứi ụỷ trong khung -Veà nhaứ xem laùi baứi vaứ chuaồn bũ baứi tieỏt sau : “Nhaứ Haọu Leõ vaứ vieọc toồ chửực quaỷn lớ ủaỏt nửụựcõ”
-Nhaọn xeựt tieỏt hoùc
vaứ traỷ lụứi
-Bieỏt dửùa vaứo ủũa hỡnh ủeồ baứy binh, boỏ traọn , duù ủũch coự ủửụứng vaứo aỷi maứ khoõng coự ủửụứng
ra khieỏn chuựng ủaùi baùi
-HS keồ
-3 HS ủoùc baứi vaứ traỷ lụứi caõu hoỷi
-HS lắng nghe
Baứi : 17 NHà HậU LÊ Và VIệC Tổ CHứC QUảN Lí ĐấT NƯớC
I.Muùc tieõu :
Biết nhà Hậu Lê đã tổ chức quản lí đất nớc tơng đối chặt chẽ : soạn bộ luật Hồng
Đức ( nắm những nội dung cơ bản ) , vẽ bản đồ đất nớc
II Đồ dùng – Phơng pháp
-Sụ ủoà veà nhaứ nửụực thụứi Haọu leõ ( ủeồ gaộn leõn baỷng)
-Moọt soỏ ủieồm cuỷa boọ luaọt Hoàng ẹửực
-PHT cuỷa HS
III Hoạt động dạy – học :
1.KTBC: 5’
2.Baứi mụựi: 25’
GV cho HS ủoùc baứi: “Chieỏn thaộng Chi Laờng”
-Taùi sao quaõn ta choùn aỷi Chi Laờng laứm traọn ủũa ủaựnh ủũch -Neõu yự nghúa cuỷa traọn Chi laờng
-GV nhaọn xeựt ghi ủieồm
-2 HS ủoùc baứi vaứ traỷ lụứi caõu hoỷi
Trang 4GTB : 3’
*Hoạt động cả lớp:
*Hoạt độngnhóm :
* Hoạt động cá
nhân:
Nªu mơc tiªu , ghi ®Çu bµi lªn b¶ng
-GV giới thiệu một số nét khái quát về nhà Lê:
Tháng 4-1428, Lê Lợi chính thức lên ngôi vua, đặt lại tên nước là Đại Việt Nhàø Lê trải qua một số đời vua Nước đại Việt ở thời Hậu Lê phát triển rực rỡ nhất ở đời vua Lê Thánh Tông(1460-1497)
-GV phát PHT cho HS -GV tổ chức cho các nhóm thảo luận theo câu hỏi sau : +Nhà Hậu Lê ra đời trong thời gian nào ?Ai là người thành lập ?Đặt tên nước là gì ? Đóng đô ở đâu ?
+Vì sao triều đại này gọi là triều Hậu Lê ?
+Việc quản lí đất nước dưới thời Hậu Lê như thế nào ?
-Việc quản lý đất nước thời Hậu lê như thế nào chúng ta tìm hiểu qua sơ đồ.(GV treo sơ đồ lên bảng )
-GV nhận xét ,kết luận
- GV giới thiệu vai trò của Bộ luật Hồng Đức rồi nhấn mạnh : Đây là công cụ để quản lí đất nước
-GV thông báo một số điểm về nội dung của Bộ luật Hồng Đức (như trong SGK) HS trả lời các câu hỏi và đi đến thống nhất nhận định:
-HS lắng nghe và suy nghĩ về tình hình tổ chức xã hội của nhà Hậu Lê có những nét gì đáng chú ý
-HS các nhóm thảo luận theo câu hỏi GV đưa ra
-HS trả lời cá nhân -HS cả lớp nhận xét
L¾ng nghe
L¾ng nghe
Trang 55.Củng cố dặn dò
5’
+Luaọt Hoàng ẹửực baỷo veọ quyeàn lụùi cuỷa ai? (vua ,nhaứ giaứu, laứng xaừ, phuù nửừ )
+Luaọt hoàng ẹửực coự ủieồm naứo tieỏn boọ ?
-GV cho HS nhaọn ủũnh vaứ traỷ lụứi
-GV nhaọn xeựt vaứ keỏt luaọn -Cho Hs ủoùc baứi trong SGK -Nhửừng sửù kieọn naứo trong baứi theồ hieọn quyeàn toỏi cao cuỷa nhaứ vua ?
