nhung.văn 8.tuan 24,25

MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT - Nắm vững đặc điểm hình thức của câu trần thuật và chức năng của câu trần thuật.. Kiểm tra bài cũ : Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn , câu cầu khiến ,

Trang 1

Tuần 24 Ngày soạn:20-01-2011

Tiếng Việt

CÂU TRẦN THUẬT

A MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

- Nắm vững đặc điểm hình thức của câu trần thuật và chức năng của câu trần thuật

- Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp

B TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG.

1 Kiến thức:

- Đặc điểm hình thức của câu trần thật

- Chức năng của câu trần thuật

2 Kĩ năng:

- Nhận biết câu trần thuật trong các văn bản

- Sử dụng câu trần thuật phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp

C PHƯƠNG PHÁP.

- Vấn đáp, đàm thoại, thảo luận

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn định tổ chức: 8ª3

2 Kiểm tra bài cũ : Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn , câu cầu khiến , câu cảm

thán ? cho vd minh họa

3 Bài mới : GV giới thiệu bài:

HOẠT ĐỘNG 1: Đặc điểm hình thức

và chức năng

*Gọi hs đọc vd

(?) Trong các đoạn trích trên , những câu

nào không có đặc điểm hình thức của

những câu đã học ( nghi vấn, cầu khiến,

cảm thán ) ?

- Chỉ có câu : “Ôi Tào kh !” là câu cảm

thán

- Những câu còn lại ta gọi là câu trần

thuật

(?)Những câu này dùng để làm gì ?

a, Câu 1,2 là các câu trần thuật dùng để

trình bày suy nghĩ của người viết về

truyền thống dân tộc ta , câu 3 là câu yêu

cầu

b, Câu 1 là câu trần thuật dùng để kể ,

câu 2 thông báo

c, Dùng để miêu tả hình thức ông Cai Tứ

d, Câu 2 dùng để nhận định , câu 3 bộc lộ

I TÌM HIỂU CHUNG.

1.Đặc điểm hình thức và chức năng.

* Xét ví dụ: sgk

+ Đặc điểm hình thức

- Không có đặc điểm hình thức của những câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán

- Khi viết câu trần thuật thường kết thúc bằng dấu chấm , nhưng đôi khi nó cũng kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng

+ Chức năng

- Thường dùng để thông báo, nhận định, kể, miêu tả Ngoài ra còn dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc lộ tình cảm, cảm xúc

Trang 2

tình cảm , cảm xúc

(?) Hãy nhận xét về cách dùng dấu câu

trong những vd trên ?

- Khi viết câu trần thuật thường kết thúc

bằng dấu chấm , nhưng đôi khi nó cũng

kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu

chấm lửng

(?) Trong các kiểu câu nghi vấn, cầu

khiến , cảm thán và trần thuật kiểu câu nào

được dùng nhiều nhất vì sao ? ( HSTLN)

HOẠT ĐỘNG 2: Luyện tập.

Bài tập 1 : Xác định các kiểu câu

Bài tập 2 : Câu thứ 2 trong phần dịch

nghĩa bài thơ Ngắm trăng của HCM là câu

nghi vấn ( giống với kiểu câu của câu

trong nguyên tác bằng chữ Hán : Đối thử

klương tiêu nại nhược hà ? ) , trong khi

câu tương ứng trong phần dịch thơ là câu

trần thuật Hai câu này tuy khác nhau về

kiểu câu nhưng cùng diễn đạt một ý

nghĩa : đêm trăng đẹp gây sự xúc động

mãnh liệt cho nhà thơ , khiến nhà thơ

muốn làm một điều gì đó

Bài tập 3 : Xác định các kiểu câu và chức

năng

Bài tập 6 : GV hướng dẫn cho hs viết

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

2 Ghi nhớ: sgk.

II, Luyện tập Bài tập 1 : Xác định các kiểu câu

a, cả 3 câu đều là câu trần thuật cấu dùng để kể , còn câu 2, 3 dùng để bộc lộ tình cảm , cảm xúc

b, câu 1 là câu trần thuật dùng để kể Câu 2 là câu cảm thán ( được đáng dấu bằng từ quá ) dùng để bộc

lộ tình cảm , cảm xúc Câu 3, 4 : là câu trần thuật dùng để bộc lộ tình cảm , cảm xúc

