PHẦN 6 VÀ 7-TÌNH HÌNH ĐỘNG ĐẤT Ở VIỆT NAM

Đӝng đҩt trên lãnh thә ViӋt Nam thuӝc nhóm đӝng đҩt kiӃn tҥo, phân bӕ dӑc theo các đӭt gãy khu vӵc và các đӭt gãy phân nhánh, do vұy tұp trung thành các đӟi đӝng đҩt phân bӕ dӑc theo các

Đӝng đҩt trên lãnh thә ViӋt Nam thuӝc nhóm đӝng đҩt kiӃn tҥo, phân bӕ dӑc theo các đӭt gãy khu vӵc và các đӭt gãy phân nhánh, do vұy tұp trung thành các đӟi đӝng đҩt phân bӕ dӑc theo các đӟi phá hӫy sâu.

Trung bình mӛi năm có khoҧng hơn 10 chҩn đӝng vӟi cưӡng đӝ xҩp xӍ 3 đӝ richter.

Trên lãnh thә ViӋt Nam có 10 đӟi phát sinh đӝng đҩt gҳn liӅn vӟi các đӟi đӭt gãy chính:

m Đӟi Lai Châu- ĐiӋn Biên: hoҥt đӝng đӝng đҩt mҥnh, đã có trên 10 trұn đӝng đҩt có M= 4,6- 5,0 và hai trұn có M= 5,1- 5,5

m Đӟi Cao Bҵng- Lҥng Sơn: phương TB- ĐN, đã ghi nhұn đưӧc 3 trұn đӝng đҩt có M= 4,6 ± 5,5

m Đӟi Đông TriӅu- Cҭm Phҧ: dҥng cánh cung, chҥy tӯ Tuyên Quang đӃn Bҳc Giang- Đông TiӅu- Cҭm Phҧ Đã ghi nhұn đưӧc 9 trұn đӝng đҩt có M= 4,6 -5,0 và 3 trұn đӝng đҩt có M= 5,1- 6,0

m Đӟi Sông Hӗng: phương TB- ĐN, dài khoҧng 500 km, chӫ yӃu phát triӇn dӑc theo đӭt gãy sông Hӗng và đӭt gãy sông Chҧy Đӝng đҩt mҥnh nhҩt đưӧc ghi nhұn trong đӟi này có M= 5,1- 5,5

m Đӟi đӝng đҩt Sơn La: phương TB- ĐN, phát triӇn dӑc theo hӋ thӕng đӭt gãy Sơn La và đӭt gãy sông Đà Đã ghi nhұn đưӧc 30 trұn đӝng đҩt có M> 4,5, đһc biӋt là đӝng đҩt Yên Đӏnh (1935) có M= 6,7 và đӝng đҩt Tuҫn Giáo (1983) có M= 6,7

m Đӟi đӝng đҩt Sông Mã: phương TB- ĐN, kéo dài tӯ ĐiӋn Biên đӃn Tĩnh Gia (Tanh Hóa) Đã ghi nhұn đưӧc mӝt trong nhӳng trұn đӝng đҩt mҥnh nhҩt ViӋt Nam, đӝng đҩt ĐiӋn Biên- 1935 cưӡng đӝ 6,5 đӝ richter

m Đӟi Sông Cҧ-phương TB-ĐN: phát triӇn trong phҥm vi đӭt gãy sông Cҧ và đӭt gãy Rào Nұy đã ghi nhұn đưӧc 13 trұn đӝng đҩt có M>4,5, trong đó có trұn đӝng đҩt mҥnh M= 6,0 (1821)

m Đӟi HuӃ-Đà Nҹng: đӝng đҩt xҧy ra không thưӡng xuyên như các đӟi vùng Tây Bҳc, nhưng cưӡng đӝ đӝng đҩt thưӡng lӟn, đҥt 6,0 đӝ richter

m Đӟi Ba Tơ-Cӫng Sơn: phát triӇn trong đӟi phá hӫy Ba Tơ- Cӫng Sơn và đӭt gãy sông Ba Đһc trưng là đӝng đҩt xuҩt hiӋn khá thưӡng xuyên, cưӡng

đӝ rung đӝng M= 5,3

m Đӟi Thuұn Hҧi-Minh Hҧi: phát triӇn dӑc dӡ biӇn tӯ Thuұn Hҧi ĐӃn Minh Hҧi đӝng đҩt đưӧc ghi nhұn khá liên tөc, cuӗng đӝ đӝng đҩt khá lӟn M=5,1

SӴ PHÂN BӔ ĐӜNG ĐҨT TRÊN LÃNH THӘ VIӊT NAM

Sơ đ͛ phân b͙ ch̭n tâm đ͡ng đ̭t Vi͏t Nam trong th͇ kͽ XX



. 1G
. 1G

Phong Thә-Than Uyên

Đӝ nguy hiӇm đӝng đҩt đưӧc biӇu thӏ bҵng cưӡng đӝ chҩn đӝng cӵc đҥi (cҩp đӝng đҩt, gia tӕc

và vұn tӕc dao đӝng nӅn, dӏch chuyӇn nӅn ) có khҧ năng xҧy ra.