-Neõu nhửừng noọi dung cụ baỷn cuỷa Boọ luaọt Hoàng ẹửực
-Veà nhaứ hoùc baứi vaứ chuaồn bũ trửụực baứi: Trửụứng hoùc thụứi Haọu Leõ
-Nhaọn xeựt tieỏt hoùc
-3 HS ủoùc -HS traỷ lụứi
-HS lắng nghe
Baứi :18 TRấNG HÄC THấI HậU Lê.
I.Muùc tieõu :
Biết đợc sự phát triển giáo dục thời Hậu Lê ( những sự kiện cụ thể về tổ chức giáo dục , chính sách khuyến học ):
+ Đến thời Hậu Lê giáo dục có quy củ chặt chẽ : ở kinh đô có Quốc Tử Giám , ở các địa phơng bên cạnh trờng công còn có các trờng t ; 3 năm có một kì thi Hơng
và thi Hội ; nội dung học tập là nho giáo ,
+ Chính sách khuyến kích học tập : Đặt ra lễ xớng danh , lễ vinh quy , khắc tên tuổi ngời đỗ cao vào bia đá dựng ở Văn Miếu
-Coi troùng sửù tửù hoùc
II Đồ dùng dạy - học :
-Tranh Vinh quy baựi toồ vaứ Leó xửụựng danh.
-PHT cuỷa HS
III Hoạt động dạy – học :
1.KTBC: 5’ -Nhửừng ủieàu trớch trong “ Boọ luaọt
Hoàng ẹửực” baỷo veọ quyeàn lụùi cuỷa ai vaứ choỏng nhửừng ngửụứi naứo?
-Em haừy neõu nhửừng neựt tieỏn boọ
2HS trả lời
Trang 62.Bài mới: 25’
GTB : 3’
*Hoạt động
nhóm :
*Hoạt động cả
lớp :
của nhà Lê trong việc quản lí đất nước ?
-GV nhận xét và ghi điểm
Nªu mơc tiªu , ghi ®Çu bµi lªn b¶ng
GV phát PHT cho HS -GV yêu cầu HS đọc SGK để các nhóm thảo luận :
+Việc học dưới thời Lê được tồ chức như thế nào ?
+Trường học thời Lê dạy những điều gì ?
+Chế độ thi cử thời Lê thế nào ?
-GV khẳng định :GD thời Lê có tổ chức quy củ, nội dung học tập là Nho giáo
-GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi :Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích học tập ?
-GV tổ chức cho cả lớp thảo luận để đi đến thống nhất chung
-GV cho HS xem và tìm hiểu nội dung các hình trong SGK và tranh ,ảnh tham khảo thêm : Khuê Văn Các và các bia tiến sĩ ở Văn Miếu cùng hai bức tranh:Vinh quy bái tổ và Lễ xướng danh để thấy được nhà Lê đã rất coi trọng giáo dục
-HS lắng nghe
-HS các nhóm thảo luận , và trả lời câu hỏi:
-Lập Văn Miếu,thu nhận cả con em thường dân vào trường Quốc Tử Giám,trường học có lớp học, chỗ ở, kho trữ sách; ở các đạo đều có trường do nhà nước mở
-Nho giáo, lịch sử các vương triều phương Bắc
-Ba năm có một kì thi Hương và thi Hội, có kì thi kiểm tra trình độ của các quan lại
-HS trả lời :Tổ chức Lễ đọc tên người đỗ,lễ đón rước người đỗ về làng, khắc vào bia đá tên những người đỗ cao rồi đặt ở Văn Miếu -HS xem tranh, ảnh
Trang 75.Củng cố dặn
dò
5’
-Cho HS ủoùc baứi hoùc trong khung -Tỡnh hỡnh giaựo duùc nửụực ta dửụựi thụứi Leõ ?
