BÍ MẬT ĐỀ THI QUỐC GIA THPT MÔN HÓA

***Đề thi khối A -2012 Cho hỗn hợp gồm Fe và Mg vào dung dịch AgNO3, khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch X gồm hai muối và chất rắn Y gồm hai kim loại... FeNO32 và AgNO3

Tiết lộ bí mật của đề thi đại học

Các bài của đề thi đại học thường có xu hướng lặp lại giữa các năm và giữa 2 khối A,B Có nhiều câu ,sự giống nhau đến đáng kinh ngạc Và đề thi THPT Quốc Gia thì nó ko nằm ngoài chương trình phổ thông nên cách ra đề sẽ giống cấu trúc đề

đại học 2014

Vì mỗi đề có rất nhiều câu được lặp lại , mình không thể kể hết ra được nên chỉ

có thể cho các bạn 1, 2 ví dụ trong đề, để các bạn thấy được mà biết các ôn tập đạt kết quả tốt cho kì thi

ĐỂ KHỐI A - 2014

Ví dụ 1: bài toán kim loại tan trong nước và kim loại lưỡng tính

*** Đề thi khối (A-2014): Cho m gam hỗn hợp gồm Al và Na vào nước dư, sau khi các phản ứng xảy ra

hoàn toàn, thu được 2,24 lít khí H2 (đktc) và 2,35 gam chất rắn không tan Giá trị của m là

*** Được lặp lại kiểu ra đề (A-2008): Cho hỗn hợp gồm Na và Al có tỉ lệ số mol tương ứng là 1:2 vào nước

dư Sau khi các pứ xảy ra hoàn toàn , thu được 8,96 lít khí H2 ở đktc và m gam chất rắn không tan Giá trị của m là

A.5,4 B.7,8 C.10,8 D.43,2

Ví dụ 2: lí thuyết ứng dụng hóa

*** Đề thi khối (A-2014): Khí X làm đục nước vôi trong và được dùng làm chất tẩy trắng bột gỗ trong

công nghiệp giấy Chất X là

*** Được lặp lại kiểu ra đề (A-2010): Chất được dùng để tẩy trắng giấy và bột giấy trong công nghiệp là

A CO2 B N2O C NO2 D.SO2

ĐỀ KHỐI B - 2014

Ví dụ 2: bài toán oxít axít phản ứng với hỗn hợp bazo tan

*** Đề thi khối (B-2014): Hấp thụ hoàn toàn 3,36 lít khí CO2 (đktc) vào dung dịch chứa 0,15 mol NaOH và

0,1 mol Ba(OH)2, thu được m gam kết tủa Giá trị của m là

*** Được lặp lại kiểu ra đề khối (B-2012): Sục 4,48 lít khí CO2 (đktc) vào 1 lít dung dịch hỗn hợp

Ba(OH)2 0,12M và NaOH 0,06M Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được m gam kết tủa Giá

trị của m là

A 19,70 B 23,64 C 7,88 D 13,79

Ví dụ 2: bài toán xác định hệ số cân bằng

*** Đề thi khối (B-2014): Cho phản ứng: SO2 + KMnO4 + H2O → K2SO4 + MnSO4 + H2SO4 Trong phương trình hóa học của phản ứng trên, khi hệ số của KMnO4 là 2 thì hệ số của SO2 là

*** Được lặp lại kiểu ra đề (B-2013): Cho phản ứng FeO + HNO3 → Fe(NO3)3 +NO + H2O Trong

phương trình phản ứng trên, khi hệ số của FeO là 3 thì hệ số của HNO3 là

A.6 B.10 C.8 D.4

ĐỀ KHỐI A- 2013

Ví dụ 1: bài toán xác định dãy chất pứ với một chất

***Đề thi khối A-2013: Dãy các chất đều tác dụng được với dung dịch Ba(HCO3)2 là

A.HNO3, NaCl và Na2SO4 B.HNO3, Ca(OH)2 và KNO3

C.NaCl, Na2SO4 và Ca(OH)2 D.HNO3, Ca(OH)2 và Na2SO4

***Được lặp lại đề khối (B-2007) : Cho các dung dịch HNO3, NaCl, Na2SO4, Ca(OH)2, KHSO4,

Mg(NO3)2, dãy gồm các chất đều tác dụng được với dung dịch Ba(HCO3)2 là

A.HNO3, NaCl, Na2SO4 B.HNO3, Ca(OH)2, KHSO4, Na2SO4

C.NaCl, Na2SO4, Ca(OH)2 D.HNO3, Ca(OH)2, KHSO4, Mg(NO3)2

Ví dụ 2: bài toán xác định tỉ lệ hệ số cân bằng

***Đề thi khối A-2013: Cho phương trình phản ứng aAl + bHNO3→ cAl(NO3)3 + dNO + eH2O

Tỉ lệ a:b là A.1:3 B.2:3 C.2:5 D.1:4

Được lặp lại kiểu ra đề khối (A-2012) Cho phương trình hóa học (với a,b,c,d ) là các hệ số:

aFeSO4 + bCl2 → cFe2(SO4)3 + dFeCl3

Tỉ lệ a:c là A.4:1 B.3:2 C.2:1 D.3:1

ĐỀ KHỐI A- 2012

Ví dụ 2: bài toán kim loại phản ứng với muối

***Đề thi khối A -2012 Cho hỗn hợp gồm Fe và Mg vào dung dịch AgNO3, khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch X (gồm hai muối) và chất rắn Y (gồm hai kim loại) Hai muối trong X là

A Mg(NO3)2 và Fe(NO3)2 B Fe(NO3)3 và Mg(NO3)2

C AgNO3 và Mg(NO3)2 D Fe(NO3)2 và AgNO3

Được lặp lại đề khối (A – 2009) Cho hỗn hợp gồm Fe và Zn vào dung dịch AgNO3 đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch X gồm 2 muối và chất rắn Y gồm hai kim loại Hai muối trong X là

A) Fe(NO3)2 và Zn(NO3)2 B) Zn(NO3)2 và Fe(NO3)2

C).AgNO3 và Zn(NO3)2 D).Fe(NO3)2 và AgNO3

***Đề thi khối A -2012 Cho 2,8 gam bột sắt vào 200 ml dung dịch gồm AgNO3 0,1M và Cu(NO3)2

0,5M; khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được m gam chất rắn X Giá trị của m là

Được lặp lại đề khối (B – 2009) Cho 2,24 gam bột Fe vào 200ml dung dịch chứa hỗn hợp gồm AgNO3 0,1M

và Cu(NO3)2 0,5M Sauk hi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được dung dịch X và m gam chất rắn Y Giá trị của m là

A) 2,80 B) 2,16 C)4,08 D)0,64

ĐỀ KHỐI A -2011

Ví dụ 2: bài toán hỗn hợp về xác định chất và ion co tính oxh và khư

*** Đề khối ( A-2011): Cho dãy các chất và ion: Fe, Cl2, SO2, NO2, C, Al, Mg2+, Na+, Fe2+,Fe3+.Số chất và ion vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử là

A.4 B.6 C.8 D.5

Được lặp lại đề (A-2009): Cho dãy các chất và ion: Zn, S, FeO,SO2, N2, HCl ,Cu2+, Cl- Số chất và ion có

cả tính oxi hóa và tính khử là

A.7 B.5 C.4 D.6

……… Và còn rất nhiều câu được lặp lại trong mỗi đề …………

Qua các ví dụ trên chắc các bạn đã nhận ra vấn đề : Nếu như các bạn nắm được các chiều hướng ra đề thi và học chắc các chiều

hướng đó thì …“còn phải nói”

Pải ko ?

