NGỮ VĂN 7 T 28 CKTKN

2/ Kỹ năng Tìm hiểu đề lập ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài giải thích.. Giới thiệu bài mới 1’ Muốn làm bài văn nghị luận giải thích ta cần phải chú ý đến những biểu hiệ

Tuần: 28

Ngày soạn: 07/ 03/ 2011

Ngày dạy: 14/ 03/ 2011

Tiết : 105- 106

Sống chết mặc bây

I.Mục tiêu: Phạm Duy Tốn

1/ Kiến thức:

Sơ giảng về tác giả Phạm Duy Tốn

Hiện thực về tình cảnh khốn khổ của người dân trước thiên tai và sự vơ trach nghiệm của bọn quan lại dưới chế độ cũ

Nghệ thuật xây dựng tìng huống nghịch lý

2/ Kỹ năng

Đọc – hiểu tryuện ngắn hiện đại dầu thế kỷ xx.kể tĩm tắt truyện

Phân tích nhân vật, tình huống truyện qua cảnh đối lập và tương phản, tăng cấp

3/ Thái độ

Lên án gay gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú” và bày tỏ niềm cảm thương

“nghìn sầu muôn thảm” của người dân khi đê vỡ

II Phương tiện:

- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập

- GV: - Tài liệu hổ trợ: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ, tư liệu ngữ văn 7, tranh ảnh

- Phương pháp: Đặt vấn đề, phân tích, giải thích, bình luận, thảo luận

III Tiến trình dạy học:

1/ Ổn định lớp:( 1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.

2/ KTBC: ( 5’)

-Em hãy nêu tên tác phẩm và tác giả ở các bài nghị luận đã học, cho biết phương pháp lập luận của chúng?

=> Đáp án:- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta Hồ Chí Minh Chứng minh

- Sự giàu đẹp của tiếng Việt Đặng Thai Mai Chứng minh (kết hợp giải thích)

- Đức tính giản dị của Bác Hồ Phạm Văn Đồng Chứng minh (kết hợp giải thích và bình luận)

- Yù nghĩa văn chương Hoài Thanh Giải thích (kết hơp bình luận)

3/ Dạy bài mới:

Giới thiệu bài mới (1’)

Vào đầu thế kỉ XX, có một câu chuyện kể làm mọi người ai cũng bất bình và thương xót Đó là một viên quan phủ đang làm nhiệm vụ cai quản, chỉ đạo nhân dân đắp đê chống bão lụt ở một vùng sông Bắc Bộ Nhưng ông ấy thật vô trách nhiệm, để mặc người dân chống trọi với mưa gió, bão bùn, còn ông thì chỉnh chệ ngồi trong đình đánh bài, bỏ mặc con dân Để hiểu rõ hơn về tính cách của tên quan phụ mẫu này, chúng ta sẽ tìm hiểu truyện ngắn hôm nay

* Hoạt động 1: tìm hiểu chung văn bản ( 33’)

- Hướng dẫn hs đọc chú thích

H : Trình bày ngắn gọn tiểu sử

- Đọc chú thích

- Cá nhân trả lời

I Đọc và tìm hiểu chú thích :

1 Tác giả : Phạm Duy Tốn (1883 – 1924), làng Phượng

tác giả ?

H : Đọc văn bản nêu bố cục ?

Vũ , Thường Tín , Hà Tây Sở trường viết truyện ngắn hiện đại

2 Bố cục :

- Nguy cơ vỡ đê và sự chống đỡ và sự chống đỡ của người dân

- Cảnh quan và nha lại đánh tổ tôm khi đi hộ đê

- Cảnh đê vỡ dân rơi vào tình trạng thảm sầu

*Củng cố: cho nêu ý cơ bản về tg ( 3’)

*chuẩn bị cho tết sau: xem các câu hỏi cịn lại ( 2’)

Tiết 2.

