Mục tiêu bài học Trình bày được khái niệm cơ bản về an toàn môi trường và chấn thương không chủ ý Mô tả và phân tích được một số loại tai nạn chấn thương không chủ ý ở gia đình và nơi
Trang 1An toàn môi trường
Ths Lê Thị Thanh Hương
Bộ môn SKMTTrường Đại học Y tế công cộng
Trang 2Mục tiêu bài học
Trình bày được khái niệm cơ bản về an
toàn môi trường và chấn thương không
chủ ý
Mô tả và phân tích được một số loại tai
nạn chấn thương không chủ ý ở gia đình
và nơi công cộng
Trình bài được các giải pháp an toàn trong
nhà ở, trường học, nơi sinh hoạt công
cộng và trên các phương tiện giao thông
Trang 3Giới thiệu
Tai nạn, rủi ro xảy ra thường xuyên
Các vụ tai nạn giao thông (bản tin chào buổi sáng hàng ngày)
Trung bình: 35 – 40 ca tử vong/ngày do TNGT (chủ yếu là do giao thông đường bộ)
Bài học này chỉ chú trọng vào chấn thương không chủ ý
Î Cần có một môi trường sống an toàn để giảm thiểu tai nạn, chấn thương
Trang 6Vật sắc nhọn
Trang 8Chấn thương do đuối nước
Trang 9Chấn thương do động vật cắn
Trang 10Chấn thương do rắn hổ mang bành cắn
Trang 11Mèo cắn
Trang 12Chó cắn
Trang 13Những ảnh hưởng
Tử vong
Sức khoẻ suy giảm
Mất sức lao động trong một khoảng thời gian hoặc vĩnh viễn suốt cuộc đời
Thiệt hại kinh tế
v.v
Trang 14Khái niệm chấn thương
Chấn thương là những tổn hại thể chất đối với cơ thể do kết quả năng lượng chuyển
sang cơ thể lớn quá mức chịu đựng, như dolửa hoặc chất độc, hoặc do cơ thể không có
đủ năng lượng thiết yếu như ôxy hoặc nhiệt(WHO)
Trang 16Chấn thương
Jr William Haddon (1963)
3 giai đoạn chấn thương:
Trang 17Giai đoạn trước
chấn thương
Ngăn ngừa những điều có thể gây ra chấn thương
Xây hàng rào/ biển báo quanh hồ, ao
Phát hiện, xử trí phiền muộn
Giai đoạn xảy ra
chấn thương
Ngăn ngừa chấn thương khi sự kiện xảy ra
Trang bị cứu hộ cá nhân
Giới hạn tổng số thuốc kê đơn
Giai đoạn sau chấn
thương
Ngăn ngừa mức độ nghiêm trọng hoặc tàn phế khi chấn thương đã xảy ra
Trợ lực tim phổi Loại trừ chất độc ra
khỏi cơ thể (nôn, thẩm lọc)
Trang 18An toàn môi trường đối với các sản phẩm trên thị trường
Thị trường Việt Nam
Thực phẩm đa dạng, đa nguồn gốc, mẫu mã phong phú
Thuốc, dược phẩm, mỹ phẩm đa dạng, nhiều mẫu mã
Thuốc bán không cần kê đơn (ví dụ về sử dụng thuốc)
Nhiều vụ ngộ độc (ăn, uống nhầm phải thuốc chuột, thuốc sâu, v.v )
Hội bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam???
-Hàng giả
-Hàng kém chất lượng
- Hàng không rõ nguồn gốc
Trang 19Trong chai nước Splash có pin con thỏ
Xuất xứ: Người tiêu dùng mua của đại lý chính hãng của Coca Cola VN hồi đầu tháng 2/2007
Nguồn: Vn Express, 27/2/2007
Trang 20An toàn môi trường khi ở nhà
Trang 21Một bé gái 7 tháng tuổi chết vì xe tập đi
Bé gái ngã úp mặt từ xe tập đi vào nồi nước sôi đặt dưới đất:
Nguồn: Vn Express, 5/3/2007
Trang 22Tử vong do trăn quấn cổ
Khoảng 15h ngày 26/2/2007, ông Nguyễn Việt Hồ (69 tuổi), nguyên Bí thư Thị ủy Hà Tiên (Kiên Giang), hiện ở phường Bình
San, thị xã Hà Tiên đã bị con trăn nặng 20
kg quấn ngang cổ làm ngạt thở.
