Tin học 6 (tuần 1 - tuần 7)

- GV yêu cầu HS ngồi ở lớp quan sát hoạt động đang diễn ra trên văn phòng  Trình bày những hạn chế của giác quan và bộ não con người trong hoạt động TT  giới thiệu sự ra đời của máy tí

Tuần 1: Ngày soạn:

Tiết: 1+2 CHƯƠNG 1:

LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ

I Kiến thức:

 HS biết được khái niệm thông tin và hoạt động thông tin của con người

 Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin

 Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học

II Kỹ năng:

Giúp học sinh hiểu biết như thế nào là thơng tin xung quanh mình và tin học là gì

III Thái độ: Học sinh cĩ hứng thú và yêu thích bộ mơn này

IV ChuÈn bÞ:

1 Gi¸o viªn: Gi¸o ¸n, phßng m¸y, phÇn mỊm NetOf School.

2 Häc sinh: S¸ch gi¸o khoa.

V Ph¬ng ph¸p: ThuyÕt tr×nh, thùc hµnh trªn m¸y

VI Hoạt động dạy học:

Nội dungHoạt động GV

TIẾT 1 Hoạt động HS

GV giới thiệu sơ lược nội dung kiến thức

của chương I

H

Đ 1 : Thông tin là gì?

- GV cho HS lần lượt quan sát các tranh

ảnh, bài báo đã chuẩn bị sẳn và yêu cầu

HS nêu lên những hiểu biết của mình khi

quan sát những bức tranh, bài báo đó 

khẳng định đó là thông tin

- Gọi HS thử nêu khái niệm về thông tin

- Gọi vài HS cho VD khác về thông tin

(GV có thể đưa ra 1 số TT khác như thấy

mây đen thì trời mưa, chỉ ngửi hương vị

chè là biết chè có ngon không? ….)

 GV ghi khái niệm

H

Đ 2 : Hoạt động thông tin của con người

- GV khẳng định thông tin có vai trò rất

quan trọng trong cuộc sống của con người

Chúng ta không chỉ tiếp nhận mà còn lưu

- HS theo dõi

- HS quan sát

- HS suy nghĩ, trả lời

- HS trả lời

- HS tư duy, phát biểu

- HS ghi bài

- HS theo dõi

1 Thông tin là gì?

Thông tin là tất cả những gìmang lại cho con người sự hiểubiết về thế giới xung quanh (sựvật, sự kiện…) và về chính conngười

2 Hoạt động thông tin của con người

trữ, trao đổi và xử lý thông tin.

- Thông tin thường được lưu trữ ở đâu?

 Giới thiệu hoạt động thông tin và quá

trình xử lí thông tin (lưu ý HS phân biệt

thông tin vào, thông tin ra, mối quan hệ

giữa chúng với quá trình xử lí TT)

H

Đ 3 : Củng cố

-Thơng tin là gì? Cho VD

-Hoạt dộng thơng tin là gì? Cho VD

-Thế nào là thơng tin vào, thơng tin ra?

H

Đ 4 : Hướng dẫn học ở nhà

Học thuộc lý thuyết và tìm thêm VD

Xem trước mục 3

TIẾT 2

H

Đ 1 : Hoạt động thông tin và tin học

- Bộ phận nào trong cơ thể cho phép con

người tiếp nhận TT? TT nhận được sẽ lưu

trữ ở đâu?

 GV nhấn mạnh: TT có thể được thu nhận

bằng 2 cách: vô thức và có ý thức (VD:

nghe tiếng chim hót thì đoán được đó là

tiếng chim gì? hay có thể chủ động tìm

kiếm TT bằng cách tham quan, đọc

sách )

- GV yêu cầu HS ngồi ở lớp quan sát hoạt

động đang diễn ra trên văn phòng

 Trình bày những hạn chế của giác quan

và bộ não con người trong hoạt động TT 

giới thiệu sự ra đời của máy tính điện tử,

ngành tin học

- HS tập trung theo dõi

Một vài HS đứng tại chỗ dọc

Hoạt động thông tin bao gồmviệc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ vàtruyền (trao đổi) thông tin.Trong đó, xử lí thông tin đóngvai trò quan trọng vì nó đemlại sự hiểu biết cho con người

3 Hoạt động thông tin và tin học

Một trong những nhiệm vụ

Xử lí

-Thơng tin là gì?