Sống chết mặc bây

Phạm Duy Tốn

I-Mục tiêu:

(Như tiết 1)

II-Phương tiện:

- HS: Soạn bài theo dặn dò

- GV: Phương pháp: Nhóm, vấn đáp…

Phương tiện: SGK, giáo án , tranh, bảng phụ Yêu cầu đối với HS: học bài, soạn bài theo yêu cầu

III-Tiến trình dạy học:

1.Ổn định: (1’)

- Kiểm tra sỉ số HS

2.Bài cũ: ( 3’)

Kiểm tra việc chuẩn bị bài của HS tiếp theo

3.Tiến hành bài mới: (1’) Gv nêu trửc tiếp vào vấn đề

* Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản ( 35’)

H : Hãy chỉ ra 2 mặt tương

phản cơ bản trong truyện

“Sống chết mặc bay”?

H : Phân tích chi tiết cảnh dân

phu hộ đê trong tình trạng

nguy kịch và các chi tiết quan

cùng nha lại chơi bài trong

- TL : Ngoài đê dân vất vả - Phát biểu ý kiến cá nhân đê vỡ , Quan trong đình đánh bài ung dung , thanh thản

Dân phu : Gần 1 giờ đêm mưa tầm tả , khúc sông dân cao , mọi người - Phát biểu ý kiến cá nhân đê vỡ , kẻ thì

thuổng , người thì cuốc

Trong đình Ngoài đê

- Quan phụ mẫu trong đình , đèn thắp sáng , ăn uống tiện nghi sung sướng

- Thái độ nóng giận , đổ

- Lúc đê sắp vỡ , nhân dân vất vả

- Lúc vỡ đê : Chống chọi với khó khăn

đình với không khí tĩnh mịch

trang nghiêm ?

H : Hai mặt tương phản hình

ảnh tên quan phụ mẫu đi hộ đê

được tác giả khắc họa như thế

nào ?

H : Nêu dụng ý của tác giả

khi dựng cảnh tương phản

này ?

H : Chứng minh sự tăng cấp

trong việc miêu tả mức độ của

trời mưa , của nước sông dâng

cao , nguy cơ vỡ đê , cảnh hộ

đê vất vả , căng thẳng của

người dân gọi nhau song hộ đê

như thế nào ?

H : Sự tăng cấp trong việc

miêu tả mức độ đam mê bài

bạc của tên quan phủ như thế

nào ?

dưới bùn lầy , còn quan trong đình đèn thắp sáng , lính tráng nha lại hầu hạ đánh bạc , quan ung dung trong đình đầy tiên nghi

- TL : Quát lớn và chỉ đổi tư thế ngồi , rồi hối thúc bốc bài , thắng lớn ván bài , thái độ vui cười không quan tâm đến việc đê vỡ

- TL : Phản ánh tên quan lòng lang dạ thú và cuộc sống khốn khổ của nhân dân

- TL : Cảnh người dân hộ đê mưa mỗi lúc càng nhiều , dồn dập , âm thanh náo động mỗi lúc ầm ĩ sức người đuối , nguy cơ đê vỡ

- TL : Quan chơi bài thắng 2 lần không trực tiếp chứng kiến cảnh hộ đê , thơ ơ , quát nạt bọn tay chân  bản chất phi nhân tính

lỗi cho dân , vui cười vì thắng ván bài

- Quan ù to ván bài thanh thản không quan tâm đến nhân dân

“lòng lan dạ thú”

 mệt mỏi

- Sau khi đê vỡ dân lâm vào cảnh

“nghìn sầu muôn thảm”

4.Củng cố tổng kết: ( 3’)

- GV gọi HS nêu lại cách làm bài văn biểu cảm về một tác phẩm văn học Các yếu tố tạo nên văn bản biểu cảm

- Những đặc trưng của văn biểu cảm

5.Hướng dẫn học bài ở nhà( 2’)

