Ngữ văn 7 tuần 22,23

Tìm những lí lẽ và dẫn chứng đa ra trong bài :” Chống nạn thất học” Các lí lẽ, dẫn chứng đa ra có vai trò nh thế nào với vấn đề đợc nói tới trong bài văn nghị luận.. - Các dẫn chứng đ

Trang 1

tuần 22

Ngày soạn : / /2011

Ngày dạy: / /2011

t iết 79:

đặc điểm của văn nghị luận

a mục tiêu cần đạt

Giúp HS:

- Nhận biết rõ các yếu tố cơ bản của bài văn nghị luận và mối quan hệ của chúng với nhau

b tổ chức các hoạt dộng dạy học

1 ổn định lớp

2 Bài cũ: Rút gon câu là gì? Trong khi rút gọn câu cần có những lu ý gì?

Gợi ý trả lời

=> Rút gon là khi nói hoặc viết, ta lợc bỏ bớt một số thành phần nào đó của câu mà vẫn giữ đợc lợng thông tin cần biểu đạt

Khi rút gọn cần:

+ Không làm cho ngời nghe, ngời đọc hiểu sai hoặc hiểu không đầy đủ nội dung câu nói + Không biến câu nói thành câu cộc lốc, khiếm nhã

3 Bài mới

Hoạt động của gv và hs nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm của

luận điểm

GV cho HS dọc văn bản :” Chống nan thất

học ở bài 18:

? Phát hiện ý chính của bài viết và cho biết

nó đợc trình bày dới dạng nào?

? ý chính đó đợc cụ thể hoá trong các câu

văn nào?

? Vai trò của ý chính trong bài văn nghị

luận là gì?

? Muốn cho bài nghị luận thuyêt phục yêu

cầu của ý chính phải nh thế nào?

? Vậy luận điểm là gì

1 Đọc - tìm hiểu văn bản: ”Chống nạn thất học” ở bài 18.

- ý chính của bài viết là: ”Chống nạn thất học” ý

đó đợc thể hiện dới dạng nhan đề

- ý đó đợc cụ thể hoá trong các câu sau:

+ Một trong công việc phải thực hiện cấp tốc lúc này là nâng cao dân trí

+Mọi ngời VN phải hiểu biết quyền lợi của mình, bổn phận của mình, phải có kiến thức mới

để có thể tham gia vào công cuộc XD nớc nhà và trớc hêt phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ.

- ý chính là linh hồn của bài viết, nó thống nhất các đoạn thành một khối.

- Muốn bài nghị luận thuyêt phục, ý chính phải

rõ ràng, đúng đắn, chân thực đáp ứng nhu cầu thực tế.

=> ý chính trong văn nghị luận gọi là luận điểm.

=> Luận điểm là ý kiến thể hiện t tởng, quan điểm của bài văn đợc nêu ra dới hình thức câu khẳng định ( hay phủ định), đợc diễn đạt sáng tỏ, nhất quán Luận điểm là linh hồn ủa bài viết, nó thống nhất các đoạn văn thành một khối.

Hoạt động 2: Hình thành khái niệm về

luận cứ

? Tìm những lí lẽ và dẫn chứng đa ra trong

bài :” Chống nạn thất học”

Các lí lẽ, dẫn chứng đa ra có vai trò nh thế

nào với vấn đề đợc nói tới trong bài văn

nghị luận?

? Vậy luận cứ là gì? Vai trò của nó trong

văn bản? Muốn có sức thuyêt phục thì luận

cứ phải đạt yêu cầu gì?

- Các dẫn chứng đa ra trong bài Chống nạn thất học:

+ TDP thi hành chính sách ngu dân, dân ta mù chữ ( Lí lẽ) ; chúng hạn chế mở trờng học( dẫn chứng) ; 95 % dân số mù chữ( dẫn chứng) + Ngời biết chữ dạy cho ngời cha biết + Ngời cha biết thì cố gắng học + Phụ nữ càng cần phải học

- Các lí lẽ và dẫn chứng đó góp phần làm rõ vấn

đề ở luận điểm : Chống nạn thất học

= > Các lí lẽ, dẫn chứng là luận cứ Luận cứ là lí lẽ, dẫn chứng đa ra làm cơ sở cho luận điểm.Luận cứ có vai trò thuyết minh cho

Trang 2

Ngữ văn 7 - Năm học: 2010-2011 Bùi Thanh H ải

Hoạt động 3: Tìm hiểu về khái niệm lập

luận

? Chỉ ra trình tự lập luận của văn bản:

Chống nạn thất học?

