Tiet 107 Hoi thoai

Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì?. Như vậy, khi xác định được vị trí của người tham gia hội thoại tức là ta đã xác định được vai xã hội tr

CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ CÙNG TOÀN THỂ CÁC EM HỌC SINH

- Hành động nói là hành động đ­ợc thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.

*Các kiểu hành động nói

+ Bộc lộ cảm xúc

HỘI THOẠI

- Lão Bá Kiến Nó cho

thằng Nhỡ sang Nó định

chiếm mảnh vườn nhà tôi

Tôi sang, thưa chuyện với

ông giáo Xem ông giáo

khuyên tôi như thế nào?

- Cụ ơi! Vườn của cụ, cụ không bán thì đứa nào chiếm được ạ?

HỘI THOẠI

? Đoạn trích ghi lại cuộc đối thoại của mấy nhân vật? Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì? Ai ở vai trên, ai ở vai dưới? Nhận xét cách xử sự của người cô ? Thái độ của bé Hồng?

Những chi tiết cho thấy nhân vật chú bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất bình của

mình để giữ được thái độ lễ phép:

- Tôi cúi đầu không đáp Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất cổ họng đã nghẹn ứ khóc không ra tiếng

-> Chú bé Hồng cố kìm nén vì biết mình là vai dưới phải tôn trọng bề trên.

Như vậy, khi xác định được vị trí của người tham gia

hội thoại tức là ta đã xác định được vai xã hội trong hội thoại Vậy, vai xã hội là gì ?

Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.

Ví dụ 3:

Cô giáo:-Hôm nay tổ nào trực nhật?

Học sinh:-Thưa cô, tổ một trực nhật ạ a-Quan hệ gia đình.

b-Quan hệ tuổi tác

c-Quan hệ thầy trò( trên dưới).

d-Quan hệ bạn bè đồng nghiệp c-Quan hệ thầy trò( trên dưới).

A H«m qua b¹n cã gi¶i xong bµi tËp kh«ng?

Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội:

- Quan hệ trên - dưới hay ngang hàng (theo tuổi tác, thứ bậc trong gia đình và xã hội)

- Quan hệ thân – sơ (theo mức độ quen biết thân tình )

Vai xã hội được xác định bằng những quan

hệ xã hội nào?

Trong cuoọc hoọi thoaùi, coự phaỷi moói ngửụứi tham gia hoọi thoaùi

chổ coự moọt vai xaừ hoọi khoõng? Em haừy cho moọt vớ duù ủeồ

chửựng minh ủieàu ủoự

Mỗi ng ời tham gia hội thoại có rất nhiều vai, đa chiều

VD: - Chị Dậu vai d ới -> tên cai lệ vai trên (quan hệ địa vị trong xã hội)

- Chị Dậu vai trên -> tên cai lệ vai d ới (quan hệ về tuổi tác)

Vậy khi tham gia hội thoại chỳng ta cần chỳ ý

điều gỡ?

Vỡ quan hệ xó hội vốn rất đa dạng nờn vai xó hội của mỗi người

cũng đa dạng nhiều chiều Khi tham gia hội thoại, mỗi người cần

xỏc định vai của mỡnh để chọn cỏch núi cho phự hợp.

* Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.

* Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội:

- Quan hệ trên - dưới hay ngang hàng (theo tuổi tác, thứ bậc trong gia đình và xã hội)

- Quan hệ thân – sơ (theo mức độ quen biết thân tình )

* Vì quan hệ xã hội vốn đa dạng nên vai xã hội của mỗi người cũng đa dạng nhiều chiều Khi tham gia hội

II Luyện tập :

+ Khoan dung: N ếu các ngươi chuyên tập sách này, theo lời dạy bảo của ta, thì mới phải đạo thần chủ Ta viết bài hịch này để các ngươi biết bụng ta.

+Nghiêm khắc: -Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà

không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn

Tôi nắm lấy cái vai gầy của lão, ôn tồn bảo:

- Chẳng kiếp gì sung sướng thật, nhưng có cái này là sung

sướng: bây giờ cụ ngồi xuống phản này chơi, tôi đi luộc mấy củ khoai lang, nấu một ấm nước chè tươi thật đặc; ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào…Thế là sung sướng.

- Vâng! Ông giáo dạy phải! Đối với chúng mình thì thế là sung sướng.

Lão nói xong lại cười đưa đà Tiếng cười gượng nhưng nghe đã hiền hậu lại.

Tôi vui vẻ bảo:

- Thế là được chứ gì? Vậy cụ ngồi xuống đây, tôi đi luộc khoai nấu nước

CÂU HỎI THẢO LUẬN

a Dựa vào đoạn trích và những điều em đã biết về truyện Lão

Hạc, hãy xác định vai xã hội của hai nhân vật tham gia cuộc thoại trên.

b Tìm những chi tiết trong lời thoại của nhân vật và lời miêu tả

của nhà văn cho thấy thái độ vừa kính trọng, vừa thân tình của nhân vật ông giáo đối với lão Hạc.

c Những chi tiết nào trong lời thoại của lão Hạc và lời miêu tả

của nhà văn nói lên thái độ vừa quí trọng vừa thân tình của lão đối với ông giáo? Những chi tiết nào thể hiện tâm trạng không vui và sự giữ ý của lão Hạc?

a) Vai xã hội của hai nhân vật:

+ Về địa vị xã hội: Ông giáo (trí thức)có địa vị cao hơn lão Hạc (nông dân)

+ Về tuổi tác : Lão Hạc có vị trí cao hơn

b) Thái độ vừa kính trọng vừa thân tình của ông giáo đối với lão Hạc:

- Lời lẽ : ôn tồn

- Tâm trạng không vui và sự giữ ý của lão Hạc:

Cười đưa đà , cười gượng , từ chối để khi khác

Bài tập 2:

Bài 26

I Vai xã hội trong hội thoại:

II Luyện tập :

Bè , mÑ

Chó

Con

C Là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại.

D Là cương vị, cấp bậc của một người trong cơ quan,xã hội.

2 Trong hội thoại, người có vai xã hội thấp phải có thái độ ứng

xử với người có vai xã hội cao như thế nào?

A Ngưỡng mộ B Kính trọng

C Sùng kính D.Thân mật

- Học thuộc phần Ghi nhớ trang 94

- Làm bài tập 3

- Chuẩn bị bài: Tìm hiểu yếu tố biểu cảm

trong văn bản tự sự

DẶN DÒ: