bộ giáo án sử 7 chuẩn kiến thức kỹ năng mới cả Bài 1 : Sự hình thànhvà phát triển của xã hội phong kiến ở châu âu thời sơ - trung kì trung đại I.. Học lịch sử lớp 6, chúng ta đã biết đợ
Trang 1bộ giáo án sử 7 chuẩn kiến thức kỹ năng mới cả
Bài 1 : Sự hình thànhvà phát triển của xã hội phong kiến ở châu
âu (thời sơ - trung kì trung đại )
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu
Hiểu khái niệm "lãnh địa phong kiến", đặc trng của nền kinh tế lãnh địa phongkiến
Nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt sự khác nhau giữa nềnkinh tế lãnh địa va nền kinh tế trong thành thị trung đại
2 T t ởng
Thấy đợc sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời:chuyển từ xã hộichiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
3 Kĩ năng
Biết xác định đợc vị trí các quốc gia phong kiến châu âu trên bản đồ
Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xãhội chiếm hĩu nô lệ sang xã hội phong kiến
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
Bản đồ châu âu thời phong kiến
Tranh ảnh mô tả hoạt động trong lãnh địa phong kiến va thành thị trung
đại
Giáo trình lịch sử thế giới trung đại
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
3 Giảng bài mới
Lịch sử xã hội loài ngời đã phát triển liên tục qua nhièu giai đoạn Học lịch sử lớp 6, chúng ta đã biết đợc nguồn gốc và sự phát triển của loài ngời nói chung và dân tộc Việt Nam nói riêng trong thời kì cổ đại, chúng ta sẽ học nối tiếp các thời kì mới:-Thời trung đại Trong bài học đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu"Sự hình thành va phát triển của xã hội phong kiến ở châu âu".
xuống va tiêu diệt các
quốc gia này, lập nên
nhiều vơng quốc mới"Kể
a Hoàn cảnh lịch sử
- Cuối thế kỷ V, ngờiGecman tiêu diệt các quốcgia cổ đại
Trang 2đã làm gì?
Hỏi: Những việc ấy làm
xã hội phơng tây biến đổi
Hỏi: Trình bày đời sống,
sinh hoạt trong lãnh địa?
Hỏi: Đặc điểm chính của
nền kinh tế lãnh địa phong
Hỏi: Thành thị trung đại
xuất hiện nh thế nào?
+ Các tầng lớp mới xuấthiện
- Những ngời vừa có ruộng
đất, vừa có tớc vị
- Nô lệ và nông dân
- HS đọc phần 2
"Lãnh địa" là vùng đất doquý tộc phong kiến chiếm
đợc; "lãnh chúa" là ngời
đứng đầu lãnh địa; "nôngnô" là ngời phụ thuộc vàolãnh chúa, phải nộp tô thuếcho lãnh chúa
Miêu tả: Tờng cao, hàosâu, đồ sộ, kiên cố, có đầy
đủ nhà cửa, trang trại, nhàthờ nh một đất nớc thunhỏ
Lãnh chúa giàu có nhờ bóclột tô thuế nặng nề từ nôngnô, ngợc lại nông nô hếtsức khổ cực và nghèo đói
- Tự sản xuất và tiêu dùng,không trao đổi với bênngoài dẫn đến tự cung tựcấp
- Xã hội cổ đại gồm chủnô và nô lệ, nô lệ chỉ là
"công cụ biết nói" XHPKgồm lãnh chúa và nông nô,nông nô phải nộp tô thuếcho lãnh chúa
- HS đọc phần 3
- Là các nơi giao lu, buônbán, tập trung đông dân c-
- Do hàng hoá nhiều cầntrao đổi, buôn bán
lập xởng sản xuất, mởrộng thành thị trấn thànhthị trung đại ra đời
b Biến đổi trong xã hội
- Tớng lĩnh, quý tộc đợcchia ruộng, phong tớccác lãnh chúa phong kiến
- Nô lệ và nông dân
- Nông nô phụ thuộc lãnhchúa xã hội phong kiếnhình thành
2 Lãnh địa phong kiến
- Là vùng đất rộng lớn dolãnh chúa làm chủ, trong
đó có lâu đài và thànhquách
- Đời sống trong lãnh địa:+ Lãnh chúa: xa hoa, đầy
đủ
+ Nông nô: đói nghèo, khổcực chống lãnh chúa
- Đặc điểm kinh tế: tựcung tự cấp, không trao
đổi với bên ngoài
3 Sự xuất hiện các thànhthị trung đại
a Nguyên nhân
- Cuối thế kỷ XI, sản xuấtphát triển, hàng hoá thừa
đợc đa đi bán thị trấn ra
đời thành thị trung đạixuất hiện
b Tổ chức
- Bộ mặt thành thị : phốxá, nhà cửa
Trang 3- Sản xuất và buôn bán,trao đổi hàng hoá
- Thúc đẩy sản xuất vàbuôn bán phát triển tác
động đến sự phát triển củaxã hội phong kiến
- Đông ngời, sầm uất, hoạt
động chủ yếu là buôn bán,trao đổi hàng hoá
- Tầng lớp : thị dân (thợthủ công + thơng nhân)
c.Vai trò
- Thúc đẩy XHPK pháttriển
4 Củng cố.
Yêu cầu học sinh trả lời:
1 XHPK ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
2 Vì sao lại có sự xuất hiện của thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gìmới? Y nghĩa sự ra đời của thànhthị ?
5 H ớng dẫn về nhà
Học bài 1 và soạn bài 2
Trang 4Biết khai thác tranh ảnh lịch sử.
Phần II: Thiết bị và đồ dùng dạy học
Bản đồ thế giới
Tranh ảnh về những nhà phát kiến địa lý, tàu thuyền
Su tầm các câu chuyện về những cuộc phát kiến địa lý
III) Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Xã hội PK chân Âu hình thành nh thế nào? Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa?
Vì sao thành thị trung đại lại xuất hiện? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nềnkinh tế thành thị?
3 Giảng bài mới
Các thành thị trung đại ra đời đã thúc đẩy sản xuất phát triển, vì vậy yêu cầu
về thị trờng tiêu thụ đợc đặt ra Nền kinh tế hàng hoá phát triển đã dẫn đến sựsuy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành CNTB ở châu Âu
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Vì sao lại có các cuộc
phát kiến địa lý?
Hỏi: Các cuộc phát kiến
địa lý đợc thực hiện nhờ
những điều kiện nào?
Yêu cầu: Mô tả lại con tàu
Carraven (có nhiều buồm,
to lớn, có bánh lái )
Yêu cầu: Kể tên các cuộc
phát kiến địa lý lớn và nêu
sơ lợc về các cuộc hành
trình đó trên bản đồ
HS đọc phần 1
- Do sản xuất phát triển,các thơng nhân, thợ thủcông cần thị trờng vànguyên liệu
- Do khoa học kỹ thuậtphát triển : đóng đợcnhững tàu lớn, có la bàn
- HS trình bày trên bản đồ:
+ 1487: Điaxơ vòng quacực Nam châu Phi
+ 1498 Vascô đơ Gama
đến ấn Độ
+ 1492 Côlômbô tìm ra
1 Những cuộc phát kiếnlớn về địa lý
- Nguyên nhân :
+ Sản xuất phát triển+ Cần nhiên liệu+ Cần thị trờng
- Các cuộc phát kiến địa lýtiêu biểu (SGK)
Trang 5Hỏi: Hệ quả của các cuộc
phát kiến địa lý là gì?
Hỏi: Các cuộc phát kiến
địa lý đó có ý nghĩa gì?
Giảng: Các cuộc phát kiến
địa lý đã giúp cho việc
giao lu kinh tế và văn hoá
Hỏi: Tại sao quý tộc
phong kiến không tiếp tục
- Tìm ra những con đờngmới để nối liền giữa cácchâu lục đem về nguồn lợicho giai cấp t sản châu Âu
- Là cuộc cách mạng vềkhoa học kỹ thuật, thúc
đẩy thơng nghiệp pháttriển
- HS đọc phần 2
+Cớp bóc tài nguyên từthuộc địa,
+ Buôn bán nô lệ da đen
+ Đuổi nông nô ra khỏilãnh địa không có việclàm làm thuê
- Để sử dụng nô lệ da đen
thu lợi nhiều hơn
- Lập xởng sản xuất quymô lớn
- Lập các công ty thơngmại
- Lập các đồn điền rộnglớn
+ Hình thức kinh doanh tbản thay thế chế dộ tự cấp
tự túc
+ Các giai cấp mới đợchình thành
- T sản bao gồm quý tộc,thơng nhân và chủ đồn
điền
- Giai cấp vô sản: nhữngngời làm thuê bị bóc lộtthậm tệ
- Kết quả:
+ Tìm ra những con đờngmới
+ Đem lại những món lợikhổng lồ cho giai cấp t sảnchâu Âu
+ Đặt cơ sở cho việc mởrộng thị trờng của các nớcchâu Âu
- ý nghĩa:
+ Là cuộc cách mạng vềgiao thông và tri thức.+ Thúc đẩy thơng nghiệpphát triển
2 Sự hình thành chủ nghĩa
t bản ở châu Âu
+ Quá trình tích luỹ t bảnnguyên thuỷ hình thành:tạo vốn và ngời làm thuê.+ Về kinh tế: Hình thứckinh doanh t bản ra đời
+ Về xã hội các giai cấpmới hình thành: T sản vàvô sản
+ Về chính trị: giai cấp tsản mâu thuẫn với quý tộcphong kiến đấu tranhchống phong kiến
* T sản bóc lột kiệt quệ vôsản Quan hệ sản xuất tbản hình thành
Trang 6bản chủ nghĩa đợc hình
thành nh thế nào?
4 Củng cố
1 Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và tác động của nó tới xã hội châu Âu?
2 Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu đợc hình thành nh thế nào?
5 H ớng dẫn về nhà
Tiết 3 – Bài 3
cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
thời hậu kỳ trung đại ở châu âu
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào Văn hoá Phục hng.Nguyên nhân dẫn đến phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động củaphong trào này đến xã hội phong kiến châu Âu bấy giờ
Phân tích những mâu thuẫn xã hội để thấy đợc nguyên nhân sâu xa của cuộc
đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Bản đồ châu Âu
2 Tranh ảnh về thời kì Văn hoá Phục hng
3 Su tầm tài liệu về nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Phụchng
Trang 7III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Kể tên các cuộc phát kiến địa lý tiêu biểu và nêu của các phát kiến địa đó tớixã hội châu Âu
Sự hình thành của CNTB ở châu Âu đã diễn ra nh thế nào?
3 Giảng bài mới
Ngay trong lòng XHPK, CNTB đã đợc hình thành Giai cấp t sản ngày cànglớn mạnh, tuy nhien, họ lại không có địa vị xã hội thích hợp Do đó, giai cấp t sản
đã chống lại phog kiến trên nhiều lĩnh vực Phong trào Văn hoá Phục hng làminh cho cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống lại phong kiến
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
Yêu cầu: HS tự đọc SGK
Hỏi: Chế độ phong kiến
ở châu ÂÂu tồn tại trong
hội Taonf xã hội chỉ có
trờng học để đào tạo giáo
sĩ Những di sản của nền
văn hoá cổ đại bị phá huỷ
hoàn toàn, trừ nhà thờ và
tu viện Do đó, giai cấp t
sản đấu tranh chống lại sự
cuộc mở đờng cho đấu
tranh chống phong kiến?
cổ đại là tinh hoa nhânloại, việc khôi phục nó sẽ
có tác động, tập hợp đợc
đông đảo dân chúng đểchống lại phong kiến
- Giai cấp t sản có thế lựckinh tế nhng không có địa
vị xã hội
Phong trào Văn hoáPhục hng
Trang 8Văn hoá Phục hng cho
HS)
Hỏi: Thành tựu nổi bật
của phong trào Văn hoá
Phục hng là gì?
Hỏi: Qua các tác phẩm
của mình, các tác giả thời
Phục hng muốn nói điều
gì?
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Nguyên nhân nào
dẫn đến phong trào cải
cách tôn giáo?
Hỏi: Trình bày nội dung t
tởng cuộc cải cách Luthơ
và Canvanh?
Giảng: giai cấp phong
kiến châu Âu dựa vào giáo
kiến Giáo hội còn ngăn
cấm sự phát triển của khoa
- Thành công trong cáclĩnh vực nghệ thuạt (có giá
trị đến ngày nay)
- Phê phán XHPK và giáohội
- Đế cao giá trị con ngời
- Mở đờng cho sự pháttriển của Văn hoá nhânloại
- HS đọc phần 2
- Giáo hội cản trở sự pháttriển của giai cấp t sản
đang lên
- Phủ nhận vai trò củagiáo hội
- Bãi bỏ nghi lễ phiền toái
- Quay về giáo lí Kitô
nguyên thuỷ
- Lan rộng nhiều nớc tây
Âu: Anh, Pháp, Thụy Sĩ
- Đề cao giá trị con ngời
2) Phong trào cải cách tôngiáo
* Nguyên nhân:
- Giáo hội bóc lột nhândân
- Cản trở sự phát triển củagiai cấp t sản
* Nội dung:
- Phủ nhận vai trò thốngtrị của giáo hội
- Bãi bỏ lễ nghi phiền toái
- Quay về giáo lí nguyênthuỷ
* Tác động đến xã hội:
- Góp phần thúc đẩy chocác cuộc khởi nghĩa nôngdân
- Đạo Kitô bị phân hoá
4 Củng cố
1 Giai cấp t sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao lại cócuộc đấu tranh đó?
2 ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
3 Phong trào Cải cách tôn giáo tác động nh thế nào đến xã hội châu Âu?
5 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 9Tiết 4 – Bài 4
trung quốc thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
Những triều đại phong kiến lớn ở Trung Quốc
Những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học - kỹ thuật của Trung Quốc
2 T tởng
Nhận thức đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phơng Đông
Là nớc láng giềng với Việt Nam, ảnh hởng không nhỏ tới quá trình lịch sử củaViệt Nam
3 Kĩ năng
Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
Phân tích các chính sách xã hội của mỗi triều đại, từ đó rút ra bài học lịch sử?