- Hãy nêu một số VD cụ thể về thơng tin và

cách thức con người thu nhận thơng tin đĩ

GV cùng HS nhận xét

- Em hãy cho VD về thơng tin mà con

người thu nhận được bằng các giác quan

- Hãy nêu một số VD minh họa về hoạt

động thơng tin của con người

-Hãy tìm thêm VD về những cơng cụ và

phương tiện giúp con người vượt qua hạn

chế của các giác quan và bộ não

H

Đ 4 : Hướng dẫn học ở nhà

Học thuộc bài

Về nhà đọc bài đọc thêm

Xem trước bài 2

- HS trả lời: không quan sát được

- HS theo dõi, ghi bài

Hs đọc bài

HS trả lời

HS nêu VD

HS cĩ thể thảo luận nhĩm

HS nêu VD

HS suy nghĩ trả lời

chiùnh của tin học là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt động thông tin một cách tự động nhờ sự trợ giúp của máy tính điện tử

- Mùùùi thơm (khướu giác)

- Mặn, chua (vị giác)

-Chiếc cân giúp ta phân biệt trọng lượng, nhiệt kế đo nhiệt độ

VII Rút kinh nghiệm

-Tuần 2 Ngày soạn: Tiết: 3+4 Bài 2: THƠNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THƠNG TIN I Kiến thức: - HS phân biệt được các dạng thông tin cơ bản - Biết khái niệm biểu diễn thông tin và cách biểu diễn thông tin trong máy tính bằng các dãy bit II Kỹ năng: Giúp học sinh hiểu được các dạng thông tin và chúng được biểu diễn trong máy tính dưới dạng dãy bit III Thái độ: Học sinh phải tích cực phát biểu IV Chuẩn bị:

- HS học bài, xem trước bài mới

- GV chuẩn bị giáo án, giáo án điện tử, hệ thống câu hỏi, các minh họa về 3 dạng thông tin

V Ph¬ng ph¸p: ThuyÕt tr×nh, thùc hµnh trªn m¸y

VI Hoạt động dạy học:

TI

ẾT3

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

- Câu1: Thông tin là gì? Cho 2 VD

về thông tin

- Câu 2: Hoạt động thông tin của

con người bao gồm những hoạt động

nào? Vẽ mô hình của quá trình xử lí

thông tin

Hoạt động 2: Các dạng thông tin cơ

bản

-Yêu cầu HS kể một số cách để thu

thập thông tin

 thông tin xung quanh ta rất phong

phú và đa dạng hay nói cách khác có

rất nhiều dạng thông tin trong cuộc

sống nhưng ở đây ta chỉ quan tâm đến

3 dạng thông tin cơ bản cũng là 3 dạng

thông tin chính mà máy tính có thể xử

lý được  giới thiệu 3 dạng thông tin

Hoạt động 3: Biểu diễn thông tin

- GV đưa ra 1 số VD:

+ Để mô tả một hiện tượng vật lý, các

nhà KH sử dụng các phương trình toán

học

+ Để biểu diễn 1 bản nhạc, người ta

dùng các nốt nhạc

+ Để tính toán, người ta dùng các con

số và kí hiệu toán học để biểu diễn…

 Biểu diễn thông tin là gì?

- GV gọi vài HS phát biểu và đưa ra

khái niệm  nhấn mạnh: biểu diễn

thông tin nhằm mục đích lưu trữ và

chuyển giao TT thu nhận được Cùng 1

TT, có thể có nhiều cách biểu diễn

khác nhau (VD: để diễn tả 1 ngày đẹp

trời, họa sĩ vẽ tranh, nhạc sĩ sáng tác

nhạc, nhà thơ sáng tác thơ…)

- Vậy biểu diễn TT có vai trò như thế

nào?

HS1HS2

- HS suy nghĩ trả lời(có thể HS nêu đúng hoặc sai)

- Dạng hình ảnh: bức vẽ, bảnđồ, băng hình, biển báo…

2 Biểu diễn thông tin

a) Biểu diễn thông tin

Biểu diễn thông tin là cách thểhiện thông tin dưới dạng cụ thểnào đó

b) V ai trò của biểu diễn thông tin :

- Biểu diễn thông tin có vai tròquan trọng quyết định đối vớimọi hoạt động (truyền và tiếpnhận ) thông tin của con người

 GV đưa ra VD như SGK và nhấn

mạnh: biểu diễn TT nhằm mục đích

lưu trữ và chuyển giao TT thu nhận

được

Hoạt động 4: Củng cố

- Nêu các dạng thơng tin.

- Biễu diễn thơng tin cĩ vai trị như thế

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

1/ Hãy nêu các dạng của thơng tin Nêu

vd ở từng dạng (5 đ)

2/ Biễn diễn thơng tin là gì? (1.5 đ)

Nêu vai trị của biễu diễn thơng tin

(2.5đ)

Hoạt động 2: Biểu diễn thông tin

trong máy tính

- Như đã nói ở trên, TT có thể được

biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau

tuỳ theo mục đích và đối tượng Trong

máy tính, người ta sử dụng dãy bít

(còn gọi là dãy nhị phân) để biểu diễn

TT

- GV đưa ra ví dụ cho phép xe chạy

khi đèn bật/ tắt? Giúp học sinh hiểu

thế nào là dãy số 1 và 0

- GV giải thích sơ lược về 2 kí hiệu 0,

1 (tương ứng với 2 trạng thái: có hoặc

không có tín hiệu) và giới thiệu khái

niệm “dữ liệu”

 nhấn mạnh: TT đưa vào máy tính sẽ

được biến đổi thành dãy bít Kết quả

sau xử lý sẽ được biến đổi dưới dạng

văn bản, âm thanh hoặc hình ảnh để

con người có thể tiếp nhận được

Những thông tin được đưa vào máy

tính gọi là dữ liệu Vậy dữ liệu là gì?

Hoạt động 3: Củng cố

- Ngồi 3 dạng thơng tin nêu trong bài,

em hãy tìm xem cịn cĩ dạng thơng tin

- HS suy nghĩ, phát biểu

- HS tiếp tục theo dõi và ghi bài

-HS suy nghĩ, trả lời

- HS lắng nghe GV giải thích kí hiệu 0 và1

- HS suy nghĩ, trả lời

- Dữ liệu là thông tin được lưugiữ trong máy tính

nào khác khơng?

- Nêu vài vd minh họa việc cĩ thể biễu

diễn thơng tin bằng nhiều cách đa dạng

khác nhau

-Theo em tại sao thơng tin trong máy

tính được biễu diễn thành dãy bit?

- Hãy cho biết 3 dạng cơ bản của thơng

tin

- Biễu diễn thơng tin cĩ vai trị như thế

nào?

Hoạt động 4:Hướng dẫn học ở nhà

-Học thuộc lý thuyết

-Xem trước bài 3

-HS suy nghĩ trả lời -Văn bản, hình ảnh,

âm thanh

VII Rút kinh nghiệm

-Tuần 3 Ngày soạn: Tiết: 5

Bài 3 EM CĨ THỂ LÀM ĐƯỢC NHỮNG GÌ NHỜ VÀO MÁY TÍNH I Kiến thức - HS biết được các khả năng ưu việt của máy tính cũng như các ứng dụng của tin học trong các lĩnh vực khác nhau của xã hội - Biết được máy tính chỉ là công cụ thực hiện những gì con người chỉ dẫn II Kỹ năng: Học sinh biết được công dụng của máy tính như thế nào nó có thể giúp chúng ta làm những việc gì III Thái độ: Tất cả học sinh phải lắng nghe và tham gia phát biểu tích cực IV Chuẩn bị:

- HS học bài, xem trước bài mới - GV chuẩn bị máy tính minh họa cho bài giảng, bảng phụ ghi phần KTBC, đĩa CD III Hoạt động dạy học:

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung HĐ1: Ktra bài cũ

Trình bày các dạng thông tin cơ bản? Cho

VD

Thông tin được biểu diễn trong máy tính

dứơi dạng gì?

HĐ2: Một số khả năng của máy tính

Ngày nay máy tính là cơng cụ rất đắc lực

HS 1 trả lời

HS suy nghĩ trả lời 1/ Một số khả năng của

cho con người, vậy theo em máy tính có khả

- Máy tính có thể thực hiện hàng tỉ phép

tính trong một giây mà khả năng tính toán

của nó có độ chính xác rất cao

- Các thiết bị nhớ của máy tính là một kho

lưu trữ khổng lồ, tương đương với khoảng

100.000 cuốn sách khác nhau

- Con người làm việc trong thời gian ngắn

phải nghỉ ngơi, nhưng máy tính có thể làm

việc không nghỉ ngơi trong một thời gian

dài Không phải thiết bị hay công cụ nào

của con người cũng có thể làm việc liên tục

như vậy Như vậy máy tính ngày nay được

rất nhiều người sử dụng.Vậy khả năng làm

việc của máy tính như thế nào?

HĐ3: Có thể dùng máy tính điện tử vào

những việc gì?

- Gv chia lớp thành 4 nhóm và cho HS thảo

luận trong 4 phút để tìm hiểu xem máy tính

điện tử có thể dùng vào những việc gì?

- Gọi đại diện từng nhóm trả lời

- Máy tính điện tử có thể được dùng vào rất

nhiều lĩnh vực trong công việc và cuộc sống

hàng ngày như: thực hiện các tính toán, tự

động hoá các công việc văn phòng, hỗ trợ

cho công tác quản lý, học tâp, giải trí, điều

khiển tự động và robot, liên lạc, tra cứu và

mua bán trực tuyến, …

- Cho VD để minh hoạ

HĐ4: Máy tính và điều chưa thể

- Máy tính là 1 công cụ rất tuyệt vời nhưng

nó chỉ làm được khi con người chỉ dẫn

thông qua các câu lệnh.Vậy máy tính có khả

năng tư duy như con người không? Vì sao?

- Các em hãy cho biết việc gì máy tính chưa

có khả năng làm?

HĐ5: Củng cố

Hãy cho biết một số khả năng của máy

tính

Máy tính có thể dùng vào những việc gì?

Máy tính chưa thể làm được những việc gì?

Hs nghe giảng về khả năng của máy tính

Máy tính có thể làm việc không nghỉ trong một thời gian dài

HS thảo luận

Giải toán, soạn thảo văn bản, học ngoại ngữ, nghe nhạc…

HS nghe GV giảng bài

và ghi bài

Máy tính không có khả năng tư duy như con người vì nó chưa thể thay thế hoàn toàn con người

Phân biệt mùi vị, cảm giác

HS đọc phần ghi nhớ

- Khả năng tính toán nhanh

- Tính toán với độ chính xáccao

- Khả năng lưu trữ lớn

- Khả năng “làm việc”không mệt mỏi

2/ Có thể dùng máy tính vào những việc gì?

-Thực hiện các tính toán -Tự động hóa các côngviệc văn phòng

- Hỗ trợ công tác quản lý

- Công cụ học tập và giảitrí

- Điều khiển tự động vàrobot

- Liên lạc, tra cứu và muabán trực tuyến

3/ Máy tính và điều chưa thể:

Máy tính là công cụ rất tuyệtvời Sức mạnh của máy tínhphụ thuộc vào con người và

do những hiểu biết của conngười quyết định Do vây

HĐ6: Dặn dị

- Về nhà học, hiểu bài Trả lời các câu hỏi

trong SGK/13

- Xem trước bài 4

HS trả lời máy tính chưa thể thay thếcon người Cho nên máy

tính không có khả năng suy nghĩ và cảm giác được

VII Rút kinh nghiệm

Tiết: 6 - 7

I Kiến thức:

- Biết sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quan trọng nhất của máy

tính cá nhân

- Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trị của phần mêm máy tính

- Biết được máy tính hoạt động theo chương trình

- Rèn luyện ý thức mong muốn hiểu biết về máy tính và tác phong làm việc khoa học, chuẩn xác

II Kỹ năng:

- Hiểu mơ hình ba bước là gì

- Cấu trúc chung của máy tính điện tử gồm: bộ xử lý trung tâm, thiết bị vào – ra, bộ nhớ

- Giải thích: chương trình, phần mềm, phần cứng

III Thái độ:

- Học sinh rất thích thú và ham học hỏi về thiết bị phần cứng và phần mềm máy tính

IV Chuẩn bị:

- Gv: những VD để dẫn đến mơ hình quá trình ba bước, các loại máy tính, các thiết bị vào – ra, các loại bộ nhớ, bộ xử lý trung tâm …

- Hs: các thiết bị vào – ra, các loại bộ nhớ (nếu cĩ)

V Phương pháp: Giáo viên giảng bằng giáo án điện tử

VII Hoạt động dạy học:

TIẾT 6

H

Đ 1 : Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Những khả năng to lớn nào đã

làm cho thấy máy tính trở thành một

cơng cụ xử lý thơng tin hữu hiệu?

Câu 2: Máy tính điện tử cĩ thể dùng

vào những việc gì? Đâu là những hạn

chế lớn nhất của máy tính hiện nay?

H

Đ 2 : Mơ hình quá trình ba bước

- Gv cho một số VD như SGK và cho

thêm một VD thực tế bên ngồi để

HS để từ đĩ dẫn đến mơ hình ba

Câu 1: Hs 1

Câu 2: Hs 2

HS lắng nghe

1/Mơ hình quá trình ba bước

bước: nhập, xử lý, xuất.

- Gv yêu cầu các nhóm thảo luận cho

VD thực tế có liên quan về mô hình 3

bước và chỉ rõ từng bước

Rõ ràng, bất kì quá trình xử lý thông

tin nào cũng là 1 quá trình 3 bước như

trên Do dó dể có thế giúp con người

trong quá trình xử lý thông tin, máy

tính cần phải có thành phần thực hiện

các chức năng tương ứng: thu nhận,

xử lí và xuất thông tin đã xử lí

H

Đ 3 : Cấu trúc chung của máy tính

điện tử

- Ngày nay, máy tính đã có mặt ở

khắp mọi nơi với nhiều chủng loại đa

dạng như máy tính để bàn, máy tính

xách tay, máy tính cầm tay (siêu máy

tính), chúng có hình dạng và kích

thước khác nhau Tuy nhiên, tất cả

các máy tính đều được xây dựng trên

cơ sở 1 cấu trúc cơ bản chung

- Gv giới thiệu các loại máy tính cho

học sinh thấy

- Cấu trúc của 1 máy tính gồm có: bộ

xử lí trung tâm (CPU), thiết bị vào,

thiết bị ra Ngoài để lưu trữ thông tin

trong quá trình xử lí, máy tính còn có

thêm bộ nhớ

- Gv có thể thực hiện 1 số thao tác

minh hoạ khi giới thiệu thành phần

máy tính

- Các chức năng trên hoạt động dưới

sự hướng dẫn của các chương trình

máy tính do con người lập ra

- Chương trình là gì?