? Nhận xét cách lập luận của tác giả

? Vậy lập luận là gì?

Cho HS đọc phần ghi nhớ

luận điểm, khẳng định tính đúng đắn của luậ

điểm Muốn có sức thuyết phục, luận cứ phải chân thực, tiêu biểu.

- Trình tự lập luận:

Trớc hết tác giả nêu lí do : Vì sao phải chống nạn thất học ( Do dân ta phần lớn là mù chữ không tiến bộ đợc)

Tiếp theo khẳng định vai trò của việc nâng cao dân trí, vai trò cảu việc biết chữ Quốc ngữ

Sau cùng nêu ra các biện pháp cụ thể để chống nạn thất học

- Lập luận chặt chẽ, hợp lí, có sức thuyết phục

- Lập luận là cách nêu luận cứ để dẫn đến luận

điểm Lập luận phải chặt chẽ, hợp lí thì bài văn mới có sức thuyết phục

* Ghi nhớ (SGK)

Hoạt động 4: Luyện tập

- Đọc lại văn bản :” Cần tạo ra thói quên tót trong đời sống XH ( Bài 18 )

Xác định luận điểm, luận cứ, lập luận trong bài văn Nhận xét sức thuyêt phục của bài văn ấy?

Gợi ý làm bài

- Luận điểm: Cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống XH Luận điểm này thể hiện ngay ở

dòng đề bài và câu cuối bài “ Cho nên mọi ngời, mỗi gia đình hãy tự xem lại mình để tạo

ra nếp sống đẹp, văn minh cho XH”

- Luận cứ:

+ Có thói quên tốt và thói quen xấu

+ Thói quen tốt là

+ Tạo thói quen tốt thì khó, nhiễm thói quen xấu thì dễ

- Lập luận :

Nêu lên những thói quen của con ngời

Giải thích những thói quen tốt và xấu Đa nhiều dẫn chứng minh hoạ về thói quen xấu

Từ đó da ra lời khuyên làm nổi bật luận điểm

* Củng cố, dăn dò:

GV: Củng cố bài học

HS: Chuẩn bị bài Đề văn nghị luận .

* Rút kinh nghiệm giờ dạy:

*************************************

Ngày soạn : / /2011

Ngày dạy: / /2011

Tiết 80:

đề văn nghị luận và việc lập ý

cho bài văn nghị luận

a mục tiêu cần đat:

Giúp HS:

- Nhận rõ đặc điểm và cấu tạo của đề văn nghị luận, các bớc tìm hiểu đề văn nghị luận, các yêu cầu chung của bài văn nghị luận, cách xác định luận đề và luận điểm

- Rèn luyện kĩ năng nhận biết luận điểm, tìm hiểu đè bài văn nghị luận, tìm ý, lập ý

b tổ chức các hoạt động dạy - học.

1 ổn định tổ chức

2 Bài cũ: Văn nghị luận có những đặc điểm gì? Đối tợng của nghị luận là gì?

3 Bài mới

Trang 3

Hoạt động 1: đề văn nghị luận

GV cho HS đọc tất cả 11 đề văn ở SGK

? Em hãy cho biết , các vấn đề trong 11 đề

trên xuất phát từ đâu?

? Đặt vấn đề ấy ra nhằm MĐ gì?

? Những vấn đề ấy gọi là gì?

? Các đề trên có thể xem là đầu bài, đầu đề

đợc không?

? Căn cứ vào đâu để nhận các đề trên là đề

văn nghị luận?

? Vậy nội dung của đề văn nghị luận là gì?

1 Nghị luận và tính chất của đề bài TLV nghị luận

- 11 đề trên xuất phát từ cuộc sống con

ng-ời – XH

- MĐ: để ngời viết bàn luận, làm sáng tỏ

=> Đó là luận điểm

- Các đề trên có thể dùng làm đầu đề , vì đề văn nghị luận cung cấp đề bài cho bài văn

- Mỗi đề nêu ra một khía niệm, một vấn đề

lí luận

- Căn cứ: mỗi đề đều nêu ra một khái niệm, một vấn đề lí luận

=> Nội dung của đề văn nghị luận là nêu ra một vấn đề để bàn bạc và đòi hỏi ngời viết bày tỏ ý kiến của mình

? Em hiểu gì về tính chất của đề văn nghị

luận?

? Em ãy nêu tính chất của các đề văn nghị

luận trong 11 đề trên

Hoạt động 2: tìm hiểu đề văn nghị luận

? Tìm hiểu đề văn nghị luận là gì? MĐ của

việc tìm hiểu đề văn nghị luận?

Hoạt động 3: Lập dàn ý cho bài văn

nghị luận

*) GV cho HS tìm hiểu đề cho đề văn :

Sách là ngời bạn lớn của con ngời”

? Vấn đề nêu lên trong đề văn là gì?

? Đối tợng, phạm vi nghị luận ở đây là gì?

? Khuynh hớng t tởng của đề là khẳng định

hay phủ định

? Em có thể hình thành hệ thống luận điểm

cho đề văn?

GVKL: Với một đề văn nghị luận khi lập

dàn bài yêu cầu đối với chúng ta là phải

xây dựng đợc một hệ thống luận điểm ,

- Tính chất của đề văn nghị luận là ca ngợi, giải thích, phân tích, khuyên nhủ, bàn bạc, tranh luận ,

*) Tính chất NL của 11 đề trên là:

+ Đề 1 ,2 ,3 , là sự thành kính, biết ơn và

tự hào + Đề 4 đến đề 11 là phân tích khách quan

- Tìm hiểu đề văn nghị luận là xác định

đúng vấn đề, phạm vi, tính chất của bài nghị luận

MĐ của việc làm đó là để bài làm khỏi

bị lạc đề, sai lệch

*) Lập dàn ý cho đề văn: Sách là ngời bạn lớn của con ngời

- Vấn đề nêu lên : Vai trò của sách đối với

con ngời

- Đối tợng phạm vi nghị luận: Xác định giá trị của sách

- Tính chất: Khẳng định, đề cao vai trò của sách đối với đời sống con ngời

*) Hệ thống luận điểm:

- Con ngời không thể sống mà thiếu đi tình bạn ( Luận điểm 1) ; đa ra lí lẽ và dẫn

chứng về sự cần thiết của ngời bạn đối với mỗi con ngời ( luận cứ)

- Sách là ngời bạn của con ngời ( Luận

điểm 2)

+ ý nói sách không thể thiếu đối với đời sống con ngời ( LĐ nhỏ) Đa ra dẫn chứng

để thấy tầm quan trọng của sách (luận cứ)

- Cần gắn bó với ngời bạn lớn ( sách ) để làm giàu cho cuộc sóng của mình ( Luận

điểm 3) + Phải đam mê đọc sách: Hãy áp trán chuyên cần trớc mỗi trang sách mở, mỗi

Trang 4

luận cứ phù hợp với vấn đề đợc đa ra sau

đó đi lập luận chặt ché để thuyết phục ngời

đọc, ngời nghe

dòng chữ chứa đầy vị mật ngọt thông minh; hãy khao khát tri thức đi, không bao giờ thừa đủ; trí tuệ chỉ đầy thêm khi thu nhận hết mình ( Rãun Gamzatôp)

+ Biết lựa chọn sách tốt để đọc “ Đọc một cuốn sách tốt nh nói chuyện với một ngời bạn thông minh ( V.Huy- gô)

Hoạt động 4: Cũng cố dăn dò

- Nắm chắc nội dung của bài học thông qua phần ghi nhớ SGK

- Về nhà lập dàn ý cho đề văn: Chớ nên tự phụ

………

****************

Ngày soạn : / /2011

Ngày dạy: / /2011

Tiết 81:

tinh thần yêu nớc của nhân dân ta

= Hồ chí minh =

Giúp HS:

- Hiểu đợc tinh thần yêu nớc là một truyền thống quý báu của dân tộc ta

- Nắm đợc nghệ thuật nghị luận chặt chẽ, sáng gon, có tính mẫu mực của bài văn

- Nhớ đợc câu chốt của bài văn và những câu có hình ảnh so sánh trong bài văn

b tổ chức các hoạt động dạy – học

2 Bài mới

Hoạt độg của gv và hs nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Vài nét về tác giả , tác

phẩm

GV: Giới thiệu t/g, t/p.

