Ngữ văn 8- Tuần 26

Học tập cách lập luận của tác giả, biết cách viết bài văn nghị luận theo chủ đề nhất định.. HS: Tấu là lời của Thần dân tâu lên vua chúa để trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị cùng dạng c

ày giảng :

Tiết 101

Bàn luận về phép học

I/ Mục tiêu cần đạt :

1/ Kiến thức: Giúp HS :

- Thấy đợc mục đích, tác dụng của việc học chân chính: Học để làm ngời, học để biết và làm, học để góp phần làm cho đất nớc hng thịnh, đồng thời thấy đợc tác hại của lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi

- Nhận thức đợc phơng pháp học tập đúng, kết hợp học với hành Học tập cách lập luận của tác giả, biết cách viết bài văn nghị luận theo chủ đề nhất định

2/ Kĩ năng : Đọc , phân tích , tìm hiểu tác phẩm

3/ Thái độ: Giáo dục ý thức học tập

II/ Chuẩn bị :

* Thầy: SGK + SGV + Bảng phụ

* Trò: - Trả lời câu hỏi phần Đọc - Hiểu văn bản

III/ Tiến trình dạy và học :

1/ Tổ chức: (1') 8A: , 8B:

2/ Kiểm tra: Không.

3/ Bài mới: Giới thiệu bài mới ( 1' )

Hoạt động I: HDHS tìm hiểu tác giả, tác

phẩm( 5' )

HS :Đọc chú thích ( SGK)

GV: Treo chân dung tác giả

GV: Em hiểu gì về tác giả?

HS: Nguyễn Thiếp từng làm quan dới triều Lê,

cùng vua Quang Trung xây dựng triều Tây Sơn

GV: Nêu hoàn cảnh ra đời tác phẩm?

HS: Trả lời

GV: Nêu qua nội dung bài tấu? Có 3 việc:

+ Bàn về "quân đức" đức của vua, mong bậc đế

v-ơng một lòng tu đức

+ "dân tâm" khẳng định "dân là gốc nớc, gốc

vững nớc mới yên"

+ "Học pháp" Phép học

Qua đó thấy đợc tấm lòng yêu nớc và nhân cách

chính trực của La Sơn Phu Tử

Hoạt động II: HDHS đọc VB và tìm hiểu chú

thích.( 5' )

GV: Hớng dẫn đọc: Giọng khúc triết, rõ ràng,

chậm rãi, chân tình, bày tỏ thiệt hơn, vừa tự tin,

vừa khiêm tốn

- Đọc mẫu

HS: Đọc bài

GV: Nhận xét , uốn nắn

HS: Đọc chú thích

GV: Lu ý chú thích 2, 3

Hoạt động III: HDHS tìm hiểu văn bản( 30' )

GV: Văn bản đợc viết theo thể gì?

HS: Trả lời

GV: Em hiểu gì về đặc điểm thể tấu?

HS: Tấu là lời của Thần dân tâu lên vua chúa để

trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị (cùng dạng có

I / Giới thiệu tác giả, tác phẩm.

* Tác giả: Nguyễn Thiếp (1723 -1804) Quê ở Hà Tĩnh

- Ông là ngời học rộng, tài cao

* Tác phẩm:

Tháng 8/ 1791 Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung bản tấu này

II/

Đọc văn bản - chú thích

1/ Đọc văn bản

2/ Chú thích.

III/ Tìm hiểu văn bản

A Vài nét chung.

- Thể tấu

biểu, sớ ).

GV: Vậy chiếu, hịch, cáo và tấu có gì khác nhau?

HS: Chiếu, hịch, cáo là thể văn do vua chúa ban

xuống thần dân, còn tấu thì ngợc lại

Chuyển ý:

HS: Đọc đoạn đầu

GV: Phần đầu tác giả nêu ý gì?

GV: Em có nhận xét gì về câu châm ngôn đó?

HS: Dễ hiểu, có sức thuyết phục cao

GV: Khái niệm "học" đợc giải thích bằng biện

pháp gì? Tác dụng của nghệ thuật đó?

HS: Giải thích bằng hình ảnh so sánh cụ thể

GV: Vậy mục đích chân chính của việc học là gì?

HS: Suy nghĩ, trả lời: Học cách đối xử với mọi

ng-ời xung quanh

HS: Đọc tiếp từ "Nớc Việt ta ấy"

GV: Đoạn này cho ta biết điều gì?

HS: Phê phấn lối học lệch lạc, sai trái

GV: Tác giả chỉ ra lối học lệch lạc sai trái nào?

HS: Chuộng hình thức, cầu danh lợi

HS : Thảo luận nhóm

GV: Giao việc : Nguyễn Thiếp quan niệm thế nào

là lối học chuộng hình thức, cầu danh lợi?

HS: Thảo luận nhóm lớn

- Thời gian ( 5' )

- Nhiệm vụ các nhóm tập trung giải quyết vấn đề

Nhóm 1 + 2 cử đại diện trình bày

Các nhóm khác nhận xét chéo

GV: Bổ xung, kết luận (bảng phụ)

- Chuộng hình thức: Học thuộc lòng câu chữ mà

không hiểu nội dung, chỉ có cái danh mà không

hiểu thực chất

- Cầu danh lợi: Học để có danh tiếng, đợc trọng

vọng, nhàn nhã, nhiều lợi lộc

GV: Lối học ấy có tác hại gì?

HS: Chúa tầm thờng, thích sự chạy chọt, luồn cúi,

không có thực chất nớc mất nhà tan

GV: Cho HS liên hệ thực tế

HS: Đọc tiếp "Cúi xin bỏ qua"

GV: Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp

khuyên vua Quang Trung thực hiện những chính

sách gì?

HS: Mở rộng trờng, mở rộng thành phần ngời học,

tạo điều kiện thuận lợi cho ngời học

GV: Tác giả còn đa ra phơng pháp học tập nh thế

nào?

HS: Trả lời:

- Học tuần tự từ thấp đến cao

- Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lợc những điều cơ

bản

- Học phải biết kết hợp với hành, học không phải

chỉ để biết mà còn để làm

GV: Liên hệ thực tế:

- Tinh thần hiếu học của nhân dân ta

- Chính sách khuyến học của Nhà nớc ta hiện nay

- ý thức học tập của HS trong lớp

HS: Đọc tiếp đoạn cuối "Đạo thinh trị"

B Phân tích:

1/ Bàn về mục đích học tập:

a Mục đích chính của việc học:

- Mục đích của việc học là học để làm ngời

b Phê phấn lối học lệch lạc, sai trái:

- Chuộng hình thức, cầu danh lợi

* Tác hại: Không có thực chất dẫn đến

nớc mất, nhà tan

2/ Khẳng định quan điểm, ph ơng pháp

đúng đắn trong học tâp.

* Quan điểm:

- Việc học phải đợc phổ biến rộng khắp

- Việc học phải bắt đầu từ những kiến thức cơ bản

* Phơng pháp học:Từ thấp đến cao,

học rộng nghĩ sâu, học đi đôi với hành

3/ Tác dụng của việc học chân chính:

- Đất nớc nhiều nhân tài, chế độ vững mạnh, quốc gia hng thịnh

GV: Đoạn này cho ta biết điều gì?

HS: Suy nghĩ, trả lời

GV: Việc chấn chỉnh sẽ có tác dụng gì?

HS: Trao đổi, thảo luận (theo nhóm nhỏ)

Nhóm 2 cử đại diện trình bày

Các nhóm khác nhận xét

GV: Nhận xét, kết luận

HS: Đọc ghi nhớ

GV: Nhấn mạnh ghi nhớ

Cho HS lập sơ đồ trình tự lập luận một đoạn văn

HS: Đọc bài tập

GV: Hớng dẫn HS làm

Gợi ý: Thực hành để kiểm nghiệm lại lý thuyết.