-Neõu moọt soỏ chi tieỏt chửựng toỷ trieàu Leõ Thaựnh Toõng raỏt chuự yự tụựi GD ? -Veà nhaứ hoùc baứi vaứ chuaồn bũ baứi :
“Vaờn hoùc vaứ khoa hoùc thụứi Haọu Leõ”
-Nhaọn xeựt tieỏt hoùc
-Vaứi HS ủoùc -HS traỷ lụứi
- Lắng nghe
Baứi :19 văn học và khoa học thời hậu lê
I.Muùc tieõu :
Biết đợc sự phát triển của văn học và khoa học thời Hậu Lê ( một vài tác giả tiêu biểu thời Hậu Lê ) :
Tác giả tiêu biểu : Lê Thánh Tông , Nguyễn Trãi , Ngô Sĩ Liên
II Đồ dùng dạy - học :
-Hỡnh trong SGK phoựng to.
-Moọt vaứi ủoaùn thụ vaờn tieõu bieồu cuỷa moọt soỏ taực phaồm tieõu bieồu
-PHT cuỷa HS
III Hoạt động dạy – học :
1.KTBC: 5’
2.Baứi mụựi: 25’
GTB : 3’
*Hoaùt ủoọng
nhoựm :
-Em haừy moõ taỷ toồ chửực GD dửụựi thụứi Leõ
? -Nhaứ Leõ ủaừ laứm gỡ ủeồ khuyeỏn khớch hoùc taọp ?
Nêu mục tiêu , ghi đầu bài lên bảng -GV phaựt PHT cho HS
-GV hửụựng daón HS laọp baỷng thoỏng keõ veà noọi dung,taực giaỷ ,taực phaồm vaờn thụ tieõu bieồu ụỷ thụứi Leõ (GV cung caỏp cho HS moọt soỏ dửừ lieọu, HS ủieàn tieỏp ủeồ hoaứn thaứnh baỷng thoỏng keõ)
Taực giaỷ Taực phaồm Noọi dung -Nguyeón Traừi
2 HS trả lời
-HS laộng nghe
-HS thaỷo luaọn vaứ ủieàn vaứo baỷng
-Dửùa vaứo baỷng thoỏng keõ, HS moõ taỷ laùi noọi dung vaứ caực taực giaỷ, taực phaồm thụ vaờn tieõu bieồu dửụựi thụứi Leõ -HS khaực nhaọn xeựt, boồ sung
Trang 8*Hoạt động cả
lớp :
-Lý Tử Tấn, Nguyễn Mộng Tuân -Hội Tao Đàn
-Nguyễn Trãi -Lý Tử Tấn -Nguyễn Húc -Bình Ngô đại cáo
-Các tác phẩm thơ -Ức trai thi tập -Các bài thơ-Phản ánh khí phách anh hùng và niềm tự hào chân chính của dân tộc
-Ca ngợi công đức của nhà vua
-Tâm sự của những người không được đem hết tài năng để phụng sự đất nước
-GV giới thiệu một số đoạn thơ văn tiêu biểu của một số tác giả thời Lê
-GV phát PHT có kẻ bảng thống kê cho HS
-GV giúp HS lập bảng thống kê về nội dung, tác giả, công trình khoa học tiêu biểu ở thời Lê (GV cung cấp cho HS phần nội dung, HS tự điền vào cột tác giả, công trình khoa học hoặc ngược lại )
Tác giả Công trình khoa học Nội dung
-Ngô sĩ Liên
-Nguyễn Trãi -Nguyễn Trãi
-HS phát biểu
-HS điền vào bảng thống kê
-Dựa vào bảng thống kê HS mô tả lại sự phát triển của khoa học thời Lê
-HS thảo luậnvà kết kuận :Nguyễn Trãi và Lê Thánh Tông
Trang 95.Củng cố dặn
dò
5’
-Lửụng Theỏ Vinh -ẹaùi vieọt sửỷ kớ toaứn thử
-Lam Sụn thửùc luùc -Dử ủũa chớ
-ẹaùi thaứnh toaựn phaựp Lũch sửỷ nửụực ta tửứ thụứi Huứng Vửụng ủeỏn ủaàu thụứi Leõ
-Lũch sửỷ cuoọc khụỷi nghúa Lam Sụn
-Xaực ủũnh laừnh thoồ, giụựi thieọu taứi nguyeõn, phong tuùc taọp quaựn cuỷa nửụực ta -Kieỏn thửực toaựn hoùc
-GV yeõu caàu HS baựo caựo keỏt quaỷ
-GV ủaởt caõu hoỷi :Dửụựi thụứi Leõ, ai laứ nhaứ vaờn, nhaứ thụ, nhaứ khoa hoùc tieõu bieồu nhaỏt ?