Hoạt động 2: Đọc , giải từ khó, tìm hiểu

cấu trúc văn bản.

? Thể loại của văn bản này là gì?

? Vấn đề nghị luận đặt ra ở đây là gì?

? Câu văn nào giẵ vai trò là câu chốt trong

văn bản?

? Em hãy xác định bố cục cho VB?

Hoạt động3 tìm hiểu nội dung văn bản

I Tác giả, tác phẩm.

Tác phẩm: Bài văn trích trong Báo cáo

chính trị của HCM tại đại hội lần thứ 2, tháng 2 năm 1951 của Đảng lao động Việt Nam

II Đọc – hiểu văn bản.

1 Đọc

2 Giải từ khó ( HS tự làm việc)

3 Cấu trúc văn bản:

- Thể loại : Nghị luận, kiểu chứng minh.

- Vấn đề nghị luận : Lòng yêu nớc của

nhân dân ta

- Câu chốt : Dân ta có một lòng nồng nàn

yêu nớc

- Bố cục : 3 phần

+ MB (từ đầu đến “ lũ cớp nớc”) Nhận

đinh chung về truyền thống yêu nớc của dân tộc ta

+ TB: (Tiếp theo đến “ lòng nồng nàn yêu nớc”) Chứng minh những biểu hiện của lòng yêu nớc của nhân dân ta

+ KB: ( còn lại) Nhiệm vụ của chúng ta

4 Tìm hiểu nội dung văn bản.

Trang 5

? Để chứng minh cho nhận định: “Dân ta

có lòng yêu nớc nòng nàn” Đó là truyền

thống quý báu của dan tộc ta Tác giả đã đa

ra những dẫn chứng nào?

a) Nhận định chung về lòng yêu nớc

- Dẫn chứng:

+ Trong lịch sử: Những trang sử vẻ vang thời bà Trng, Bà Triệu

+ Công lao của các vị anh hùng dân tộc + Trong hiện tại: Mọi lứa tuổi, mọi vùng, mọi tầng lớp đều có chung lòng yêu nớc

? Nhận xét về cách sắp xếp dẫn chứng của

tác giả?

? Lòng yêu nớc đợc tác giả nhấn mạnh ở

lĩnh vực nào?

? Để làm nổi bật tinh thần đó, ở đạon văn

này, tác giả đã sử dụng phép tu từ nào? Tác

dụng của nó?

? Hãy chỉ ra câu mở đoạn và câu kết đoạn

của phần TB?

? Để chứng minh lòng yêu nớc của nhân

dân ta, t/g đã dựa vào những chứng cứ nào?

? Những dẫn chứng đó đợc trình bày nh thế

nào?

- Cách sắp xếp dãn chứng:theo trình tự

thời gian ( trớc – sau), dẫn chứng nhiều

và sinh động, gợi lên không khí của cuộc kháng chiến chống Pháp, khơi dậy trong mỗi ngời dân ý thức trách nhiệm

- Lĩnh vực nhấn mạnh: Đáu tranh chống

giặc ngoại xâm

- Nghệ thuật: so sánh: nó kết thành

và cớp nớc

=> Tác dụng: Gợi tả sức mạnh của lòng yêu nớc Tạo khí thế mạnh mẽ cho câu văn Thuyết phục ngời đọc

b) Những biểu hiện của lòng yêu nớc.

- Câu mở đoạn: “ Đồng bào ta ngày nay

cũng rất xứng với tổ tiên ta ngày trớc”

- Câu kết đoạn: “ Nhng cử chỉ cao quý đó

tuy khác nhau nơi làm việc nhng đều giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nớc”

* Dẫn chứng: Tất cả mọi ngời đều có lòng

yêu nớc + Từ cụ già tóc bạc các cháu nhi đồng + Từ kiềubào ở nứơc ngoài vùng bị tạm chiếm

+ Từ nhân dân miền ngợc đến miền xuôi + T chiến sỹ ngoài mặt trận

- Dẫn chứng đợc sắp xếp theo trình tự:

+ Quan hệ lứa tuổi: cụ già đến nhi đồng

+ Quan hệ không gian: Kiều bào

? Dẫn chứng trên đợc trình bày theo cấu

trúc nào ? ý nghiac của cấu trúc đó mang

lại là gì?

? Phép tu từ nào đợc HCM sử dụng ngay ở

đầu phần KB? Tác dụng của nó?

Em hiẻu gì về lòng yêu nớc trng bày và

lòng yêu nớc giấu kín?

? Trong khi bàn về bổn phận của chúng ta,

t/g bộc lọ quan điểm yêu nớc nh thế nào?

+ Quan hệ công việc: Từ chiến sỹ điền chủ

- Cấu trúc lặp : Từ đến ” , biện pháp liệt

kê và điệp cấu trúc thể hiện tinh thần yêu nớc có ổmị nơi, mọi tầng lớp trên đất nớc VN

c) Nhiệm vũ của chúng ta.

- Hình ảnh : so sánh => Làm cho ngời tiếp nhậ hiểu đợc giá trị của lòng yêu nớc

- Lòng yêu nớc trng bày ( có thể nhìn thấy

đơc)

- Giấu kín ( không nhìn thấy đợc)

=> Chúng ta phải ra sức động viên , tuyên truyền, giải thích, tổ chức lãnh đạo làm cho tinh thần yêu nớc của tất cả mọi ngời đều

đợc thực hành vào công việc yêu nớc, công

Trang 6

việc kháng chiến

Hoạt động 4: Tổng kết

1 Nghệ thuật: Bố cục rõ ràng, cách lập luận chặt chẽ Những dẫn chứng trong bài văn có thực từ lịch sử cho đến hiện tại, từ khái quát đến cụ thể làm tăng thêm thuýêt phục cho ngời đọc ngời nghe Nhiều thủ phấp nghệ thuật đợc sử dụng nh so sánh, liêt kê sự

kiện Do vậy bài văn trở nê sinh động, giàu sức truyền cảm

2 Nội dung: (Ghi nhớ SGK)

HS: Chuẩn bị bài Câu đặc biệt

******************************

tuần 23

Ngày soạn : / /2011

Ngày dạy: / /2011

Tiết 82:

câu đặc biệt

Giúp HS:

- Nắm đợc khái niệm câu đặc biệt

- Hiểu đợc vai trò và tác dụng của câu đặc biệt

b tổ chức các hoạt động dạy - học

2 Bài cũ: Câu rút gọn là gì? MĐ của việc rút gọn ? Khi nào thì câu đợc rút gọn?

- Tuỳ theo văn cảnh nói, viết ngời ta có thể rút gọn một hay nhiều thành phần câu

=> Rút gọn là khi nói hoặc viết, ta lợc bỏ bớt một số thành phần nào đó của câu mà vẫn giữ đợc lợng thông tin cần biểu đạt

- MĐ; Làm cho câu văn gọn hơn, vừa thông tin đợc nhanh , vừa tránh lặp lại những từ đã xuất hiện trong câu

3 Bài mới

Hoạt động 1: Hình thành khái niêm câu

đặc biệt

GV Cho HS tìm hiểu câu: Ôi , em Thuỷ!

? Phân tích cấu trúc ngữ pháp của câu trên?

? Kiểu cấu tạo nh vậy thì thuộc kiểu câu

nào?

? Em hãy phân biệt câu rút gọn và câu đặc

biệt?

Hoạt động 2: tác dụng của câu đặc biệt

H: Câu đặc biệt thờng dùng trong những

hoàn cảnh nào?

? Câu trên có tác dụng gì? Nêu thời gian,

nơi chốn diễn ra sự việc

1 Tìm hiểu thành phần câu

- Câu : Ôi, em Thuỷ!

- Câu này không phải là câu rút gọn vì nó không thể khôi phục đợc thành phần bị lợc

đỏ

=> Là câu đặc biệt Câu đặc biệt là câu không có CN và VN, còn câu rút gọn là kiểu câu vốn có CN và

VN nhng trong trờng hợp nào đó bị rút gọn thành phần Câu rút gọn chỉ tồn tại đợc trong ngữ cảnh nhất định Câu đặc biệt có thể tồn tại độc lập

*) Ghi nhớ SGK

Xét các VD:

VD1: 30 – 04 -1980 Chân đềo Mã Phục

Trang 7

? Nêu tác dụng của câu này? Nhằm liêt kê,

miêu tả sự vật , hiện tợng

? Câu trên dùng dể làm gì? – Dùng để

bộc lộ cảm xúc, trạng thái tâm lí

? Câu trên dùng để làm gì? Dùng để hỏi

đáp

? Dùng để làm gì? Dùng để gọi tên hay

trình bày một hoạt động chính

Cho 3 HS đọc to, rõ

VD2: Chửi , Kêu, Đấm, Đá, Thủi, Bịch VD3: Sao mà lâu thế! Thật là lùng!