- Dặn HS về xem bài

Chuẩn bị bài cho tiết sau Cách làm bài văn lập luận giải thích

IV-Rút kinh nghiệm:

………

………

Tuần: 28

Ngày soạn: 07/ 03/ 2011

Ngày dạy: 16/ 03/ 2011

Tiết : 107

Cách làm bài văn lập luận giải thích

1/ Kiến thức:

- Nắm được cách thức cụ thể trong việc làm một bài văn lập luận giải thích

- Biết được những điều cần lưu ý và những lỗi cần tránh trong lúc làm bài

2/ Kỹ năng

Tìm hiểu đề lập ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài giải thích

3/ Thái độ

Chú ý vào phần tìm ý và lập dàn bài

II Phương tiện:

- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập

GV:+Dặn dò tiết trước: về nhà học thuộc lòng nội bài phân tích, học thuộc lòng nội dung ghi nhớ SGK (trang 71)

+Soạn bài: Cách làm bài văn lập luận giải thích

+SGK, SGV, giáo án, đồ dùng dạy học, bảng phụ và tư liệu ngữ văn 7

+Phân tích, giải thích, đối chiếu

III Tiến trình dạy học:

1/ Ổn định lớp:( 1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.

2/ KTBC: ( 5’)

Em hãy cho biết thế nào là văn nghị luận giải thích?

-Em hãy trình bày phương pháp giải thích đã tìm hiểu ở tiết 104

Đáp án: theo ghi nhớ SGK (trang 71)

3/ Dạy bài mới:

Giới thiệu bài mới (1’)

Muốn làm bài văn nghị luận giải thích ta cần phải chú ý đến những biểu hiện của vấn đề,

nhưng chỉ có biểu hiện của vấn đề không thì chưa đủ mà phải biết cách lập dàn bài và cách làm bài văn nghị luận giải thích Đó cũng chính là nội dung bài học hôm nay

* HĐ1: Tìm hiểu đề và tìm ý – lập dàn ý ( 33’)

- Cho HS đọc đề bài trong

SGK

- Đề bài nêu trong SGK đặt

ra yêu cầu gì ? Người làm bài có cần giải thích tại sao

“ Đi một ngày đàng “ có thể “học một sàng khôn “ không ? Vì sao ?

- Làm thế nào để tìm hiểu

được ý nghĩa chính xác và đầy đủ của câu tục ngữ

Yêu cầu : giải thích nội dung câu tục ngữ

- “Đi một ngày đàng có thể học một sàng khôn “ vì điều đó giúp ta mở mang tầm hiểu biết

- Chúng ta phải tham khảo tự điển, hiểu được nghĩa đen, nghĩa bóng , liên hệ ca dao tục ngữ để làm rõ ý

I./ Tìm hiểu bài :

- Đề bài : Nhân dân ta có câu tục ngữ : “Đi một ngày đàng học một sàng khôn Hãy giải thích nội dung câu tục ngữ đó

a Tìm hiểu đề và tìm ý:

- Đề yêu cầu giải thích một câu tục ngữ

- Làm sáng tỏ nghĩa đen nghĩa

đó ?

- Từ dó ,em có thể rút ra kết

luận gì về việc tìm hiêủ đề

và tìm ý cho baì văn lập

luận giải thích ?

- Sau khi tìm hiểu đề và tìm

ý, chúng ta sẽ tìm hiểu lập

dàn ý

- Cho học sinh đọc lập dàn ý

SGK trang 84 :

+ Bài văn lập luận giải thích

có nên gồm ba phần chính

giống như bài lập luận chứng

minh không ? Vì sao ?

- Phần mở bài trong bài văn

lập luận giải thích cần phải

đạt yêu cầu gì ?

- Phần thân bài trong bài

văn lập luận giải thích phải

làm nhiệm vụ gì ? để làm

cho ý nghĩa của câu “Đi

một ngày đàng học một

sàng khôn” trở nên dễ hiểu

đối với người đọc, người

nghe thì nên sắp xếp

những ý đã tìm được theo

thứ tự nào ?

- Phần kết bài trong bài văn

lập luận giải thích phải

làm nhiệm vụ gì ?

- Từ đó em có thể rút ra kết

luận gì về việc lập dàn bài

cho một bài văn lập luận

giải thích ?

- Cho học sinh đọc “Viết

bài”

- Các đoạn mở bài này có

đáp ứng yêu cầu của đề

bài lập luận giải thích

không ?

- Có phải đối với mỗi bài

văn chỉ có một cách mở

bài duy nhất hay không

- Làm thế nào để đoạn đầu

tiên của thân bài liên kết

- HS tóm gọn lại các ý trên

- Cho HS so sánh

- Mang định hướng, gợi nhu cầu được hiểu

- Triển khai phần giải thích : + Nghĩa đen

+ Nghĩa bóng + Nghĩa sâu

 phải sắp xếp ý theo trình tự từ hẹp đến rộng

- Ý nghĩa của câu tục ngữ

- Học sinh tóm các ý trên

- Không Có nhiều cách mở bài : trực tiếp, gián tiếp

- Ngoài cách nói trên, còn có nhiều cách nói khác

- Tương tự như phần mở bài

- Tương tự như phần mở bài

bóng và ý nghĩa sâu xa của câu tục ngữ

- Liên hệ với các câu ca dao tục ngữ tương tự để tìm ý cho bài văn

b Lập dàn bài :

 Mở bài : giới thiệu câu tục ngữ với ý nghĩa sâu xa là đúc kết kinh nghiệm và thể hiện khát vọng đi nhiều nơi để mở rộng hiểu biết

- Tìm hiểu nghĩa đen của câu tục ngữ

- Tìm hiểu nghĩa bóng của câu tục ngữ

- Nghĩa sâu của câu tục ngữ

- Câu tục ngữ ngày xưa vẫn còn ý nghĩa đối với hôm nay

c Viết bài :

được với mở bài ? Ngoài cách nói như “Thật vậy… “ có cách nào khác không

- Kết bài ấy đã cho thấy vấn

đề đã được giải thích xong chưa? Có phải đối với mỗi đề văn chỉ có một cách kết bài duy nhất hay không ?

Vì sao ?

- Giáo viên chốt lại

- Muốn làm bài văn lập luận

giải thích thì phải thực hiện các bước nào ? Dàn bài của bài văn lập luận giải thích cần có những yêu cầu nào ?

- Cho HS đọc luyện tập và

xác định yêu cầu đề bài

- HS đọc ghi nhớ và nêu những ý chính

- Viết những cách kết bài khác với đề bài trên

4.Củng cố tổng kết: ( 3’)

- Muốn làm bài văn lập luận giải thích thì phải thực hiện các bước nào ? Dàn bài của bài văn lập luận giải thích cần có những yêu cầu nào ?

5.Hướng dẫn học bài ở nhà( 2’)

- Dặn HS về xem bài

- Chuẩn bị : Luyện tập lập luận giải thích

- GV hướng dẫn HS chuẩn bị ở nhà : hình thức và nội dung của phần thực hành trên lớp

IV-Rút kinh nghiệm:

………

………

Tuần: 28

Ngày soạn: 07/ 03/ 2011

Ngày dạy: 14/ 03/ 2011

Tiết : 107 8 Luyện tập lập luận giải thích.

Viết bài tập làm văn số 5 ở nhà.

1/ Kiến thức:

Cách làm bài lập luận giảng thích vấn đề

2/ Kỹ năng

Tìm hiểu đề lập ý, lập dàn ý và viết các phần, đoạn trong bài giải thích

3/ Thái độ

Trình bày một lập luận từ các dẫn chứng chân thật

II Phương tiện:

- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập.

GV -học thuộc lòng nội dung bài học, nội dung sách giáo khoa vàdung ghi nhớ

-Soạn bài tiếp theo: Luyện tập lập luận giải thích

+ SGK, SGV, giáo án, tư liệu ngữ văn 7, bảng phụ

+Phương pháp:Nêu vấn đề, giải quyết vấn đề, thảo luận, thực hành

III Tiến trình dạy học:

1/ Ổn định lớp:( 1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.

2/ KTBC: ( 5’)

Muốn làm bài văn lập giải thích phải thực hiện theo những bước nào?

-Em hãy nêu rõ cách làm bài văn lập giải thích (cách viết bài)

3/ Dạy bài mới:

Giới thiệu bài mới (1’)

Ở tiết trước chúng ta đã làm rất kĩ các bước làm một bài văn lập luận giải thích Tiết học hôm nay các em sẽ thực hành làm bài tập

* HĐ1: Luyện tập lập dàn ý – viết đoạn văn ( 33’)

 Chuẩn bị ở nhà :

- GV đã hướng dẫn học sinh chuẩn bị

ở tiết trước dựa trên phần gợi ý của

SGK :

 Đề bài yêu cầu điều

gì ?

 Để làm bài văn này, các em tìm những ý nào ?

 Lập dàn ý, viết văn

 Thực hành trên lớp :

- Cho HS nhắc lại yêu cầu khi trình

bày miệng ở trước lớp

- HS chia tổ nhóm để tập nói với nhau

10 phút

- Sau đó GV chỉ định HS lên trình bày

phần chuẩn bị của mình (khuyến

khích các em HS yếu hoặc trung

bình luyện nói)

- Cho HS nhận xét rút kinh nghiệm

theo từng phần

- GV sơ kết về lời văn giọng nói, tư

thế trình bày… và cho điểm HS

- GV nêu rõ ưu điểm và hạn chế mà

các em còn thiếu sót

Hướng dẫn HS làm bài viết bài tập làm

văn số 6 – Văn lập luận giải thích

 Thực hành trên lớp :

- Cho HS nhắc lại yêu cầu khi trình bày miệng ở trước lớp

HS chia tổ nhóm để tập nói với nhau 10 phút

- Học sinh thảo luận làm bài theo nhóm

- Trình bày trước lớp

- Nhận xét bổ sung

 Đề bài : Một nhà văn nói : “Sách là ngọn đèn bất diệt của trí tuệ con người” Hãy giải thích nội dung câu nói đó

 Dàn ý :

* Mở bài : Giới thiệu vấn đề

“Sách là ngọn đèn bất diệr của trí tuệ con người”

* Thân bài :

Sách là ngọn đèn …con người

- Lý lẽ 1 : + Sách là ngọn đèn + Sách là ngọn đèn bất diệt

+ Ý nghĩa của cả câu nói

- Lý lẽ 2 : + Giải thích cơ sở chân lý của câu nói

+ Dẫn chứng những câu nói hay khác về sách

- Lý lẽ 3 : + Giải thích sự vận dụng chân lý được nêu trong câu nói

* Kết bài :

- Em rất thích những cuốn sách tốt

- Chọn sách tốt để đọc

4/ Củng cố: (5’) ( 3’) Nhắc lại các bước làm bài văn giải thích? cách viết bài văn giải thích?

 Theo ghi nhớ SGK (Trang 86)

5/ Dặn dò: ( 2’) Về nhà viết hoàn chỉnh bài viết theo đề bài trên, để chuẩn bị cho bài viết số 5.

-Soạn bài: Những trò lố hay Va – ren và Phan Bội Châu

IV-Rút kinh nghiệm:

………

………

Viết bài tập làm văn số 5 ở nhà.

Đề bài: “ Nhiễu điều phủ lấy giá gương.

Người trong một nước phải thương nhau cùng.”

Hãy tìm hiểu người xưa muốn nĩi gì qua câu ca dao ấy.