Bài tập 3 : Xác định các kiểu câu và chức năng

a, Câu cầu khiến ; b, Câu nghi vấn

c, âu trần thuật

Cả 3 câu đều dùng để cầu khiến ( có chức năng giống nhau )

Câu b, c thể hiện ý cầu klhiến nhẹ nhàng hơn câu a

Bài tập 4 : Tất cả các câu trong phần này đều là câu

trần thuật , trong đó câu a và câu được dẫn lại ở câu b dùng để cầu khiến

Còn câu b dùng để kể

III Hướng dẫn tự học.

- Viết đoạn văn có sử dụng một số kiểu câu đã học

- Học thuộc ghi nhớ Hoàn tất các bài tập

- Soạn bài mới: Câu phủ định

E Rút kinh nghiệm:

………

………

Trang 3

Tuần 24 Ngày soạn:20-01-2011

Văn bản

CHIẾU DỜI ĐÔ

( Lí Công Uẩn )

- Hiểu biết bước đầu về thể chiếu

- Thấy được khát vọng xây dựng quốc gia cường thịnh, phát triển của LCU cũng như của dân tộc ta ở một thời kì lịch sử

- Chiếu: thể văn chính luận trung đại, có chức năng ban bố mệnh lệnh của nhà vua

- Sự phát triển của quốc gia Đại Việt đang trên đà lớn mạnh

- Ý nghĩa trọng đại của sự kiện dời đô từ Hoa Lư ra thành Thăng Long và sức thuyết phục mạnh mẽ của lời tuyên bố quyết đình dời đô

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể chiếu

- Nhận ra, thấy được đặc điểm của kiểu nghị luận trung đại ở một văn bản cụ thể

3 Thái độ: Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận

- Vấn đáp, phân tích, nêu vấn đề

2 Kiểm tra bài cũ : Đọc thuộc lòng và diễn cảm vb phiên âm chữ Hán và bản địch thơ 2 bài Ngắm

trăng và Đi đường Trình bày ngắn gọn hoàn cảnh sáng tác của mỗi bài thơ? (1hs)

HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu tác giả , tác phẩm

- Gọi hs đọc chú thích dấu sao

(?) Hãy nêu vài nét về tác giả – tác phẩm ? ( sgk)

HS: phát biểu

HOẠT ĐỘNG 2: Đọc - Hiểu văn bản

- GV cùng hs đọc ( yêu cầu : giọng điệu trang trọng nhưng

có những câu cần nhấn mạnh sắc thái tình cảm tha thiết

hoặc chân tình )

- Giải thích từ khó

(?) Từ chú thích, hãy cho biết : Đặc điểm của thể chiếu trên

các phương diện : mục đích, nội dung, hình thức ? sgk

(?)Xác định các luận điểm trong bài? Mỗi luận điểm ứng với

đoạn nào?

- Luận điểm 1 : Vì sao phải dời đô ( từ đầu đến không thể

không dời đô)

- Luận điểm 2 : Vì sao Đại la xứng đáng là kinh đô bậc

nhất ? ( đoạn còn lại )

I, Giới thiệu chung 1.Tác giả

2.Tác phẩm

Sgk

II, Đọc - Hiểu văn bản

1 Đọc – tìm hiểu từ khó

2 Tìm hiểu văn bản.

a, Bố cục : 2 phần

Trang 4

*Gọi hs đọc đoạn 1

(?)Theo dõi vb hãy cho biết : Luận điểm vì sao phải dời đô

được làm rõ = những luận cứ nào ?

- Dời đô là điều thường xuyên xảy ra trong lịch sử các triều

đại

- Nhà Đinh và Lê của ta đóng đô một chỗ là một hạn chế.

(?) Theo dõi luận cứ 1 cho biết : Những lí lẽ và chứng cớ nào

được viện dẫn ?

HS : Trả lời

(?) Tính thuyết phục của các chứng cớ và lí lẽ đó là gì ?