Tai nạn xảy ra khi ông Hồ mở chuồng trăn
nuôi hơn 10 năm tuổi ra cho ăn, thì bất ngờ bịmột con nặng khoảng 20 kg lao vào
(Nguồn: Vn Express, 27/2/2007)
Trang 23Voi nhà đổi tính quật chết chủ
Sáng 1/3, ông Y B'Hiu M'lô, 58 tuổi, ở
huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk, cùng con rể
vào rừng cách nhà 8 km để chuyển voi đi
ăn ở một điểm khác, thì bất ngờ bị con voi nhà tên là Khăm Phanh bứt xích rượt
đuổi
Ông Y B'Hiu chạy được một đoạn nhưng vẫn
bị con voi đuổi kịp và dùng vòi quật tới tấp
làm ông chết tại chỗ
Nguồn: Vn Express, 2/3/2007
Trang 248 cháu bé ngộ độc do ăn bim bim
tẩm thuốc diệt chuột
17h ngày 22/1, tại trường mầm non thôn Khung Nhung xã Quản Bạ (Hà Giang) đã xảy ra vụ ngộ độc thuốc diệt chuột
Theo điều tra ban đầu, số thuốc này có trong gói bim bim mà cô giáo Trần Thị Phong dùng đặt bả bẫy chuột, và quên không khoá cửa lớp khi ra về
Khi học sinh đã ra về, có 8 cháu từ 3-4 tuổi do chưa
có gia đình đón đã quay lại lớp Vào lớp học, các
cháu nhìn thấy gói bim bim và chia nhau ăn
(Nguồn: Vn Express, 23/1/2007)
Trang 25An toàn tại nơi làm việc
Tai nạn lao động tăng
Trung bình mỗi năm có 500 người tử vong do tai nạn lao động
Năm 2006:
bị thương nặng
trong các cơ sở do tư nhân quản lý)
Nguồn: Bộ Lao động thương binh xã hội, 2/2007
Trang 26Mô hình an toàn
An toàn:
Là trạng thái có thể kiểm soát được các yếu
tố nguy cơ đối với con người về mặt thể chất, tinh thần để duy trì và nâng cao sức khoẻ của
cá nhân và cộng đồng
An toàn bao gồm cả 2 khái niệm: không có thương tích và môi trường không có nguy cơ gây thương tích
Nguồn: Cẩm nang Phòng chống tai nạn thương
tích cho trẻ em (Bộ Y tế, UNICEF, 2004)
Trang 27Mô hình an toàn
Mô hình an toàn là nơi con người có khả
năng kiểm soát và phòng ngừa được các loại tai nạn thương tích cũng như các yếu tố gây nguy cơ tai nạn thương tích cho trẻ em
Nguồn: Cẩm nang Phòng chống tai nạn thương
tích cho trẻ em (Bộ Y tế, UNICEF, 2004)
Trang 28 Tay vịn cầu thang, cầu vào nhà có chấn song chắc, an toàn
Cửa chắn ở đầu/ cuối cầu thang đủ cao
Chấn song ở ban công và cửa sổ
Bậc thềm phụ cho trẻ bước xuống sân
Trang 29 Đèn, diêm, bật lửa để xa tầm với của trẻ
Trang 31Ngôi nhà an toàn
Phòng ngộ độc
chuột và chất độc khác đựng trong vật chứa
an toàn và để nơi trẻ không với tới
Trang 34Nhà trẻ - mẫu giáo an toàn
(đối với từng yếu tố đề phòng)
Trang 366 tiêu chí của WHO về cộng đồng an toàn
Có Ban chỉ đạo liên ngành, hoạt động của Ban dựa trên quan hệ cộng tác, phối hợp các nhóm liên ngành
để chỉ đạo và chịu trách nhiệm thúc đẩy hoạt động an toàn tại cộng đồng
Có chương trình can thiệp dài hạn, bền vững đối với mọi lứa tuổi, giới, môi trường và hoàn cảnh
Có các chương trình tuyên truyền giáo dục cho các nhóm người và môi trường có nguy cơ cao và các
chương trình can thiệp đặc thù cho các nhóm người
Trang 37Áp dụng vào hoàn cảnh thực tế của
Việt Nam
Thành lập BCĐ liên ngành để hướng dẫn xây dựng cộng đồng an toàn và đảm bảo sự tham gia của mọi người dân trong suốt quá trình thực hiện
Xây dựng chương trình phòng chống tai nạn thương tích dài hạn, bền vững và bao quát mọi lứa tuổi, giới tính và hoàn cảnh
Cộng đồng an toàn phải có các chương trình tuyên truyền giáo dục cho người dân về môi trường có nguy cơ cao và các biện pháp can thiệp đặc thù Đặc biệt chú ý các nhóm người dễ bị tổn thương: phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi,
người tàn tật
Chương trình cộng đồng an toàn phải lưu giữ và cập nhật số
tử vong và bị thương cũng như nguyên nhân gây tai nạn
Trang 38An toàn môi trường ở nơi công cộng
Trang 39An toàn môi trường khi tham gia
giao thông
Theo VMIS (2003), TNGT là nguyên nhân hàng đầu gây nên các vụ chấn thương không tử vong
Số ca TNGT không giảm theo thời gian
Trung bình trên toàn quốc, khoảng 35-40 ca tử
vong/ ngày do TNGT (Bản tin an toàn giao thông,
Trang 40Con số….
