3/ Thái độ Chú ý thêm về các đặc điểm cơ bản của văn bản nghị luận đã học.. Hoạt động 1 20’ Đọc lại các bài văn nghị luận Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đ
Trang 1Tuần: 27
Ngày soạn: 28/ 0 2/ 2011
Ngày dạy: 07/ 03/ 2011
Tiết : 101
ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN
I.Mục tiêu:
1/ Kiến thức:
- Hệ thống các văn bản nghị luận đã học, nội dung cơ bản, đặc trưng thể loại, hiểu được giá trị
tư
Tưởng và nghệ thuật của từng văn bản
- Một số kiến thức liên quan đến đọc – hiểu văn bản nghị luận đã học, nghị luận xã hội
- Sự khác nhau cơ bản giữa kiểu văn bản nghị luận và kiểu văn bản tự sự trữ tình
2/ Kỹ năng
- Khái quát hệ thống hĩa, so sánh đối chiếu và nhận xét về tác phẩm nghị luận đã học,
nghị luận xã hội
- Nhận diện và phân tích được luận điểm, phương pháp lập luận trong các văn bản đã học
- Trình bày lập luận cĩ lý cĩ cĩ tình
3/ Thái độ
Chú ý thêm về các đặc điểm cơ bản của văn bản nghị luận đã học
II Phương tiện:
- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập
* GV - Dặn dò tiết trước:
+Các em học thuộc lòng phần ghi nhớ
+Học kĩ các nội dung phân tích và dẫn chứng, các khái niệm của hoài thanh về văn chương
- Tài liệu hổ trợ: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ, tư liệu ngữ văn 7, hướng dẫn tự học NV 7
- Phương pháp: đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, giải thích, chứng minh, thực hành (quy nạp)
III Tiến trình dạy học:
1/ Ổn định lớp:( 1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.
2/ KTBC: ( 5’)
-Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs ; yêu cầu hs nhắc lại tên các văn bản nghị luận và tên tác giả đã học theo thứ tự
=> Tinh thần yêu nước của nhân dân ta (Hồ Chí Minh); Sự giàu đẹp của tiếng Việt (Đặng Thai Mai); Đức tính giản dị của Bác Hồ (Phạm Văn Đồng); Ý nghĩa văn chưng (Hoài Thanh)
3/ Dạy bài mới:
Giới thiệu bài mới (1’) ) từ nội dung kiểm tra bài cũ giáo viên dẫn học vào bài mới
Hoạt động 1 ( 20’)
Đọc lại các bài văn nghị luận
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cần đạt
Đọc lại các bài văn nghị
luận đã học rồi suy nghĩ,
lựa chọn các ý thích hợp
trong văn bản để điền
-Hs thực hiện theo yêu cầu của giáo viên Thảo luận nhóm để trả lời câu
1/ Xác định các yếu tố cơ bản có trong văn bản nghị luận (theo bảng
kê dưới đây)
Trang 2STT Tên bài Tác giả Đề tài nghị
1 Tinh thầnyêu nước
của nhân dân ta
Hồ Chí Minh yêu nước củaTinh thần
nhân dân ta
Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta
Chứng minh
2 đẹp củaSự giàu
tiếng Việt
Đặng Thai Mai Sự giàu đẹpcủa tiếng
Việt
Tiếng việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đep, một thứ tiếng hay
Chứng minh (kết hợp giải thích)
3
Đức tính giản dị của Bác hồ
Phạm Văn Đồng
Đức tính giản
dị của Bác hồ mọi phương diện:Bác giản dị trong
bữa cơm, cái nhà, lối sống, cách nói và viết Sự giản dị ấy đi liền với sự phong phú, rộng lớn về đời sống tinh thần ở Bác
Chứng minh (kết hợp giải thích và bình luận)
4
Yù nghĩa văn chương
Hoài Thanh Văn chươngvà ý nghĩa
của nó đối với đời sống con người
Nguồn gốc của văn chương là ở tình thương người, thương muôn loài, muôn vật Văn chương hình dung và sáng tạo ra sự sống, nuôi dưỡng và làm giàu cho tình cảm của con người
Giải thích (kết hơp bình luận)
Hoạt động 2 (1 3’)
Nêu đặc điểm nghệ thuật của các bài văn nghị luận đã học
-Các em hãy nêu
tóm tắt các đặc
điểm nghệ thuật
của các bài văn
nghị luận đã học?
-Học sinh thảo luận và trả lời câu hỏi như các phần nghệ thuật đã
2/ Xác định các đặc điểm nghệ thuật trong các văn
bản nghị luận đã học
-Bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta: Bố cục
chặt chẽ, dẫn chứng chọn lọc, toàn diện, sắp xếp
hợp lí; hình ảnh so sánh đặc sắc
Trang 3Phân biệt sự khác
nhau giữa văn
nghị luận với
truyện, kí, thơ tự
sự, thơ trữ tình,
tùy bút
a) Gọi hs đọc câu
hỏi (a) và chọn
các yếu tố có
trong mỗi thể loại
(theo bảng trong
SGK trang 67)
b) Dựa vào sự tìm
hiểu ở trên, em
hãy phân biệt sự
khác nhau cơ bản
giữa văn nghị luận
và các thể loại tự
sự, trữ tình?
phân tích trên lớp
-Học sinh thảo luận và chọn câu trả lời đúng như phần chọn cột tương ứng
-Học sinh thảo luận nhóm, cử đại diện trả lời, thư kí ghi rõ ràng
-Bài Sự giàu đẹp của tiếng Việt: Bố cục mạch lạc,
kết hợp giải thích và chứng minh; luận cứ xác đáng,
toàn diện, chặt chẽ
-Bài Đức tính giản dị của Bác Hồ: Dẫn chứng cụ
thể, xác thực, toàn diện Kết hợp chứng minh với giải thích và bình luận, lời văn giản dị mà giàu cảm
xúc
-Bài Ý nghĩa văn chương: Trình bày những vấn đề
phức tạp một cách ngắn gọn, giản dị, sáng sủa, kết hợp với cảm xúc; lời văn giàu hình ảnh
3/ Xác định các yếu có trong các thể loại: truyện,
kí, thơ trữ tình, thơ tự sự, tùy bút, nghị luận
a) –Truyện: cốt truyện, nhân vật, nhân vật kể
chuyện
– Kí: Nhân vật, nhân vật kể chuyện – Thơ tự sự: Vần, nhịp, nhân vật, nhân vật kể chuyện
- Thơ trữ tình: Vần, nhịp, nhân vật trữ tình (thường
là tác giải)
- Tùy bút: Nhân vật, nhân vật kể chuyện
- Nghị luận: Luận điểm, luận cứ
b) –Các thể loại tự sự như truyện, kí, chủ yếu dùng phương thức miêu tả và kể, nhằn tái hiện sự vật,
hiện tượng, con người, câu chuyện
- Các thể loại trữ tình như thơ trữ tình, tùy bút, chủ yếu dùng phương thức biểu cảm để biểu hiện tình cảm, cảm xúc qua các hình ảnh, nhịp điệu, vần điệu Các thể loại tự sự và trữ tình đều tập trung xây dựng các hình tượng nghệ thuật với nhiều dạng khác nhau, hình tượng thiên nhiên, đồ vật,…
- Khác với các thể loại tự sự và trữ tình, văn nghị luận chủ yếu dùng phương thức lập luận, bằng lí lẽ, dẫn chứng để trình bày ý kiến tư tưởng nhằm thuyết phục người đọc, người nghe về mặt nhận thức Văn nghị luận cũng có hình ảnh, cảm xúc, nhưng điều cốt yếu là lập luận với hệ thống các luận điểm, luận cứ chặt chẽ, xác đáng, đúng đắn
c) –Ba yếu tố quan trọng nhất của văn bản nghị luận là luận điểm, luận cứ, lập luận thử xem tục
ngữ có đủ các yếu tố đó không?
VD: Ăn quả / nhớ kẻ trồng cây.
Trang 4c) Những câu tục
ngữ trong bài 18,
19 có thể coi là
loại văn bản nghị
luận đặc biệt
không? Vì sao?
-Các em cần trao đổi với nhau, có thể tranh luận để tìm ra lời giải đáp, để gợi trí thông minh, sự nhạy cảm của VH
(luận cứ) (luận điểm) Hưởng thành quả thì phải nhớ người làm ra thành
quả đó (cách lập luận)
-Tóm lại: Câu tục ngữ có đủ cả ba yếu tố của văn nghị luận, câu tục ngữ có thể coi là loại văn bản nghị luận Mặt khác tục ngữ rất ngắn gọn, có hình ảnh, có vần điệu, sử dụng lối so sánh, tương phản bằng các vế đối,… nên nó là loại văn bản nghị luận
đặc biệt ngắn gọn
4/ Củng cố: ( 3’)
-Yêu cầu hs nhắc lại nội dung bài đã học
- Đọc phần ghi nhớ SGK (trang 67)
5/ Dặn dò: ( 2’)
-Các em về nhà học thuộc lòng nội dung bài học, ghi nhớ SGK
-Đọc lại các văn bản nghị luận đã học như đã nêu ở trên
-Soạn bài: Dùng cụm chủ – vị để mở rộng câu
IV-Rút kinh nghiệm:
………
………
Tuần: 27 Ngày soạn: 02/ 03/ 2011
Ngày dạy: 0 1/ 03/ 2011
Tiết :102
DÙNG CỤM CHỦ – VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU
I.Mục tiêu:
1/ Kiến thức:
Mục đích của việc dùng cụm chủ- vị để rộng câu
Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để rộng câu
2/ Kỹ năng
Nhận biết cụm chủ - vị làm thành phần câu
Nhận biết cụm chủ - vị làm thành phần của cụm từ
Trang 53/ Thái độ
Dùng cụm chủ – vị phải thích hợp với văn cảnh, hoàn cảnh nói
II Phương tiện:
- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập
* GV - Dặn dò tiết trước:
+Các em học thuộc lòng phần ghi nhớ
+Học kĩ các nội dung tìm hiểu bài và làm các bài tập còn lại
- Tài liệu hổ trợ: SGK, SGV, giáo án, bảng phụ, tư liệu ngữ văn 7, hướng dẫn tự học NV 7
- Phương pháp: đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, giải thích, chứng minh, thực hành (quy nạp)
III Tiến trình dạy học:
1/ Ổn định lớp:( 1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.
2/ KTBC: ( 5’)
-Em hãy nêu hai cách chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động, đã học ở tiết 99? Và làm
ví dụ sau: Người ta làm tất cả cánh của chùa bằng gỗ lim
=> Đáp án: Theo ghi nhớ SGK (Trang 64)
Ví dụ: Tất cả cánh cửa chùa được làm bằng gỗ lim
Tất cả cánh cửa chùa được người ta làm bằng gỗ lim
3/ Dạy bài mới
a) Giới thiệu bài mới(1’): Ở lớp 6 các em có tìm hiểu về cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ
Các em cần nhớ lại cấu tạo của chúng, để phát hiện ra chúng, thì ta mới có thể thấy được cụm chủ-vị mở rộng câu Đó cũng là nội dung bài học hôm nay
* Hoạt động 1: Thế nào là cụm chủ vị để mở rộng câu :( 13’)
Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
- Treo bảng phụ ghi ví dụ
sgk/68
H : Tìm các cụm danh từ có
trong câu ?
H : Phân tích cấu tạo của cụm
danh từ ?
- Chốt ý – ghi nhớ
- Theo dõi
- Cá nhân trả lời
Những những t/ct/c ta không cóta sẳn có
- Khi nói hay viết có thể dùng những cụm danh từ có hình thức giống câu đơn bình thường gọi là cụm danh từ để mở rộng câu
* Hoạt động 2: các trường hợp dùng cụm chủ vị để mửo rộng câu:( 10’)
Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
H : Tìm cụm C- V làm thành
phần câu hoặc thành phần cụm
từ trong các câu vd sgk/68
H : Điều gì khiến người nói rất
vui và vững tâm?
H : Khi bắt đầu kháng chiến
- TL : Chị ba / đến CN
- TL : Tinh thần / rất hăng hái
VN
- TL : Trời / sinh lá sen để bao
- Các thành phần CN, VN , và các phụ ngữ trong cụm danh từ , cụm động từ , cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm CV
Trang 6nhân dân ta như thế nào ?
H : Chúng ta có thể nói gì ?
H : Nói cho đúng xác định
& đảm bảo từ ngày nào ?
H : Cho biết các cụm danh từ
trên đóng vai trò gì trong câu ?
- Chốt ý - ghi nhớ
bọc cốm
- TL : Từ ngày CM T8 / thành công
* Hoạt động 3: Luyện tập :( 10’)
_ Tìm cụm C_V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong các câu sau và cho biết trong mỗi câu cụm C_V làm thành phần gì ?
a/ Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn/ mới định được, người CNta/ gặt mangVN về
cụm C_V làm phụ ngữ trong cụm DT
b/ Trung độiCN trưởng Bình/ khuôn mặt / đầy đặnVN
cụm C_V làm vị ngữ
c/ Khi các cô gái Vòng/ đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúngCN ta / thấy hiện ra / từng lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không có mảy mai một chút bụi nào
( 1 ) cụm C_V làm phụ ngữ trong cụm DT ( 2 ) cụm C_V làm phụ ngữ trong cụm ĐT
d/ Bỗng một bàn tayCN / đập vào vai / khiến hắn VN / giật mình
cụm C_V làm chủ ngữ và làm phụ ngữ của cụm động từ
4.Củng cố tổng kết: :( 3’)
- Yêu cầu HS nêu ghi nhớ SGK
5.Hướng dẫn học bài ở nhà :( 2’)
- Dặn HS về học bài ở nhà
- Làm bài tập SGK
- Chuẩn bị bài cho tiết sau
IV- Rút kinh nghiệm:
………
………
Tuần: 27
Ngày soạn: 02/ 03/ 2011
Ngày dạy: 0 10/ 03/ 2011
Tiết : 103 TRẢ BÀI VIẾT SỐ 5, KIỂM TRA TIẾNG VIỆT, KIỂM TRA VĂN
I.Mục tiêu:
Giúp học sinh
- Củng cố lại kiến thức và kỹ năng đã học về văn bản lập luận chứng minh , về công việc tạo
lập văn bản nghị luận chứng minh và về cách sử dụng từ ngữ đặt câu
Trang 7- Đánh giá được chất lượng bài làm của mình , trình độ tlv của bản thân mình , nhớ đó có được những kinh nghiệm và quyết tâm cần thiết để làm tốt hơn nữa những bài học sau
II.Phương tiện:
- HS: Làm thơ mẫu, bài tập SGK (156)
- GV: Bảng phụ, mẫu hướng dẫn làm thơ
- Phương pháp: thảo luận , trả lời
III.Tiến trình dạy học:
1Ổn định: :( 1 ’)
- kiểm tra sĩ số
2Kiểm tra bài cũ: :( 5’)
- Dành thời gian sửa bài
3 Tiến hành bài mới:( 1 ’)
Giới thiệu: 3 tiết trước kiểm tra viết bài viết số 5 về văn nghị luận chứng minh Hôm nay trả lại bài và sửa bài theo hoàn chỉnh
* Hoạt động 1: Trả bài Tiếng Việt, kiểm tra văn, tập làm văn số 5:( 23’) Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
- Yêu cầu hs nhắc đề bài
H : Tìm hiểu đề , tìm ý ?
H : Nêu dàn ý ?
- Nhận xét bổ sung
- Gọi hs nhận định lại đề
- Gọi những hs làm sai làm lại
các câu hỏi trong đề
Chỉ ra hạn chế cần khắc phục
- Tương tự sửa bài kiểm văn
học
- Cá nhân trả lời
- Cá nhân trả lời
- Cá nhân trả lời
- Cả lớp lắng nghe
- TL : Cá nhân xác định
- TL : Trả lời , và nêu những sai sót của mình
- Tiếp thu
I/ Trả bài Tiếng Việt, kiểm tra văn, tập làm văn số 5
- Thống kê chất lượng
- Đánh giá kết qủa
* Hoạt động 2:Đọc một số bài điểm tốt- gọi điểm :( 1 0’)
Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
Gv Đọc một số bài điểm
tốt- gọi điểm
Hs chú ý lắng nghesau đĩ hơ điểm vào sổ
II/ Đọc một số bài điểm tốt- gọi điểm
4 Củng cố , tồng kết: :( 3’)
- Gv nhận xét chung
- HS tiếp thu
5 Hướng dẫn học ở nhà: :( 2’)
- Dặn dò HS về xem bài , học bài ở nhà
- Chuẩn bị bài cho tiết sau
IV Rút kinh nghiệm:
………
………
Trang 8Tuần: 27
Ngày soạn: 06/ 03/ 2011
Ngày dạy: 11/ 03/ 2011
Tiết : 104
TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
I.Mục tiêu:
1/ Kiến thức:
- Đặc điểm của một số bài văn nghị luận giải thích
- Yêu cầu cơ bản của phép lập luận giải thích
2/ Kỹ năng
Nhận diện và phân tích một văn bản nghị luận giải thích để hiểu đặc điểm của kiểu văn bản này Biết so sánh để phân biệt lập luận giải thích với lập luận chứng minh
3/ Thái độ
Hãy chú ý theo dõi mục dích, tính chất, yếu tố của bài văn nghị luận giải thích
II Phương tiện:
- Hs: Bài soạn, Bảng nhóm, sách tham khảo, dụng cụ học tập
* GV:a) Dặn dò tiết trước:
-Các em về xem lại cách viết bài văn nghị luận chứng minh và sửa chữa những khuyết điểm của mình trong bài làm hôm nay Các em có ưu điểm thì cần phát huy
-Xem trước và soạn bài “Tìm hiểu chung về phép lập luận giải thích”
b) Tài liệu hổ trợ: SGK, SGV, giáo án, Bài kiểm tra đã chấm xong
c) Phương pháp: đặt vấn đề, giải quyết vấn đề, giải thích rút ra bài học
III Tiến trình dạy học:
1/ Ổn định lớp:( 1’) Điểm danh, báo cáo và ổn định các nề nếp thông thường.
2/ KTBC: ( 5’)
KT sự chuẩn bị bài ở nhà của HS
3/ Dạy bài mới:
a) Giới thiệu bài mới (1’): Trong đời sống hằng ngày, xung quanh chúng ta có vô vàng các câu hỏi
buộc chúng ta phải giải thích làm rõ vấn đề VD: Vì sao phải đi học, muốn đi học? chúng ta không thể trả lời câu hỏi trên bằng cách là, đi học để cho biết chữ… mà chúng ta phải dùng lí lẽ để giải thích giải thích như thế nào để thuyết phục ngưởi nghe, đó là vấn đề cần tìm hiểu trong tiết học hôm nay
* Hoạt động 1: Mục đích và phương pháp giải thích:( 23’)
Hoạt động của Thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
H : Trong đời sống khi nào
người ta cần được giải thích ?
H : Nêu một số câu hỏi về nhu
cầu giải thích ?
H : Muốn trả lời được những
câu hỏi đó phải có những điều
kiện gì ?
- TL : Cần hiểu rõ những điều chưa biết trong mọi lĩnh vực
- TL : trong câu hỏi có các từ :
vì sao ? , để làm gì ? , có ý nghĩa gì ?
- TL : Phải có tri thức khoa học , chuẩn xác
- Cá nhân đọc
1 Mục đích :
- Trong đời sống cần hiểu rõ những điều chưa biết trong mọi lĩnh vực
Trang 9- Gọi hs đọc bài văn “Lòng
khiêm tốn”
H : Bài văn giải thích vấn đề gì
? và giải thích như thế nào ?
H : Để tìm hiểu phương pháp
giải thích em hãy chon và ghi
ra định nghĩa như : Lòng khiêm
tốn có thể coi như là một bản
tính Đó có phải là cách giải
thích không ?
H : Theo em cách liệt kê các
biểu hiện của khiêm tốn có
phải là cách giải thích không ?
H : Việc chỉ ra các lợi hại và
nguyên nhân của thói không
khiêm tốn có phải là nội dung
của giải thích như thế nào ?
H : Qua những đặc điểm trên
em hiểu thế nào là lập luận
giải thích ?
- TL : Giải thích về lòng khiêm tốn Bằng cách trả lời câu hỏi là gì , nhứ thế
- TL : Ghi ra vở : Lòng khiêm tốn có thể coi như là 1 bản tính căn bản cho con người trong nghệ thuật xử thế và đối đãi với sự vật
- TL : Cách liệt kê được coi là giải thích
- Cá nhân trả lời
- TL : Bài văn phải mạch lạc trong sáng , dể hiểu , giải thích đúng vấn đề
2 Phương pháp giải thích :
- So sánh , nêu định nghĩa
- Kể ra các biểu hiện , đối chiếu với các hoạt động khác
- Chỉ ra các mặt lợi hại , nguyên nhân , hậu qủa , cách đề phòng hoặc noi theo
- Lời văn mạch lạc , trong sáng , dể hiểu , giải thích đúng vấn đề
- vận dụng các thao tác giải thích phù hợp
* Hoạt động 2: luyện tập :( 1 0’)
H : Đọc bài văn “Lòng nhân đạo”Và “ Oùc phán đoán và óc thẩm mĩ Cho biết vấn đề được giải thích và phương pháp giãi thích ?
4.Củng cố tổng kết: :( 3’)
- Yêu cầu HS nêu lại ghi nhớ
- Nhận xét bài tập ở lớp
5.Hướng dẫn học bài ở nhà:( 2’)
- Dặn HS về học bài ở nhà
- Chuẩn bị bài cho tiết sau
IV-Rút kinh nghiệm:
………
………
………