- Có sẵn trong lịch sử , các cuộc dời đô đó đều mang lại lợi

ích lâu dài và phồn vinh cho dân tộc

(?) Theo dõi luận cứ 2 cho biết : Những lí lẽ và chứng cớ nào

được viện dẫn ?

HS : Trả lời

(?) Tính thuyết phục của các lí lẽ , chứng cớ trên là gì ?

HS: Trả lời

(?)Vậy tính thuyết phục của lí lẽ dời đô được tăng lên khi

người viết lồng vào cảm xúc của mình : Trẫm rất đau xót về

việc đó , không thể không dời đổi Cảm xúc đó phản ánh

khát vọng gì của LCU ?

- Khát vọng muốn thay đổi đất nước để phát triển đất nước

đến hùng cường

(?) Luận điểm thứ hai được trình bày bằng những luận cứ nào

?

- Cái lợi thế của thành Đại La

- Đại La là thắng địa của đất Việt

(?) Theo dõi luận cứ 1 cho biết : Để làm rõ lợi thế của thành

Đại La , tác giả bài chiếu đã dùng những chứng cớ nào ?

HS : Trả lời

(?) Theo dõi luận cứ 2 cho biết : Đất như thế nào gọi là thắng

địa ?

HS : Trả lời

(?) Khi tiên đoán được như thế thì tác giả đã bộc lộ khát vọng

nào của nhà vua cũng như của dân tộc ta lúc bấy giờ ?

HS : phát biểu

(?) Cuối bài chiếu là lời tuyên bố : Trẫm muốn dực vào sự

thuận lợi của đất ấy để định chỗ ở , Các khanh nghĩ thế

nào ? Em hiểu gì về tư tưởng và tình cảm của LCU qua lời

tuyên bố này ?

- Cách kết thúc manh tính chất đối thoại, trao đổi , tạo sự

đồng cảm giữa mệnh lệnh của vua với thần dân

b, Phân tích

b1 Vì sao phải dời đô ?

- Dời đô là điều thường xuyên xảy

ra trong lịch sử các triều đại

 LCU Noi gương sáng , không chịu thua các triều đại hưng thịnh

đi trước Muốn đưa đất nước ta đến hùng mạnh lâu dài

- Nhà Đinh và Lê của ta đóng đô một chỗ là một hạn chế

 Đề cập đến sự thật của đất nước liên quan đến nhà Đinh , nhà Lê định đô ở Hoa Lư Điều này không đúng với kinh nghiệm lịch sử , khiến đất nước ta không trường tồn , phồn vinh

=> Khát vọng muốn thay đổi đất nước để phát triển đất nước đến hùng cường

b2, Vì sao Đại la xứng đáng là kinh đô bậc nhất?

- Cái lợi thế của thành Đại La: Là kinh đô của Cao Vương … tiện hướng nhìn sông dựa núi

- Đại La là thắng địa của đất Việt : Địa thế rộng mà bằng; cao mà thoáng.Dân cư khỏi chịu cảnh khốn khổ ngập lụt; muôn vật cũng rất mực phong phú tốt tươi

Khát vọng sự thông nhất đất nước , hi vọng về sự bần vững của quốc gia , khát vọng về đát nước hùng mạnh

3 Tổng kết.

a Nghệ thuật.

b Nội dung.

*Ghi nhớ : sgk

Trang 5

(?) Học qua vb này , em hiểu khát vọng nào của của nhà vua

và dân tộc ta phản ánh ? ( ghi nhớ )

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học

III.Hướng dẫn tự học:

- Đọc chú thích

- Tập đọc chiếu dời đô theo yêu cầu của thể loại

- Sưu tầm tài liệu về Lí Thái Tổ và lịch sử Hà Nội

E Rút kinh nghiệm:

………

***********************************************************************

Tiếng Việt

CÂU PHỦ ĐỊNH

- Nắm vững đặc điểm hình thức và chức năng của câu phủ định

- Biết sử dụng câu phủ định phù hợp với tình huống giao tiếp

- Đặc điểm hình thức của câu phủ định

- Chức năng của câu phủ định

2 Kĩ năng:

- Nhận biết câu phủ định trong các văn bản

- Sử dụng câu phủ định phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp

3 Thái độ:

- Có ý thức sử dụng câu phủ định phù hợp với tình huống giao tiếp

2 Kiểm tra bài cũ : Hãy nêu đặc điểm hình thức của câu trần thuật ? cho vd minh hoạ?

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT

HOẠT ĐỘNG 1: Đặc điểm hình

thức và chức năng

*Gọi hs đọc vd

(?) Về đặc điểm hình thức , các câu

b,c,d có gì khác so với câu a ?

- Có chứa từ phủ định : không , chưa ,

chẳng

(?) Về chức năng , các câu b,c,d có gì

khác câu a ?

- Các câu này phủ định việc Nam đi

Huế , còn câu a thì khẳng định việc

I TÌM HIỂU CHUNG.

1.Đặc điểm hình thức và chức năng

* Xét ví dụ: sgk

a, Đặc điểm hình thức

- Có chứa từ phủ định : không , chưa , chẳng, không phải , chẳng phải, đâu có …

b, Chức năng

- Thông báo, xác nhận không có sự việc nào đó xảy ra

- Phản bác một ý kiến nào đó

Trang 6

Nam đi Huế

Yêu cầu hs đọc vd2

(?) Trong đoạn trích trên , những câu

nào có từ ngữ phủ định ?

- Không phải

- Đâu có

(?) Cho biết mục đích sử dụng các từ

ngữ phủ định của mấy ông thầy bói ?

- Không phải là bác bỏ

- Đâu có : trực tiếp bác bỏ nhận định

(?) Qua tìm hiểu vd , hãy khái quát lại

đặc điểm hình thức và chức năng của

câu phủ định ? ( sgk)

HOẠT ĐỘNG 2: Luyện tập.

Bài tập 1 :

Bài tập 2 :

Bài tập 3 :

- Nếu thay thì câu này phải viết lại : “

Choắt chưa dậy được nằm thoi thóp”

+ Phải bỏ từ nữa , vì nếu thêm từ nữa

là câu sai

Khi thay không bằng chưa thì nghĩa

của câu cũng thay đổi

- Chưa biểu thị ý phủ định đối với điều

mà cho đến một thời điểm nào đó

không có , nhưng sau thời điểm đó có

thể có Còn không cũng biểu thị ý phủ

định đối với điều nhất định , nhưng

không có hàm ý về sau có thể có

Bài tập 4 : Các câu trong các phần này

không phải là câu phủ định

- Đẹp gì mà đẹp : phản bác ý khiến

- Làm gì có chuyện đó : dùng để phản

bác tính chân thực của một thông báo

HOẠT ĐỘNG 3:Hướng dẫn tự học

2 Kết luận: Ghi nhớ (SGK/ )

II Luyện tập Bài tập 1 :

Có những từ phủ định bác bỏ :

- Cụ cứ tưởng thế chứ nó chả hiểu gì đâu

- Không chúng con không đói nữa đâu Còn câu : Hai đứa ăn hết ngần kia củ khoai thì no … củng

có ý bác bỏ, nhưng không phải là câu phủ định , vì không

có từ phủ định

- Vả lại ai nuôi mà chẳng bán hay giết thịt ! là câu phủ định miểu tả

Bài tập 2 :

Tất cả câu a,b,c đều là câu phủ định vì đều có những từ phủ định Nhưng những câu phủ định này có điểm đặc biệt là có từ phủ định kết hợp với một từ phủ định khác

- Như câu a : không phải là không ( kết hợp với 1 từ nghi vấn ) ; câu c : ai chẳng kết hợp với 1 từ phủ định khác và một từ bất định ; câu b không ai không

- Khi đó ý nghĩa của cả câu là khẳng định chức không phải phủ định

* Những câu phủ định có ý nghĩa tương tự :

a, Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường , song có ý nghĩa ( nhất định )

b, Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, ai cũng từng

ăn tết trung thu , ăn nó như ăn cả mùa thu vào lòng

c, Từng qua thời thơ ấu HN , ai cũng có một lần nghển cổ

III Hướng dẫn tự học:

- Viết đoạn văn có sử dụng kết hợp một số kiểu câu đã

học, trong đó bắt buộc có câu phủ định

- Học thuộc ghi nhớ ,hoàn thành các bài tập còn lại

- Soạn bài : Hành động nói

E RÚT KINH NGHIỆM:

………

Trang 7

Tuần 24 Ngày soạn:05-02-2011

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG ( PHẦN TLV)

- Bước đầu vận dụng kiến thức về làm văn thuyết minh để giới thiệu một di tích(thắng cảnh) của quê hương

- Những hiểu biết về danh lam thắng cảnh của quê hương

- Các bước chuẩn bị và trình bày văn bản thuyết minh về di tích lịch sử(danh lam thắng cảnh) ở địa phương

2 Kĩ năng:

- Quan sát, tìm hiểu, nghiên cứu về đối tượng thuyết minh cụ thể là danh lam thắng cảnh của quê

hương

- Kết hợp các pp, các yếu tố miêu tả, biểu cảm, tự sự, nghị luận để tạo lập một văn bản thuyết minh có

độ dài 300 chữ

3 Thái độ: Nâng cao lòng yêu quí quê hương

2 Kiểm tra bài cũ :

HOẠT ĐỘNG 1: Chia lớp thành 6 nhóm , hai nhóm 1 đề tài ( Cho đề tài trước một tuần )

+ Nhóm 1, 2 : Giới thiệu di tích lịch sử

+ Nhóm 3,4 : Giới thiệu cảnh trí quê hương

+ Nhóm 5,6 : Giới thiệu chùa làng

* Gợi ý :

+ Đến tham quan trực tiếp Quan sát kĩ vị trí, phạm vi, khuôn viên, từ bao quát đến cụ thể, từ ngoài vào trong

+ Tìm hiểu bằng cách hỏi han, trò chuyện với những người trông coi

+ Tìm đọc sách, tranh, ảnh

HOẠT ĐỘNG 2: Thực hiện

+ Soạn đề cương – dàn ý chi tiết bài thuyết minh

+ Đại diện từng nhóm giới thiệu bài thuyết minh của mình như một hường dẫn viên du lịch

+ GV cùng các bạn lắng nghe , bổ sung và nhận xét

HOẠT ĐỘNG 3: Hướng dẫn tự học: Tiếp tục bổ sung những tài liệu mới, cách trình bày mới cho

bài thuyết minh của minh

E.Rút kinh nghiệm:

………

Trang 8

Văn bản

HỊCH TƯỚNG SĨ

( Trần Quốc Tuấn )

- Bổ sung thêm kiến thức về văn nghị luận trung đai

- Thấy được chức năng, yêu cầu nội dung, hình thức của văn bản Hịch tướng sĩ

- Cảm nhận được lòng yêu nước tha thiết, tầm nhìn chiến lược của vị chỉ huy quân sự đại tài Trần Quốc Tuấn

- Sơ giản về thể hịch

- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Hịch tướng sĩ

- Tinh thần yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần

- Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ

2 Kĩ năng:

- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể hịch

- Nhận biết được không khí thời đại sục sôi thời Trần ở thời điểm dân tộc ta chuẩn bị cuộc kháng chiến chống giặc Mông – Nguyên xâm lược lần thứ hai

- Phân tích được nghệ thuật lập luận, cách dùng các điển tích, điển cố trong văn bản nghị luận trung đại

3 Thái độ: Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận , có sự kết hợp giữa tư duy lô – gíc và tư duy

hình tượng , giữa lí lẽ và tình cảm

- Vấn đáp, nêu vấn đề, phân tích, bình giảng

2 Kiểm tra bài cũ : Em hiểu thế nào là thể chiếu ?

- Sự kết hợp giữa lí lẽ và tình cảm được thể hiện như thế nào trong bài Chiếu dời đô ? Phân tích , dẫn chứng

- Vì sao nói , với Thiên đô chiếu , LCU xứng đáng là một vị minh quân nhìn xa trông rộng ?

3 Bài mới : GV giới thiệu bài:Trần Quốc Tuấn là một trong những danh tướng kiệt xuất của nân dân

Việt Nam và của thế giới thời trung đại Ông góp công lớn trong 2 cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên ( 1285 , 1288 ) Là nhà lí luận quân sự với các tác phẩm Vạn kiếp tông bí truyền thư , Binh thư yếu lược , để kích động tinh thần yêu nước , trung nghĩa , quyết chiến quyết thắng của tướng sĩ dưới quyền Hôm nay , chúng ta đi tìm hiểu một trong những vb mang nội dung đó

HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu tác giả , tác phẩm :

(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả , tác phẩm ? ( sgk)

HS: phát biểu

HOẠT ĐỘNG 2: Đọc – Hiểu văn bản

- Gv cùng hs đọc ( yêu cầu giọng điệu cần thay đổi linh

I, Giới thiệu chung

1 Tác giả

2 Tác phẩm

Sgk

II, Đọc – Hiểu văn bản

1, Đọc , tìm hiểu từ khó ( sgk)

Trang 9

hoạt cho phù hợp với từng đoạn nhưng nhìn chung giọng

điệu cần hào hùng , tha thiết )

- Gv nhận xét cách đọc của từng hs

- Giải thích từ khó

(?) Từ chú thích sgk, hãy cho biết: Đặc điểm chính của

thể hịch trên các phương diện hình thức, mục đích, tác

động ?

(?) Từ đó , hãy xác nhận các đặc điểm chính của bài Hịch

tướng sĩ ?

- Là bài văn nghị luận Do chủ tướng Trần Quốc Tuấn

viết, nhằm thuyết phục tướng sĩ học tập Binh thư yếu lược

Kích động lòng yêu nước căm thù giặc của các tướng sĩ

thời Trần từ đó mà ra sức học Binh thư

(?) Hãy tìm bố cục cụ thể của bài Hịch Tướng sĩ chia làm

mấy đoạn ? Nêu nội dung từng đoạn ?

- MB : Từ đầu đến nay con lưu tiếng tốt : Nêu những

gương trung thần nghĩa sĩ trong lịch sử

- TB : tiếp theo cho đến phỏng có được không: Phân tích

tình hình địch ta , nhắm khích lệ lòng yêu nước , căm thù

giặc của tướng sĩ

- KB : còn lại : Kêu gọi tướng sĩ học Binh thư yếu lược

(?) Những nhân vật được nêu gương có địa vị xã hội ntn?

HS: Trả lời

(?) Các nhân vật này có địa vị xã hội cao thấp khác nhau ,

thuộc các thời đại khác nhau , nhưng ở họ có những điểm

chung nào để thành gương sáng cho mọi người noi theo ?

HS: Phát biểu

(?) Để mở bài tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật gì ?

Nghệ thuật đó đã đem lại hiệu quả gì cho đoạn văn ?

- Dùng phép liệt kê, sử dụng nhiều câu cảm thán Vì vậy

thuyết phục người đọc tin tưởng điều định nói bởi tính

khách quan của các dẫn chứng có thật

(?) Từ đó phần mở bài đã đảm nhận được chức năng nào

của Hịch tướng sĩ ?

HS: Phát biểu

(?) Tácgiả đã tự bộc lộ rõ mình ntn trong phần này ?

- Hiểu rõ lịch sử Tôn trọng đề cao gương sáng của lòng

trung quân ái quốc Muốn tác động tình cảm đó tới

người đọc người nghe

HẾT TIẾT 1 HOẠT ĐỘNG 3: Phân tích tình hình địch – ta.

2 Tìm hiểu văn bản.

a, Bố cục : 3 phần

b, Phân tích

b1, Nêu gương sáng trong lịch sử

- Có người là tướng như Do Vu, Vương Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang, Xích Tu

Tư

- Có người là gia thần như Dự Nhược, Kích Đức

- Có người làm quan nhỏ coi giữ ao cá như Thân Khoái

 Họ sẵn sáng chết vì vua, vì chủ tướng Không sợ hiểm nguy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ Nêu gương sáng trong lịch sử để khích lệ lòng trung quân

ái quốc của tướng sĩ thời Trần

HẾT TIẾT 1

b2, Phân tích tình hình địch - ta

- Đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn

Trang 10

(?) Khi phân tích tình hình địch – ta tác giả đã dùng

những luận điểm nào ?

- Tội ác của giặc và lòng căm thù Phê phán thói hưởng

lạc cá nhân , từ đó thức tỉnh tinh thần yêu nước của các

tướng sĩ

(?) Hãy tìm những câu văn tương ứng với luận điểm đó ?

- Từ Huống chi ta … đến ta cũng vui lòng

- Từ các ngươi ở cùng ta đến …được không

* Đọc đoạn văn mang luận điểm 1

(?) Thời loạn lạc và buổi gian nan mà tác giả nói tới ở đây

thuộc về thời kì nào của nước ta ?

- Thời Trần , quân Mông – Nguyên lăm le xâm lược nước

ta

(?) Trong thời buổi ấy, hình ảnh kẻ thù hiện lên qua

những từ ngữ nào ?

HS : Trả lời

(?) Có gì đặc sắc trong lời văn khắc hoạ kẻ thù ?

- Ngôn từ gợi hình gợi cảm , lời văn mỉa mai châm biếm

(?) Cách tạo lời văn như thế có tác dụng gì ?

- Khắc hoạ sinh động hình ảnh ghê tởm của kẻ thù Gợi

cảm xúc căm phẫn cho người đọc , người nghe

(?) Từ đó kẻ thù hiện ra như thế nào ?

- Bạo ngược , vô nhân đạo , tham lam

(?) Nhận xét thái độ của người viết đoạn văn này ?

- Căm ghét , khinh bỉ kẻ thù Đau xót cho đất nước

* Gọi hs đọc luận điểm 2

(?) Hãy tìm những từ ngữ thể hiện nỗi lòng của tác giả

trước sự bạo ngược, vô nhân đạo của bọn xâm lược ?

- Quên ăn mất ngủ, đau đơn đến thắt tim, thắt ruột, uất ức

, căm tức khi chưa trả thù được, sẵn sàng hi sinh để rửa

mối nhục cho đất nước

(?) Qua đó ta thấy được tâm trạng của tác giả ntn?

- Tâm trạng uất hận trào dâng trong lòng

(?) Theo dõi đoạn văn diễn tả tâm tình của chủ tướng đối

với tướng sĩ cho biết : Đoạn văn này liên kết các câu văn

có cấu tạo ntn ? ( Liên kết các câu có 2 vế song hành đối

xứng , gọi là câu văn biền ngẫu )

(?) Các câu văn có cấu tạo hai vế song hành đối xứng ấy

có tác dụng gì trong việc diễn tả mối quan hệ chủ –

tướng ?

(?) Trần Quốc Tuấn đã chỉ rõ những việc làm sai trái

của tướng sĩ như thế nào ?

HS : trả lời

(?) Trước việc làm sai trái đó sẽ dẫn đấn hậu quả gì ?

lưỡi cú diều, sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, đòi ngọc lụa, hạch sách bạc vàng, hung hãn như

hổ đói

 Ngôn từ gợi hình gợi cảm , lời văn mỉa mai châm biếm đã khắc hoạ sinh động hình ảnh ghê tởm của kẻ thù Gợi cảm xúc căm phẫn cho người đọc, người nghe Qua đó cho ta thấy bộ mặt bạo ngược, vô nhân đạo, tham lam của kẻ thù

- Quên ăn mất ngủ, đau đơn đến thắt tim , thắt ruột, uất ức, căm tức khi chưa trả thù được, sẵn sàng hi sinh để rửa mối nhục cho đất nước

 Tâm trạng uất hận trào dâng trong lòng

- Những việc làm sai trái : Vui chọi gà ,

cờ bạc, ham săn bắn, thích rượu ngon ,

mê tiếng hát

- Thái ấp, bổng lộc không còn; gia quyến

vợ con khốn cùng, tan nát; xã tắc tổ tông

bị giày xéo; thanh danh bị ô nhục; chủ

và tướng, riêng chung … tất cả đều đau xót biết chừng nào

Phê phán dứt khoát, rạch ròi lối sống

cá nhân hưởng lạc của tướng sĩ

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	206,5 KB