Trong cuốn sách này có chứa tất cả :

- Toàn bộ các kiểu bài tập & kiến thức 10,11,12

- Các chiều hướng ra đề thi

- Các dấu hiệu nhân biết

- Mẹo suy luận nhanh nhất câu hỏi lí thuyết và bài tập trong đề thi Hướng dẫn cách học cuốn sách này:

- Cuốn sách này được chia làm 30 ngày tự học Mối ngày các bạn học một mục Cố gắng theo đúng tiến

Cuốn sách này gồm 6 phần bố trí học theo trật tự 4-3-5-1-2-6

- Phần 1: Cấu tạo nguyên tử - bảng HTTH – liên kết hóa học

- Phần 2: Tốc độ phản ứng - Cân bằng hóa học

- Phần 3:Chất điện li – Sự điện li PT ion Axit - bazo – Tính pH

- Phần 4: Oxi hóa khử và kim loại

- Phần 5: Điện phân và pin điện hóa

- Phần 6: Lí thuyết tổng hợp quặng –phân – nước cứng và phi kim, kim loại

Tổng 6 phần này sẽ chiếm 25-27 câu trong đề thi

- Phần bổ trợ 1: đây là phần tôi sẽ dạy các bạn chia số xấu VÀ THAY NGƯỢC ĐÁP ÁN -

kể cả ra 4 số xấu vẫn biết lấy đc kết quả nào

- Phần bổ trợ 2:

Dành cho các bạn quyết tâm lấy 9,10 điểm môn này

- Phần bổ trợ 3: hướng dẫn đọc đồ thị

PHẦN 4: KIM LOẠI VÀ OXI HÓA KHỬ

* Phần kim loại và oxi hóa khử được chia làm 10 chiều hướng ra đề sau

-Chiều hướng 1: lí thuyết phản ứng oxi hóa khử

-Chiều hướng 2: oxit kim loại tác dụng với nhóm chất khử ( H2, CO, C, NH3, Al…)

-Chiều hướng 3: oxit kim loại tác dụng với axit có tính oxi hóa yếu ( HCl, H2SO4, H3PO4…)

-Chiều hướng 4: oxit kim loại ( FeO, Fe3O4, Cu2O, CrO, Cr2O3 …) dụng với axit có tính oxi hóa mạnh (

HNO3, H2SO4 đặc …)

-Chiều hướng 5: hợp chất của kim loại ( FeS, FeS2, CuS, Cu2S…) tác dụng với axit có tính oxi hóa mạnh ( HNO3, H2SO4 đặc )

-Chiều hướng 6: kim loại tác dụng với axit có tính oxi hóa yếu (HCl, HBr, H2SO4 loãng )

-Chiều hướng 7: kim loại tác dụng với axit có tính oxi hóa mạnh ( HNO3, H2SO4 đặc )

-Chiều hướng 8:Kim loại tác dụng với muối

-Chiều hướng 9:.Các bài toán về kim loại tan được trong nước ( Na,K,Ca,Ba )tác dụng với nước

-Chiều hướng 10.Các bài toán về kim loại lưỡng tính và hợp chất lưỡng tính ( Al,Zn,…Al2O3, ZnO,Cr2O3,

…Al(OH)3, Zn(OH)2, Cr(OH)3…) tác dụng với bazo tan (KOH, NaOH, Ca(OH)2, Ba(OH)2

Ng ày th y th ứ nh nh ấ t :::: HÃY BẮT ĐẦU

Cái gì ko làm bạn khuất phục cái đó sẽ tạo nên con người bạn !

CHIỀU HƯỚNG 1: LÍ THUYÊT PỨ OXI HÓA KHỬ

CÁC KIỂU SUY LUẬN NHANH LÍ THUYẾT GIÚP BẠN KO CẦN PHẢI THUỘC NHIỀU PHƯƠNG TRÌNH PỨ ,HỌC NHIỀU PHƯƠNG TRÌNH PỨ MÀ VẪN LÀM ĐÚNG

1)KIỂU 1 Hệ số cân bằng và oxi hóa khử.

VD1(A-2009) :Cho phương trình hóa học Fe304 + HNO3 → Fe(NO3)3 + NxOy + H2O Sau khi cân bằng phương trình hóa học trên với hệ số của các chất là những số nguyên tối giản thì hệ số của HNO3 là

A 46x – 18y B.45x - 18y C.13x – 9y D.23x – 9y

Suy luận nhanh:

Số nguyên tử H trong HNO3 luôn bằng số nguyên tử H trong H2O

Mà số nguyên tử H của H2O sau khi thêm hệ số cân bằng vào luôn là một số chẵn → hệ số cân bằng của HNO3 luôn phải là số chẵn → đáp án đúng là (A)

Chú ý: Đối với những bài bắt tìm hệ số nguyên cụ thể trong đề thi đại học thường thì ta có thể cân bằng nhẩm đươc theo thứ tự sau (kim loại, phi kim , hidro, Oxi ) tất nhiên đôi khi thứ tự có thể thay

đổi

VD (A-2013). Cho phương trình phản ứng aAl + bHNO3 → cAl(NO3)3 + dNO + eH2O

Tỉ lệ a:b là A 1:3 B.2:3 C.2:5 D.1:4

Cách làm: cân bằng nhẩm theo thứ tự Al, N, H, O sao cho số ng/tử 2 vế bằng nhau là được

Al + 4HNO3 → Al(NO3)3 + NO + 2H2O Suy ra đáp án đúng D

VD (B-2013): Cho phản ứng FeO + HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + H2O

Trong phương trình phản ứng trên, khi hệ số của FeO là 3 thì hệ số của HNO3 là

A.6 B.10 C.8 D.4

Cách làm :

Thay thẳng con 3 vào hệ số cân bằng của FeO rồi cân bằng nhẩm theo thứ tự Fe, N, H, O

Ta được 3FeO + 10HNO3 → 3Fe(NO3)3 + NO + 5H2O Suy ra đáp án đúng B

VD (B-2014) : Cho phản ứng SO2 + KMnO4 + H2O → K2SO4 + MnSO4 + H2SO4

Trong phương trình hóa học của phản ứng trên , khi hệ số của KMnO4 là 2 thì hệ số của SO2 là

A.6 B.5 C.7 D.4

Cách làm : đập thẳng hệ số 2 vào KMnO4 rồi cân bằng nhẩm ta được

5 SO2 + 2KMnO4 + 2H2O → K2SO4 + 2MnSO4 + 2H2SO4

Nếu các bạn ko cân bằng được thì có thể áp dụng oxh khử để cân bằng

VD 1: Tìm tổng hệ số nguyên tối giản trong pứ :

C6H5-CH=CH2 + KMnO4 + H2SO4 → C6H5COOH + CO2 + K2SO4 + MnSO4 + H20

A) 16 B)23 C)20 D)15

Cách làm: Cân bằng nhẩm theo thứ tự K, Mn, S, H, O ta được

C6H5-CH=CH2 + 2KMnO4 + 3H2SO4 → C6H5COOH + CO2 + K2SO4 + 2MnSO4 + 4H20

Chất (HCl ) khử = k chất (HCl) tham gia phản ứng 3.2 = k.14 → k= 3/7

VD 3: Cho phương trình pứ hóa học sau:

FeO + HNO3 → Fe(NO3)3 → Fe(NO3)3 + NO2 + NO + H2O

Nếu ta có tỉ lệ nNO2 : nNO = x : y Thì hệ số cân bằng của H2O trong phương trình là

A) x + y B)3x + 2y C)2x+5y D)4x+10y

FeO + 4HNO 3 → Fe(NO 3 ) 3 + NO 2 + 2H 2 O

3FeO + 10HNO 3 → 3Fe(NO 3 ) 3 + NO +5H 2 O

xFeO + 4xHNO3 → xFe(NO3)3 + xNO2 + 2xH2O

3yFeO + 10yHNO 3 → 3yFe(NO 3 ) 3 + yNO + 5yH 2 O

Đ/án đúng là C : (x+3y)FeO + (4x+10y)HNO 3 → (x+3y)Fe(NO 3 ) 3 + xNO 2 + yNO + (2x+5y) H 2 O

VD 4 (B-2011)