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
2 Tranh ảnh một số công trình, lâu đài, lăng tẩm của Trung Quốc
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến
ở châu Âu? Nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hng?
Phong trào Cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu nh thế nào?
3 Giảng bài mới
Là một trong những quốc gia ra đời sớm và phát triển rất nhanh, Trung Quốc
đã đạt đợc nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh vực Khác với các nớc châu Âu,thời phong kiến ở Trung Quốc bắt đầu sớm và kết thúc muộn hơn
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
phát triển của nhân loại
Hỏi: Sản xuất thời kỳ Xuân
Thu - Chiến Quốc có gì tiến
- Xuất hiện giai cấpmới là địa chủ và tá
điền (nông dân lĩnhcanh)
- Là giai cấp thống trịtrong XHPK vốn lànhững quý tộc cũ và
1) Sự hình thành XHPK ởTrung Quốc
* Những biến đổi trongsản xuất
- Công cụ bằng sắt
Năng suất tăng
Diện tích gieo trôngtăng
* Biến đổi trong xã hội:
- Quan lại, nông dân giàu
địa chủ
Trang 10Hỏi: Nh thế nào đợc gọi là
Hỏi: Em hãy so sánh thời
gian tồn tại của nhà Tần và
nhà Hán Vì sao lại có sự
chênh lệch đó?
Hỏi: Tác dụng của những
chính sách đó đối với xã hội?
đối ngoại của nhà Đờng?
Hỏi: Sự cờng thịnh của Trung
Quốc bộc lộ ở những mặt
nào?
nông dân giàu có, cónhiều ruộng đất
- Nông dân bị mấtruộng, phải nhậnruộng của địa chủ vànộp địa tô
- HS đọc phần 2
- HS trình bày theoSGK
- Vạn lí trờng thành,Cung A Phòng, Lăng
- Nhà Tần: 15 năm
- Nhà Hán: 426 năm
Vì nhà Hán ban hànhcác chính sách phùhợp với dân
- Kinh tế phát triển, xã
hội ổn định thế nớcvững vàng
- HS đọc phần 3
- Ban hành nhiềuchính sách đúng đắn:
cai quản các vùng xa,
mở nhiều khao thi đểchọn nhân tài, chiaruộng cho nông dân,khuyến khích sảnxuất
- Kinh tế phát triển
đất nớc phồn vinh
- Mở rộng lãnh thổbằng cách tiến hànhchiến tranh (Liên hệ
đối với Việt Nam)
- Đất nớc ổn định
- Nông dân mất ruộng tá điền
* Quan hệ sản xuất phongkiến hình thành
2) Xã hội Trung Quốc thờiTần - Hán
- Tiến hành chiến tranhxâm lợc
3) Sự thịnh v ợng củaTrung Quốc d ới thời nhà
Đ ờng
a) Chính sách đối nội
- Cử ngời cai quản các địaphơng
- Mở khoa thi chọn nhântài
- Giảm thuế, chia ruộngcho nông dân
b) Chính sách đối ngoại
- Tiến hành chiến tranhxâm lợc mở rộng bờ
Trang 11phát triển của nhân loại.
Hỏi: Sản xuất thời kỳ Xuân
Thu - Chiến Quốc có gì tiến
Hỏi: Em hãy so sánh thời
gian tồn tại của nhà Tần và
- Hs đọc phần 1
- Công cụ bằng sắt ra
đời kĩ thuật canh tácphát triển, mở rộngdiện tích gieo trồng,năng suất tăng
- Xuất hiện giai cấpmới là địa chủ và tá
điền (nông dân lĩnhcanh)
- Là giai cấp thống trịtrong XHPK vốn lànhững quý tộc cũ vànông dân giàu có, cónhiều ruộng đất
- Nông dân bị mấtruộng, phải nhậnruộng của địa chủ vànộp địa tô
- HS đọc phần 2
- HS trình bày theoSGK
- Vạn lí trờng thành,Cung A Phòng, Lăng
- Nhà Tần: 15 năm
1) Sự hình thành XHPK ởTrung Quốc
* Những biến đổi trongsản xuất
- Công cụ bằng sắt
Năng suất tăng
Diện tích gieo trôngtăng
* Biến đổi trong xã hội:
- Quan lại, nông dân giàu
địa chủ
- Nông dân mất ruộng tá điền
* Quan hệ sản xuất phongkiến hình thành
2) Xã hội Trung Quốc thờiTần - Hán
Trang 12nhà Hán Vì sao lại có sự
chênh lệch đó?
Hỏi: Tác dụng của những
chính sách đó đối với xã hội?
đối ngoại của nhà Đờng?
Hỏi: Sự cờng thịnh của Trung
Quốc bộc lộ ở những mặt
nào?
- Nhà Hán: 426 năm
Vì nhà Hán ban hànhcác chính sách phùhợp với dân
- Kinh tế phát triển, xã
hội ổn định thế nớcvững vàng
- HS đọc phần 3
- Ban hành nhiềuchính sách đúng đắn:
cai quản các vùng xa,
mở nhiều khao thi đểchọn nhân tài, chiaruộng cho nông dân,khuyến khích sảnxuất
- Kinh tế phát triển
đất nớc phồn vinh
- Mở rộng lãnh thổbằng cách tiến hànhchiến tranh (Liên hệ
đối với Việt Nam)
- Tiến hành chiến tranhxâm lợc
3) Sự thịnh v ợng củaTrung Quốc d ới thời nhà
Đ ờng
a) Chính sách đối nội
- Cử ngời cai quản các địaphơng
- Mở khoa thi chọn nhântài
- Giảm thuế, chia ruộngcho nông dân
b) Chính sách đối ngoại
- Tiến hành chiến tranhxâm lợc mở rộng bờcõi, trở thành đất nớc cờngthịnh nhất châu á
4 Củng cố
1 XHPK ở Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?
2 Sự thịnh vợng của Trung Quốc biểu hiện ở những mặt nào dới thời nhà ờng?
Đ-5 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 13Tiết 5 - Bài 4
Trung Quốc thời phong kiến
(Tiếp theo)
I Mục tiêu bài học
Tiếp theo của Tiết 4 – Bài 4
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
Bản đồ Trung Quốc phong kiến
III TIếN TRìNH DạY HọC
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Nguyên nhân nào dẫn đến sự hình thành XHPK ở Trung Quốc? Theo em, sựhình thành XHPK ở Trung Quốc có gì khác với phơng Tây?
Trình bày những nét chính trong chính sách đối nội và đối ngoại của nhà ờng Tác dụng của những chính sách đó?
Đ-3 Giảng bài mới
Sau khi phát triển đến độ cực thịnh dới thời nhà Đờng, Trung Quốc lại lâmvào tình trạng bị chia cắt suốt hơn nửa thế kỷ (từ năm 907 đến năm 960)
Nhà Tống thành lập năm 960, Trung Quốc thống nhất và tiếp tục phát triển, tuy không mạnh mẽ nh trớc.
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
châu Âu cũng nh châu á Khi
tiến vào Trung Quốc, ngời
mỏ, luyện kim, dệt tơ
lụa, đúc vũ khí
- ổn định đời sống nhândân sau nhiều nămchiến tranh lu lạc
- Vua Mông Cổ là HốtTất Liệt diệt nhà Tống,lập nên nhà Nguyên ởTrung Quốc
- Ngời Mông Cổ có địa
vị cao, hởng nhiều đặcquyền
- Ngời Hán bị cấm đoán
đủ thứ nh cấm mang vũkhí, thậm trí cả việc họpchợ, ra đờng vào ban
đêm
4) Trung Quốc thời Tống Nguyên
-a) Thời Tống
- Miễn giảm thuế, su dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Phát triển thủ côngnghiệp
Trang 14Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Trình bày diến biến
chính trị của Trung Quốc từ
sau thời Nguyên đến cuối
Thanh?
Hỏi: Xã hội Trung Quốc cuối
thời Minh và nhà Thanh có gì
thay đổi?
Hỏi: Mầm mống kinh tế
TBCN biểu hiện ở những
điểm nào?
Giảng: Thời Minh và thời
Thanh tồn tại khoảng hơn 500
năm ở Trung Quốc Trong
suốt quá trình lịch sử ấy, mặc
dù còn có những mặt hạn chế
song Trung Quốc đã đạt đợc
nhiều thành tựu trên nhiều
lĩnh vực
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Trình bày những thành
tựu nổi bật về văn hoá Trung
Quốc thời phong kiến?