-2001: 10.866 người chết
- 2002: 27.891 vụ tai nạn, 13.174 người chết,
30.987 người bị thương -2003: 11.864 người chết
-2004: 17.530 vụ tai nạn, 12.000 người chết,
15.600 người bị thương
Trang 41 tránh - vượt sai, đi sai phần đường và
say rượu bia trong khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông
Trang 42 Trong 3 ngày (tính đến 2 Tết), cả nước có:
7.163 trường hợp tai nạn giao thông
1.502 ca tai nạn do sinh hoạt
vụ cháy tại chợ thị trấn Ngọc Lặc, huyện Ngọc Lặc, tỉnh Thanh Hóa gây thiệt hại khoảng 500 triệu đồng.
Trang 46Kiểm soát ATGT
Thành lập UB ATGT quốc gia (liên ngành)
Phối hợp thực hiện chuyên mục “Bản tin an toàn giao
thông” – Chào buổi sáng
Cuộc thi tìm hiểu về ATGT – 7h45’ – VTV3
Hạn chế đăng ký mô tô – xe máy ở các thành phố lớn Î đã huỷ bỏ
Bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông bằng xe máy (trên các tuyến đường bắt buộc)
Chống vi phạm luật giao thông đường bộ/ đường thuỷ
Camera theo dõi tự động tại các ngã tư
Cảnh sát giao thông tại các ngã tư, các điểm có nhiều
xe qua lại
Hạn chế tốc độ đối với ô tô – xe máy (ví dụ về vi phạm của lái xe)
???
Trang 47An toàn môi trường trong các hoạt động vui chơi giải trí
Khi đi dã ngoại, picnic
Trang 48Bơi lội – đuối nước
Trang 51Dịch SARS
Hội chứng nhiễm khuẩn hô hấp cấp nặng
Xuất hiện: cuối 2002 – giữa 2003
có nhiễm virus, qua đường hô hấp
Tỉ lệ tử vong rất cao
Malaysia, Đài loan
Vẫn tiếp tục có nguy cơ bùng phát
Trang 52SARS – an toàn tại các nơi công cộng???
Trang 53SARS – an toàn tại các nơi công cộng???
Trang 54SARS – nỗi lo lắng của cộng đồng
Trang 56Dịch cúm gia cầm – an toàn môi
trường tại các lò mổ, khu chợ???
Xuất hiện tại TQ, VN, Thái lan, một số nước Đông Nam Á
Hiện vẫn bùng phát lẻ tẻ
Tỉ lệ tử vong rất cao, cao hơn so với SARS
Nguyên nhân: virus H5N1 lây từ gia cầm nhiễm virus sang người
Ảnh hưởng lớn tới đời sống của cộng đồng (tiêu thụ và cung cấp)
Ảnh hưởng tới tâm lý của cộng đồng
Thiệt hại về kinh tế
Thất thu
Giá cả leo thang
Biện pháp đề phòng: kiểm dịch, tiêm vắc xin cho gia cầm
Trang 57Dịch cúm gia cầm
Trang 58Bán gà tại Hà Nội
Trang 59Tiêu huỷ gia cầm bị bệnh
Trang 60Tiêm vắc xin cho gia cầm
Trang 61An toàn môi trường – Đảm bảo một môi trường an toàn cho con người
Trang 62Đảm bảo một môi trường sống an toàn cho con người
Trang 63An toàn môi trường – mô hình ACDP
Trang 64Một số hình ảnh về ATMT