Cho pứ: C6H5-CH=CH2 + KMnO4 → C6H5-COOK + K2CO3 + MnO2 + KOH + H2O

Tổng hệ số nguyên tối giản tất cả các chất trong pt hóa học của pứ trên

A.27 B.24 C.34 D.31

Suy luận nhanh : đáp án đúng

C-1 - 4e → C+3 ; C-2 - 6e → C+4 Suy ra: 3 C-1 + C-2 - 10e → C+3 + C+4

10 Mn+7 + 3e → Mn+4

Các bạn có thể để : C-1 + C-2 → C+3 + C+4 + 10e

Để cân bằng cũng đc kết quả giống nhau

2)KIỂU 2: Xác định số pứ oxi hóa khử , chứng minh chất có tính khử, chất có tính oxi hóa

Làm sao để biết 1 pứ : A + B → C + D là pứ oxi hóa khử :

Cách 1:Pứ oxi hóa khử là pứ có sự cho và nhận e – hay có sự thay đổi số oxi hóa Vậy để xđ số pứ xảy ra theo kiểu pứ oxi hóa khử ta có thể viết pt rồi x/đ số oxi hóa của nguyên tố , nếu có sự thay đổi số oxi hóa thì

nó thường là pứ oxi hóa khử

Cách 2:Dấu hiệu để nhận biết nhanh pứ oxi hóa khử

(1) “Nếu một pư mà từ hợp chất tạo ra đơn chất hoặc từ đơn chất pứ tao ra hợp chất thì kiểu gì đó cũng là pư oxi hóa khử ”

(2) Đối với phản ứng hữu cơ thì cứ từ hợp chất hữu cơ này tạo ra hợp chất hữu cơ khác thì đó là phản ứng oxi hóa khử

VD (A-2014) : Phản ứng nào dưới đây thuộc loại phản ứng oxi hóa - khử?

A. NaOH + HCl → NaCl + H2O

B. CaO + CO2 → CaCO3

C. AgNO3 + HCl → AgCl + HNO3

D. 2NO2 + 2NaOH → NaNO3 + NaNO2 + H2O

Cách làm : Xác định sự thay đổi số oxi hóa của các nguyên tố trong phản ứng nếu pứ nào có sự thay đổi trạng thái oxi hóa

của nguyên tố thì đó là pứ oxi hóa khử còn pứ nào ko có thì đó ko phải là pứ oxi hóa khử

Đáp án đúng D

Chú ý : Fe 3 O 4 + HCl → FeCl 3 + FeCl 2 + H 2 O ( tuy có sự thay đổi số oxi hóa nhưng nó ko phải là pứ oxi hóa khử

vì Fe 3 O 4 nó là hỗn hợp của 2 oxít : FeO.Fe 2 O 3 )

VD (A-2013) : Tiến hành các thí nghiệm sau :

a) sục khí etilen vào dung dịch KMnO4

b) Cho hơi ancol etylic đi qua bột CuO nung nóng

c) Sục khí etylen vào dung dịch Br2 trong CCl4

d) Cho dung dịch glucozo vào dung dịch AgNO3 trong NH3 dư, nung nóng

e) Cho Fe2O3 vào dung dịch H2SO4 đặc, nóng

Trong các thí nghiệm trên , số thí nghiệm có xảy ra phản ứng oxi hóa – khử là

Dụa vào chú ý dấu hiệu nhận biết nhanh pứ oxi hóa khử ta xđ đc nhanh pứ oxi hóa khử là

a, b, c, d.→ đáp án đúng B (e ko phải vì ko có sự thay đổi số oxi hóa; a là pứ oxi hóa khử bởi nhận thấy từ hợp chất hữu cơ này (anken) tạo ra hợp chất hữu cơ khác (rượu) nên nó là pứ oxi hóa khử , b là pứ oxh-k vì nhận thấy từ hợp chất hữu cơ này là rượu tạo ra hợp chất hữu cơ khác là anđêhít hoặc có thể dựa vào từ hợp chất CuO tạo ra đơn chất Cu )

Cách làm nhanh hơn: ko cần viết ptpư cũng biết đc đâu là pứ oxi hóa khử đúng cho mọi bài nhưng đòi hỏi phải giảng giải các bạn mới hiểu đc nên đăng kí lớp học ôn để biết thêm

VD 9: Cho phương trình phản ứng sau:

a Fe + AgNO3 (dư) → b FeCO3 + HNO3 →

c Si + NaOH + H2O → d etilen glicol + Cu(OH)2 →

e CH3CHO + KMnO4 + H2SO4 → f FeS + HCl (đặc,nóng) →

g Ca(HCO3) → h.SiO2 + NaOH →

Dãy gồm các phản ứng đều thuộc loại phản ứng oxi hóa khử là

A.a,b,c,h B.a,b,c,e C.a,c,d,g D.b,c,d,f

Suy luận nhanh:

Nhận thấy pứ (d) chỉ có ở đáp án C và D Nên xét pứ d trước : etilen glicol + Cu(OH)2 →

Đây là pứ tạo Fức của rượu đa chức chứ ko phải pứ oxi hóa khử nên loại đáp án C và D

Đáp án A và B khác nhau ở pứ (h) và (e)

Xét (h) : SiO2 + NaOH → Na2SiO3 + H2O đây là pứ trao đổi → Loại đáp án A

Vây đáp án đúng là B

VD 10. Để chứng tỏ SO2 vừa có tính khử vừa có tính oxi hóa cần cho SO2 tác dụng với

A.O2 và d2 Br2 B.O2 và d2 HNO3 C.d2 Br2 và H2S D.d2 NaOH và O2

Suy luận:Để c/m nó có tính khử thì cần cho nó tác dụng với chất có tính oxi hóa , để chứng minh nó có tính

oxi hóa cần phải cho tác dụng với chất khử

Cách làm:

Loại A vì O2 và Br2 đều là những chất oxi hóa mạnh

Loại B vì O2 và HNO3 cũng đều là những chất oxi hóa mạnh

Đ/án C thỏa mãn vì Br2 là chất oxi hóa mạnh, H2S là chất khử mạnh(do S-2 quyết định)

Loại D vì NaOH chỉ có tính bazo (ko có tính oxi hóa và tính khử)

VD11 (A-2007) cho các pứ sau

a)FeO + HNO3(đặc nóng) → b) FeS + H2SO4(đặc nóng) →

c)Al2O3 + HNO3(đặc nóng) → d) Cu + FeCl3 →

e)CH3CHO + H2 → f) glucozo + AgNO3/NH3 →

g)C2H4 + Br2 → h) glixerol(glixerin) + Cu(OH)2→

Dãy gồm các pứ đều thuộc loại pứ oxi hóa khử là

A)a,b,c,d,e,g B)a,b,d,e,f,h C)a,b,c,d,e,h D)a,b,d,e,f,g

Suy luận nhanh:

Pứ (g) chỉ có ở A, D mà không có ở B và C Nên

Xét (g) trước:C2H4 + Br2→ C2H4Br2 đây là pứ OXH-K Vì đáp án B và C ko có g nên loại B, C

Ở đ/án A và D khác nhau bởi pứ (c) và (f).Vậy xét (c) :Al2O3 + HNO3(đặc nóng)→ Al(NO3)3 + H2O

Đây là pứ trao đổi ko phải oxi hóa nên loại A Vậy đáp án đúng D

VD12 (B-2012) : Cho các chất riêng biệt sau: FeSO4, AgNO3, Na2SO3, H2S, HI, Fe3O4, Fe2O3 tác

dụng với dung dịch H2SO4 đặc, nóng Số trường hợp xảy ra phản ứng oxi hoá - khử là

A 6 B 3 C 4 D 5

Suy luận nhanh: Cứ chất khử thì sẽ pứ được với chất oxi hóa theo kiểu pứ OXH-Khử

H2SO4 đặc nóng là một chất oxi hóa mạnh Chất khử là chất chứa nguyên tố chưa lên trạng thái oxh tối đa - sẽ tác dụng được với chất oxi hóa mạnh theo kiểu pứ oxi hóa khử Vậy số chất có tính khử trong dãy trên là FeSO4( do Fe+2 quyết định ), H2S (do S-2 quyết định), HI (do I-) , Fe3O4 (do Fe+8/3) Đáp án đúng là (C)

VD13 (A-2010) : Thực hiện các thí nghiệm sau:

