CÂN BẰNG HÓA HỌC (10NC - TIẾT 1)

TIẾT 1I/ Phản ứng một chiều, phản ứng thuận nghịch và cân bằng hóa học.. I/ Phản ứng một chiều, phản ứng thuận nghịch và cân bằng hóa học : 1.. - Phản ứng chỉ xảy ra theo một chiều từ t

Giáo viên dạy :

Bùi Thị Mỹ Lệ

Kiểm tra bài cũ :

Em hãy trả lời các câu hỏi sau đây, sau đĩ giải thích vì sao chọn đáp

án đúng?

Câu hỏi 1: Yếu tố nào dưới đây không ảnh hưởng

Câu hỏi 2: Người ta cho N2 và H 2 vào một bình kín, thể tích không đổi và thực hiện phản ứng :

Câu hỏi 3 Cho phản ứng: 3O2 → 2O 3 Biết nồng độ ban đầu của O 2 là 0,026 mol/l , sau 5s nồng độ của O 2 còn lại là 0,02 mol/lit

Tốc độ trung bình của phản ứng (mol.s/l) là

TIẾT 1

I/ Phản ứng một chiều, phản ứng

thuận nghịch và cân bằng hóa học II/ Hằng số cân bằng hóa học.

I/ Phản ứng một chiều, phản ứng thuận

nghịch và cân bằng hóa học :

1 Phản ứng một chiều :

VD1: Zn + 2HCl  ZnCl2 + H2Trong cùng điều kiện H2 không phản ứng với ZnCl2

t o Zn ạo Zn

VD2: Đun nóng tinh thể KClO3 có mặt chất xúc tác

3 to, MnO 2KCl + 3O2 2 Trong cùng điều kiện đĩ thì KCl khơng phản ứng với

O tạo KClO

Phiếu học tập số 1 : Viết phản ứng của

a/ Zn với dung dịch HCl

b/ Nhiệt phân KClO3

c/ Khí hidro có phản ứng được với dung dịch

ZnCl2 hay không ? Khí oxi có phản ứng được

với KCl hay không ?

- Phản ứng chỉ xảy ra theo một chiều từ trái

sang phải gọi là phản ứng một chiều.

- Dùng mũi tên chỉ chiều phản ứng

I/ Phản ứng một chiều, phản ứng thuận

nghịch và cân bằng hóa học :

1 Phản ứng một chiều :

2 Phản ứng thuận nghịch :

ng của

ứng của

a/ Cl2 với H2O ở nhiệt độ thường

b/ SO2 v i Oới O 2 ở nhiệt độ thích hợp

Nhận xét: thế nào là phản ứng thuận nghịch,

biểu diễn phản ứng thuận nghịch như thế nào,

so với phản ứng một chiều thì phản ứng thuận

nghịch cĩ đặc điểm gì khác?

I/ Phản ứng một chiều, phản ứng thuận nghịch và cân bằng hóa học :

a/ Xét phản ứng : Cl 2 + H 2 O  HClO + HCl

Ở điều kiện thường Cl 2 phản ứng với H 2 O tạo

thành HClO và HCl, đồng thời HClO và HCl cũng

phản ứng với nhau tạo ra Cl 2 và H 2 O

V O

2SO  O      2SO

2 Phản ứng thuận nghịch :

-Phản ứng xảy ra theo hai chiều trái ngược nhau

gọi là phản ứng thuận nghịch

- Dùng hai mũi tên ngược chiều nhau để biểu diễn

phản ứng thuận nghịch

* Đặc điểm của phản ứng thuận nghịch : Hỗn hợp

phản ứng luôn có mặt đồng thời cả sản phẩm và

chất tham gia phản ứng

I/ Phản ứng một chiều, phản ứng thuận nghịch và cân bằng hóa học :

3 Cân bằng hóa học :

Phiếu học tập số 3 : Xét phản ứng :

H2 (k) + I2 (k)  2HI (k)

Nghiên cứu SGK, khi trộn h n h p H ỗn hợp H ợp H 2 và I2

ở nhiệt độ cao em hãy :

- Cho biết nồng độ các chất trước và sau

phản ứng

- Nêu khái niệm cân bằng hóa học.

