ngữ văn 6 kì 2

- GV gọi học sinh nhận xét - GV lưu ý: Trình tự miêu tả thời gian: trời vừa tối ->tối hẳn ->càng về khuya - những hình ảnh so sánh, liên tưởng?. * Hoạt động 3: Bài mới 38’Hoạt động của t

Ngày soạn: 22/01/2011

Ngày dạy: 25/01/2011

Tiết 83+84

Luyện nói về quan sát, tưởng tượng so sánh

và nhận xét trong văn miêu tả

A.Mục tiêu cần đạt.

Học xong bài này học sinh có được:

1 Kiến thức.

Nắm được những yêu cầu đối với việc luyện nói Những kiến thức đó học

về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Những bước cơ bản để lựa chọn chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tượng cụ thể

* Giáo viên: Chọn đề bài, chuẩn bị nội dung.

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(2’)

? Để viết bài văn miêu tả người viết cần rèn luyện kĩ năng gì?

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (1’)

Trong giao tiếp hằng ngày, nếu chúng ta biết cách nói thì mọi vấn đề chúng

ta muốn truyền đạt tới người khác sẽ đạt hiệu quả cao Việc rèn luyện kĩ năng nói

là một việc rất quan trọng

* Hoạt động 3: Bài mới (86’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động

của HS

Nội dung cần đạt

- GV nêu yêu cầu chung của giờ

I Yêu cầu chung.

+) Rèn kĩ năng nói trước tập thể

vấn đề cho trước

+) Nói to, rõ ràng, mạch lạc

+) Không được viết thành văn

+) Không nói văn hoa bóng bẩy,

cần nói ngắn gọn

- GV chia nhóm, phân công nhiệm

vụ và yêu cầu cho từng nội dung

? Miêu tả Kiều Phương em sẽ lựa

chọn những chi tiết nào?

? Miêu tả ngoại hình, lời nói, cử

chỉ của Kiều Phương em sẽ miêu tả

như thế nào?

? Dựa vào dàn ý trên, em hãy miêu

tả lại hình ảnh Kiều Phương bằng

- Đại diện nhóm trình bày 1'Thực hiện Trình bày

- Trình bày

- Miêu tả

- Thực hiện

II Thảo luận - Nói trước nhóm.

- Học sinh thảo luận trong nhóm dựa trên cơ sở đã chuẩn bị ở nhà

- Từng học sinh trong nhóm trả lời, nhận xét, góp ý của các thành viên

III Luyện nói trước lớp.

+) Lời nói: hồn nhiên, không tỏ ra bực bội với người khác

+) Hành động: hoạt bát, vui vẻ,

- GV gọi nhóm 2 thực hiện

? Miêu tả hình ảnh người anh trai

Kiều Phương, em chú ý những

điểm gì?

- GV cho học sinh trình bày bằng

ngôn ngữ của mình dựa vào dàn ý

- GV gọi học sinh nhận xét

- GV nhận xét, sửa cho học sinh

những lỗi học sinh mắc phải?

? Miêu tả người anh cần làm nổi

bật những chi tiết nào?

- Trình bày

- Nhận xét

- Nghe

- Nhóm 3 trình bày

- Nhóm 4 - 5 trình bày

- GV cho học sinh trình bày miệng

theo dàn ý

- GV gọi học sinh nhận xét

- GV lưu ý: Trình tự miêu tả thời

gian: trời vừa tối ->tối hẳn ->càng

về khuya - những hình ảnh so sánh,

liên tưởng

( Hết tiết 1)

- GV nhắc lại yêu cầu của tiết tập

nói: Nói to, rõ ràng, mạch lạc, tự

tin, mắt nhìn thẳng

? Hãy lập dàn ý và nói trước lớp về

quang cảnh buổi ság bình minh

trên biển Trong khi miêu tả, em

hãy liên tưởng so sánh với những

hình ảnh gì?

Trình bày - Nhận xét

- Mặt biển tựa như đang thức dậy

và bắt dầu nổi sóng Ánh nắng hồng lấp lánh như đang đùa nghịch trên các đầu con sóng

- Bãi cát chuyển từ màu xám sang màu vàng sáng

- Những con thuyền bắt đầu ra khơi

- Nàng nói năng nhỏ nhẹ, tính tình hiền dịu Rất đỗi yêu thương cha

mẹ

*Hoạt động 4: Hướng dẫn học ở nhà(1’)

- Khái quát lại vấn đề cần rèn luyện khi viết văn miêu tả

- Viết thành bài văn hoàn chỉnh dựa trên dàn ý trên.

- Làm tiếp bài tập còn lại

**********************************************************

- Nắm được một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên

nhiên và con người.

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.

C Tiến trình tổ chức các hoạt đông.

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ(5’)

? Phân tích diễn biến tâm trạng của người anh trong '' Bức tranh của em gái tôi''?

? Những bài học rút ra từ truyện ''Bức tranh của em gái tôi”?

*Hoạt động 2: Giới thiệu bài(1’)

Nếu như trong ''Sông nước Cà Mau '' Đoàn Giỏi đã đưa người đọc tham quan cảnh sắc phong phú, tươi đẹp của vùng cực Nam Tổ quốc ta thì với '' Vượt thác '' trích Quê nội Võ Quảng lại dẫn chúng ta ngược dòng sông Thu Bồn thuộc miền Trung Trung bộ đến tận thượng nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông nước và đôi bờ miền Trung này cũng không kém phần kì thú

* Hoạt động 3: Bài mới (38’)

Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt

GV gọi học sinh đọc chú thích

dấu *

GV: Nêu yêu cầu đọc: Đọc rõ

ràng, chú ý thay đổi nhịp điệu

cho phù hợp với nội dung từng

? Bài văn miêu tả cảnh gì?

Miêu tả theo trình tự nào?

? Dựa vào trình tự miêu tả hãy

- Con thuyền vượt qua đoạn sông

? Vị trí quan sát để miêu tả của

người kể chuyện?

? Vị trí quan sát ấy có thích

hợp không? Vì sao?

GV: Từ vị trí quan sát ấy cảnh

dòng sông và hai bên bờ qua

sự miêu tả ở trong bài đã thay

đổi như thế nào theo từng

chặng của con thuyền, hình

ảnh con người trong cuộc vượt

thác hiện lên như thế nào?

GV gọi học sinh đọc đoạn 1

? Theo dõi những chi tiết miêu

II Đọc - Hiểu văn bản

1 Bức tranh thiên nhiên ( Cảnh dòng sông và hai bên bờ ).

- Dòng sông rộng, chảy chầm chậm, êm ả, gió nồm thổi, thuyền lướt sóng bon bon

- Ở ngã ba sông là những bãi dâu trải ra bạt ngàn đến nhiều làng xa tít

- Càng về ngược: Vườn tược càng

um tùm

- Dọc sông, nhiều chàm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước

- Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt

- Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng

- Dòng sông chảy quanh co dọc những núi cao sừng sững

GV: Do địa lí ở vùng miền

Trung nước ta có dải đồng

bằng hẹp tiếp liền với núi,

Trung và Nam trung bộ là

vùng cao nguyên tương đối

cảnh thiên nhiên ở đây là gì?

? Hãy liệt kê các câu văn có

hình ảnh so sánh và nhân hóa

mà tác giả sử dụng để miêu tả

cảnh thiên nhiên? Chỉ rõ tác

giả đã so sánh gì với nhau?

? Ở đoạn đầu và cuối của bài

- Qua nhiều lớp núi, đồng ruộng lại

mở ra

- Nghệ thuật so sánh, nhân hóa

- Như thuyền đang nhớ núi rừng cố phải lướt cho nhanh, cho kịp

- Những chòm cổ thụ được nhân hóa: Dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm, lặng nhìn xuống nước

- Dọc sông: Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm

- Dọc sườn núi: Những cây to phía trước

+ Hình ảnh 1: Thể hiện vẻ đẹp của

thiên nhiên hùng vĩ vừa như báo trước về một khúc sông dữ hiểm trở, vừa như mách bảo con người dồn nén sức mạnh chuẩn bị vượt thác

+ Hình ảnh 2: Hình ảnh so sánh ở

đây vừa thích hợp với tương phản

GV: trong hai hình ảnh này

GV khái quát chuyển ý

GV gọi học sinh đọc đoạn 2

xác, gợi cảm là một yêu cầu

quan trọng của văn miêu tả

giúp cho việc tái hiện cảnh

GV khái quát chuyển ý

- Nghe

- Nêu cảm nhận

=> Cảnh thiên nhiên oai linh, hùng vĩ, chứa đựng một sức mạnh lớn lao.

2 Cảnh con thuyền vượt thác

- Chiếc sào Dượng Hương Thư bị cong lại Nước bị cản văng bọt tứ tung, thuyền vùng vằng cứ trực trụt xuống quay đầu

- Thuyền cố lấn lên rồi vượt qua được thác Cổ Cò

- Dùng từ thật hay, thật chính xác: Diễn tả sự cố gắng chống chọi của con người, sự ngang ngược của dòng thác

? Nhân vật Dượng Hương Thư

được miêu tả qua những nét

nào?

? Tìm những chi tiết miêu tả

ngoại hình và hành động của

Dượng Hương Thư?

? Khi miêu tả hành động của

Dượng Hương Thư tác giả đã

sử dụng những từ ngữ thuộc từ

loại nào? Những từ ngữ ấy có

tác dụng gì?

? Để làm nổi bật hình ảnh của

Dượng Hương Thư tác giả đã

rất thành công trong việc sử

- Thả sào, rút sào, rập ràng nhanh như cắt

- Động từ: Trụ, ghì, phóng, uốn

- Sử dụng từ chính xác, phù hợp với công việc nặng nhọc, khẩn trương của người chèo thuyền

- So sánh

- So sánh hình ảnh Dượng Hương Thư với pho tượng đồng đúc tô đậm sức khỏe, thể hiện nét ngoại hình gân guốc, vững chắc của nhân vật

- So sánh Dượng Hương Thư như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh thể hiện vẻ dũng mãnh, tư thế hào hùng của con người trước thiên nhiên Hình ảnh so sánh này rất hay vì nó đã gợi ra hình ảnh huyền thoại anh hùng xưa với tầm vóc và sức mạnh phi thường bằng xương, bằng thịt đang hiển hiện trước mặt

? Nghệ thuật miêu tả của Võ

Quảng trong đoạn này có gì

đặc sắc?