(I) Sục khí SO2 vào dung dịch KMnO4

(II) Sục khí SO2 vào dung dịch H2S

(III) Sục hỗn hợp khí NO2 và O2 vào nước

(IV) Cho MnO2 vào dung dịch HCl đặc, nóng

(V) Cho Fe2O3 vào dung dịch H2SO4 đặc, nóng

(VI) Cho SiO2 vào dung dịch HF

Số thí nghiệm có phản ứng oxi hoá - khử xảy ra là

VI) SiO2 + HF → SiF4 + H2O

Pứ oxi hóa khử là 1,2,3,4 Còn 5,6 là pứ trao đổi

Số phản ứng mà H+ của axit đóng vai trò chất oxi hóa là: A.3 B.5 C.2 D.6

Cách suy luận nhanh:

Cách 1: Nguyên tố Hidro có 2 trạng thái oxi hóa chính là 0 ( nằm trong H2 thể hiện tính khử ) và +1 (nằm trong hợp chất thể hiện tính oxh) Nếu trong một pứ mà H+ đóng vai trò là chất oxi hóa thì nó phải nhận (e)

VD15 (B-2013): Hòa tan hoàn toàn Fe3O4 trong dung dịch H2SO4 loãng dư, thu được dung dịch X

Trong các chất : NaOH, Cu, Fe(NO3)3, KMnO4, BaCl2, Cl2 và Al, số chất có khả năng phản ứng được

với dung dịch X là

A.7 B.6 C.4 D.5

Cách làm : Fe3O4 + H2SO4(d ư) → Fe2(SO4)3 + FeSO4 + H2O

Dung dịch X gồm: Fe2(SO4)3 ; FeSO4; H2SO4 dư

Các chất tác dụng được với dung dịch X: NaOH, Cu, Fe(NO3)3, KMnO4, BaCl2, Cl2 và Al

Đáp án đúng (A)

Chú ý : những pứ bạn cần biết trong bài này

1)Fe2(SO4)3 + Cu → FeSO4 + CuSO4

2) khi cho muối Fe(NO3)3 vào dung dịch thì Fe2+ + H+ + NO3- → Fe3+ + NO + H2O)

3)FeSO4 + KMnO4 + H2SO4 → Fe2(SO4)3 + K2SO4 + MnSO4 + H2O

4) FeSO4 + Cl2 → Fe2(SO4)3 + FeCl3

3)KIỂU 3: Xác định chất oxi hóa, chất khử và chất vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử

VD5 ( A-2011): Cho dãy các chất và ion: Fe, Cl2, SO2, NO2, C, Al, Mg2+, Na+, Fe2+,Fe3+.Số chất và ion vừa

có tính oxi hóa vừa có tính khử là

A.4 B.6 C.8 D.5

Suy luận nhanh:

Đa phần chất chứa nguyên tố có số oxi hóa trung gian thì sẽ có cả 2 tính chât là vừa oxi hóa vừa khử → số chất vừa có tính oxi hóa vừa có tính khử là Cl2, SO2, NO2, C, Fe2+ → đáp án D

VD6 (A-2009): Cho dãy các chất và ion: Zn, S, FeO,SO2, N2, HCl ,Cu2+, Cl- Số chất và ion có cả tính oxi hóa và tính khử là A.7 B.5 C.4 D.6

Đáp án dung là (B) gồm có S, FeO,SO2, N2, HCl

Suy luận :

Ai cũng biết chất chưa nguyên tố có số oxi hóa trung gian thì sẽ có cả 2 tính chất là vừa oxi hóa vừa khử ,

ở trạng thái số oxi hóa thấp nhất sẽ có tính khử.cao nhất sẽ có tính oxi hóa

Tại sao lại chon HCl ? Trong HCl có H+ (-1, 0, +1 ) → H+ có tính oxi hóa

Suy luận nhanh:

Trong một phản ứng đối với 1 nguyên tố thì ở trạng thái số oxi hóa thấp nó sẽ có tính khử , cao nó sẽ có tính oxi hóa ví dụ

Nhìn vào trạng thái của nguyên tố Cl ta sẽ biết đc HCl trong pứ này có tính khử do Cl- quyết định

Xét tương tự với các phản ứng khác ta sẽ thấy HCl trong phản ứng (c) nó cũng có tính khử

VD8 A(-2008): Cho các phản ứng sau:

Suy luận nhanh:

• Xét tương tự giống bài ví dụ B-2009 ta sẽ xác định được HCl trong các pứ (b) và (d) thể hiện tính oxi hóa do H+ quyết định

Ngày thứ hai: không đi thì không bao giờ đến !

CHIỀU HƯỚNG 2 OXIT KIM LOẠI ĐỨNG SAU (Al )TÁC DỤNG VỚI NHÓM CHẤT KHỬ ( H2, CO, C, NH3, Al )

Các công thức trên được dùng để ứng dụng giải các bài toán khó nhất trong đề thi

các năm gần đây như

Và bạn nên bắt đầu ngay bây giờ , cắm đầu vào mà làm việc – nhiều khi cứ để đó sẽ trở thành không bao giờ

Uổng phí thời gian rồi lại sinh ra hối tiếc – khi sự việc đã muộn

(A-2014): Hỗn hợp X gồm Al, Fe3O4 và CuO , trong đó oxi chiếm 25% khối lượng hỗn hợp Cho 1,344 lít khí CO (đktc) đi qua m gam X nung nóng , sau một thời gian thu được chất rắn Y và hỗn hợp khí Z có tỉ khối so với H2 bằng 18 Hòa tan hoàn toàn Y trong dung dịch HNO3 loãng dư , thu được dung dịch chưa 3,08m gam muối và 0,896 lít khí NO ( ở đktc, là sản phẩm khử duy nhất ) Giá trụ m gần giá trị nào nhất sau đây ?

A.9,5 B.8,5 C.8 D.9

(B-2013) : Hỗn hợp X gồm FeO, Fe2O3 và Fe3O4 Cho khí CO qua m gam X nung nóng , sau một thời gian thu được hỗn hợp chất rắn Y và hỗn hợp khí Z Cho Z vào dung dịch Ca(OH)2 dư , đến phản ứng hoàn toàn , thu được 4 gam kết tủa Mặt khác , hòa tan hoàn toàn Y trong dung dịch H2SO4 đặc nóng dư thu được 1,008 lít khí SO2( ở đktc là sản phẩm khử duy nhất ) và dung dịch chưa 18 gam muối Giá trị của m là

A.5,68 B.6,8 C.13.52 D.7,12

( A-2012) Dẫn lường khí CO đi qua hỗn hợp gồm CuO và Fe2O3 nung nóng , sau một thời gian thu được chất rắn X và khí Y Cho Y hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch Ba(OH)2 dư thu được 29,55 gam kết tủa Chất rắn X phản ứng với dung dịch HNO3 dư thu được V lít khí NO (là sản phẩm khử duy nhất ở đktc Giá trị V

là

A.2,24 B.4,48 C.6,72 D,3,36

BÀI 7,8,9 – ĐÂY LÀ NHỮNG BÀI KHÓ TRONG ĐỀ THI ĐẠI HỌC ĐÒI HỎI PHẢI ÁP DỤNG CẢ QUÁ TRÌNH OXI HÓA KHỬ ĐỂ LÀM THÌ MỚI RA NÊN TÔI ĐÃ GIẢI TRONG PHẦN LẤY 9,10 – CÁC BẠN LẬT ĐẾN TRANG ĐÓ ĐỂ THAM KHẢO.OK

Còn giò chúng ta đi giải quyết những bài đơn giản trước để nắm bắt được vấn đề đã Thành thạo vấn

đề thì mới làm ngon và linh hoạt được

VD 1: hỗn hợp A gồm 46,4(g) FeO, Fe2O3, F3O4 khử hoàn toàn hỗn hợp trên cần vừa đủ V (lít) CO (đktc) thu được 33,6(g) Fe.Giá trị của V là

A.22,4 B.6,72 C.13,44 D.17,92

Cách giải thông thường: Viết ptpư

FeO + CO → Fe + CO2 (1)

Fe2O3 + CO→ Fe + CO2 (2)