- XHPK lâm vào tìnhtrạng suy thoái
+ Vua quan ăn chơi xaxỉ
+ Nông dân, thợ thủcông phải nộp tô, thuếnặng nề
+ Phải đi lao dịch, điphu
+ Xuất hiện nhiều xởngdệt lớn, xởng làm đồsứ với sự chuyên mônhoá cao, thuê nhiềunhân công
+ Buôn bán với nớcngoài đợc mở rộng
- HS đọc phần 6
- Đạt đợc thành tựu trênrất nhiều lĩnh vực vănhoá khác nhau: văn học,
sử học, nghệ thuật điêukhắc, hội hoạ
- "Tây du ký", "Tamquốc diễn nghĩa",
"Đông chu liệt quốc"
- Đạt đến đỉnh cao,trang trí tinh xảo, nét vẽ
điêu luyện Đó là tácphẩm nghệ thuật
- Cố cung, Vạn lí trờngthành, khu lăng tẩm củacác vị vua
- Gợi ý: đồ sộ, rộng lớn,kiên cố, kiến trúc hàihoà, đẹp
- Lý Tự Thành lật đổ nhàMinh
- 1644: Nhà Thanh đợcthành lập
* Biến đổi trong xã hội thời cuối Minh và Thanh:
- Vua quan xa đoạ
- Nông dân đói khổ
* Biến đổi về kinh tế:
- Mầm mống kinh tếTBCN xuất hiện
- Buôn bán với nớc ngoài
đợc mở rộng
6) Văn hoá, khoa học - kĩthuật Trung Quốc thờiphong kiến
a) Văn hoá
- T tởng: Nho giáo
- Văn học, sử học rất pháttriển
- Nghệ thuật: hội hoạ, điêukhắc, kiến trúc đều ởtrình độ cao
Trang 15em về khoa học - kĩ thuật của
Trung Quốc? lớn đóng góp cho sựphát triển của nhân loại
nh giấy viết, kĩ thuật in
ấn, la bàn, thuốc súng
- Ngoài ra, Trung Quốccòn là nơi đặt nên móngcho các ngành khoa học
- kĩ thuật hiện đại khác:
đóng tàu, khai mỏ,luyện kim
4 Củng cố
1 Trình bày những thay đổi của XHPK Trung Quốc thời Minh - Thanh?
2 Văn hoá, khoa học - kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến có những thànhtựu gì?
5 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 16Tiết 6 - Bài 5
ấn độ thời phong kiến
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX
Những chính sách cai trị của những vơng triều và njhuwngx biểu hiện của sựphát triển thịnh đạt của ấn độ thời phong kiến
Một số thành tựu của văn hoá ấn độ thời cổ, trung đại
2 T tởng
Lịch sử ấn độ thời phong kiến gắn sự hng thịnh , li hợp dân tộc với đấu tranhtôn giáo
Nhận thức đợc ấn độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại,
có ảnh hởng sâu rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc
Đông Nam á
3 Kĩ năng
Bồi dỡng kĩ năng quan sát bản đồ
Tổng hợp những kiến thức trong bài để đạt đợc mục tiêu bài học
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Bản đồ ấn độ thời cổ đại và phong kiến
2 T liệu về các triều đại ở ấn độ
3 Một số tranh ảnh về các công trình văn hoá của ấn độ
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Sự suy yếu của xã hội phong kiến Trung Quốc cuối thời Minh- Thanh đợc biểuhiện nh thế nào?
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học- kĩ thuật của Trung Quốcthời phong kiến
3 Giảng bài mới
ấn độ- một trong những trung tâm văn minh lớn nhất của nhân loại cũng đợchình thành từ rất sớm Với một bề dày lịch sử và những thành tựu văn hoá vĩ đại,
ấn độ có những đóng góp lớn lao trong lịch sử nhân loại
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
Yêu cầu: HS đọc SGK
Hỏi: Các tiểu vơng quốc
đầu tiên đợc hình thành ở
đâu trên đất ấn độ? Vào
thời gian nào?
- Đất nớc Magađa tồn tại
trong bao lâu?
- Vơng triều Gupta ra đời
vào thời gian nào?
- HS đọc phần 1 SGK
+ 2500 năm TCN, trên lu
vc sông ấn, thành thịxuất hiện
+ 1500 năm TCN, trên luvực sông Hằng cũng cónhững thành thị
- Những thành thị- tiểuvơng quốc dần liên kếtvới nhau Đạo Phật cóvai trò quan trọng trongquá trình thống nhất này
- Trong khoảng hơn 3 thếkỉ: từ thế kỉ VI TCN đếnthế kỉ III TCN
- TK IV, Vơng triềuGupta đợc thành lập
1) Những trang sử đầu tiên
- 2500 năm TCN: thành thịxuất hiện (sông ấn)
- 1500 năm TCN: ( sôngHằng)
- TK VI TCN: Nhà nớcMagađa thống nhất hùngmạnh ( Cuối TK III TCN)
- Sau TK III TCN: sụp đổ
- TK IV: Vơng triều Gupta
Trang 17Yêu cầu: HS đọ SGK
Hỏi: Sự phát triển của vơng
triều Gupta thể hiện ở
những mặt nào?
Hỏi: Sự sụp đổ của vơng
triều Gupta diĩen ra nh thế
nào?
- Ngời Hồi giáo đã thi hành
những chính sách gì?
Hỏi: Vơng triều Đêli tồn tại
trong bao lâu?