VD4: - Bác ơi ! - Vâng ạ!

VD5: - Thanh bào kiếm – Xung phong

*Ghi nhớ SGK :

Bài 1:

a) – Không có câu đặc biệt

- Các câu rút gọn: Có khi đợc trình bày trong tủ kính, trong pha lê, rõ ràng dễ thấy Nhng cũng có khi giấu kín trong rơng, trong hòm

b) Không có câu rút gọn

Các câu dặc biệt: Ba giây Bốn giây Năm giây Lâu quá!

c) Không có câu rút gọn

- Câu đặc biệt : Một hồi còi

d) Câu rút gọn: hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!

- Bình thờng lắm, chẳng có gì đáng kể đâu!

+ Câu đặc biệt: lá ơi!

Câu 2: Mỗi câu đặc biệt vừa tìm có tác dụng gì?

- Ba giây bốn giay năm giây => Xác định thời gian

- Lâu quá => Bộc lộ cảm xúc

- Một hồi còi => Tờng thuật

- Lá ơi! => Gọi đáp

HS: Chuẩn bị bài Bố cục và phơng pháp…

*************************************

Ngày soạn : / /2011

Ngày dạy: / /2011

T iết 83:

bố cục và phơng pháp lập luận trong bài văn nghị luận

a mục tiêu cần đạt:

Giúp HS: Biết đớc cách xác định luận điểm, luận cứ, lấp luận và bố cục trong bài

văn nghị luận

- Nắm vững khái niệm luận điểm, luận cứ, lập luận

1.ổn định lớp:

2.Bài cũ: Câu đặc biệt và câu rút gọn khác nhau nh thế nào? Tác dụng của câu đặc biệt

Câu đặc biệt là câu không có CN và VN, còn câu rút gọn là kiểu cau vốn có CN và VN nhng trong trờng hợp nào đó bị rút thành phàn Câu rút gọn chỉ tồn tạo đợc trong ngữ cảnh nhất định Câu đặc biệt có thể tồn tại độc lập

- Tác dụng của câu đặc biệt: Xác định thời gian; bộc lộ cảm xúc ; tờng thuật ; gợi đáp

3 Bài mới:

Trang 8

Hoạt động của gv và hs

Hoạt động 1: tìm hiểu mqh giữa bố cục

và lập luận

GV cho HS đọc lại văn bản “ Tinh thần yêu

nớc của nhân dân ta” Xem sơ đồ hàng

ngang, hàng dọc để nhận xét về bố cục và

cách lập luận

? Em hãy tìm hiểu bố cục của bài văn ?

? Em hãy tìm luận điểm và phơng pháp lập

luận của mỗi đoạn trong bài văn trên?

? Các luận điểm trong mỗi đoạn văn trên

quan hệ với nhau nh thế nào?

Hoạt động 2: Các phơng pháp lập luận

trong bài văn nghị luận

GV cho hs xem kĩ mô hình cấu tạo để rút

ra mối quạn hệ giữa các hàng với nhau

? Các hàng ngang 1, 2, 3, 4 có mói quan

hệ với nhau nh thế nào?

? Vậy các hàng dọc 1, 2, 3 có quan hệ nh

thế nào với nhau?

Nội dung cần đạt

1 Tìm hiểu bài “ Tinh thần yêu nớc của

nhân dân ta” theo yêu cầu

- Bài văn có bố cục 3 phần:

+ MB (từ đầu đến “ lũ cớp nớc” )Nhận

đinh chung về truyền thống yêu nớc của dân tộc ta

+ TB: ( Tiếp theo đến “ lòng nồng nàn yêu nớc” ) Chứng minh những biểu hiện của lòng yêu nớc của nhân dân ta

+ KB: ( còn lại) Nhiệm vụ của chúng ta

*) Đoạn 1:

- Luận điểm: “ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nớc”

- Lập luận: Dân ta yêu nớc – truyền thống quý báu ( nguyên nhân) – nhấn chìm lũ bán nớc và cớp nớc ( kết quả).=> Quan hệ nhân quả

*) Đoạn 2:

- Luận điểm : Lịch sử ta có nhiều cuộc khởi nghĩa vĩ đại ”

- Lập luận: Lịch sử ta ( ý chung) – Bà Trng, Bà Triệu ( ý cụ thể ) Chúng ta phải ghi nhớ ( kết quả).=> Quan hệ diễn dịch + nhân quả)

*) Đoạn 3:

- Luận điểm: Đồng bào ta ngày trớc

- Lập luận :Đồng bào ta ( ý khái quát) Các cụ già các cháu ( ý cụ thể ) Đều giống nhau nơi lòng yêu nớc ( ý khái quát)

=> Quan hệ tổng- phân- hợp

*) Đoạn 4:

- Luận điểm : Bổn phận của chúng ta”

- Lập luận : ( Tinh thần yêu nớc cất giấu, trng bày, bổn phận ) => Quan hệ suy luận tơng đồng

=> Các luận điểm trong bài văn lập lập theo cách diễn dịch Bố cục và lập luận của bài văn nghị luận giữa các phần có thể sử dụng nhiều phơng pháp khác nhau nh: suy luận , nhân quả, suy luận tơng đồng

- Hàng 1: Quan hệ nhân quả Vì lập luận

theo hớng ý trớc nên nguyên nhân, ý sau nêu hệ quả Các ý đợc sắp xếp liền kề nhau

và theo trật tự nhân trớc – quả sau

- Hàng 2: Quan hệ nhân quả

- Hàng 3: Theo quan hệ Tổng – phân –

hợp Vì nó dợc lập luận theo trình tự đi từ khái quát đến cụ thể, sau đó tổng hợp lại vấn đề

- Hàng 4: Lập luận theo quan hệ tơng

đồng Vì đây là phơng pháp suy luận trên cơ sở tìm ra những nét tơng dồng ( Theo thời gian hoặc trục không gian)

- Hàng dọc 1: Suy luận tơng đồng theo

Trang 9

GV cho 3 HS đọc to, rõ để cả lớp cũng cố

nội dung

thời gian Vì nó nêu lân lịch sử thời quá khứ, khẳng định hiện tại

- Hàng dọc 2: Suy luận tơng đồng theo

thời gian

- Hàng dọc 3: Quan hệ nhân quả, so sánh,

suy lí , vì trớc tiên nêu lên nguyên nhân – kết quả, sau đó là so sánh sự giống nhau trong quá khứ và hiện tại, cuối cùng là suy

lí ( tức là giao nhiệm vụ

=> Ghi nhớ SGK.

GV cho HS đọc văn bản : "Học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn”

? Cho biết bài văn nêu lên t tởng gì?

- Bài văn nêu lên t tởng: Mọi ngời muốn thành tài thì phải biết học những điều cơ bản nhất

- T tởng đó thể hiện ở luận điểm:

+ Ai chịu khó tập luyện động tác cơ bản thật tốt, thật tinh thì mới có tiền đồ ( Câu mang luận điểm này: “ Câu chuyện vẽ trứng mới có tiền đồ)

+ Thầy giỏi là ngời biết dạy học trò những điều cơ bản nhất ( Câu “ Và cũng chỉ có

điều cơ bản nhất)

? Bố cục của văn bản? Cách lập luận đợc sử dụng trong bài?

- Bố cục: 3 phần

*) MB: Câu 1 lập luận theo cách suy luận đối lập ( nhièu ngời- ít ai: đối lập)

*) TB: Đoạn 2: ( Từ “danh hoạ đến “ hoạ sĩ lớn thời Phục Hng) Kể câu chuyện hoạ sĩ

Le- ô- na -Đơ Vanh- xi học vẽ , làm chứng cứ thuyết minh cho luận điểm nêu ở cuối bài

- Đoạn này lập luận theo quan hệ nhân quả: Thầy dạy bắt Đờ Vanh- xi vẽ trứng mấy chục ngày liền- luyện cho mắt tinh, luyện tay cho dẻo, vẽ đợc mọi thứ - thiên tài

*) KB: Đoạn cuối ( “ Câu chuyện vẽ trứng quả không sai”)

