Tiết 53. Tiếng gà trưa

* Gợi ý: Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà * Hai câu đầu: Cảnh núi rừng Việt Bắc trong mộ

Giáo viên thực hiện: Phan Thị Dung

TRƯỜNG THCS NHƠN PHÚ

Kiểm tra bài cũ

- §äc thuéc lßng bµi th¬: C¶nh khuya

Hå ChÝ Minh

- Phân tích nội dung bài thơ.

* Gợi ý:

Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà

* Hai câu đầu: Cảnh núi rừng Việt Bắc trong

một đêm trăng: sống động,lung linh, huyền

ảo, hòa quyện và ấm áp tình người

* Hai câu cuối: Lòng say mê cảnh thiên

nhiên và nỗi niềm lo cho nước, cho dân

→ Tình yêu thiên nhiên gắn liền với tình yêu nước thiết tha của Bác Hồ

Tiết 53:

Văn bản:

TIẾNG GÀ TRƯA

Xuân Quỳnh

Nguyễn Thị Xuân Quỳnh (1942-1988 ), quê ở Hà Tây.

- Là nhà thơ nữ xuất sắc của nền thơ ca hiện đại Việt Nam, trưởng thành trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước

2 Tác phẩm: Viết về những tình cảm bình dị, gần gũi

trong đời sống; biểu lộ những rung cảm và khát vọng

chân thành, tha thiết và đằm thắm.

- Hoàn cảnh sỏng tỏc: thời kì đầu của cuộc kháng chiến

chống Mĩ cứu nước và được in trong tập “Hoa dọc chiến

hào” (1968)

- Bài thơ Tiếng gà trưa được ra đời trong hoàn cảnh nào?

V được in lần đầu trong tập thơ nào? à

Trên đường/ hành quân xa Dừng chân/bên xóm nhỏ Tiếng gà ai/nhảy ổ:

“ Cục /… cục tác/ cục ta” Nghe xao động /nắng trưa Nghe bàn chân/ đỡ mỏi

Nghe gọi về/ tuổi thơ

Tiếng gà trưa

Ổ rơm hồng/ những trứng Này/ con gà/ mái mơ

Khắp mình/ hoa đốm trắng Này/ con gà /mái vàng

Lông óng/ như màu nắng Tiếng gà trưa

Có tiếng bà /vẫn mắng

- Gà đẻ/ mà mày nhìn

Rồi sau này/ lang mặt!

Cháu về/ lấy gương soi

Lòng dại thơ /lo lắng.

Cháu được/ quần áo mới

Ôi cái quần/ chéo go

Ống rộng dài/ quét đất

Cái áo cánh/ trúc bâu

Đi qua/ nghe sột soạt

Tiếng gà trưa

Mang bao nhiêu/ hạnh phúc Đêm cháu về /nằm mơ

Giấc ngủ hồng/ sắc trứng Cháu chiến đấu/ hôm nay

- Em có nhận xét gì về hình thức của các câu thơ?

- Các câu thơ 5 tiếng xen kẽ các câu ba tiếng.

- Vần được gieo ở cuối câu nhưng không cố định và rất ít vần.

- Vậy theo em bài thơ này được viết theo thể thơ gì?

- Thể thơ: tự do trên nòng cốt là thể thơ 5 tiếng.

- Đọc bài thơ, ta thấy nhắc nhiều đến kỉ niệm riêng của bản thân nhà thơ nhưng hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ lại là ai?

- Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người chiến

sĩ đang trên đường hành quân ra trận

- Như vậy, cái tôi trữ tình của người nghệ sĩ và cái ta của cả một thế hệ, của cả dân tộc như được hòa hợp một cách thật tự nhiên, tỏa ra những cảm hứng vừa

thân thương, gần gũi vừa cao cả thiêng liêng, lay động lòng người

- Cảm hứng ấy được khơi gợi từ tiếng gà trưa

nµo?

- Em có nhận xét gì về cách dùng cụm từ này vµ t¸c

- Cụm từ được lặp lại bốn lần ở đầu mỗi khổ thơ

- Tác dụng: Vừa khơi gợi cảm xúc, vừa kết nối, điểm nhịp cho các cung bậc cảm xúc của nhân vật trữ tình

- Dựa vào mạch cảm xúc ấy, em hãy tìm bố cục

của bài thơ?

- Bè côc: 3 phÇn

+ PhÇn 1 (Khæ th¬ ®Çu): TiÕng gµ trªn ®­êng hµnh qu©n xa

+ PhÇn 2 (5 khæ th¬ tiÕp): TiÕng gµ gäi vÒ tuæi th¬

+ PhÇn 3 (Khæ th¬ cuèi): TiÕng gµ giôc gi· tinh thÇn chiÕn

II TÌM HiỂU VĂN BẢN:

1.TiÕng gµ trên đường hành quân xa:

- Đọc đoạn thơ đầu, em hiểu đó là lời kể của ai? Kể về

lên: Cục … cục tác cục ta

- Cục … cục tác cục ta: âm thanh quen thuộc,

gần gũi, thân thương

- Âm thanh tiếng gà ấy gợi lên trong em cảm

giác gì?

xao động nắng trưa

bàn chõn đỡ mỏi

gọi về tuổi thơ

- Trên đường hành quân xa, tiếng gà trưa đã gợi cảm giác gỡ trong lòng người ra trận?

- Cảm thấy nắng trưa xao động (gợi vẻ đẹp của làng quê)

- Cảm thấy đôi chân đỡ mỏi (xua tan nhưng mệt mỏi, thoải mái về tinh thần)

- Cảm thấy tuổi thơ hiện về (đánh thức kí ức)

Nghe

 Góc liờn tưởng: Tại sao

trong số những ý niệm có thể

gắn với nỗi nhớ làng quê, tác

giả lại chọn tiếng gà trưa?

 Góc phõn tớch : Tại sao âm

thanh tiếng gà trưa lại có thể gợi

nên nh ng cảm giác đó nơi con ữ người?

- Buổi trưa yên tĩnh, tiếng gà khua

động không gian.

- Tiếng gà trưa đem lại niềm vui

m t m i nơi người chiến sĩ ệ ỏ

- Trong đoạn thơ, cú từ lại nào được lặp lại nhi u l n? ề ầ

Sự lặp ấy nhằm diễn tả điều gỡ?

- Điệp từ nghe → nhấn mạnh những cảm giác xao

động không gian, xao động lòng người.

làng quờ bằng cả tõm hồn thỡ người đú phải cú tỡnh cảm như thế nào với làng xúm, quờ hương? ⇒ Tỡnh làng quờ thắm thiết, sõu đậm

Tiết: 53

Bài: TIẾNG GÀ TRƯA

-Xuân

Quỳnh-I Đọc và tìm hiểu chung:

1 Tác giả : Xuân Quỳnh (1942 - 1988)

2 Tác phẩm:

- Thể thơ: Thơ năm tiếng xen kẽ ba tiếng

- Mạch cảm xúc: hiện tại – quá khứ - hiện tại

- Bố cục : 3 phần

II.Tìm hiểu văn bản:

1 Tiếng gà trưa trªn ®­êng hµnh qu©n xa:.

Tiếng gà trưa, chợt nghe trên đường hành quân,

đã làm thức dậy tình làng quê thắm thiết, sâu nặng trong lịng người chiến sĩ.

* Dặn dũ :

Về nhà:

- Học thuộc lũng baứi thụ

- Phõn tớch khổ thơ đầu

- Tỡm hiểu tiếp 2 đoạn thơ cũn lại:

+ Cảm nhận của em về những kỉ niệm c a tủ ỡnh bà chỏu

được tái hiện qua các sự việc: bà soi trứng, dành dụm chắt chiu mua áo mới cho cháu khi tết đến xuân về …

ở o n 2đ ạ

+ Tâm niệm của người chiến sĩ trẻ trên đường ra trận đư

ợc thể hiện ở khổ thơ cuối

TiÕt häc kÕt thóc

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n

c¸c thÇy c« gi¸o