Hỏi: Vua Acơba đã áp dụng
- Chữ viết đầu tiên đợc ngời
ấn Độ sáng tạo là loại chữ
gì? Dùng để làm gì?
Giảng: Kinh Vêđa là bộ
kinh cầu nguyện cổ nhất,
"Vêđa" có nghĩa là "hiểu
biết", gồm 4 tập
Hỏi: Kể tên các tác phẩm
văn học nổi tiếng của Ân Độ?
Giảng: Vở "Sơkuntơla" nói
về tình yêu của nàng
Sơkuntơla và vua Đusơta,
phỏng theo một câu chuyện
- Đầu thế kỉ XII, ngờiThổ Nhĩ Kì tiêu diệtmiền Bắc ấn vơng triềuGupta sụp đổ
- Chiếm ruộng đất, cấm
đạo Hinđu mâu thuẫndân tộc
- Từ XII đến XVI, bị
ng-ời Mông Cổ tấn cônglật đổ
- Thực hiện các biệnpháp để xoá bỏ sự kì thịtôn giáo, thủ tiêu đặcquyền Hồi giáo, khôiphục kinh tế và phát triểnvăn hoá
- HS đọc phần 3
- Chữ Phạn để sángtác văn học, thơ ca, sửthi, các bộ kinh và lànguồn gốc của chữ
- Kiến trúc Phật giáo:
chùa xây hoặc khoét sâuvào vách núi, tháp cómái tròn nh bát úp
2) ấ n đ ộ thời phong kiến
* Vơng triều Gupta:( TK IV
- VI)
- Luyện kim rất phát triển
- Nghề thủ công: dệt , chếtạo kim hoàn, khắc trên ngàvoi
* Vơng quốc Hồi giáo Đêli ( XII- XVI)
- Chiếm ruộng đất
- Cấm đoán đạo Hinđu
* Vơng triều Môgôn (TK XVI - giữa TK XIX).
- Kinh Vêđa
- Kiến trúc: Kiến trúcHinđu và kiến trúc Phậtgiáo
4 Củng cố
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lich sử lớn của ấn độ
Trình bày những thành tựu lớn về văn hoá mà ngời ấn độ đã đạt đợc
5 H ớng dẫn về nhà
Làm bài tập trong vở bài tập
Trang 19Tiết 7 - Bài 6
Các quốc gia phong kiến đông nam á
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
Nắm đợc tên gọi của các quốc gia khu vực Đông Nam á, những đặc điểm tơng
đồng về vị trí địa lý của các quốc gia đó
Các giai đoạn lịch sử quan trọng của khu vực Đông Nam á
2 Kiểm tra miệng
Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều Gupta đợc biểu hiện nh thế nào?
Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà ấn độ đã đạt đợc thời trung đại
3 Giảng bài mới
Đông Nam á từ lâu đã đợc coi là một khu vực có bề dày văn hóa, lịch sử Ngay
từ những thế kỷ đầu công nguyên các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam á đã bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các quốc gia đó đã có nhiều biến chuyển Trong bài 6 chúng ta sẽ nghiên cứu sự hình thành và phát triển của khu vực Đông Nam á thời đại phong kiến.
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
Yêu cầu HS đọc SGK
Hỏi: Kể tên các quốc gia
khu vực Đông Nam á hiện
1 Sự hình thành các v ơngquốc cổ Đông Nam á
* Điều kiện tự nhiên: Chịu
ảnh hởng của gió mùa cụthể là mùa khô và mùa ma
- Thuận lợi: Nông nghiệpphát triển
- Khó khăn: Có nhiềuthiên tai
Trang 20Hỏi: Các quốc gia cổ ở
Đông Nam á xuất hiện từ
Giảng: Các quốc gia
phong kiến Đông Nam á
cũng trải qua các giai
v-ợng nhất của các quốc gia
phong kiến Đông Nam á
Hỏi: Em có nhận xét gì về
kiến trúc của Đông Nam
á qua hình 12 và 13.
+ Khó khăn: Gió mùacùng là nguyên nhân gây
ra lũ lụt, hạn hán ảnh ởng tới sự phát triển nôngnghiệp
h Từ những thế kỷ đầu sauCông nguyên (trừ ViệtNam đã có nhà nớc từ trớcCông nguyên)
Champa, Phù Nam, vàhàng loạt các quốc gianhỏ khác
- Học sinh đọc phần 2
Cuối thế kỉ XIII, dòng vuaGiava mạnh lênchinhphục tất cả các tiểu quốc ởhai đảo Xumatơra vàGiavalập nên vơng triềuMôgiôpahit hùng mạnhtrong suốt hơn 3 thế kỉ
- Pagan(XI)
Sukhôthay(XIII)
Lạn Xang(XIV),Chânlạp(VI), Champa,
Thành tựu nổi bật của cdân Đông Nam á thờiphong kiến là kiến trúc và
điêu khắc với nhiều côngtrình nổi tiếng: Đền ăng
co, đền Bôrôbuđua, chùatháp Pagan, tháp chàm
- Hình vòng kiểu bát úp,
có tháp nhọn, đồ sộ, khắchoạ nhiều hình ảnh sinh
động(chịu ảnh hởng củakiến trúc ấn Độ)
* Sự hình thành các quốc gia cổ:
- Đầu công nguyên
- 10 thế kỷ sau côngnguyên: Các vơng quốc đ-
ợc thành lập
2 Sự hình thành cà pháttriển của các quốc giaphong kiến Đông Nam á
- Từ thế kỉ X- XVIII,
thời kì thịnh vợng
- Inđônêsia: vơng triềuMôgiôpahit(1213-1527).Campuchia:Thời kì Ăngco(IX- XV)
- Đại Việt
- Champa
Trang 22
Lập đợc biểu đò các giai đoạn phát triển lịch sử của Lào và Campuchia
II Thiết bị và đồ dùng dạy học
1 Lợc đồ các nớc Đông Nam á(Hình 16 phóng to)
2 Bản đồ Đông Nam á
3 T liệu lịch sử về lào và Campuchia
III Tiến trình giờ dạy
1 Tổ chức lớp: KTSS
2 Kiểm tra miệng
Kể tên các nớc trong khu vực Đông Nam á hiện nay và xác định vị trí của cácnớc trên bản đồ
Các nớc trong khu vực Đông Nam á có điểm gì chung về điều kiện tự nhiên?
điều kiện đó có ảnh hởng gì đến sự phát triển nông nghiệp?
3 Giảng bài mới
Campuchia và Lào là hai nớc anh em cùng ở trên bán đảo Đông Dơng với ViệtNam Hiểu đợc lịch sử của hai nớc bạn cúng góp phần hiểu thêm lịch sử của nớcmình
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
Hỏi: Tại sao thời kỳ phát
triển của Campuchia lại
đợc gọi là "thời kỳ
Ăngco".
Hỏi: Sự phát triển của
Campuchia thời kì Ăngo
- HS đọc phần 3
4 giai đoạn lớn:
- Từ TKIIV: Phù Nam
- Từ TK VIIX: ChânLạp
- Từ TKIXXV:Thời kì
ăngco
- Từ TKXV1863: suyyếu
- Dân cổ Đông Nam á
- Tộc ngời Khơme
- TKVI, vơng quốc ChânLạp hình thành
- Ăngco là kinh đô, cónhiều đề tháp: ĂngcoVát,
Ăngcothom đợc xâydựng trong thời kì này
Độ, biết khắc chữ Phạn)
c Từ thế kỷ IX - XV: Thời
kỳ Ăngco.
- Sản xuất nông nghiệpphát triển
- Xây dựng các công trình
Trang 23Thom đợc xây dựng trong
suốt 7 thế kỉ của thời kì
phát triển
Hỏi: Em có nhận xét gì về
khu đền Ăngo Vat qua
hình 14? ( GV có thể mô
tả kĩ khu đền theo t liệu)
Hỏi: Thời kì suy yếu của
chính trong đối nội và đối
ngoại của vơng quốc Lạn
Xạng
Hỏi: Nguyên nhân nào
dẫn đến sự suy yếu của
độ kiến trúc rất cao củangời Campuchia
- Từ sau TK XV đến năm
1863 - bị Pháp đô hộ
- HS đọc phần 4+ Trớc TK XIII: Chỉ cóngời Đông Nam á cổ làngời Lào Thợng
+ Sang thế kỷ XIII, ngờiThái di c Lào Lùm, bộtộc chính của Lào
+ 1353: Nớc Lạn Xạng
đ-ợc thành lập
+ XV- XVII: Thịnh vợng
+ XVIII- XIX: Suy yếu
- Đối nội: Chia đất nớcthành các mờng đặt quancai trị, xây quân đội vữngmạnh
- Đối ngoại: Luôn giữ mốiquan hệ hòa hiếu với cácnớc nhng cơng quyếtchống xâm lợc
- Do sự cố tranh chấpquyền lực trong hoàng tộc,
đất nớc suy yếu, vơngquốc Xiêm xâm chiếm
- Uy nghi, đồ sộ có kiếntrúc nhiều tầng lớp, có 1tháp phụ nhỏ hơn ở xungquanh, nhng có phầnkhông cầu kỳ, phức tạpbằng các công trình củaCampuchia
* XVIII- XIX: Suy yếu.
Trang 245 H íng dÉn vÒ nhµ
Lµm bµi tËp trong vë bµi tËp