- Gv giới thiệu chương trình

- Gv giới thiệu bộ xử lí trung tâm

(CPU), thiết bị vào, thiết bị ra, bộ nhớ

và có hình ảnh hoặc mô hình thật

minh hoạ

+ Bộ xử lí trung tâm (CPU) là thành

phần quan trọng nhất của máy tính đó

là thiết bị chính dùng để thực hiện

chương trình

Các nhóm thảo luận vàcho VD

HS quan sát hình vẽhoặc mô hình thật

Output: thông tin ra

2/ Cấu trúc chung của máy tính đ

iện tử

- Cấu trúc của 1 máy tính gồm có: bộ

xử lí trung tâm (CPU), thiết bị vào,thiết bị ra, bộ nhớ

- Chương trình là tập hợp các câulệnh, mỗi câu lệnh hướng dẫn 1 thaotác cụ thể cần thực hiện

- Bộ xử lí trung tâm (CPU) là thànhphần quan trọng nhất của máy tính

đó là thiết bị chính dùng để thực hiện

+ Bộ nhớ: là nơi lưu các chương

trình và dữ liệu có 2 loại bộ nhớ là: bộ

nhớ trong và bộ nhớ ngoài

* Bộ nhớ trong dược dùng để lưu

chương trình và dữ liệu trong quá

trình máy tính làm việc Thành phần

chính của bộ nhớ trong là RAM Khi

tắt máy toàn bộ các thông tin trong

RAM bị mất Còn bộ nhớ ngoài dùng

để lưu trữ lâu dài chương trình và dữ

liệu Đó là các loại đĩa, bộ nhớ flash

(USB)…Thông tin trên bộ nhớ ngoài

không bị mất đi khi ngắt điện

- Hãy cho biết đơn vị chính dùng để

đo chiều dài, khối lượng là gì?

- Đơn vị chính dùng để đo dung

lương là byte (đọc là bai) Người ta

còn dùng các bội số của byte để đo

dung lượng nhớ

- Gv giới thiệu tên gọi, kí hiệu của

một sộ đơn vị đo dung lượng

+ Thiết bị vào/ ra: (input/ output)

Thiết bị vào/ ra còn có tên gọi là thiết

bị ngoại vi giúp máy tính trao đổi

thông tin với bên ngoài, đảm bảo việc

giao tiếp với người sử dụng

* Thiết bị vào (thiết bị nhập dữ liệu)

gồm có: bàn phím, chuột, máy quét…

- Cấu trúc chung của máy tính điện tử

gồm những khối chức năng nào? Nêu

Bộ nhớ trong Bộ nhớ ngoài

-dùng để lưuchương trình

và dữ liệutrong quá trìnhmáy tính làmviệc

-là RAM

-Khi tắt máytoàn bộ cácthông tin trongRAM bị mất

-dùng để lưutrữ lâu dàichương trình

và dữ liệu

-là các loạiđĩa, bộ nhớflash (USB)…-Thông tintrên bộ nhớngoài không bịmất đi khingắt điện

Tên gọi KH Ss với các đv đo

Kilôbai KB 1KB=1024byte

= 210byteMegabai MB 1MB=1024KB

=1048576 byte = 210.210ByteGigabai GB 1GB=1024MB

=1073741824byte

=210.210.210byte

Ngoài ra hiên nay dung lượng nhớcòn có thêm đơn vị đo là: Têtrabai(KH: TB)

- Thiết bị vào/ ra: (input/ output)

* Thiết bị vào (thiết bị nhập dữ liệu)gồm có: bàn phím, chuột, máyquét…

* Thiết bị ra (thiết bị xuất dữ liệu)gồm có: màn hình, máy in…