Fe3O4 + CO → Fe + CO2 (3)

Để tính được thể tích khí CO ta phải tìm được số

mol CO ở cả 3 pư vì vậy cần phải đặt 3 ẩn x,y ,z

để đi tìm số mol CO.Mà đề bài cho có 2 dữ kiện

vì vậy khó mà giải được

Đồng thời nhận thấy việc viết pt rồi cân bằng pư

rất mất thời gian do đo có thể chuyên sang cách

giải nhanh để làm

Gải nhanh:

mo(oxit)= 46,4 – 33,6 = 12,8(g) → n o(oxit)= 0,8 mol

Áp dụng SĐKH: O(oxit) + CO → CO2 0,8→ 0,8mol Vco= 0,8 22,4 = 17,92 lit

VD 2.cho khí CO dư khử hoàn toàn hỗn hợp gồm Fe3O4 và CuO thu được 2,32(g) hỗn hợp kim loại và khí thoát ra cho đi qua dung dịch Ca(OH)2 dư thấy tạo ra 5(g) kết tủa,khối lượng của 2 oxit ban đầu là A.3,12 (g) B.3,21 (g) C.3,22 (g) D.3,23 (g)

VD 3 khử hoàn toàn 24 (g) hỗn hợp gồm CuO và F3O4 bằng H2 thì thu được 17,6(g) hỗn hợp 2 kim loại.Tính thể tích H2 đã phản ứng ở đktc

m hỗn hợp 2 kim loại là = 3x.56 + 64.y = 2,32 (1)

Khí thoat ra ngoài là CO dư và CO2 chỉ có CO2 mới

tham gia phản ứng với Ca(OH)2 dư theo pư:

CO2 + Ca(OH)2 → CaCO3↓ + H2O 0,05mol ←5/100 mol

m(2oxit) = m(2 kl ) + mO(oxit) = 2,32 + 0,05.16 = 3,12

Phương pháp thông thường:

0,4→ 0,4 mol V(H2) = 0,4 22,4 = 8,96 (lit)

VD 4 Thổi rất chậm 2,24 lít hỗn hợp CO và H2 ở đktc qua ống sứ đựng Al2O3, CuO, F2O3, Fe3O4, có khối

lượng là 24 (g) đang được nung nóng Sau khi kết thúc phản ứng khối lượng chất rắn còn lại trong ống là

Cr trước pư Chất rắn còn lại

Rối sau đó đặt ẩn để giải thì hết thời gian

mất.Mà việc giải pt đó có thể rơi vào bế tắc

áp dung SĐKH O(oxit) + CO → CO2

O(oxit) + H2 → H2O 0,1 ←0,1mol

m (chất rắn còn lại trong ống sứ ) = m (oxit ) - mO(oxit) pư = 24 – (0,1 16) = 22,4 (g)

Áp dụng giải đề:

Bài 1 (A-2008): Cho V(lít) khí ở đktc gồm CO và H2 p/ư với 1 lượng dư hỗn hợp chất rắn gồm CuO và

Fe3O4 nung nóng Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn khối lượng hỗn hợp chất rắn giảm 0,32(g) Tìm V

A.0,448 B.0,224 C.0.112 D.0,56

Gải nhanh:

Chất rắn trước phản ứng là 2oxit (CuO và F3O4) chất rắn sau phản ứng là 2 kim loại (Cu và Fe) khối lượng

chất rắn giảm là do O(oxit) mất đi khi tham gia p/ư → no(oxit)=0,32/16 = 0,02 mol

Ta có sơ đò kết hợp : O(oxit) + CO → CO2

O(oxit) + H2 → H2O

Suy ra : no(oxit) = n(CO, H2) = 0,02 mol V(CO, H2) = 0.02 22,4 = 0,448 mol

Bài2 (A-2009): khử hoàn toàn một oxit sắt X ở nhiệt độ cao cần vừa đủ V lít khí CO(đktc), sau phản ứng thu

được 0,84 (g) Fe và 0,02 mol khí CO2 Công thức của X và giá trị V lần lượt là

A.Fe3O4 và 0,224 B.Fe3O4 và 0,448 C.FeO và 0,224 D.Fe2O3 và 0,448

Bài3 (A-2010). Kim loại M có thể được điều chế bằng cách khử ion của nó trong oxits bởi khí H2 ở nhiệt độ

cao.Mặt khác ,kim loại M khử được ion H+ trong dung dịch axit loãng thành H2.Kim loại M là

A.Fe B.Mg C.Cu D.Al

Suy luận:

1) M x O y + H 2 -(t o )→ M + H 2 O kim loại M phải đứng sau Al

2) M + H+ → Mn+ + H2 kim loại M phải đứng trước H+

Suy ra kim loai M phải là Fe

Bài4 (B-2010) Khử hoàn toàn MxOy cần vừa đủ 17,92 lít khí CO(đktc) thu được a(g) kim loại M Hòa tan

hết a(g) M bằng dung dịch H2SO4 đặc nóng(dư),thu được 20,16 lít khí SO2 (sản phẩm khử duy nhất ở đktc )

Oxit MxOy là

A.FeO B.CrO C.Fe3O4 D.Cr2O3

Gải: ở pư khử ta áp dụng SĐKH: : O(oxit) + CO → CO2

Nhìn đáp án ta thấy chi tồn tại 2 loại oxit của sắt và crom → kim loại M chỉ có thể là Fe và Cr khi pứ với

H2SO4 đặc nó sẽ mang hóa trị 3 →n=3(e) đối với Fe và Cr

Với n=3→ nM = 1,8/3=0,6 → nM : nO = 0,6 : 0,8 = 3:4 suy ra oxit kim loại là Fe3O4

Bài5 (A-2010) Cho 0,448 lít khí NH3 (đktc) đi qua ống sứ đựng 16 gam CuO nung nóng, thu được chất rắn X (giả sử phản ứng xảy ra hoàn toàn) Phần trăm khối lượng của Cu trong X là

Bài6 ( B-2010) hỗn hợp X gồm CuO và Fe2O3 Hòa tan hoàn toàn 44 gam X bằng dung dịch HCl(dư) sau phản ứng thu được dung dịch chứa 85,25(g) muối khan.Mặt khác ,nếu khử hoàn toàn 22 gam X bằng CO(dư) ,cho hỗn hợp khí thu được sau phản ứng lội từ từ qua dung dịch Ba(OH)2 (dư) thì thu được m(g) kết tủa Giá trị m là

A.76,755 B.78,875 C.147,750 D.73,875

Cách làm:

TN1: CuO → CuCl2 Fe2O3 → 2FeCl m2oxit = 80x + 160y = 44

x→ xmol y→ 2y m2 muối = 135x + 162,5.2y = 85,25

Suy ra x= 0,15mol , y = 0,2mol

TN2: lấy 22 (g) X bằng ½ TN1 → số mol nó giảm đi một nữa CuO= 0,075mol, Fe2O3 = 0,1mol

O(oxit) + CO → CO2 sau đó CO2 + Ba(OH)2 → BaCO3↓ + H2O

0,375→ 0,375 0,375→ 0,375

Vậy mBaCO3↓ = 0,375.197 = 73,875 (g)

m (oxit) = m O(oxit) + m (kim loại)

m (muối) = m (gốc axit) + m (kim loại)

Các bạn ko nên xem thường bài toán này vì nó được ứng dụng để giải những bài khó nhất trong đề thì đại học như

(A-2014) Đốt cháy 4,16 gam hỗn hợp gồm Mg và Fe trong khí O2 , thu được 5,92 gam hỗn hợp X chỉ gồm các oxit Hòa tan hoàn toàn X trong dung dịch HCl vừa đủ , thu được dung dịch Y Cho dung dịch NaOH dư vào Y , thu được kết tủa Z Nung Z trong không khí đến khối lượng không đổi , thu được 6 gam chất rắn Mặt khác cho Y tác dụng với dung dịch AgNO3 dư , thu được m gam kết tủa Giá trị của m là

