Giáo án môn Ngữ văn khối 7 - Tiết 53: Tiếng gà trưa

trong kỉ niệm tuổi thơ, nó vừa như sợi dây liên kết các hình ảnh ấy, lại vừa như điểm nhịp cho dòng cảm xúc của nhân vật trữ tình?. Tiếng gà trưa thức dậy tình cảm làng quê?[r]

Giảng:

Tiết 53 Tiếng gà trưa

- Xuân Quỳnh -

I - Mục tiêu cần đạt:

Giúp hs:

- Cảm nhận  vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về tuổi thơ và tình cảm bà cháu đc thể hiện trong bài thơ

- Thấy đc nghệ thuật thể hiện tình cảm, cảm xúc của tác giả qua nghệ thuật thơ năm chữ biến cách theo xúc cảm, cách dùng điệp ngữ và sử dụng mạch thơ từ hiện tại về quá khứ rồi trở lại hiện tại

- GD hs trân trọng kỉ niệm tuổi thơ

II- Phương tiện thực hiện:

- GV: SGK,SGV,TLTK,

- HS: SGK, soạn bài, học bài cũ

III- Cách thức tiến hành:

- Phân tích, bình giảng, vấn đáp

IV- Tiến trình tiết dạy:

1 ổn định tổ chức lớp.

2 Kiểm tra bài cũ.

- Trình bày hiểu biết cuae em về cách làm bài văn bc về tpvh?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài.

Khoảng nửa cuối những năm 60, thế kỷ 20, chú bé Trần Đăng Khoa ( bây giờ là nhà thơ Trần Đăng Khoa ) từ góc sân nhà chú ở làng Điền Trì, Hải A* đã xúc

động vì nghe tiếng gà “ bốn bề bát ngát

“ Tiếng gà Tiếng gà Giục quả na

Mở mắt Tròn xoe Giục hàng tre

Đâm măng Nhọn hoắt ” Thì cũng khoảng thời gian ấy, nhà thơ nữ trẻ Xuân Quỳnh cũng thấy nôn nao vì tiếng gà giữa ngọ trong bài “ Tiếng gà " ”

Chỳ ý cỏch đọc:

-  :1/2/2, 3/2, 2/3;    cõu -

   gà  ! " # cỏc % 2, 3, 4, 7

I/ Đọc và tỡm hiểu chỳ thớch 1.Đọc

- )* * : Vui, , " phõn - / 0

yờu 3! bà 45 / 67 8  tỡnh 3! nhà : -

trong vai anh -; ; ! 5 nhà, 5 bà, 5

quờ

? Em bi ết gỡ về nhà thơ Xuõn Quỳnh?

GV -= sung:

- Xuân Quỳnh có gơng mặt hết sức trẻ trung,

đôn hậu Chị sớm mồ côi mẹ, cha thờng đi

vắng xa nhà nên suốt nhng n?m tháng tuổi thơ

chị sống bên ngời bà của mỡnh

- Xuân Quỳnh từng là diễn viên múa, là biên tập

viên của báo V?n Nghệ, Nhà xuất bản Tác phẩm

mới

- Xuân Quỳnh đợc chú ý bởi một hồn thơ trẻ

trung, sôi nổi thiết tha mạnh bạo giàu n tính

N?m 1963 Xuân Quỳnh xuất hiện lần đầu tiên

với tập thơ “Chồi biếc” và sau đó trở thành cây

bút n nổi tiếng Các tập thơ chị đã in: “Hoa dọc

chiến hào”, “Gió Lào cát trắng”, “Tự hát”, “Sân

ga chiều em đi” …

- Xuân Quỳnh cùng với chồng của mỡnh là nhà

viết kịch Lu Quang Vũ qua đời trong một tai

nạn giao thông thảm khốc n?m 1988

? Em biết gỡ về hoàn cảnh ra đời của văn bản?

Giai đoạn những năm đầu KCCM:

- Thơ Xuân Quỳnh và các sáng tác khác hớng

vào chủ đề bao trùm của nền văn hoá lúc ấy là

lòng yêu nớc, là sự cổ vũ tinh thần chiến đấu

của nhân dân ta

- Nhng trong bài thơ này cũng nh nhiều tác

phẩm khác của mình Xuân Quỳnh khai thác cảm

xúc từ những điều gần gũi bình d, từ những k

niệm của chính mình để từ đó góp vào t/c chung

của thời đại

? Em hiểu từ “ lang mặt’’ như thế nào?

- Lang B : da B cú  E 0 loang =

do - lang ben ( - ngoài da, do ; H

 gõy ra ) Trong dõn gian J !  1K

quan  cho L nhỡn gà M >N - lang B(

? Giải nghĩa từ “ sương muối ”?

- O : E : > : P thành  

-? 0 xúa 3 trờn B  và cõy Q trụng

 E R J  khi /    cú

2 Chú thích:

a Tỏc 8

- 1S  Xuõn UV

( 1942 – 1988 ), quờ " làng La Khờ, R Hà Tõy

- Là nhà :  J >0 trong

K : ca   + Nam

- \K tài : 4 4K  tỡnh 8

# ] bỡnh C trong / >E gia 9 và ; >E  / ngày

- ? 2001, Xuõn UV  _

B )8  " [, Chớ Minh 4K 4? *  c(

b +? -8

- \ _ 4 trong / kỡ #

; khỏng  E 

<E bd(

- In # # trong c : “ Hoa C*  hào “

c.Gii thớch t khú:

 E 45 cây E và loài 4c(

? “ Chéo go “ và “ trúc bâu” chỉ những loại vải

như thế nào?

- Chéo go : 48 dày, trên B 48 có   /

C chéo song song 45 nhau theo -K ngang 6=

48(

- Trúc bâu : 48 0 dày C -L >_ bông

thông  /(

? Em hiểu nghĩa các từ ngữ gà mái mơ, chắt

chiu, gà toi là gì?

- Gà mái  : gà mái lông màu hóa

 vàng  xen    !"

- #! chiu : dành %&  chút và

kiên trì

- Gà toi : gà dây, $. vì các /0 các

%$ khác nhau

? Em có nhận xét gì về hình thức của các câu

thơ?( Về số tiếng trong câu, về cách gieo vần)

- Các câu : 5  xen 6N các câu : 3

(

- +#  _ gieo " E câu   không E

 và  ít 4#(

? Vậy theo em, bài thơ này được viết theo thể thơ

gì ?

? Em đã từng học bài thơ nào cũng có thể

thơ năm chữ?

1) nay Bác không 3 $3 Minh 50"

GV " ; phân - : ] ngôn trong : ca

VN có 2 % chính:

] ngôn H 1

- j0 , k : Trung UE

- [  4K >E câu, >E  trong bài

4 câu / bài, 5  / câu

] ngôn

- j0 , k 7 hát CB  d và vè dân

gian

- Không   4K >E câu, >E 

? VB có sự kết hợp của những PTBĐ nào?

Theo em, PTBĐ nào là chính?

? Văn bản có thể chia mấy phần, chia như

thế nào và nội dung của từng phần?

II.Tìm hiểu văn bản

1 Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt

- 7 %

- :  tình  G  :

E m do trên nòng E 7 :

? I

- oj\ j7 8+ Miêu 8p

m >m

2 B c&c: 3 ph6n

? Em cú nhận xột gỡ về bố cục này của văn

bản?

2 $&$ 7 nhiờn, 89 lớ, phự 89 < $

$ xỳc

? Qua phần đọc, em nhận thấy cảm xỳc của nhà

thơ đ ược khơi gợi như thế nào?

- Mạch cảm xúc: Tiếng gà xa nhảy ổ  hồi

? quá khứ  quay lại hiện tại  nghĩ về

* lai ( Sự hợp lí của mach cx: nghe tiếng gà,

nhớ về kỉ niệm, tr= về thực tại, suy  về tiếng

gà)

? Theo em, nội dung nào được phản ảnh

chõn thực và xỳc động nhất?

>? dung núi @ A ( 0

thõn  B  ! @ < . gà

 "

? Quan sỏt bức tranh minh họa SGK, em

nhận thấy trong đú cú những hỡnh ảnh nào?

2C$ tranh D hỡnh  E bà, con gà và

F  C"

? Nhận xột về ý nghĩa của bức tranh minh

họa văn bản Tiếng gà trưa?

Cỏc hỡnh  này H làm I  A

( 0 B  thõn  $3 tỏc "

? Cảm hứng của tỏc giả trong bài thơ được

khơi gợi từ sự việc gỡ?

? Em cú nhận xột gỡ về đề tài này của tỏc

giả?

? Cụm từ “ Tiếng gà trưa” được nhắc đi

nhắc lại mấy lần trong văn bản? Việc lặp đi

lặp lại cụm từ này cú tỏc dụng gỡ?

? Tiếng gà trưa vọng vào tõm trớ tỏc giả

trong thời điểm và hoàn cảnh nào?

- JE K : /B   , bờn xúm L"

* Từ đầu đến Nghe * 4K =

:

->  gà  ! H Cc1 tỡnh

8 làng quờ

* Tiếp đến \ qua nghe >;

>%(

->  6R  = :  _

 gà 6: Cc1(

* Đoạn cũn lại.

->  suy d k  gà

 !(

3 Phõn tớch

* Nhan K B  4 # " # cỏc 6= :( bs # 0 . :  _ ra 1 hỡnh 8 trong 6R  = : nú 4k!

 >_ dõy liờn 6 cỏc hỡnh 8 1  4k!  7  cho dũng 8 xỳc 3! nhõn 4c

 tỡnh

a  gà  ! H Cc1 tỡnh

8 làng quờ

- Hoàn $ : trên E hành quân.

? Cụm từ “ trên đường hành quân xa ‘ gợi

cho em hiểu như thế nào ?

- @ gian nan , khó (N"

GV: Bài  8$ . N 1968, E kì

kháng $. $  F$ 4T" 1,- là E

K có ý T . IC$ < lao tác ?

 7$ .9 lên $ V $ xúc $3 bài

" JE K M- <9 <9 thanh niên 9

 giã A gì thân ?$ M $3 B

 $3 mái M gia * $3 quê 

K ra  W" # có A ai H    qua

hoàn $ M- < K vì sao nhà  XQ

 $Z M phát K cho $ xúc $3

mình là âm thanh quen ?$ $3 . gà

 "

? Tại sao trong vô vàn âm thanh của làng

quê, tâm trí nhà thơ lại bị ám ảnh bởi tiếng

gà trưa?

J. gà   là âm thanh quen ?$ $3

làng quê J. gà 8 ra ? không gian

yên bình, thân ?$". gà   = ,- 

là . gà - B K có A F  C

V – là @ vui cho E nông dân $6

cù, $ khó, I< khuya 6 +" J. gà là

âm thanh %7 báo @  lành Nó là âm

thanh V Z $3 gia * $3 xóm làng

quê " Vì . nó H  = thành hành

trang $3 E lính  \ %] 8 ra A (

0 khó quên $3 con E"

? Trên đường hành quân vất vả ấy, tiếng gà

trưa đã̃ gợi những cảm giác mới lạ với

người chiến sĩ Điều đó được thể hiện qua

những câu thơ nào?

? Em có nhận xét gì về nhịp thơ của những

câu trên?

>9 1/2/2, nhanh,  %V %W9

? Nhịp thơ ấy diễn tả điều gì?

`]  @ xôn xao, xúc ? dâng tràn

khi /M E a9  âm thanh quen ?$

. gà  "

? Biện pháp nghệ thuật nào đã được sử

dụng trong những câu thơ trên?

? Cách sử dụng từ nghe ở đây có gì đặc

Nghe xao ; 0  ! Nghe bàn chân t Q Nghe * 4K = :(

-  c

+ \ k “ nghe ”( 3 #I

4b 6 ?  nghe 8$ W9   E

lan L $3 õm thanh . gà b lỳc ? rừ

nột >  khụng 9 là I7 = ra theo

$@ ? khụng gian mà mà là I7 = ?

theo $@ sõu $3 $ xỳc 16 tiờn là I7

thay B $3 + $e Nghe xao ?

!  f sau  là I7 xõm M vào $

giỏc( Nghe bàn chõn g Lf và $ cựng

là I7 M sõu vào tõm Ve nghe Z @

B f" h dựng i %& $-K B $

giỏc ( M- thớnh giỏc “nghe” thay cho $

giỏc “ M-k   M 8  . gà

  làm xao ? $ khụng gian và

$l làm xao ? $ lũng E" Qua  

E Z$ cú K M- 8$ nghe = ,-

khụng $ /n thớnh giỏc mà nghe /n

$ giỏc, /n V C$ /n tõm =f

? OW- theo em, 09  nghe và i %&

$-K B $ giỏc cú tỏc %&  

nào trong (B  trờn?

? Tại sao õm thanh tiếng gà trưa lại cú thể

gợi cảm giac đú cho con người?

Vỡ:

+ 2B   yờn T . gà khua ?

khụng gian

+ J. gà làm xao ? làm % /< cỏi

!   gay ! xua tan A 0 L

trờn $a E hành quõn dài $3 E

$. IT"

+

E $. IT I  A N thỏng

V nhiờn,  p9 M $3 E E"

? Phải là người như thế nào mới cú được

những cảm xỳc như vậy?

+ v Cw 17 = 8 giỏc

=> yS 8 tinh   CS - 8 xỳc trong tõm ,

 /  >d(  gà  ! – -7  _ 3! làng quờ z 0{

bú thõn  6: _ - bao

8 xỳc chõn thành  : vui trong tõm trớ nhà :(

| Con  / 1 8 cú tỡnh làng quờ 0  sõu B(

4 Củng cố:

- Hs đọc ghi nhớ sgk

- Cảm nhận của em về tcảm, cx của tgiả đc biểu hiện trong bài thơ?

5 Hướng dẫn về nhà.

- Học sinh về nhà học bài, làm bài tập phần luyện tập trong SGK

- Tình yêu e của nhà thơ trong bài thơ này  thể hiện  thế nào? Cách thể hiện đó giống với nhà văn, nhà thơ nào mà con đã học Em hãy nêu những cảm nhận của mình về lòng yêu e của nhà thơ

- Chuẩn bị dàn ý cho tiết trả bài KT Văn, TV

gà trưa?

J. gà   âm quen ?$ $3

làng quê J. gà 8 ? khơng gian

n bình, thân ?$". gà   =  ,- 

là . gà. ..

- Mạch cảm xúc: Tiếng gà xa nhảy ổ  hồi

? khứ  quay lại  nghĩ

* lai ( Sự hợp lí mach cx: nghe tiếng gà,

nhớ kỉ niệm, tr= thực tại, suy  tiếng

gà)

?...

giả?

? Cụm từ “ Tiếng gà trưa? ?? nhắc

nhắc lại lần văn bản? Việc lặp

lặp lại cụm từ cú tỏc dụng gỡ?

? Tiếng gà trưa vọng vào tõm trớ tỏc giả