? Hãy nêu những nhận xét của

em về nhân vật Dượng Hương

Thư? Hình ảnh những con

người trong truyện?

GV khái quát lại toàn bài

? Em học tập được những gì ở

nghệ thuật miêu tả của nhà

văn?

? Bài văn giúp em cảm nhận

được những gì về thiên nhiên

và con người ?

GV gọi học sinh đọc ghi nhớ

GV khái quát về phương pháp

- Tả thiên nhiên - tả người

- Tả chân dung con người trong hoạt động

- Kể việc + miêu tả

- Con người lao động quả cảm, người chỉ huy vượt thác bình tĩnh, dày dạn kinh nghiệm.

III Tổng kết.

*Nghệ thuật.

- Nhân hóa và so sánh là hai biện pháp nghệ thuật phổ biến mà tác giả sử dụng thành công khi tả người, tả cảnh

* Nội dung.

- Cảnh thiên nhiên rộng lớn hùng

vĩ, vẻ hùng dũng và sức mạnh của người lao động

* Ghi nhớ ( SGK ).

văn ( tả theo trình tự, sử dụng

triệt để so sánh, tưởng tượng,

dùng từ chính xác, phối hợp tả

cảnh, tả người )

? Hai bài Sông nước và Vượt

thác đều miêu tả cảnh sông

nước Hãy nêu những nét của

phong cảnh thiên nhiên được

miêu tả ở mỗi bài và nghệ

thuật miêu tả của mỗi tác giả?

- Thảo luận nhóm 2

- Trình bày 1'

IV.Luyện tập

* Sông nước Cà Mau: Thiên về tả

cảnh chằng chịt của sông ngòi, vẻ đẹp của phong cảnh sông nước Cà Mau, cảnh sinh hoạt đông vui nhộn nhịp của nhân dân sống ở đây

- Nghệ thuật miêu tả: vừa miêu tả cảnh vật vừa giới thiệu cách đặt tên cho đất đai

* Vượt thác: Thiên về tả cảnh

hùng vĩ, địa thế hiểm trở của một đoạn sông Thu Bồn để từ đó làm nổi bật lên sức mạnh lao động, khắc họa thiên nhiên

- Nghệ thuật: Dùng bút pháp khắc họa để xây dựng lên một hình tượng nhân vật mạnh mẽ lớn lao giữa một khung cảnh thiên nhiên hùng vĩ

- Nắm được hai kiểu so sánh cơ bản: Ngang bằng và không ngang bằng.

- Tác dụng của so sánh trong khi nói và viết

- Phát hiện sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra được những so sánh đúng, so sánh hay.

- Đặt câu có sử dụng phép tu từ so sánh theo 2 kiểu cơ bản

3 Thái độ.:

- Có ý thức sử dụng so sánh trong khi nói và viết.

B Chuẩn bị:

* Giáo viên: Chuẩn bị bảng phụ, nội dung lên lớp.

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.

* Hoạt động1: Kiểm tra bài cũ (3’)

?So sánh là gì? Chỉ ra những hình ảnh so sánh trong văn bản "Vượt thác"

* Hoạt động 2 : Giới thiệu bài (1’)

Ở tiết học trước, các em đã nắm được: Thế nào là phép so sánh, mô hình cấu tạo

so sánh Vậy so sánh có những kiểu nào? Tác dụng của nó ra sao? Nhất là đối với văn miêu tả? Đó là nội dung bài học hôm nay?

Vế B

Những ngôi sao.

Thức (Ngoài kia).

Chẳng bằng.

Mẹ đã thức vì chúng con.

gió của con.

(1) Không ngang bằng

(2) Ngang bằng

2 Ghi nhớ ( SGK ).

gì đối với việc biểu hiện tư

tưởng, tình cảm của tác giả?

? Từ đó rút ra nhận xét về tác

dụng của phép so sánh đối với

việc thể hiện tư tưởng tình

- Nghe

- Thực hiện

- Khái quát

- Nêu

- Ngang bằng: Như, tựa, y như, như

là, bao nhiêu - bấy nhiêu

- Không ngang bằng: Chẳng bằng, chưa bằng, hơn là

- Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn

- Có chiếc lá như con chim

- Có chiếc lá như thầm bảo

- Có chiếc lá như sợ hãi

- Miêu tả chiếc là rụng nhưng là để nói đến một số bộ phận, một kiếp người: Quan niệm về sự sống và cái chết

- Đối với việc thể hiện tình cảm

2 Ghi nhớ.

III Luyện tập.

1 Bài tập:

Ngày dạy:14 /02/2011 Tiết 87

A Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức.

- Nắm được một số lỗi chính tả thường thấy ở địa phương

- Biết sửa lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm mang tính địa phương

2 Kĩ năng.

- Phát hiện và sửa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương.

- Rèn luyện kỹ năng sửa các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa

phương ( Phân biệt các phụ âm đầu: tr / ch; s / x; r / d / gi; l / n.)

3 Thái độ.

- GD ý thức trau dồi vốn từ Tv, giữ gìn sự trong sáng của TV

- Có ý thức viết đúng chính tả và tự sửa chữa lỗi chính tả

B Chuẩn bị:

* Giáo viên:

Chuẩn bị những đoạn văn, thơ có nhiều từ có phụ âm đầu như trên

* Học sinh:

Chuẩn bị bài theo yêu cầu

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài

* Hoạt động 3: Bài mới(44’)

HĐ của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt.

GV nêu yêu cầu:

Học sinh nghe - viết đúng

I Nội dung luyện tập.

1 Viết đúng các phụ âm đầu:

tr / ch; s / s; r / d /gi; l / n

a.'' Trái bóng tròn trên sân cỏ ''

Một trong những trò chơi khiến cho nhiều người phải trằn trọc mất ăn mất ngủ

là trò chơi bóng đá Chỉ một trái bóng tròn lăn trên sân cỏ cũng đủ gây nên lắm nỗi trớ trêu khiến cho bao kẻ cười người khóc.Có đội thi đấu trầy trật mà vẫn thua trận, phải hứng chịu bao lời chê trách, chỉ trích khiến cho đôi chân trở nên nặng chình chịch, chậm chạp cúi đầu rời sân cỏ Bóng đá chỉ là trò chơi mà sao hàng triệu, hàng triệu người trên trái đất này

b Phân biệt phụ âm đầu s / x

Sầm sập sóng dữ xô bờ

Thuyền xoay sở mãi lò dò bơi ra.

Vườn cây san sát xum xuê Khi sương sà xuống lối về tối om Trời cho xuân sắc xinh xinh Lười xem sách báo vô tình sinh hư

Xa xôi sông, sóng sững sờ Xin sang suôn sẻ, chuyến đò say sưa

Số sang là số sông sênh Suốt ngày nằm kềnh là số ăn xin!

c Phân biệt phụ âm đầu l / n :

Lúa nếp là lúa nếp làng Lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng Leo lên đỉnh núi Lĩnh Nam

Lấy nắm lá sấu nấu nồi nước xông Nỗi niềm này lắm long đong

lửng lơ lời nói khiến lòng nao nao Lầm lũi nàng leo lên non

Nắng lên lấp lóa nàng còn lắc lư Lụa là lóng lánh, nõn nà

Nói năng lịch lãm, nết na nên làm

2 Bài tập chính tả:

Điền tr / ch; s / x; r / d / gi; l / n vào chỗ trống:

- Trái cây, chờ đợi, chuyển chỗ, trải qua,

trôi chảy, trơ trụi, nói chuyện, chương

- 2 học sinh trao đổi bài cho

nhau, chữa lỗi cho bạn theo

đáp án của GV

bài

- Chữa lỗi

trình, chẻ tre.

- Sấp ngửa, sản xuất, sơ sài, bổ sung, xung

kích, xua đuổi, cái xẻng, xuất hiện, chim

(Viết bài tập làm văn tả cảnh ở nhà)

A.Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

- Nắm được yêu cầu của bài văn tả cảnh Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh Viết được bài văn tả cảnh ( Bài viết ở nhà) Kiểm tra, đánh giá được nhận thức của học sinh về văn tả cảnh.

- Viết bài tập làm số 5 - văn tả cảnh ở nhà gắn với chủ đề môi trường

2 Kĩ năng:

- Quan sát cảnh vật

- Trình bày những điều đó quan sát về cảnh vật theo một trình tự hợp lí

- Luyện tập kĩ năng quan sát và lựa chọn, kĩ năng trình bày những điều quan sát, lựa chọn theo một thứ tự hợp lí

3 Thái độ:

- Tự giác, thường xuyên quan sát

- Có ý thức vận dụng các phương pháp tả cảnh khi viết bài ở nhà

B Chuẩn bị:

* Giáo viên: Chọn đề bài, chuẩn bị nội dung.

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn.

C Tiến trình tổ chức các hoạt động:

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài(1’)

Cho dù quan sát, thu thập được nhiều hình ảnh độc đáo và tiêu biểu cho cảnh được tả nhưng nếu không biết cách trình bày, sắp xếp theo một trình tự hợp lí thì cũng không thể có một bài văn tả cảnh hay Để giúp các em viết được bài văn miêu

tả đạt kết quả, hôm nay cô cùng các em đi tìm hiểu bài

* Hoạt động 3: Bài mới(43’) Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt

dung được những nét tiêu biểu

của cảnh sắc của khúc sông có

- Đại diện nhóm trình

I Phương pháp viết văn tả cảnh:

1 Bài tập 1

a Đối tượng miêu tả.

- Người chống thuyền vượt thác ( Dượng Hương Thư với hành trình của cuộc vượt thác )

- Qua hình ảnh nhân vật, người đọc

đã hình dung ra được những nét tiêu biểu của cảnh sắc Đó là người vượt

hợp lí vì người tả đang ngồi

trên thuyền xuôi từ kênh đến

sông Cảnh dòng sông nước

chảy là cái trước mắt người tả

quan sát được cảnh hai bên bờ

Nếu đảo lại vị trí quan sát phải

thay đổi

Nhóm 3: Phần c

Đọc văn bản c

? Hãy xác định dàn ý của văn

bản này? Các ý lớn của mỗi

- Đại diện nhóm 3 thực hiện

( Tả ngoại hình và động tác )

b Đối tượng miêu tả.

- Quang cảnh dòng sông và rừng đước Năm Căn

- Thứ tự miêu tả: Tả từ dưới mặt sông nhìn lên bờ ( gần - xa )

c Dàn ý.

* Phần thứ nhất: từ đầu màu xanh

là màu của lũy: Giới thiệu chung về lũy tre làng ( tác dụng, cấu tạo, màu sắc của lũy tre làng)

* Phần thứ hai: tiếp không rõ: Tả

kĩ ba vòng của lũy tre

* Phần thứ ba: còn lại: Nói về

măng, gợi quan hệ về tình mẫu tử trong đời sống con người

thứ tự miêu tả của tác giả?

? Nếu tả theo trình tự thời gian

GV gọi học sinh đọc ghi nhớ

GV gọi học sinh đọc bài tập 1

? Em sẽ quan sát và lựa chọn

những hình ảnh cụ thể, tiêu

biểu nào cho quang cảnh ấy?

? Bài văn được viết như vậy là

theo thứ tự nào? ( Thời gian )

Tả cảnh sân trường ra chơi.

* Tả theo trình tự thời gian.

? Nếu phải tả quang cảnh sân

trường trong giờ ra chơi thì

phần thân bài em sẽ miêu tả

theo thứ tự như thế nào?

GV gọi học sinh trình bày -

- Trước giờ ra chơi

- Trong giờ ra chơi

+ Học sinh các lớp ùa ra sân

+ Cảnh học sinh chơi đùa các trò chơi quen thuộc

- Sau giờ ra chơi

3 Bài tập3.

a Mở bài.

- Tên văn bản: '' Biển động ''

b Thân bài.

Lần lượt tả vẻ đẹp màu sắc của biển

ở nhiều thời điểm, nhiều góc độ khác nhau

- Nắm được cốt truyện, tình huống truyện, nhân vật, người kể chuyện, lời đối thoại và lời độc thoại trong tác phẩm ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc Tác dụng của một số BPNT được sử dụng trong truyện.

- Qua câu chuyện buổi học tiếng Pháp cuối cùng ở vùng An-dát, truyện đã thể hiện lòng yêu nước trong một biểu hiện cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân

3.Thái độ:

- GD ý giữ gìn vốn ngôn ngữ dân tộc, giữ gìn sự trong sáng của TV.

- Thể hiện lòng yêu nước trong tình yêu tiếng mẹ đẻ.

B Chuẩn bị:

* Giáo viên: - Chuẩn bị chân dung tác giả An-phông-xơ Đô đê.

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học :

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ(3’)

? Nêu cảm nhận của em về hình ảnh Dượng Hương Thư lúc vượt thác?

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài(1’)

Lòng yêu nước là một tình cảm rất thiêng liêng đối với mỗi người và nó có rất nhiều cách biểu hiện khác nhau ở đây trong tác phẩm '' Buổi học cuối cùng'' đặc biệt này, lòng yêu nước được biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ đẻ Câu

chuyện cảm động đã xảy ra như thế nào cô cùng các em đi tìm hiểu bài hôm nay

* Hoạt động 3: Bài mới(85’)

Hoạt động của thầy Hđ của trò Nội dung cần đạt

Yêu cầu học sinh đọc chú thích dấu

*

? Nêu những hiểu biết của em về tác

giả và hoàn cảnh sáng tác câu

- Sáng tác sau chiến tranh Phổ

Pháp-GV: nêu yêu cầu đọc

Yêu cầu học sinh giải nghĩa các từ:

cáo thị, niêm yết, cố tri?

? Qua việc chuẩn bị bài ở nhà, em

có thể chia câu chuyện làm mấy

phần? Nội dung từng phần?

Hoặc: + Đ1: Từ đầu đến mà vắng

mặt con => Trước buổi học, quang

cảnh tren đường đến trường và

quang cảnh ở trường, qua sự quan

? Việc tác giả để cho cậu bé

Phrăng vào vai người kể chuyện có

tác dụng gì?

? Truyện thuộc thể loại nào?

Phương thức biểu đạt chủ yếu là gì?

? Truyện có những nhân vật nào?

Theo em nhân vật chính là ai?

- Nghe

- Đọc nối tiếp

* Đọc

* Từ khó ( SGK ).

* Cấu trúc văn bản.

* Bố cục: 3 đoạn

1 Từ đầu nhà thầy Ha- men:

Ph răng trên đường tới trường.2.Tiếp buổi học cuối cùng này: Diễn biến buổi học cuối cùng

3 Còn lại: Giờ học kết thúc, hành động của thầy Ha Men

- Ngôi thứ nhất

- Tạo ấn tượng về một câu chuyện có thực.- Góp phần biểu hiện tâm trạng, ý nghĩ của nhân vật cụ thể, sâu sắc

- Thể loại: Truyện ngắn

- Phương thức: Tự sự + biểu cảm

- Nhân vật chính: Thầy men,Ph răng

Ha-? Tìm những chi tiết miêu tả quang

cảnh và tâm trạng của Phrăng trên

đường tới trường?

? Cách miêu tả và kể chuyện đó thể

hiện dụng ý gì của tác giả?

? Khi đến lớp học, quang cảnh

không khí lớp học như thế nào?

? Trước những thay đổi đó , tâm

trạng cậu bé ra sao?

? Đến khi nghe thầy giáo nói '' Đây

là buổi học cuối cùng '' thì tâm trạng

Phrăng như thế nào?

Vì sao em có tâm trạng ấy?

? Diễn biến tâm trạng tiếp theo của

Phrăng như thế nào?

? Em có nhận xét gì về diễn biến

tâm trạng của cậu bé Phrăng?

Chuyển ý: Sự thay đổi trong nhận

thức của Phrăng vừa tự nhiên vừa

mang tính đột biến Vậy nguyên

nhân nào khiến Phrăng nhận thức ra

vấn đề nhanh chóng và sâu sắc như

vậy chúng ta chuyển sang phần hai

( Tiết 90)

GV gọi học sinh đọc

? Nhân vật thầy giáo Ha men trong

buổi học cuối cùng đã được khắc

họa qua những khía cạnh nào?

II Đọc - hiểu văn bản: ( 55')

1 Nhân vật cậu bé Phrăng:

- Định trốn học đi chơi nhưng rồi đấu tranh và lại đến trường học

- Quang cảnh ồn ào trước bảng cáo thị

- Như ngầm báo hiệu điều gì đó không bình thường, chẳng lành

- Khác thường và trang trọng

- Ngạc nhiên.

- Choáng váng, sững sờ, nuối tiếc ân hận.

- Xấu hổ, kinh ngạc vì thấy sao mình hiểu đến thế.

- Tự hào về người thầy và nhận thức một cách đầy đủ về vai trò của tiếng mẹ đẻ.

- Diễn biến tâm trạng tự nhiên, hợp lí

2 Nhân vật thầy giáo Ha men:

- Trang phục, thái độ đối với

h/s, lời nói về việc học tiếng

? Tìm chi tiết miêu tả trang phục của

thầy Ha men?

? Nhận xét gì về trang phục của thầy

Ha men trong buổi học cuối cùng?

? Trang phục ấy nói lên điều gì?

? Thái độ của thầy đối với học sinh

? Điều tâm niệm nhất mà thầy Ha

men muốn nói với học sinh và nhân

dân An dát là gì?

? Những điều tâm niệm ấy giúp em

hiểu gì về thầy Ha men?

rơ- Đẹp trang trọng.

- Sự hệ trọng của buổi học cuối cùng

* Thái độ đối với học sinh

- Nghiêm trang nhưng rất dịu dàng

- Nhiệt tình và kiên nhẫn giảng

giải bài cho học sinh

* Những lời nói về việc học tiếng Pháp.

- Tiếng Pháp là ngôn ngữ hay nhất thế giới, trong sáng nhất, vững vàng nhất

- Hãy yêu quí, giữ gìn và trau dồi tiếng Pháp

 Tình cảm yêu nước sâu đậm, lòng tự hào về tiếng nói dân tộc mình.

* Hành động và cử chỉ của thầy Ha men cuối buổi học:

- Tiếng chuông nhà thờ điểm 12 giờ

- Tiếng chuông cầu nguyện buổi trưa

- Tiếng kèn của bọn lính Phổ

* Ý nghĩa.

- Thời gian trôi mau chấm dứt

? Nghe những âm thanh đó thầy Ha

men có những biểu hiện, hành động

gì?

? Giải nghĩa '' tái nhợt ''

? Hình ảnh thầy giáo già Ha men

đứng trên bục giảng người tái nhợt

đã nói lên điều gì?

? Câu viết trên bảng của thầy có ý

Trả lời

Bộc lộ

buổi học cuối cùng, chấm dứt một giai đoạn cuộc sống của thầy trò và nhân dân trong vùng giặc chiếm đóng

- Hòa bình và chiến tranh, tự do

và nô lệ cùng hiện diện trên một làng nhỏ, trong một lớp học nhỏ bình thường ở nước Pháp

- Chuẩn bị cho hành động của thầy Ha men

- Tái mét, da nhợt nhạt, bệch ra

- Tâm trạng xúc động trong những phút cuối cùng của buổi học khi những âm thanh tiếng chuông, tiếng kèn vẳng tới Thầy đau xót, uất ức, nuối tiếc

vì không còn được dạy học bằng tiếng Pháp thân yêu được nữa vì ngày mai thầy đã phải ra

đi, vĩnh biệt ngôi trường yêu dấu, vĩnh biệt cái làng quê nghèo nhỏ đã từng gắn bó suốt

An dát về nước Pháp

=> Khẳng định niềm tin vào tương lai tự do, lòng yêu nước nồng nhiệt của nhân dân nước Pháp.

? Trong truyện có rất nhiều câu văn

sử dụng phép so sánh Hãy tìm một

số câu và phân tích tác dụng của

những so sánh đó?

? Trong truyện thầy Ha- men có nói:

'' Khi một dân tộc rơi vào vòng nô lệ

chừng nào họ vẫn giữ vững nắm

được chìa khóa của chốn lao tù'' Em

hiểu và suy nghĩ gì về lời nói đó?