* Ghi nhớ: SGK.

IV/ Luyện tập:

4/ Củng cố : (2')

- Từ t hực tế việc học của bản thân, em thấy phơng pháp học tập nh thế nào

là tốt nhất ?

5/ H ớng dẫn học ở nhà : ( 1' )

- Học bài và phân tích

- Soạn bài: Thuế máu

Ngày giảng :

Tiết 102

Luyện tập Xây dựng và trình bày luận điểm

1/ Kiến thức:

Giúp HS:

- Củng cố chắc chắn hơn những hiểu biết về cách thức xây dựng và trình bày luận điểm

- Vận dụng đợc những hiểu biết đó vào việc tìm, sắp xếp và trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận có đề tài gần gũi, quen thuộc

2/ Kĩ năng : Tìm ý , tìm luận điểm ( phát triển luận điểm thành các luận cứ ) và sắp xếp luận cứ thành dàn ý

3/ Thái độ : Giáo dục ý thức học tập

II/ Chuẩn bị: Thầy: SGV + SGK + Bảng phụ

Trò: - Xem trớc bài, tập xây dựng và trình bày luận điểm

III/ Tiến trình dạy và học

1/ Tổ chức : (1') 8A: , 8B:

2/ Kiểm tra: (2')

- Đoạn văn trình bày luận điểm câu chủ đề thờng đặt ở vị trí nào?

3/ Bài mới: Giới thiệu bài mới ( 1' )

Hoạt động I:GV kiểm tra bài của học sinh ( 2' )

HS: Cán bộ lớp , tổ kiểm tra kết quả chuẩn bị bài

của từng bạn

GV: Khuyến khích động viên những em đẫ có tinh

thần chuẩn bị bài tốt

Hoạt động II HDHS luyện tập.( 15)

HS: Đọc những luận điểm phần 1(SGK)

GV: Em có nên sử dụng hệ thống luận điểm đợc

I/ Kiểm tra việc chuẩn bị bài :

II/ Luyện tập:

1/ Xây dựng hệ thống luận điểm:

nêu đó không?

GV: Vậy nội dung cần làm sáng tỏ của đề bài là

gì?

HS: Là cần phải học tập chăm chỉ

GV: Theo em, hệ thống luận điểm này có chỗ nào

cha chính xác?

HS: - Luận điểm (a) còn có nội dung không phù

hợp với vấn đề trong đề bài là thừa ý "lao động tốt"

loại bỏ

- Thiếu những luận điểm cần thiết khiến vấn đề

không đợc sáng rõ nh:

+ Đất nớc rất cần những ngời tài giỏi

+ Ngời tài giỏi không tự nhiên mà có, phải chăm

học mới học giỏi, mới thành tài

- Sự sắp xếp luận điểm cha hợp lí ((b) sau (a)

làm bài thiếu mạch lạc; (d) phải đứng sau (e))

HS: Hoạt động nhóm

GV: Giao việc:Em hãy bổ sung và sắp xếp lại hệ

thống luận điểm cho hợp lí

HS: Thảo luận.nhóm lớn

- Thời gian ( 5' )

- Nhiệm vụ các nhóm tập trung giải quyết vấn đề,

cử th kí ghi phiếu học tập

- Đại diện các nhóm trình bày , nhận xét chéo

GV: Nhận xét, kết luận (Bảng phụ)

HS: Tự ghi vào vở

Hoạt động II: HDHS cách trình bày luận điểm

( 15' )

GV: Em hãy nhắc lại những điều cần chú ý khi

trình bày luận điểm?

HS: - Thể hiện rõ ràng, chính xác nội dung của

luận điểm trong câu chủ đề

- Tìm đủ luận cứ cần thiết, tổ chức lập luận

theo trình tự hợp lý

- Trình bày luận điểm có sức thuyết phục

HS: Đọc yêu cầu bài 2 ý a SGK ( Tr 83 )

GV: Có thể dùng câu nào để giới thiệu luận điểm (e)?

HS: Câu 1+3

GV: Có phải tất cả các câu giới thiệu luận điểm ở

(a) đều chính xác không?

HS: Cách 2 không đợc vì 2 luận điểm ấy không có

quan hệ nhân quả để có thể nối bằng "do đó" ((d)

không phải là nguyên nhân để (e) là kết quả)

GV: Cách chuyển đoạn của các câu còn lại có gì

khác không?

a Đất nớc đang rất cần những ngời tài giỏi mọi mặt

b Quanh ta đã và đang có nhiều tấm gơng HS chăm chỉ học

c Nhng muốn học giỏi phải chăm

d Đáng tiếc còn một số bạn ham chơi phiền lòng

e Nếu không học hậu quả sau nàý trong hiện tai và tơng lai sẽ rất tồi tệ

g Vậy các bạn bớt vui chơi làm vui lòng thấy cô và cha mẹ

2/ Trình bày luận điểm:

Ví dụ a:

Câu: 1 - 3

HS: - Câu 1: Đơn giản, dễ làm theo.

- Câu 3: Giọng gần gũi, thân thiết

GV: Em hãy nêu cách giới thiệu luận điểm của

em?

HS:

Ví dụ:- Nhng rất đáng tiếc, đáng buồn là một số

bạn trong lớp cha thấy rằng

- Một số bạn lại phát biểu công khai: Tuổi học trò

là tuổi vui chơi, tội gì không vui chơi cho thoải

mái đi! Các bạn ấy cha thấy rằng

HS: Đọc bài 2 ý b ( Tr 83)

GV: Theo em những luận cứ đó có thể chấp nhận

đợc không? Nếu đợc thì sắp xếp nh thế nào cho

hợp lý?

HS: Luận cứ đó đã làm rõ đợc luận điểm (Sắp xếp:

(2 - 3 - 1 - 4)

GV: Theo em nên viết câu kết đoạn nh thế nào cho

phù hợp với yêu cầu của bạn?

HS: Làm việc độc lập, nêu ý kiến

Ví dụ:"Bởi vậy, với ngời học sinh hôm nay, học

chăm không chỉ là nhiệm vụ cần thiết, tự giác mà

còn là niềm vui, niềm tin cho ngày mai, cho tơng

lai."

GV: Làm thế nào để nhận biết đoạn văn đợc trình

bày diễn dịch hay quy nạp?

HS: Ta xác định vị trí của câu chủ đề trong đoạn

văn đó

GV: Muốn chuyển đoạn văn diễn dịch thành quy

nạp và ngợc lại có phải chỉ thay đổi vị trí câu chủ

đề không?

HS: Không chỉ đơn giản thế, còn cần phải sửa lại

những câu văn sao cho mối liên kết trong đoạn,

trong bài không bị mất đi

Hoạt động IV : HS luyện tập(5' )

GV: Cho HS phát triển và trình bày thành luận

điểm

HS: - Các nhóm cử đại diện trình bày luận điểm

các em vừa chuẩn bị

-Các nhóm khác nhận xét chéo

GV: Nhận xét những u điểm mà các em đã đạt

đ-ợc, đồng thời chỉ ra những hạn chế mà các em cần

khắc phục, sửa chữa

Ví dụ b:

- Sắp xếp luận cứ: 3 - 1 - 2 - 4

* Viết kết đoạn:

Ví dụ: - Đến lúc ấy nhiều bạn trong chúng ta hối hận thì cũng đã muộn

4/ Củng cố: (3')

- Thế nào là đoạn văn trình bày luận điểm?

- Hớng dẫn làm bài tập 4 SBT (Tr 58 - 60)

5/ ớng dẫn học ở nhà ( 1' ) H

- Học bài

- Ôn văn nghị luận, giờ sau viết bài số 6

Ngày giảng :

Tiết 103+104

Viết bài tập làm văn số 6

Văn nghị luận

(Đề bài +đáp án nhà trờng )