NGỮ VĂN 7 T 29 CKTKN

Hs đọc theo yêu cầu của giáo viên, suy nghĩ và đứng tại chỗ trả lời các câu hỏi, hs khác nghe nhận xét và bổ sung.. -Tác giả nêu trực tiếp sự tương phản về phẩm cách của nhân vật Va-ren

Tuần: 29

Ngày soạn: 14/ 03/ 2011

Ngày dạy: 21/ 03/ 2011

Tiết : 10 9- 110

Những trị lố

Hay là Va – ren và Phan Bội Châu

I.Mục tiêu: Nguyễn Ái Quốc

1/ Kiến thức:

- Bản chất đê tiện của Va-ren

- Phẩm chất khí phách người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu

- Nghệ thuật tưởng tượng, sáng tảo tình huống truyện đổc đáo, cách xây dựng hình tượng nhân vật đối lập, cách liệt kê, giọng kể hĩm hỉnh châm biếm

2/ Kỹ năng

Đọc kể diễn cảm văn xuơi tự sự (truyện ngắn châm biếm) bằng giọng điểu phù hợp

Phân tích tính cách nhân vật,qua lời nĩi cử chỉ hành động

3/ Thái độ

Kính trọng những người anh hùng xả thân gì nước, khinh bỉ bọn thực dân đế quốc

II Phương tiện:

- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập

- GV:

+Các em về nhà học thuộc lòng nội bài phân tích hôm nay, học thuộc lòng nội dung ghi nhớ SGK (trang 83)

+Soạn bài: Những trò lố hay Va – ren và Phan Bội Châu

- Tài liệu hổ trợ: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ, tư liệu ngữ văn 7, tranh ảnh

- Phương pháp: Đặt vấn đề, phân tích, giải thích, bình luận, thảo luận

III Tiến trình dạy học:

1/ Ổn định lớp:(1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.

2/ KTBC: ( 5’)

1)-Em hãy xem lại các chi tiết trong văn bản (Sống chết mạc bay) và cho biết mặt tương phản cơ

bản trong truyện?

(2)-Qua hai mặt tương phản đó, hình ảnh tên quan phủ đi “hộ đê” được tác giả khắc họa như thế nào

=> Đáp án: (1) Hai mặt tương phản trong truyện “sống chết mặc bay”

-Một bên là cảnh tượng dân phu dang vật lộn căng thẳng trong bùn lầy, nước lớn, dưới trời mưa tầm tã, vất vả đến cực độ trước nguy cơ đê vỡ

-Một bên là cảnh quan phủ cùng nha lại, chánh tổng trong đình vững chãi, đèn thắp sáng trung đang lao vào cuộc tổ tôm ngay trong khi họ “đi hộ đê”

=>(2): Hình ảnh quan phụ mẫu đi (hộ đê)

-Dáng ngồi, cách nói, kẻ hầu người hạ,… cho thấy tên quan phủ rất nổi bật giữa cảnh tượng kẻ hầu người hạ xung quanh (dẫn chứng sgk)

-Đồ sinh hoạt của qua phủ trong khi đi hộ đê(bát yến hấp đường phèn,… trầu vàng,…), chứng tỏ có

cuộc sống xa hoa, quý phái, hoàn toàn cách biệt với cuộc sống lầm than cơ cục của người dân

-Sự đam mê tổ tôm và cách đánh bài không lo gì đến việc hộ đê, đê vỡ

-Thái độ của tên quan khi nghe đê vỡ vẫn bình thường, chỉ lo đến ván bài thắng to

3/ Dạy bài mới.

a) Giới thiệu bài mới: :(1’)

-Trong bài “sống chết mặc bay” tác giải Phạm Duy Tốn đã sử dụng thành công pháp tương phản giữa người dân hộ đê và lão quan lòng lang dạ thú Ơû tác phẩm hôm nay, tác giả cũng rất thành công khi sử dụng nghệ thuật đối lập để miêu tả tính cách của hai nhân vậy Va-ren và Phan Bộ Châu Vị tác giả tài năng ấy chính là Bác Hồ của chúng ta Hai nhân vật trong truyện có tính cách dối lập như thế nào chúng ta hãy cùng tìm hiểu văn bản hôm nay

* Hoạt động 1: Tìm hiểu chung văn bản ( 13’)

Đọc và tìm hiểu tác giải-tác

phẩm

-Gọi hs đọc phần chú thích có

() SGK (Trang 92) Nói sơ

lược về tác giả, tác phẩm

Hs thực hiện theo yêu cầu của giáo viên và trả lời theo chú thích SGK

I/ Đọc – Tìm hiểu chung văn bản.