A.32,65 gam B.31,57 gam C 32,11 D.10,8

(B-2014): Hòa tan hết 10,24 gam hỗn hợp X gồm Fe và Fe3O4 bằng dung dịch chứa 0,1 mol H2SO4 và 0,5 mol HNO3, thu được dung dịch Y và hỗn hợp gồm 0,1 mol NO và a mol NO2 (không còn sản phẩm khử nào khác) Chia dung dịch Y thành hai phần bằng nhau:

- Phần một tác dụng với 500 ml dung dịch KOH 0,4M, thu được 5,35 gam một chất kết tủa

- Phần hai tác dụng với dung dịch Ba(OH)2 dư, thu được m gam kết tủa

Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn Giá trị của m là

A. 20,62 B. 41,24 C. 20,21 D. 31,86

(A-2012) Đốt cháy hỗn hợp gồm 1,92 gam Mg và 4,48 gam Fe với hỗn hợp khí X gồm Clo và Oxi, sau phản

ứng chỉ thu được hỗn hợp Y gồm các oxit và muối clorua ( không có khí dư) Hòa tan Y bằng một lượng vừa

đủ 120 ml dung dịch HCl 2M thu được dung dịch Z Cho AgNO3 dư vào dung dịch Z , thu được 56,69 gam kết tủa Phần trăm thể tích của clo trong hỗn hợp X là

A.51,72 B.53,85 C.76,7 D.56,36

Các bạn xem cách làm mấy bài này ở mục lấy 9,10

Còn giờ chúng ta sẽ đi giải quyết những bài đơn giản hơn tập làm quen

VD (A-2013): Cho 25,5 gam hỗn hợp X gồm CuO và Al2O3 tan hoàn toàn trong dung dịch H2SO4 loãng, thu được dung dịch chứa 57,9 gam muối Phần trăm khối lượng của Al2O3 trong X là

mX = x.CuO + y.Al2O3 = 25,5 gam

mmuối = x.CuSO4 + y Al2(SO4)3 = 57,9 x= y=

%Al2O3 =

Bài 1. Cho 10,4 (g) hỗn hợp các oxit CuO, MgO, Fe2O3 tác dụng vừa đủ với 300ml dung dịch HCl 1M thì thu được dung dịch A.Cô cạn dung dịch A thu được m (g) muối khan.Giá trị của m là A.15,68 B.16,58 C.18,65 D.18,61 (g)

Phương pháp tư duy thông thường;

Để tính được khối lượng 3 muối ta cần phải biết

được số mol của chúng Mà đề bài chưa cho biết

số mol nên cần phải đặt 3 ẩn x,y,z tương ứng với

số mol tưng muối như trên để giải

Về nguyên tắc để giải 3 ẩn cần phải thiết lập

được hệ 3 phương trình.Theo bài ra ta chỉ thiết

mkl trong muối = mkl trong oxit = m (oxit) – m O(oxit) = 10,4 – (0,15 16) = 8 (G)

m(muối) = m kl + m gốc axit Cl

= 8+(35,5 0,3) = 18,65(g)

-Bài 2. Cho 2,13 (g) hỗn hợp gồm 3 kim loại Mg, Cu, Al tác dụng hoàn toàn với O2 thu được hỗn hợp Y gồm

các oxit có khối lượng là 3,33(g).Thể tích dung dịch HCl 2M vừa đủ để phản ứng hết với Y là

ở pư oxit kim loại tác dụng với HCl ta sử dựng SĐKH: O(oxit) + 2 H(axit) →H2O 0,075→ 0,15 mol

→ nHCl = 0,15 mol

→ VHCl = 0,15/2 = 0,075 (lit)=75 ml

Để tìm được thể tích HCl pư thì ta cần phải

tìm được số mol của HCl ở cả 3 pư do đó

cần phải đặt 3 ẩn để giải Có thể đặt trực tiếp

hoặc đặt gián tiếp qua số mol của 3 kim

loại.tìm đươc số mol của 3 kim loại thì cũng

tìm được số mol của axit HCl theo ptpư Dựa

vào dữ kiện đề bài thì ta có các pt toán học là

.m3kim loại = 24x + 64y +27z = 2,13 (g)

A.16 B.32 C.48 D.52

thiết mqh chất đầu và chất cuối: 2 Fe (oxit) Fe 2 O 3

(0,1.2 + 0,2) mol→ 0,2 mol Suy ra mFe2O3 = 32 (g)

Chú ý: nếu bạn mún làm theo kiêu sơ đồ chuỗi này thì cần phải năm chắc và hình dung được những pư diễn

ra ở trong đầu.Đó là cái thư nhất Cái thứ 2 cần phải chú y khi làm theo sơ đồ chuỗi chỉ cần lấy những chất liên quan đến dữ kiện tinh toán và phải chú y cân bằng theo chất chung(ví dụ ơ phản ứng trên các bạn phải cân bằng theo chất chung là Fe )

MÚn hiểu kĩ hơn hãy quan sát ví dụ dưới

Bài 4.Cho 7,68(g) hỗn hợp gồm FeO,Fe2O3,Fe3O4 tác dụng với 260ml dung dịch HCl 1M

Thu được dung dịch X Cho X tác dụng với dung dịch NaOH dư lọc kết tủa,nung trong không khí đến khối lượng không đổi thu được m(g) chất rắn.Giá trị của m

FeCl2 + NaOH → Fe(OH)2↓ + NaCl

FeCl3 + NaOH → Fe(OH)3↓ + NaCl

Nung kết tủa trong không khí

Fe(OH)2↓ + O2 -(to)→ Fe2O3 + H2O

Fe(OH)3 -(to)→ Fe2O3 + H2O

Các bạn thấy chỉ cần viết pt và cân băng sô pt

trên thì đã hết thời gian 1,8 phut rồi

=7,68 – (0,13.16) = 5,6 (g) Nhận thấy:

Fe(oxit) cuối cùng chuyển hóa hết về Fe2O3

Áp dung sơ đồ chất đầu chất chất cuối ta có

CHIỀU HƯỚNG 4: OXIT KIM LOẠI PƯ VỚI AXIT CÓ TINH OXH MẠNH HNO 3 ,H 2 SO 4 đặc

M x O y + HNO 3 → Muối + sp khử (NO, NO 2, N 2 O,N 2 ,NH 4 NO 3 ) + H 2 O

M x O y + H 2 SO 4 đặc → Muối + sp khử (SO 2 , S, H 2 S) + H 2 O

Lớp 12 – học chính rồi học thêm đã ngốn hết thời gian của bạn Chỉ có buổi đêm các bạn mới có nhiều thời gian để ôn tập – có ôn tập mới vững kiến thức được

Bạn dùng café để thức tỉnh giấc ngủ - kích thích não phát sinh dopamine và glutamate Nó giúp bạn tỉnh táo minh mẫn học tới 4h sáng đi ngủ - 7h dậy ,

dù ngủ ít nhưng sáng dậy rất khỏe Vấn đề là ở chỗ khi ngủ bạn ngủ mắt nhắm nhưng não thì vẫn tỉnh đó là tác hại Đến tầm 9h – 10h thì bạn sẽ suy sụp hoàn toàn – đổ gục ngay Và cả ngày đó sẽ rất mệt

Chính vì vậy tôi khuyên các bạn nên rèn luyện mỗi ngày thức thêm một tí học đến 2h là ok Như vậy sẽ tốt hơn cho sức khỏe

Và nhớ khi thức là phải ăn, bổ sung năng lượng cho tế bào não hoạt động Não mà yếu thì sẽ không tư duy được

gì hết Thức cũng bằng ko

Chú ý: chỉ có những oxit của kim loại chưa lên số oxi hóa tối đa mới tham gia pư nay thường là ( FeO,

Fe3O4, Cu2O, CrO ).Còn các oxit có kl đã lên số oxi hóa tối đa thì cơ chế pư bình thường tạo muối và H2O Vd: +2FeO + H2SO4 đặc → Fe2(SO4)3 + SO2↑ + H2O (vì Fe+2 chưa lên số oxi hóa tối đa)

+3Fe2O3 + H2SO4 đặc → Fe2(SO4)3 + H2O ( vì Fe+3 đã lên số oxi hóa tối đa )

P 2 giải : Để làm các bài toán này ta thường sử dụng phương pháp quy đổi về nguyên tử kim loại và oxi.Sau

đó viết các quá trình oxi hóa Kim loại thì lên số oxi hóa cao nhất (thường là hóa trị kim loại), oxi thì xuống -2

Bài 1(A-2008) Cho 11,36(g) hỗn hợp gồm Fe, FeO, Fe2O3, Fe3O4 phản ứng hết với dung dịch HNO3 loãng

dư thu được 1,344 lít khí NO ở đktc(là sp khử duy nhất) và dung dịch X,cô cạn dung dịch X thu được m(g) muối khan Giá trị của m là

Việc cân bằng những pt này rất phức tạp và mất

thời gian sẽ vượt quá thời lượng cho phép 1phut8 1

Đối với bài toán này nếu làm theo phương pháp

cổ điển viết pt thì phải cân bằng pư oxi hóa khử

liên quan đến ẩn x,y rất lằng nhằng.Đồng thời khi

đó hệ sô cân bằng sẽ liên quan đến ẩn x,y dẫn đến

việc tính toán phức tạp lên khi phải xác định ẩn

x,y rồi số mol của Cu và Fe3O4 nưa Như vậy bài

S +6 + 2e → S +4 ( SO 2 )

0,045 0,0225 ← 0,0225 ĐLBT e: 3a + 2b = 2c + 0,045 (2)

A.0,12 B.0,16 C.0,18 D.0,14

Có thể tóm tắt bài toán như sau cho các em dễ hiểu

+ O2 + HNO3 ………

hỗn hợp X hỗn hợp Y

Gải nhanh: Quy hỗn hợp Y về Fe, Al, Zn, Mg và O Ta có nO(Y) = (2,71 – 2,23)/16 = 0,03 mol:

Quá trình oxi hóa khử xảy ra như sau

N+5 + 3e → N+2 (NO) 0,09 0,03 ← 0,03

Chú ý: muốn tính số mol của HNO 3 theo quá trình oxi hóa khử thì các ban tính theo các công thức sau

*** n HNO3 = n N (HNO3) = n N (muối) + n N(sp khử) = n e cho + n N(sp khử) = n e nhận + n N(sp khử)

***n NO3 - (muối kim loại ) = n e cho = n e nhận

Bài 4 : cho 61,2(g) hỗn hợp X gồm Cu và Fe3O4 tác dụng với dung dịch HNO3 loãng đun nóng Sau khi các

pứ xảy ra hoàn toàn thì thu được 3,36 lít khí NO ở đktc (là sp khử duy nhất); dung dịch Y và còn lại 2,4 (g) kim loại Cô cạn dung dịch Y thu được m(g) muối khan Giá trị m là

A.151,5(g) B.97,5(g) C.137,1(g) D.108,9(g)

Phương pháp thông thường:

Suy luận : sau pứ vẫn còn 2,4 (g) kim loại chứng

tỏ Cu còn dư và lượng hỗn hợp thực chất pứ với

HNO3 là 61,2 – 2,4 = 58,8(g)

Ta có pt pứ

Fe3O4 + HNO3 → Fe(NO3)3 + NO + H2O

Cu + HNO3 → Cu(NO3)2 + NO + H2O

Do Cu dư nên tất cả muối Fe3+ sẽ chuyển về Fe2+

Cu + Fe(NO3)3 → Cu(NO3)2 + Fe(NO3)2

Nếu làm theo cách này các bạn phải mất khá nhiều

thời gian để cân bằng và giải ẩn………

O + 2e → O -2 4x→ 8x

N +5 + 3e → N +2 (NO)

0,45 015 ←3,36/22,4 ĐLBT e: 6x + 2y = 8x + 0,45 (2) Suy ra x=…… y=……

mmuối = mFe(NO3)3 + mCu(NO3)2 = …

Bài5 (A-2010).Cho hỗn hợp gồm 6,72(g) Mg và 0,8(g)MgO tác dụng hết với dung dịch HNO3 Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn,thu được 0,896 lít một khí X(đktc) và dung dịch Y.Làm bay hơi dung dịch Y thu được 46(g) muối khan.Khí X là

A.NO2 B.N2O C.N2 D.NO

Giải :Quy h2 0,28mol Mg ; 0,02mol MgO về ( 0,3mol Mg và 0,02mol O)

Đặt khí X là N2On (Chú ý: n=0 vẫn thỏa mãn Khi đó X sẽ là N2 ) Quá trình oxi hóa khử:

→NH4NO3 = 46 – 44,4 = 1,6(g)

ĐLBT e: 0,6 = 0,04 + 0,16 + (5-n).0,08 (*) n= 0 → Khí X là N2

………

Chú ý : làm sao để khi đọc bài toán về pứ oxi hóa khử của HNO 3 để biết trong dung dịch có muối

NH 4 NO 3 luôn mà không phải chứng minh như bài trên Các bạn hãy suy luận như sau

Bài toán cho 2 dữ kiện là 0,28 mol Mg và 0,02mol MgO tác dụng hết với HNO3 Từ 2 dữ kiện này ta sẽ tính được khối lượng muối Vậy thì cho khối lượng muối vào đây để làm gì chẳng phải hơi thừa sao Từ sự vô lí này giúp bạn khẳng định có NH4NO3 vì dữ kiện nó cho KO THỪA ĐÂU ,cho là để bạn so sánh suy ra có

NH4NO3 đấy Với suy luận nhứ thế các bạn cứ viết thêm một pứ tạo thành NH4NO3 mà làm ko cần phải

chứng minh 100% đúng, Và còn nhiều bài như thế các bạn sẽ gặp ở C/hướng 7

A-2014: Hỗn hợp X gồm Al, Fe3O4 và CuO, trong đó oxi chiếm 25% khối lượng hỗn hợp Cho 1,344 lít khí CO (đktc) đi qua m gam X nung nóng, sau một thời gian thu được chất rắn Y và hỗn hợp khí Z có tỉ khối

so với H2 bằng 18 Hoà tan hoàn toàn Y trong dung dịch HNO3 loãng (dư), thu được dung dịch chứa 3,08m

gam muối và 0,896 lít khí NO (ởđktc, là sản phẩm khử duy nhất) Giá trị m gần giá trị nào nhất sau đây?

Ngày thứ năm:

Luôn mỉm cười *_* !

CHIỀU HƯỚNG 5: HỢP CHẤT CỦA KIM LOẠI TÁC DỤNG VỚI AXIT CÓ TÍNH OXI HÓA MẠNH NHƯ HNO 3 ; H 2 SO 4 đặc

Chú ý1 : loại bài toán này ta cũng sử dụng phương pháp quy đổi để làm nhưng đồng thời có những bài phải

kết hợp với sơ đồ chuyển hóa chất đầu chất cuối và định luật bảo toàn nguyên tố

Chú ý 2: Khi làm loại bài tập này các bạn nên nắm được một số phương trình phân tử sau

VD: FeS + HNO3 → Fe(NO3)3 + H2SO4 + sp khử của HNO3 + H2O

Hoặc FeS + HNO3 → Fe(NO3)3 + Fe2(SO4)3 + sp khử của HNO3 + H2O

FeS + HNO3 → Fe2(SO4)3 + sp khử của HNO3 + H2O

VD1 (A-2009) : cho hỗn hợp gồm 0,12 mol FeS2 và x mol Cu2S hòa tan hết vào dung dịch HNO3 vừa đủ thu được dung dịch A chỉ chứa muối sunphat và khí NO là sản phẩm khử duy nhất.Giá trị của x là bao nhiêu A.0,4 mol B.0,75 mol C.1,2 mol D.0,06 mol

Tóm tăt: (FeS2,Cu2S) + HNO3 → Muối(SO4

) + NO↑ + H2O

2-Suy luận:muối kiểu gì cũng phải gắn với kim loại → muối sunphat là: Fe2(SO4)3 và CuSO4

Gải: quy hỗn hợp trên về 0,12 mol Fe ; 2x mol Cu ; (0,24 + x) mol S

Ta có sơ đồ chuyển hóa: 2Fe → Fe2(SO4)3 ; Cu → CuSO4

0,12→ 0,06 mol 2x→ 2x mol

Áp dụng đlbt nguyên tố S: nS(trước pư) = nS(sau pư) → 0,24 + x = 0,06.3 + 2x →x = 0,06

VD2:Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp gồm 0,12 mol Fe2CuS2 và a mol CuS2 bằng dung dịch HNO3 thu được dung dịch X chỉ chứa 2 muối sunphat Giá trị của a là

A.0,04 B.0,24 C.0,12 D.0,6

Giải: quy hỗn hợp trên về 0,24 mol Fe; (0,12 + a ) mol Cu ; (0,24 + 2a) mol S

Ta có sơ đồ chuyễn hóa : 2Fe → Fe2(SO4)3 ; Cu → CuSO4

0,24→ 0,12 (0,12 + a)→ (0,12 + a)

Áp dụng đlbt nguyên tố S: nS(trước pư) = nS(sau pư)→0,24 + 2a = 0,12 3 + (0,12 + a)→a = 0,24

VD 3: Cho 7,8(g) hỗn hợp gồm FeS và FeS2 hòa tan hết vào dung dịch HNO3 vừa đủ thu được dung dịch A chỉ có một chất tan duy nhất và V lít khí NO là sản phẩm khử duy nhất ở đk tiêu chuẩn ở đktc Giá trị của V

là bao nhiêu (biết lưu huỳnh sau pứ chỉ có mức oxi hóa +6)

A.4,48lit B.6,72lit C.5,6lit D.8,96lit

Suy luận:

hỗn hợp (FeS và FeS2) + HNO3 → thu đc d2A chứa 1 chất tan duy nhất → Chất tan đó phải là Fe2(SO4)3

Và kiểu gì bài này cũng phải áp dụng ĐLBT nguyên tố lưu huỳnh

Cách là :

Quy 7,8(g) hỗn hợp về xmol Fe và y mol S → 56x + 32y = 7,8 x = 0,075 mol

2Fe → Fe2(SO4)3 .ĐLBT ng/tố S cho ta : y = 3.x/2 y = 0,1125 mol

x→ x/2

Sau đó ta áp đụng quá trình oxi hóa khử để làm NHƯ SAU

Chú ý: Fe +3 hay Fe 3+ đều cho kết quả làm toán giống nhau Bạn thích viết kiểu gì cũng được

VD4 (A-2012) Cho 18,4 gam hỗn hợp X gồm Cu2S, CuS, FeS2 và FeS tác dụng hết với HNO3 (đặc nóng, dư) thu được V lít khí chỉ có NO2 (ở đktc, sản phẩm khử duy nhất) và dung dịch Y Cho toàn

bộ Y vào một lượng dư dung dịch BaCl2, thu được 46,6 gam kết tủa; còn khi cho toàn bộ Y tác dụng với dung dịch NH3 dư thu được 10,7 gam kết tủa Giá trị của V là A 38,08 B 24,64 C

Suy ra y=1,7 → VNO2 = 38,08(g)

Cho dung dịch Y chứa Fe3+ , Cu2+ , SO42-…t/dụng với BaCl2 ( hay Ba2+, Cl-) ta có pt pứ

SO42- + Ba2+ → BaSO4↓ 0,2 ←46,6/233 Cho dung dịch Y tác dụng với dung dịch NH3 dư

Fe3+ + 3NH3 + 3H2O → Fe(OH)3↓ + 3NH4+ 0,1 ← 10,7/107

Loại bài tập này có 2 hướng giải nhanh

• Hướng giải nhanh thứ nhất: sử dụng công thức tổng quát cho bên dưới

• Hướng giải nhanh thứ 2 là áp dụng oxi hóa khử để làm thường là đối với các bài toán đi xác định kim loại (đối với bài toán đi tìm kim loại có thể làm ở dạng phân tử cung được)

VD1 (A-2012): Hòa tan hoàn toàn 2,43 gam hỗn hợp gồm Mg và Zn vào một lượng vừa đủ dung dịch

H2SO4 loãng, sau phản ứng thu được 1,12 lít H2 (đktc) và dung dịch X Khối lượng muối trong dung dịch

………cách thiết lập công thức giải cũng tương tự với

các axit có tính oxi hóa yếu khác…

Áp dụng đối với các bài toán sau:

* đề bài cho một nhóm kim loại pư với muối Và bắt tính 1 trong 3 cái sau thì các bạn hãy áp dụng:

+) tính khối lượng một nhóm muối +) tính khối lượng một nhóm kim loại +)tính khối lượng, số mol, nồng độ ,thể tích của dung dịch axit

>?@ABC D A DA>?@ EFứH = DA

(Mg, Zn) + H2SO4 → Muối (MgSO4; ZnSO4) + H2

Số mol SO42-trong muối = nH2 = 1,12/22,4 = 0,05mol

→ m2 muối = m2kl + mSO4 = 2,43 + 0,05.96 = 7,23(g)

VD 2 : Hòa tan hoàn toàn 16(g) hỗn hợp Mg và Fe bằng dung dịch H2SO4 loãng vừa đủ sau phản ứng thấy khối lượng dung dịch tăng thêm 15,2(g) so với ban đầu.khối lượng muối thu được khi cô cạn dung dịch sau phản ứng là

A.53,6 B.54,4 C.92 D.92,8

Phương pháp thông thường:

Lẽ ra khối lượng lượng dd H2SO4 phải tăng lên

16(g) vì Al và Fe bị hòa tan hết nhưng thực tế

chỉ tăng lên 15(g) vậy phần mất đi là do H2 thoát

Để tính được khối lượng muối ta cần phải biết số

mol 2 muối (MgSO4 ,FeSO4) hoặc số mol các

chất khác trong pư Vì vậy ta đặt số mol 2 kim

loại lần lươt là x,y.( hoặc có thể đặt số mol 2

Cách thông thường:

Khi cho hỗn hợp trên phản ứng với HCl thì chỉ

có Al, Mg tham gia phản ứng

Dung dịch B là: AlCl3, MgCl2, HCl dư

Cô cạn dung dịch B thì HCl dư bay hơi hết

27,6(g) chất răn khan sau khi cô cạn dung

A.Ni B.Ca C.Fe D.Zn

Giải : đặt nAl = 2x mol nM = 3x mol

Chú ý: sau này muốn đi xác định CT của một chất nếu chưa biết số mol của chất đó thì các bạn cứ đặt

x là số mol của chất cần xác định vào pt pứ Rồi từ dữ kiện chưa biết thiết lập ra dữ kiện đã biết giải

pt ra thì sẽ tìm đc kết quả

VD 5 Hòa tan hết hỗn hợp X gồm Fe và 0,24 mol kim loại M trong dung dịch H2SO4 loãng dư thu được dung dịch A và 10,752 lít H2 (đktc).Cô cạn dung dịch A thu được 59,28(g) muối khan.M là

A.Mg B.Ca C.Al B.Na

Giải: Làm tương tự bài 3.Vì n là hóa trị của kim loại nên no chỉ có thể bằng 1 hoặc 2 hoặc 3.Lần lượt thay các gia trị này vào để giải ta sẽ tìm được M tương ứng

VD6 (B-2010) : Hòa tan hoàn toàn 2,45 gam hỗn hợp X gồm hai kim loại kiềm thổ vào 200 ml dung

dịch HCl 1,25M, thu được dung dịch Y chứa các chất tan có nồng độ mol bằng nhau Hai kim loại trong

X là

A Mg và Ca B Be và Mg C Mg và Sr D Be và Ca

Suy luận: Suy luận đầu tiên kim loại kiềm thổ là kim loại hóa trị 2 suy luận thứ hai là dung dịch sau pứ

chứa các chất tan có nồng độ mol bằng nhau bằng nhau (tức số mol bằng nhau).Vậy ta phải lường trường hợp HCl dư Đặt các chất tan bằng xmol

Chú ý: đối với những bài toán bắt xác định 2 kim loại thì chúng ta thường đặt công thức trung bình để làm nhưng đối bài này đặt M sẽ không xác định được gì cả