3 Cân bằng hóa học :

+ Xét phản ứng : H 2 (k) + I 2 (k)  2HI (k)

- Khi ta trộn hỗn hợp khí H 2 và I 2 ,ở nhiệt độ cao và không đổi,tại thời điểm ban đầu nồng độ H 2 và I 2 lớn, HI chưa sinh ra nên v T (tốc độ phản ứng thuận) lớn, v N = 0  v T > v N .

- Khi phản ứng xảy ra, nồng độ H 2 và I 2 giảm 

v T giảm, nồng độ HI tăng  v N tăng, đến một lúc

nào đó v T = v N và nồng độ các chất trong phản

ứng trên được giữ nguyên nếu nhiệt độ không đổi

Nghĩa là trong cùng đơn vị thời gian, nồng độ các chất phản ứng giảm đi bao nhiêu theo phản ứng thuận lại được tạo ra bấy nhiêu theo phản ứng nghịch  ở trạng thái cân bằng v = v

* Định nghĩa : Cân bằng hóa học là trạng thái của phản ứng thuận nghịch khi tốc độ phản ứng thuận bằng tốc độ phản ứng nghịch vT = vN.

Cân bằng hóa học là một cân bằng động.

Vậy : Hỗn hợp phản ứng lúc cân bằng có mặt

cả chất phản ứng và sản phẩm

Phiếu học tập số 4 : Xét ví dụ

Khi cho 0,500 mol/lít H2 vào 0,500 mol/lít I2

vào bình phản ứng Phản ứng cân bằng có

0,786 mol/lít HI Tính nồng độ của các chất

trong hỗn hợp phản ứng lúc cân bằng

II Hằng số cân bằng hoá học:

1 Cân bằng trong hệ đồng thể.

Xét hệ cân bằng:

N2O4 (k) 2NO2 (k) ở 250C

Cho biết khỏi niệm hệ đồng thể?

Là hệ khụng cú bề mặt phõn chia trong hệ.

Bằng thực nghiệm , hệ cõn bằng này ở

Nồng độ ban

đầu, mol/l

Nồng độ ở trạng thái cân bằng, mol/

l

tỉ số nồng

độ lúc cân bằng

[N2O4]0 [NO2]0 [N2O4] [NO2] [NO2]

2

[N2O4] 0,6700 0,0000 0,6430 0,0547 4,65.10 -3

0,4460 0,0500 0,4480 0,0457 4,66.10 -3

0,5000 0,0300 0,4910 0,0475 4,60.10 -3

0,6000 0,0400 0,5940 0,0523 4,60.10 -3

1 Cân bằng trong hệ đồng thể.

[NO2]2

[N2O4] ≈ 4,63.10-3 ở 250C

Tỉ số nồng độ lỳc cõn bằng luụn là một hằng số nờn được gọi là hằng số cõn bằng và kớ hiệu là K

2 C©n b»ng trong hÖ dÞ thÓ.

VD1: C (r) + CO2 (k) 2CO (k) CaCO3(r) CaO (r) + CO2(k)

Nồng độ của chất rắn được xem

là hằng số Em hãy viết biểu thức của cân bằng trên?

Ở 820 0 C: K C = 4,28.10 -3 nên [CO 2 ] = 4,28.10 -3 mol/l

Ở 880 0 C: K C =1,06.10 -2 nên [CO 2 ] = 1,06.10 -2 mol/l

Củng cố:

1/ Hằng số cân bằng K C của một phản ứng phụ thuộc vào yếu tố nào sau đây?

a)Sự có mặt của chất xúc tác

b)Nhiệt độ

c)Áp suất

d)Nồng độ

3/ Viết các biểu thức hằng số cân bằng cho các phản ứng sau:

a) CaCO 3 (r)  CaO (r) + CO 2 (k) b)Cu 2 O(r) + ½ O 2 (k)  2CuO(r)

[SO ][O ]



2 3

[SO ]

DẶN DÒ:

-Làm các bài tập 2,4,7,8 trang 213 sách

giáo khoa

•Chuẩn bị tiếp phần :

- Sự chuyển dịch cân bằng hóa học

-Các yếu tố ảnh hưởng đến cân bằng

hóa học

-Ý nghĩa của tốc độ phản ứng và cân

bằng hóa học trong sản xuất hóa học