-Tác giả: Nguyễn Aùi Quốc (1890-1969) là tên gọi rát nổi tiếng của chủ tịch Hồ Chí Minh (SGK Tr.92)

-Tác phẩm: SGK (trang 92)

* Hoạt động 1: Đọc- Hiểu văn bản ( 20’)

Gv hướng dẫn hs đọc, sau đó

đọc mẫu và yêu cầu hs đọc

-Gọi sh đọc một số từ khó trong

thích SGK (trang 92, 93) Trả lời

thêm những thắc mắc của học

sinh

-Qua việc phân chia đoạn để

đọc, các em hãy chia đoạn và

cho biết chủ đề của từng đoạn?

-Hs thảo luận nhóm, củ đại diện trả lời, các hs khác nghe và nhận xét bổ sung

II/ Đọc – Hiểu văn bản

1/ Đọc văn bản -Đọc diễn cảm, giọng hóm hỉnh mỉa mai của người kể, thể hiện trò lố của Va-ren

2/ Giải thích từ khó: (3, 4, 5, 6,

15, 19, 21)

3/ Bố cục: Văn bản được chia làm ba đoạn

-Đoạn 1: Từ “Do sức ép của công luận => bị giam trong tù” Lời hứa và nguyên nhân hứa của Va-ren

-Đoạn 2: Từ “nhưng chúng ta hãy theo dõi => Va-ren không hiểu Phan Bộ Châu” Cuộc gập gỡ giữa Va-ren và Phan Bộ

Qua phần đọc và chia đoạn văn

bản; theo các em, đây là một

tác phẩm ghi chép sự thật hay là

tưởng tượng hư cấu? Căn cứ vào

đâu để kết luận?

Hoạt động 3

Phân tích lời hứa của Va-ren

-Va-ren đã hứa gì về vụ Phan

Bội Châu

-Thực chất lời hứa đó là gì?

-Các em hãy đọc đoạn “Oâi thật

là cho đến án kề bên cổ” và cho

biết về con người của Va-ren?

Hs trả lời dựa theo đoạn 1 văn bản sách giáo khoa

Hs nhận xét về nhân vật Va-ren Suy nghĩ cá nhân, đứng tại chỗ trả lời, hs khác nghe và bổ sung

Châu

-Đoạn 3: còn lại: Phản ứng của Phan Bội Châu

=> Đây là một tác phẩm được ghi chép tưởng tượng hư cấu Căn cứ vào thời gian viết truyện và thời gian Va-ren sang nhận chức ở Đông Dương (truyện viết ngay sau khi PBC bị bắt cóc ngày 18/6/1925 ở Trung Quốc giải về giam ở Hỏa Lò Hà Nội còn Va-ren đang chuẩn bị sang nhận chức ở Đông Dương hoạc xem câu cuối của đoạn đầu)

4/ Phân tích.

4.1/ Thực chất lời hứa của Va-ren về vụ Phan Bội Châu

Va-ren hứa sẽ chăm sóc vụ PBC trước khi sang nhận chức toàn quyền Đông Dương (Sẽ tha bỏng cụ PBC)

-Thực chất lời hứa đó chỉ là lời dói trá, hứa để va vuốt, chấn an nhân dân Việt Nam đang đấu tranh đòi thả cụ PBC Lời hứa thực chất là một trò lố

-Va- ren từng phản bộ giai cấp vô sản, bọ đồng bọn đuổi ra khổi tập đoàn, là kẻ ruồng bỏ quá khứ,lòng tin, giai cấp của mình (kẻ phản bộ)

* Củng Cố: ( 3’) Gọi Hs nêu ý cơ bản về lời hứa của va – ren

* Chuẩn bị tiết sau: :( 2’) xem câu hỏi phần cịn lại

Tiết 2.

Những trị lố

Hay là Va – ren và Phan Bội Châu

Nguyễn Ái Quốc

I-Mục tiêu:

(Như tiết 1)

II-Phương tiện:

- HS: Soạn bài theo dặn dò

- GV: Phương pháp: Nhóm, vấn đáp…

Phương tiện: SGK, giáo án , tranh, bảng phụ Yêu cầu đối với HS: học bài, soạn bài theo yêu cầu

III-Tiến trình dạy học:

1.Ổn định: (1’)

- Kiểm tra sỉ số HS

2.Bài cũ: ( 3’)

Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS tiếp theo

3.Tiến hành bài mới: (1’) Gv nêu trửc tiếp vào vấn đề

* Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản ( 35’)

Hoạt động 4

Tìm hiểu nghệ thuật tính cách

nhân vật, qua cuộc gặp gỡ giữa

Va-ren và PBC

-Các em hãy đọc lại đoạn 2 và

trả lời các câu hỏi:

+Em hãy cho biết đoạn văn này

nêu lên điều gì về nghệ thuật?