Đӝ nguy hiӇm đӝng đҩt đưӧc đánh giá chӫ yӃu dӵa theo tҫn suҩt và đҥi lưӧng đһc trưng cӫa các vùng đӝng đҩt đã biӃt, cũng như dӵa vào các điӅu kiӋn đӏa chҩt.

Vào khoҧng 20g30 tӕi qua 5/8/2005, mӝt đӧt rung chuyӇn trong vài giây đã diӉn ӣ nhiӅu khu vӵc khác nhau ӣ Đông Nam Bӝ

Trұn đӝng đҩt ӣ NghӋ An đêm 7/1/2005, theo nhӳng ghi nhұn cӫa các trҥm quan trҳc, trұn đӝng đҩt có đӝ mҥnh là 4,7 đӝ richter, gây chҩn đӝng cҩp 6, cҩp 7 ӣ trên mһt đҩt Tâm cӫa đӏa chҩn là vùng Giang Sơn, huyӋn Đô Lương, sau đó dư chҩn đã lan rӝng các vùng lân cұn trong đӏa phұn tӍnh NghӋ An Nguyên nhân cӫa trұn đӝng đҩt là do sӵ vұn đӝng tích cӵc cӫa đӟi đӭt gãy sông Cҧ

Dư chҩn mҥnh cҩp 3 tҥi khu vӵc Hà Nӝi (16/5/2007) đã làm náo loҥn tҥi các khu cao ӕc cӫa Hà Nӝi trên các tuyӃn phӕ thuӝc khu vӵc các quұn Hoàn KiӃm, Hai Bà Trưng và Đӕng Đa NhiӅu khҧ năng chính trұn đӝng đҩt mҥnh 6,1 đӝ richter xҧy ra tҥi khu vӵc tây bҳc Lào vào 15g56¶ - giӡ đӏa phương gây

ra chҩn đӝng cҩp 6 ӣ mӝt sӕ khu vӵc cӫa ĐiӋn Biên và cҩp 3 ӣ mӝt sӕ nơi ӣ Hà Nӝi

Thông tin đӝng đҩt trênlãnh thә ViӋt Nam đưӧc thu thұp tӯ các trҥm quan trҳc, như trҥm quan trҳc đӏa chҩn Nha Trang (bҳt đҫu hoҥt đӝng tӯ năm 1957), trҥm đӏa chҩn Đà Lҥt (hoҥt đӝng tӯ năm 1981),«

HiӋn chúng ta có 26 trҥm quan trҳc trên toàn quӕc Trong

đó chӫ yӃu tұp trung ӣ miӅn Bҳc như trҥm Chùa Trҫm (Hà Tây), ĐiӋn Biên, Lào Cai, Hoà Bình có thӇ đáp ӭng cho công tác dӵ báo Nhưng chӍ có 4 trҥm nҵm rҧi rác tӯ miӅn Trung tӟi miӅn Nam nên không có khҧ năng dӵ báo nӃu xuҩt hiӋn các trұn đӝng đҩt trên biӇn Đông.

`

Nâng cao hiӇu biӃt vӅ nguӗn gӕc đӝng đҩt: gӗm tính chҩt vұt lý và bҧn chҩt cơ hӑc cӫa nhӳng sӵ đӭt gãy, phát triӇn nhiӅu

mô hình vұt lý vӅ quá trình đӝng đҩt.

Xác đӏnh khҧ năng xҧy ra đӝng đҩt: mô tҧ đһc điӇm nhӳng khu vӵc có nguy cơ đӝng đҩt cao như là xác đӏnh tӕc đӝ biӃn dҥng vӓ bên ngoài trái đҩt, tìm hiӇu hoҥt đӝng đӭt gãy, xác đӏnh nhӳng đһc điӇm đӝng đҩt thӡi xưa, đӅ xuҩt chính xác nhӳng

dӵ báo trong thӡi gian dài, cuӕi cùng là phát hiӋn nhӳng phương pháp trung gian và dӵ báo đӝng đҩt trong thӡi gian ngҳn.

Ӭng dөng nhӳng kӃt quҧ nghiên cӭu: tuyên truyӅn kiӃn thӭc vӅ nhӳng tai biӃn đӝng đҩt cho mӑi ngưӡi, cӝng đӗng, khu vӵc và quӕc gia.

/0$  $ " 1    ! *

 *

/3   4 ! *

!  
5  1  6 5* 0 
5 &

+ 7  ! & 8 %9 4& 6 5  1  

.  ( ! C  % E A A  1 & ( 

 ! D %? CF

Bҧo vӋ các cơ sӣ kiӃn trúc: gӗm có viӋc xây dӵng nhӳng công trình lӟn có thӇ gây ra ít nhҩt là sӵ rung chuyӇn vӯa phҧi.

