Cân bằng hoá học

Sự chuyển dịch cõn bằng húa học♦Sự chuyển dịch cân bằng hóa học là sự di chuyển từ trạng thái cân bằng này sang trạng thái cân bằng khác do tác động của các yếu tố từ bên ngoài lên cân b

Bài 38 Cân bằng hóa học

Ngườiưthựcưhiện:ưPhạm Thu H ờng

I Phản ứng một chiều, phản ứng thuận nghịch và cõn bằng húa học.

 Phản ứng chỉ xảy ra theo một chiều xác định đ ợc gọi

là phản ứng một chiều

KClO3 KCl + O2↑

 Trong cùng điều kiện, phản ứng có thể xảy ra theo hai chiều trái ng ợc nhau gọi là phản ứng thuận nghịch

Cl2 + H2O HCl + HClO

to MnO2

Cân bằng hóa học:

Xét ph n ng thu n ngh ch:ả ứ ậ ị

Xét ph n ng thu n ngh ch:ả ứ ậ ị

H2(k) + I2(k) 2HI(k)

v

vt=vn vt

trạng thái của phản ứng thuận nghịch khi tốc độ phản ứng thuận bằng tốc

độ phản ứng nghịch

 Cân bằng hóa học là cân bằng động

II Sự chuyển dịch cõn bằng húa học

♦Sự chuyển dịch cân bằng hóa học là sự di chuyển từ

trạng thái cân bằng này sang trạng thái cân bằng khác

do tác động của các yếu tố từ bên ngoài lên cân bằng

♦ Những yếu tố làm chuyển dịch cân bằng là nồng độ, áp suất và nhiệt độ Chúng đ ợc gọi là các yếu tố ảnh h ởng

đến cân bằng hóa học

III Cỏc yếu tố ảnh hưởng đến cõn

bằng húa học.

1 Ảnh hưởng của nồng độ.

Xột cõn bằng: C(r) + CO2 (k) 2CO (k) (1)

• Thêm CO 2 , cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận.

• Bớt CO, cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận

• Bớt CO2 hoặc thêm CO, cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch

KẾT LUẬN: Khi tăng hoặc giảm nồng độ

của một chất trong cân bằng, thì cân bằng

bao giờ cũng chuyển dịch theo chiều làm

giảm tác dụng của việc tăng hoặc giảm

nồng độ của chất đó.

2 Ảnh hưởng của ỏp suất

N2O4 (khí khôngmàu ) 2NO2(khí màu nâu đỏ) (2)

nghịch (làm giảm số mol khí).

(làm tăng số mol khí)

của hệ cân bằng, thì cân bằng bao giờ cũng

chuyển dịch theo chiều làm giảm tác dụng của việc tăng hoặc giảm áp suất đó.

3 Ảnh hưởng của nhiệt độ.

♦ Phản ứng tỏa nhiệt: Là phản ứng hóa học có kèm theo giải phóng năng l ợng d ới dạng nhiệt

♦ Phản ứng thu nhiệt: Là phản ứng hóa học cần đ ợc cung cấp năng l ợng d ới dạng nhiệt để có thể xảy ra

Để chỉ l ợng nhiệt kèm theo một phản ứng hóa học, ng ời

ta dùng đại l ợng nhiệt phản ứng, kí hiệu là ∆H

Dấu của ∆ H:

♦ Ph¶n øng táa nhiÖt cã ∆ H < 0

CaO + H2O → Ca(OH)2

∆ H = − 65 kJ.

♦ Ph¶n øng thu nhiÖt cã ∆ H > 0.

CaCO3 → CaO + CO2

∆ H = + 178 kJ.

Xột lại cõn bằng:

N2O4 (khí không màu) 2NO2 (khí màu nâu đỏ) ∆Η =+58kJ.

• Tăng nhiệt độ, cân bằng chuyển dịch theo chiều thuận

(chiều phản ứng thu nhiệt)

• Giảm nhiệt độ, cân bằng chuyển dịch theo chiều nghịch

(chiều phản ứng tỏa nhiệt)

Kết luận: Khi thay đổi nhiệt độ của một hệ cân bằng, cân bằng chuyển dịch theo chiều làm giảm tác dụng của việc thay đổi nhiệt độ đó.

Nguyờn lớ Lơ Sa-tơ-li-ờ:

“Một phản ứng thuận nghịch đang ở

trạng thái cân bằng khi chịu một tác

động từ bên ngoài nh biến đổi nồng

độ, áp suất, nhiệt độ thì cân bằng sẽ chuyển dịch theo chiều làm giảm tác

động bên ngoài đó.”

4 Vai trò của chất xúc tác

• Chất xúc tác làm tăng tốc độ phản ứng

• Trong phản ứng thuận nghịch, chất xúc tác

l m tốc độ phản ứng thuận và nghịch đều à

tăng nh nhau.

 Chất xúc tác không có tác dụng làm chuyển dịch cân bằng.

• Chất xúc tác làm cho phản ứng thuận nghịch nhanh chóng đạt đến trạng thái cân bằng.

IV í nghĩa của tốc độ phản ứng và cân

bằng hoá học trong sản xuất hoá học

Trong công nghiệp, amoniac đ ợc tổng hợp theo phản ứng:

Để đạt được hiệu suất tổng hợp cao, ta cú thể dựng những cỏch nào?

a, Tăng nhiệt độ

b, Tăng áp suất.

d, Giảm thể tích của hỗn hợp phản ứng.

2N2 + 3H2 2NHto,xt 3 H = -92 KJ

Bµi tËp cñng cè

Ý nào sau đây đúng:

A Bất cứ phản ứng nào cũng phải đạt đến cân bằng hóa

học

B Khi phản ứng thuận nghịch ở trạng thái cân bằng thì

phản ứng dừng lại

C Chỉ có những phản ứng thuận nghịch mới có trạng

thái cân bằng hóa học

D Ở trạng thái cân bằng, khối lượng các chất ở hai vế

của phương trình hóa học phải bằng nhau

Ý nào sau đây đúng:

A Bất cứ phản ứng nào cũng phải đạt đến cân bằng hóa

học

B Khi phản ứng thuận nghịch ở trạng thái cân bằng thì

phản ứng dừng lại

C. Chỉ có những phản ứng thuận nghịch mới có trạng

thái cân bằng hóa học

D Ở trạng thái cân bằng, khối lượng các chất ở hai vế

của phương trình hóa học phải bằng nhau

Bµi tËp vÒ nhµ

C¸c bµi tËp tõ 1 → 8 trong s¸ch gi¸o khoa vµ c¸c bµi tËp trong s¸ch bµi tËp.