Em hãy chỉ rõ điều đó?

Từ sự phân tích tren em hãy nêu

ra sự tương phản về ngôn ngữ

nhân vật và thái độ của họ?

-Biện pháp nghệ thuật chủ yếu

tác giả sử dụng trong cảnh này

Hs thực hiện theo yêu cầu của giáo viên và trả lời theo chú thích SGK

Hs đọc theo yêu cầu của giáo viên, suy nghĩ và đứng tại chỗ trả lời các câu hỏi, hs khác nghe nhận xét và bổ sung

Hs nhân xét về thái độ, lời nói giữa hai nhân vật

Điều này hs rất dễ nhận thấy, không khó Hs đúng tại chỗ trả

4.2/ Cuộc gặp gỡ giữa Va-ren và Phan Bội Châu

-Tác giả nêu trực tiếp sự tương phản về phẩm cách của nhân vật Va-ren (V) và Phan Bộ

Châu(PBC) -(V) là con người phản bội, bị đuổi, ruồng bỏ quá khứ lòng tin -(PBC) là con người hi sinh cả gia đình, của cải, sống xa lìa quê hương, bị kết án tử hình,… nhưng vẫn được coi là vị anh hùng, là một thiên xứ được ton sùng -(V) thì nói dài, nói nhiều >< (PBC) thì im lặng

-(V) sửng sốt cả người >< (PBC) thì dửng dưng

-Tác giả dành một số lượng từ ngữ lớn, hình thức ngôn ngữ trần

là tương phản Nhà văn thể hiện

một sự tương phản, đối lập cực

độ giữa hai nhân vật: Số lượng

lời văn dành cho việc khắc họa

tính cách của hai nhân vật nhiều

ít thế nào?

-Sự nhiều ít đó thể hiện dụng ý

nghệ thuật gì của tác giả khi

khắc họa tính cách của từng

nhân vật

-Qua những lời lẽ có tính cách

độc thoại (tự nói một mình) của

Va-ren trước PBC, động cơ, tính

cách, bản chất của (V) đã hiện

len như thế nào?

-Qua sự im lặng của PBC và lời

bình của tác giả về sự im lặng

của PBC, em thấy gì về khí

phách, tư thế của PBC trước

Va-ren?

Hoạt động 5

Tìm hiểu ý nghĩa nghệ thuật

trong đoạn kết và đoạn tái bút

-Gọi hs đọc đoạn cuối và đoạn

tái bút: Em hãy cho biết ý nghĩa

quả quyết của anh lính dõng An

Nam,… giá trị câu chuyện tăng

len thế nào?

Ngoài ra còn có lời tái bút Vậy

giá trị của lời tái bút này là gì?

lời, hs khác nghe và nhân xét, bổ sung

Hs trao đổi trả lời câu hỏi, hs khác nhận xét, bổ sung

Hs suy nghĩ và trả lời cá nhân,

hs khác nhận xét và bổ sung

-Hs trao đổi với bân để tìm ra câu trả lời

Hs thảo luận nhóm để tìm câu trả lời Cử đại diện trả lời, các nhóm khác chú ý nghe và nhận xét bổ sung

Hs suy nghĩ và trả lời cá nhân

Đúng tại chỗ trả lời

thuật để khắc họa tính cách Va-ren

-Còn với PBC, dùng sự im lặng làm phương thức đối lập

=> (V) càng nói thì càng tự bộc lộ các tính cách bị tha hóa, biến chất của một kẻ xa thời phản bội, bản chất xấu xa…muốn mua chuộc, lôi kéo PBC…còn PBC thì

im lặng thể hiện khí phách trí tuệ của nhà cách mạng… bất hợp tác với Va-ren

-Nhân vật (V) được miêu tả chủ yếu qua ngon ngữ của y đó là hình thức đối thoai đơn phương, gần như là độc thoại, tự nói một mình vì PBC không hề nói lại điều gì Nội dung, cách nói trong những đoạn độc thoại đều thể hiện sự vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm một cách vừa xảo trá, vừa trắng trợn của Va-ren

-Ngược với (V), (PBC) chỉ im lặng, phớt lờ, coi như không có (V) trước mặt, đã bộc lộ rõ thái độ kinh bỉ và bản lĩnh kiên cường trước kẻ thù