- Lập luận theo quan hẹ nhân quả: Từ câu chuyện của danhnhoạ Đơ Vanh – xi, kết luận chung cho mọi ngời

=> Cả bài lập luận theo cách quy nạp

MB giới thiệu, TB kể một câu chuyện, KB mới nêu bật luận điểm chính

HS: Chuẩn bị bài Bố cục và phơng pháp…

*************************************

Ngày soạn : / /2011

Ngày dạy: / /2011

Tiết 84:

luyện tập về phơng pháp lập luận

trong văn nghị luận

Giúp HS:

- Khắc sâu kiến thức về khái niệm lập luận trong văn nghị luận

- Rèn luyện kĩ năng lập luận luận điểm, luận cứ, lập luận

1, ổn định lớp

2 Bài cũ: Em hãy nêu bố cục và lập luận trong văn nghị luận?

Bố cục của bài văn nghị luận gồm 3 phần.Lập luận của bài văn nghị luận giữa các phần

có thể sử dụng nhiều phơng pháp khác nhau nh: suy luận , nhân quả, suy luận tơng đồng

3 Bài mới

Trang 10

Hoạt động 1: Xác định khái niệm lập

luận trong đời sống.

GV cho HS đọc các VD trong SGK

? Xác định luận cứ và kết luận ở các VD

SGK?

? Nhận xét mối quan hệ giữa luận cứ và kết

luận

? Vị trí giữa luận cứ và kết luận có thay đổi

đợc cho nhau hay không?

Em hãy bổ sung luận cứ vào phần trổng

cho các kết luận sau:

a Em yêu trờng em

b Nói dối rất có hại

c Nghỉ một lát nghe nhạc thôi

d Trẻ em cần nghe lời cha mẹ

e Em thích thạm quan

? Em hãy bổ sung kết luận vào chỗ còn

trống cho các luận cứ sau:

a Ngồi mãi ở nhà chán lắm

b Ngày mai đã thi rồi mà bài vở còn nhiều

quá

c Nhiều bạn nói năng thật khó nghe

d Các bạn đã lớn rồi, làm anh, làm chi

e Cậu này ham bống đá thật

Hoạt động 2: xác định khái niệm lập

luận trong văn nghị luận

1 Tìm hiểu các VD ở mục I.1 SGK

- Các bộ phận là luận cứ:

a) Hôm nay trời ma b) Em rất thích đọc sách c) Trời nóng quá

- Các bộ phận kết luận là:

a) Chúng ta không đi chơi công viên nữa b) Vì qua sách chúng em học đợc nhiều

điều c) Đi ăn kem đi

- Giữa luận cứ và kết luận có mối quan

hệ nguyên nhân- kết quả

- Vị trí của luận cứ và kết luận có thể thay

đổi đợc, vì ( nhằm lí giải một vấn đề thì ta nên thay đổi)

2 Bổ sung luận cứ cho kết luận

a Nơi ấy có ngời mẹ hiền thứ hai

b Vì chẳng còn ai tin mình nữa

c Đau đầu quá

d ở nhà

e Những ngày nghỉ

3 Bổ sung kết luận cho luận cứ

a Đến th viện đọc sách

b .Đầu óc cứ rối bời lên

c ai cũng khó chịu lắm

d phải gơng mẫu chứ

e chẳng ngó ngang gì tới việc nhà

1 So sánh các kết luận ở mục I.2 và mục II.1.

Giống nhau: Đều là kêt luận Khác nhau:

Mục I.2 Là lời nói giao tiếp hàng ngày

mang tính cá nhân có ý hàm ẩn( Lập luận trong đời sống) Có tác dụng làm cơ sở để triển khai luận cứ Về hinh thức thờng diễn

đạt dới hình thức một câu Về nội dung ý nghĩa mang tính cảm tính, tính hàm ẩn

Mục I.1: Là luận điểm lớn trong bài văn

nghị luận thờng mang ý khái quát và có ý nghĩa tờng minh Tác dụng: Là kết luận của lập luận Về hình thức: Thơng diễn đạt dới hình thức một tập hợp câu Về nội dung ý nghĩa: Mang tính lí lẽ, chặt chẽ, t-ờng minh

HS: Chuẩn bị bài Sự giàu đẹp củ Tiếng việt

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	117 KB