Khái quát, chuyển ý

? Những nhân vật khác trong truyện

=> Sự lưu luyến của thầy đối với trường

- Như là linh hồn riêng của mỗi dân tộc, khi một dân tộc đã rơi vào vòng nô lệ nhưng vẫn giữ được tiếng nói của mình là họ vẫn giữ được bản sắc dân tộc,

họ vẫn giữ được tình cảm và bản sắc của dân tộc mình, họ vẫn có một vũ khí sắc bén để động viên nhau, kêu gọi nhau đoàn kết cùng đánh đuổi kẻ thù

và nhờ đó họ đã giành được độc lập, tự do

- Lòng yêu nước trong truyện này chính là lòng yêu ngôn ngữ dân tộc

3 Những nhân vật khác

- Các cụ già đến lớp và tập đánh vần để chứng kiến buổi học cuối cùng và bày tỏ lòng biết ơn của dân làng với thầy Ha men

- Cụ Hô dê cũng đánh vần trên quyển sách tập đánh vần cũ là hình ảnh cảm động

=>Tình cảm thiêng liêng và

trân trọng của người dân với việc học tiếng của mình.

? Những biểu hiện đó có ý nghĩa gì?

- Ngôn ngữ tự nhiên, giọng kể chân thành, xúc động, sử dụng nhiều câu văn biểu cảm, từ ngữ cảm thán, phép so sánh

2 Nội dung:

- Truyện thể hiện lòng yêu nước trong một bài học cụ thể là tình yêu tiếng nói của dân tộc

* Ghi nhớ: SGK

IV Luyện tập: ( 2')

* Hoạt động 4: Hướng dẫn học sinh học ở nhà (1’)

- Học ghi nhớ, làm bài tập còn lại

- Chuẩn bị: Nhân hóa

Ngày soạn: 19/02/2011

Ngày dạy: 21/02/2011

Tiết 91 Nhân hóa

A.Mục tiêu bài học:

Học xong bài này học sinh có được:

1 Kiến thức:

- Tác dụng của nhân hóa.

* Giáo viên: soạn bài

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học.

* Hoạt động1: Kiểm tra bài cũ (3’)

Các kiểu so sánh ? Lấy ví dụ về so sánh trong văn, thơ và phân tích tác dụng?

* Hoạt động 2 : Giới thiệu bài (1’)

Nhắc lại khái niệm nhân hóa đã học ở tiểu học

* Hoạt động 3: Bài mới (40’)

Họat động của thầy Hđ của trò Nội dung cần đạt

GV gọi học sinh đọc diễn cảm khổ

gì? Đó là những hoạt động của ai?

? Cách miêu tả hoạt động ấy có tác

dụng gì?

GV: đưa ví dụ

- Đọc

- Trả lời-Nhận xét-Động não

-Phân tích

-Động não

I Nhân hóa là gì?

1.Bài tập:

- Trời, cây mía, kiến

- Dùng từ gọi người để gọi sự vật

+ Ông trời mắc áo giáp đen với

bầu trời đầy màu đen

+ Muôn nghìn cây mía múa gươm

với muôn nghìn cây mía ngả

nghiêng bay phấp phới

+ Kiến hành quân với kiến bò

đầy đường

? So sánh cách diễn đạt?

GV: Những cách dùng như vậy

được gọi là nhân hóa

? Thế nào là nhân hóa?

GV gọi học sinh đọc ghi nhớ

GV gọi học sinh đọc ví dụ

? Các loại từ: lão, bác, cô, cậu

thường được dùng để gọi ai?

? Trong ví dụ a chúng được dùng

như thế nào?

? Như vậy ở ví dụ này sự vật được

nhân hóa bằng cách nào?

-Khái quát

- Đọc

- Đọc

- Phát hiện-Nhận xét

- Cách diễn đạt ở ví dụ làm cho các sự vật , sự việc được miêu tả gần gũi hơn với con người

- Trò chuyện, xưng hô với vật như người.

- Hoạt động của con người

- Hoạt động của tre.

Đọc ví dụ c

? Từ ơi thường dùng để xưng hô

với ai? ở trong ví dụ này để xưng

hô với con gì?

- Cách nhân hóa ở đây là trò

chuyện xưng hô với vật như người

? Qua tìm hiểu ví dụ cho biết có

mấy kiểu nhân hóa?

Cho hs đọc ghi nhớ trong sgk

GV gọi học sinh đọc bài tập 1? Chỉ

ra và nêu tác dụng của phép nhân

hóa?

GV gọi học sinh đọc bài tập 2

? So sánh hai cách diễn đạt ở bài

tập 1 - 2

- Đọc

- Trả lời

- Động não trả lời

Gọi học sinh đọc bài tập 3

Nêu yêu cầu bài tập

GV gợi ý: Lập bảng so sánh, đối

chiếu từ ngữ trong mỗi cách

Nhận xét về sử dụng nhân hóa, kết

luận

? Phép nhân hóa được tạo ra bằng

cách nào và tác dụng của nó như

thế nào?

- Thực hành

Ngày dạy: 22/02/2011 Tiết 92 Phương pháp tả người

A.Mục tiêu bài học:

Học xong bài này học sinh có được:

1 Kiến thức:

Cách làm bài văn tả người bố cục, thứ tự miêu tả Cách xây dựng đoạn văn, lời văn trong bài văn tả người

2 Kĩ năng:

Quan sát và lựa chọn các chi tiết cần thiết cho bài văn miêu tả Trình bày những điều quan sát, lựa chọn theo một trình tự hợp lí Viết một đoạn văn, bài văn tả người Bước đầu có thể trình bày miệng một đoạn hoặc một bài văn tả người trước tập thể

3 Thái độ:

Tự giác, thường xuyên quan sát

Có ý thức vận dụng phương pháp khi làm văn tả người

B Chuẩn bị:

* Giáo viên: Chọn đề bài, chuẩn bị nội dung.

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn.

C Tiến trình tổ chức các hoạt động:

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ (3’)

Bố cục của một bài văn tả cảnh? Muốn làm tốt bài văn tả cảnh cần chú ý những gì?

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài (1’)

Bên cạnh các bài văn tả cảnh thiên nhiên, loài vật, chúng ta còn gặp trong sách báo, trong thực tế không ít đoạn, bài văn tả người Nhưng làm thế nào để tả người cho đúng, cho hay? Cần luyện tập những kĩ năng gì? cô cùng các em đi tìm hiểu bài

* Hoạt động 3: Bài mới (40’)

Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt

Cho hs đọc các đoạn văn trong

? Nhận xét gì về đối tượng miêu

tả? Về cách lựa chọn chi tiết và

hình ảnh miêu tả?

Đọc theo yêu cầu

T.L nhóm Đại diện nhóm trình bày-Nhận

I Phương pháp viết một đoạn văn, bài văn tả người:

1 Bài tập:

Đoạn 1.

* Đối tượng miêu tả.

xét - Dượng Hương Thư.

-> Người chèo thuyền vượt thác

- Đoạn 2.

* Đối tượng miêu tả.

- Cai Tứ - một ông cai gian giảo

* Đặc điểm nổi bật.

- Người gầy, nhỏ, khuôn mặt toát

ra vẻ xảo trá, không ngay thẳng

- Tả chân dung nhân vật ( miêu

tả các đặc điểm nổi bật của khuôn mặt, thân thể, dáng người, dùng nhiều danh từ, tính từ )

- Đoạn 3

* Đối tượng miêu tả.

- Hai người trong keo vật

* Nhận xét.

- Tả người gắn với công việc ( nhưđoạn 1 )

* Bố cục.

- Mở bài: Từ đầu ầm ầm: Giới

thiệu chung về quang cảnh nơi diễn ra keo vật

- Thân bài: Tiếp vậy: Miêu tả

chi tiết keo vật

- Kết bài: Cảm nghĩ, nhận xét về

keo vật

* Đặt tên:

- Keo vật của ông Cản Ngũ

- Hội vật đền năm ấy

Gv gọi các nhóm trình bày khái

quát

? Nhận xét?

GV nêu yêu cầu bài tập 3

? Tìm từ ngữ, hình ảnh để điền?

? Ông Cản Ngũ được miêu tả

trong tư thế chuẩn bị làm gì?

- Giọng nói trong trẻo, nhẹ nhàng

- Đôi mắt lấp lánh niềm vui

Ngày dạy: 24/02/2010 Bài 23 – Văn bản

Đêm nay Bác không ngủ

( Minh Huệ)

Tiết 93 - 94 : Đọc - hiểu văn bản

A.Mục tiêu bài học :

Học xong bài này học sinh nắm được:

1 Kiến thức.

Hiểu được hình ảnh Bác Hồ trong cảm nhận của người chiến sĩ

Sự kết hợp giữa yếu tố miêu tả, tự sự với yếu tố biểu cảm và các BPNT khác được sử dụng trong bài thơ

Ca ngợi vẻ đẹp lãnh tụ Hồ Chí Minh: hi sinh quên mình vì hạnh phúc dân

tộc, tình yêu thương của bác đối với nhân dân

2 Kĩ năng:

Kể tóm tắt diễn biến câu chuyện bằng một đoạn văn ngắn

Bước đầu biết cách đọc thơ tự sự được viết theo thể thơ năm chữ có kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm thể hiện được tâm trạng lo lắng không yên của Bác

Hồ, tâm trạng ngạc nhiên, xúc động, lo lắng và niềm sung sướng của người chiến

sĩ

Tìm hiểu sự kết hợpgiữa các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm trong bài thơ Trình bày được suy nghĩ của bản thân sau khi học xong bài thơ

3 Thái độ:

GD lòng kính yêu lãnh tụ vĩ đại của dân tộc

Giáo dục tinh thần đồng cam cộng khổ của bác với nhân dân

B Chuẩn bị:

* Giáo viên: Soạn bài , tranh ảnh chân dung Bác

* Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi.

C Tiến trình tổ chức các hoạt động.

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ(3’)

? Nêu nội dung chính và những nột nghệ thuật tiêu biểu của truyện Buổi học cuối cùng?

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài(1’)

Bác Hồ người là tình yêu thiết tha nhất Trong lòng dân và trong trái tim nhân loại

Cả cuộc đời Bác chăm lo cho hạnh phúc nhân dân

Cả cuộc đời Bác hy sinh cho dân tộc Việt NamTình yêu ấy còn được nhà thơ Minh Huệ thể hiện trong một bài thơ làm xúc

động lòng người đó là bài thơ Đêm nay Bác không ngủ mà tiết học hôm nay cô

cùng các em có dịp tìm hiểu

*Hoạt động 3: Bài mới( 85’)

Hoạt động của thầy HĐ của trò Nội dung cần đạt

I Đọc - tiếp xúc văn bản