4.3/ Ý nghĩa và nghệ thuật trong đoạn kết và đoạn tái bút

-Sự thay đổi nhẹ trên nét mặt người tù lừng tiếng: “đôi ngọn râu mép người tù nhếch lên một chút… có một lần rồi thôi” Sự thay đổi trên nhằm tiếp tục nâng

cấp tính cách, thái độ của PBC trước kẻ thù

-Ở lời kết, thái độ kinh bỉ của PBC được thể hiện bằng hình thức ứng xử im lặng, dửng dung

=> Ở đoạn tái bút đã phát triển thành một hành động chống trả quyết liệt: nhổ vào mặt (V) Đối với kẻ thù phải có nhiều cách tỏ thái độ Chỉ im lặng dửng dưng thì chưa đủ, mà phải nhổ vào mặt chúng Đều đó thật hóm hỉnh, thú vị, làm tăng thêm ý nghĩa của vấn đề

4/ Củng cố: :( 3’)

-Sau những phân tích trên, em hãy nêu lên tính cách của hai nhân vật Va-ren và PBC?

5/ Dặn dò: :( 2’)

-Về nhà học thuộc lòng các nội dung bài phân tích và nội dung ghi nhớ SGK (Trang 95)

-Làm bài tập còn lại

-Soạn bài: Dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu (tiếp theo)

IV-Rút kinh nghiệm:

………

………

Tuần: 29

Ngày soạn: 14/ 03/ 2011

Ngày dạy: 23/ 03/ 2011

Tiết :111

Dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

Luyện tập (TT)

I.Mục tiêu:

1/ Kiến thức:

- Cách dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

- tác của việc dùng cụm – vị để mở rộng câu

2/ Kỹ năng

- Mở rộng câu bằng cụm chủ - vị

- Phân tích tác dụng của việc dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

3/ Thái độ

Dùng cụm chủ – vị phải thích hợp với văn cảnh, hoàn cảnh nói

II Phương tiện:

- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập

- GV:

+Các em về nhà học thuộc lòng nội bài phân tích hôm nay, học thuộc lòng nội dung ghi nhớ SGK (trang 83)

+Soạn bài: Những trò lố hay Va – ren và Phan Bội Châu

- Tài liệu hổ trợ: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ, tư liệu ngữ văn 7, tranh ảnh

- Phương pháp: Đặt vấn đề, phân tích, giải thích, bình luận, thảo luận

III Tiến trình dạy học:

1/ Ổn định lớp:( 1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.

2/ KTBC: ( 5’)

-Em hiểu thế nào là dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu và các trường hợp dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu?

=> Đáp án: Theo ghi nhớ SGK (Trang 68 và 69)

Ví dụ: cho câu “Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn” Em hãy phân tích cụm chủ – vị là thành phần câu theo sơ đồ nến, sau đó cho biết trường hợp dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu

=> Đáp án: Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn

C V

C V

-Cụm chủ – vị làm vị ngữ của câu

3/ Dạy bài mới:

a) Giới thiệu bài mới (1’): Ở tiết 102 các em các em đã tìm hiểu bài “Dùng cụm chủ – vị để mở rộng

câu” ở tiết học hôm nay các em sẽ luyện tập, nhằm củng cố kiến thức đã học Chủ yếu là làm các bài tập SGK (trang 96 và 97)

* Hoạt động 1: Xác định cụm C – V làm thành phần câu hoăïc thành phần cụm từ (13’)

Gọi một học sinh đọc bài tập 1

sách giáo khoa trang 96 và 97

Hướng dẫn hs làm bài tập

-Chia lớp làm 3 nhóm để mỗi

lớp làm một câu Sau đó cử đại

diện trình bày kết quả, các

nhóm khác chú ý nghe và nhận

xét, bổ sung

Hs thực hiện theo yêu cầu của giáo viên: Cách làm bài tập này giống như cách làm bài tập ở mục I.2 Tiết trước: tìm thành phần câu trước, sau đó mới phân tích cấu tạo của chúng để nhân

ra các cụm C – V và chức vụ cú pháp của nó

1/ Xác định cụm C – V làm thành phần câu hoăïc thành phần cụm từ.

Câu a) Khí hậu nước ta/ ấm áp// cho

C V phép// ta/ quanh năm trồng trọt, thu

C V hoạch bốn mùa

=> Một cụm C – V làm chủ ngữ

và một cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm động từ, bổ nghĩa cho động từ cho phép

Câu b) Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca

tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp;// từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay

=> Nếu ta tìm phụ ngữ cho đt nói thì cấu trúc câu là một câu ghép gồm hai vế

=> Nếu tìm phụ ngữ cho dt khi thì cấu trúc của câu có hai cụm chủ vị:

-Ở phụ ngữ (1), dt khi có cụm C

– V làm phụ ngữ: Khi các thi sĩ

ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ.