-GV :Dửụựi thụứi Haọu Leõ, Vaờn hoùc vaứ khoa hoùc nửụực ta phaựt trieồn rửùc rụừ hụn haỳn caực thụứi kỡ trửụực
-GV cho HS ủoùc phaàn baứi hoùc ụỷ trong khung
-Keồ teõn caực taực phaồm vaự taực giaỷ tieõu bieồu cuỷa vaờn hoùc thụứi Leõ
-Vỡ sao coự theồ coi Nguyeón Traừi, Leõ Thaựnh Toõng laứ nhửừng nhaứ vaờn hoựa tieõu bieồu cho giai ủoaùn naứy?
-Veà nhaứ hoùc baứi vaứ chuaồn bũ trửụực baứi
“OÂn taọp”
-Nhaọn xeựt tieỏt hoùc
-HS ủoùc baứi vaứ traỷ lụứi caõu hoỷi
-HS lắng nghe
Baứi: 20 ôn tập
I.Muùc tieõu :
Biết thống kê những sự kiện lịch sử tiêu biểu của lịch sử nớc ta từ buổi đầu độc lập đến thời Hậu Lê ( thế kỉ XV ) ( tên sự kiện , thời gian xảy ra sự kiện )
Trang 10Ví dụ năm 968 , Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân , thống nhất đất nớc ; năm
981 , cuộc kháng chiến chống Tống lần thứ nhất ,
Kể lại một trong những sự kiện lịch sử tiêu biểu từ buổi đầu độc lập đến thời Hậu
Lê ( thế kỉ XV )
II Đồ dùng dạy-học :
-Baờng thụứi gian trong SGK phoựng to
-Moọt soỏ tranh aỷnh laỏy tửứ baứi 7 ủeỏn baứi 19
III Hoạt động dạy – học :
1.KTBC: 5’
2.Baứi mụựi: 25’
GTB : 3’
*Hoaùt ủoọng
nhoựm:
*Hoaùt ủoọng caỷ
lụựp:
-Neõu nhửừng thaứnh tửùu cụ baỷn cuỷa vaờn hoùc vaứ khoa hoùc thụứi Leõ -Keồ teõn nhửừng taực giaỷ vaứ taực phaồm tieõu bieồu thụứi Leõ
-GV nhaọn xeựt ghi ủieồm
Trong giụứ hoùc naứy, caực em seừ cuứng oõn laùi caực kieỏn thửực lũch sửỷ ủaừ hoùc tửứ baứi 7 ủeỏn baứi 19
-GV treo baờng thụứi gian leõn baỷng vaứ phaựt PHT cho HS Yeõu caàu HS thaỷo luaọn roài ủieàn noọi dung cuỷa tửứng giai ủoaùn tửụng ửựng vụựi thụứi gian
-Toồ chửực cho caực em leõn baỷng ghi noọi dung hoaởc caực nhoựm baựo caựo keỏt quaỷ sau khi thaỷo luaọn
-GV nhaọn xeựt ,keỏt luaọn
-Chia lụựp laứm 2 daừy : +Daừy A noọi dung “Keồ veà sửù kieọn lũch sửỷ”
+Daừy B noọi dung “Keồ veà nhaõn vaọt lũch sửỷ”
-GV cho 2 daừy thaỷo luaọn vụựi nhau
-Cho HS ủaùi dieọn 2 daừy leõn baựo caựo keỏt quaỷ laứm vieọc cuỷa nhoựm trửụực caỷ lụựp
-HS trả lời
-HS laộng nhe
-HS caực nhoựm thaỷo luaọn vaứ ủaùi dieọn caực nhoựm leõn dieàn keỏt quaỷ
-Caực nhoựm khaực nhaọn xeựt boồ sung
-HS thaỷo luaọn
-ẹaùi dieọn HS 2 daừy leõn baựo caựo keỏt quaỷ
-Cho HS nhaọn xeựt vaứ boồ sung
Trang 115.Cđng cè dỈn dß
5’
-GV nhận xét, kết luận
-GV cho HS chơi một số trò chơi
-Về nhà xem lại bài -Chuẩn bị bài tiết sau : “Trịnh–
Nguyễn phân tranh”
-Nhận xét tiết học
-HS cả lớp tham gia ch¬i
-HS l¾ng nghe