Lұp kӃ hoҥch sӱ dөng đҩt: vӏ trí cӫa nhӳng cơ sӣ quan trӑng như trưӡng hӑc, bӋnh viӋn, sӣ cҧnh sát phҧi đһt ӣ nhӳng khu vӵc tránh xa vùng có nhӳng đӭt gãy dӉ xҧy ra hoһc vұt liӋu đҩt ӣ đó dӉ thay đәi như là dӉ bӏ rung do đӝng đҩt.

Gia tăng hӧp đӗng bҧo hiӇm và đưa ra biӋn pháp đӇ giúp cho viӋc ӭng phó vӟi nhӳng trұn đӝng đҩt tiӃp theo Đӕi vӟi trұn đӝng đҩt 1994 tҥi Northridge, hҫu hӃt sӕ tiӅn trong hӧp đӗng bҧo hiӇm rҩt lӟn và mӝt vài công ty bҧo hiӇm đã kӃt thúc hӧp đӗng bҧo hiӇm do đӝng đҩt.

ViӋc tҥo ra mӝt hӋ thӕng cҧnh báo đӝng đҩt là khҧ thi, nó sӁ báo trưӟc mӝt phút tӟi Los Angeles trưӟc khi sóng đӝng đҩt lan truyӅn đӃn Nguyên tҳc là sóng Radio truyӅn nhanh hơn nhiӅu so vӟi sóng đӝng đҩt HӋ thӕng cҧnh báo đưӧc đӅ xuҩt ӣ California là mӝt mҥng lưӟi phӭc tҥp gӗm các máy đo đӏa chҩn và các máy phát tín hiӋu dӑc theo vӃt nӭt ӣ San Andreas Do phө thuӝc vào nơi bҳt đҫu xҧy ra đӝng đҩt nên thӡi gian dӵ báo sӁ thay đәi tӯ 15 giây đӃn 1 phút Thӡi gian này đӫ cho mӑi ngưӡi tҳt các cơ cҩu hoҥt đӝng, máy tính và ҭn nҩp HӋ thӕng

dӵ báo đӝng đҩt không phҧi là mӝt thiӃt bӏ dӵ báo, nó chӍ cҧnh báo khi đӝng đҩt đã xҧy ra rӗi

Phương pháp sӱ dөng hӋ thӕng dӵ báo đӝng đҩt thì có khҧ năng rӫi ro nӃu như gһp báo đӝng giҧ ViӋc sӱ dөng hӋ thӕng này ӣ Nhұt cho thҩy sӕ lưӧng báo đӝng giҧ có lӁ chiӃm ít hơn 5% nên hӋ thӕng báo đӝng còn thiӃu sót

Nghiên cӭu gҫn đây vӅ hӋ thӕng báo đӝng sӟm ӣ California có mӝt hӋ thӕng đưӧc xem là khҧ thi nhưng vӅ lӧi nhuұn kinh tӃ thì không đӫ chi phí cho viӋc xây dӵng và hoҥt đӝng Hҫu hӃt sӵ tiêu tӕn phí cho viӋc xây dӵng đưӧc ưӟc tính tӯ 3 triӋu đӃn 6 triӋu USD, phí hoҥt đӝng hàng năm là tӯ 1,5 đӃn 2,5 triӋu USD Như vұy, thҧm hӑa tӯ trұn đӝng đҩt năm 1994 ӣ Northridge vӟi đӝ lӟn 6,7

đã vưӧt quá 30 tӍ USD

Hҫu hӃt mӑi ngưӡi sӕng trong vùng có khҧ năng xҧy ra thiên tai đã không có nhӳng hiӇu biӃt đҫy đӫ vӅ sӵ nguy hiӇm cӫa đӝng đҩt

Ngưӡi Nhұt đã không đưӧc đӅ phòng trong trұn đӝng đҩt Kobe năm

1995 và chính quyӅn bӏ chӍ trích vì đã không đưa ra nhӳng phҧn ӭng có hiӋu quҧ

và nhanh chóng Bài hӑc cho toàn thӃ giӟi rút ra tӯ Northridge và Kobe là chung mӝt nӛi mҩt mát lӟn Xã hӝi hiӋn đҥi cӫa chúng ta có khҧ năng phҧi hӭng chӏu nhӳng thҧm hӑa tӯ các trұn đӝng đҩt lӟn

Nhӳng ngưӡi dân sӕng trong vùng ít có đӝng đҩt xҧy ra thì không nhұn thҩy sӵ đe dӑa thұt sӵ cӫa đӝng đҩt nên không có sӵ phòng bӏ đӇ đӕi phó vӟi đӝng đҩt, và cũng khó thӵc hiӋn viӋc di tҧn hӑ đӃn vùng an toàn

Giҧm tӕi thiӇu sӵ tàn phá cӫa đӝng đҩt đӕi vӟi các công trình xây dӵng, các kiӃn trúc sư phҧi thiӃt kӃ công trình có đӝ vӳng chҳc cao, làm giҧm mӭc đӝ tәn thҩt khi mһt đҩt rung chuyӇn

đã vưӧt 30 tӍ USD