-Ở phụ ngữ (2), dt khi được bổ nghĩa bằng một cụm đt mà trung

tâm là động từ có: có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh.

Như vậy ở phụ ngữ (1), có cụm

C – V làm phụ ngữ trong cụm danh từ; còn ở phụ ngữ (2), có cụm C – V làm phụ ngữ trong cụm động từ

Câu c) Thật đáng tiếc khi chúng ta thấy những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thứ bóng bảy hào nhoáng và thô kệt bắt chước người ngoài […]

=> Danh từ khi có phụ ngữ là

một cụm

C – V: chúng ta thấy những tục

lệ tốt đẹp ấy mất dần, và những thức quý của đất mình thay dần bằng những thứ bóng bảy hào nhoáng và thô kệt bắt chước người ngoài […]

=> Động từ thấy có hai phụ ngữ

làm cụm C – V: những tục lệ tốt đẹp ấy mất dần// (và) những thức quý của đất mình thay dần bằng những thứ bóng bảy hào nhoáng và thô kệch bắt chước người ngoài […]

* Hoạt động 2: thực hành bài tập 2, 3 ( 20’)

Hoạt động 2 (10’)

Sau khi làm bài tập 1 xong giáo

vien chuyển sang bài tập 2 và

hướng dẫn hs làm

Hs suy nghĩ cá nhân và đứng tại chỗ trả lời các câu hỏi, hs khác nhận xét, bổ sung

Bài tập 2: Yêu cầu biến đổi hai câu để tạo thành một câu có dùng cụm C – V làm thành phần mà nội dung của câu biến đổi về

cơ bản là không khác so với nội dung của hai câu đã cho

Câu a) Nội dung câu trước và câu sau có mối quan hệ nhân quả, vì vậy có thể dùng cụm C –

V ở câu trước làm CN, và dùng động từ gây khiến kết hợp với cụm C – V ở câu sau làm VN Ví dụ:

-Chúng em học giỏi làm cha mẹ vui lòng

Câu b) Câu “cái đẹp là cái có ích” Là lời dẫn trực tiếp, bổ sung ý nghĩa cho động từ khẳng định Biến đổi câu này bằng cách dùng lời dẫn trực tiếp làm phụ ngữ cho động từ khẳng định: Nhà văn Hoài Thanh khẳng định rằng cái đẹp là cái có ích

Hoạt động 3 (10’)

Làm bài tập 3

Gọi hs đọc yêu cầu và làm bài

tập 3

Bài tập 3 có yêu cầu như bài tập

2

Hs suy nghĩ và trả lời cá nhân,

hs khác nhận xét, bổ sung

Câu c) Cách biến đổi câu này gần giống với câu a Cụm từ điều đó có tác dụng thay thế câu trước, chỉ cần bỏ từ này ta sẽ có cụm C – V làm cn và cụm C – V làm phụ ngữ cho động từ khiến -Tiếng việt rất giàu thanh điệu khiến lời nói của người Việt Nam ta du dương, trầm bỏng như một bản nhạc

Câu d) Cách biến đổi câu này gần giống với câu a

- Cách mạng tháng Tám thành công đã làm cho tiếng việt có một bước phát triển mới, một số phận mới

Bài tập 2: yêu cầu như bài tập 2

vì vậy, cách làm cũng giống với cách làm ở bài tập 2

a) Bỏ dấu phẩy: Anh em hòa thuận hai thân vui vầy

b) Bỏ dấu chấm: Đây là cảnh một rừng thông ngày ngày biết bao nhiêu người qua lại

c) Bỏ các tử “Sự ra đời của các vở kịch ấy”

4/ Củng cố: ( 3’)Yêu cầu hs nhắc lại thế nào là dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu và các trường hợp

dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu? Đáp án: Theo ghi nhớ SGK (Trang 68 và 69)

5/ Dặn dò ( 2’) về nhà soạn bài “Luyện nói: bài văn giải thích một vấn đề”/ 98 sgk

IV-Rút kinh nghiệm:

………

………

Tuần: 29

Ngày soạn: 1 6/ 03/ 2011

Ngày dạy: 26/ 03/ 2011

Tiết :112

Luyện nĩi

Bài văn giải thích một vấn đề

I.Mục tiêu: