Health impact assessment HIA HIA là một qui trình thường qui nhằm tiên lượng các ảnh hưởng về chính sách trên sức khỏe, phúc lợi wellbeing và trên những bất công bằng về sức khỏe?. H
Trang 1ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG
SỨC KHỎE
LÊ HOÀNG NINH
Trang 2NỘI DUNG
1. Đánh giá tác động sức khỏe là gì?
2. Tại sao phải đánh giá tác động sức
khỏe?
3. Ai là người đánh giá tác động sức khỏe?
4. Những cái khác mà bạn cần biết trong
đánh giá tác động sức khỏe là gì?
5. Làm thế nào để thực hiện đánh giá tác
động sức khỏe?
Trang 3Đánh giá tác động sức khỏe là gì? Health impact assessment ( HIA)
HIA là một qui trình thường qui nhằm tiên lượng các ảnh hưởng về chính sách trên sức khỏe, phúc lợi ( wellbeing) và trên
những bất công bằng về sức khỏe HIA
được áp dụng trong chính sách cấp trung ương hay địa phương, và rất có hiệu quả khi triển khai ứng dụng sớm trong quá
trình phát triển xây dựng chính sách
Trang 4Đánh giá tác động sức khỏe là gì? Health impact assessment ( HIA)
Định nghĩa: HIA là sự kết hợp các qui
trình, các phương pháp, các dụng cụ mà các chính sách được xem xét cân nhắc
dựa trên tác động lên sức khỏe của cộng đồng và sự phân phối các tác động nầy trên dân số.
Có 2 kiểu HIA:
– Policy level HIA
– Project level HIA
Trang 5Đánh giá tác động sức khỏe là gì? Health impact assessment ( HIA)
HIA ở mức độ chính sách: tập trung trên sức khỏe và các yếu tố quyết định nhưng khi HIA áp dụng trong
quản lý môi trường thì sức khỏe chỉ là một thành tố
HIA liên kết với chính sách có căn bản, nguồn gốc từ y
tế công cộng và ghi nhận sức khỏe được quyết định bởi phần lớn những yếu tố khác Như vậy để đạt được mục tiêu của các chính sách thì việc ra quyết định phải dựa trên hệ quả ( outcome-based decision making) chứ
không phải là output Thí dụ: giảm tỷ lệ thuốc lá là
outcome, chương trình ngừng hút thuốc lá là output)
Trang 6Đánh giá tác động sức khỏe là gì? Health impact assessment ( HIA)
HIA dựa trên công nhận tình trạng sức khỏe của người dân và cộng đồng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố năm ngoài lãnh vực y tế thí dụ như xã hội
và kinh tế
HIA :
– ảnh hưởng dương của chính sách được thúc đẩy
– ảnh hưởng âm/ tiêu cực trên sức khỏe có thể được giảm thiểu/ loại bỏ
– Bất công bằng về y tế/ chăm sóc sức khỏe thu hẹp
Trang 7TẠI SAO PHẢI ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG SỨC KHỎE ( HIA)
1. Gíup nhà lập chính sách sử dụng các tiếp cận
phát triển bền vững
2. Giúp nhà lập chính sách nắm được, nêu được
các yêu cầu về luật và chính sách về y tế công cộng
3. Giúp các nhà lập kr61 hoạch đưa các chứng cứ
vào việc ra các chính sách
4. Động viện các hoạt động liên ngành bằng cách
thúc đẩy các nhà lập chính sách phối hợp với các ngành nghề khác
Trang 8TẠI SAO PHẢI ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG SỨC KHỎE ( HIA)
5 Động viện sự tham gia, các tiếp cận tư
Trang 9AI NÊN ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG SỨC KHỎE ( HIA)
Nhà lập chính sách ở tất cả bộ phận công nên dùng các đánh giá tác động sức khỏe cho những chính sách có ý nghĩa: thí dụ giao thông, kế hoạch, chính sách xã hội, môi trường
Health policy markers
…
Trang 10Outcome : hệ quả sức khỏe cá nhân, nhóm dân số, cộng đồng
4. Bất công bằng trong chăm sóc y tế
Trang 11– Hoàn chỉnh giai đoạn đánh giá tác động
– Phát triển các kiến nghị thực tế để giảm thiểu tác động tiêu cực, tăng cường các tác động tích cự
Trang 12Qui trình đánh giá tác động sức khỏe
Hình 3 trang 21
Trang 13Bước 1: sàng lọc ( screening)
Là bước căn bản quan trọng trong qui
trình:
– Cần tiến hành HIA không
– Nếu không cần thì liệu có những kiến nghị/ đề
nghị gì để những tác động âm tính/ bất lợi
cho sức khỏe được kiểm soát
– Nếu như chưa thể ra quyết định do thông tin
chưa phù hợp, thì sự sàng lọc sẽ được lập lại sau khi có được thông tin đầy đủ
Trang 14– Ra các phán quyết dựa vào các thông tin
trong bảng Thật ra rất khó, điều quan trọng
là có cảm nhận chung-> need for HIA or not
Trang 15Bước 2: nội dung ( Scoping)
Scoping: good project management
> write an assessment plan to set out the work
> decide on the HIA and which appraisal tool to use
> evaluating HIA
Trang 16Bước 2: nội dung ( Scoping)
Xác định ranh giới của các công việc ( kể
cả phân tích sâu nhu cầu và xếp hạng nhu cầu và sự liên hệ tới những công việc khác như thế nào
Xác định mục tiêu cho những việc nầy
Xác định nhu cầu nguồn lực cho việc đánh giá kể cả xác định nhóm đề án gồm
những ai
Trang 17Bước 2: Nội dung ( scoping)
Một số câu hỏi giúp xác định nội dung: (p.29)
– Mục đích và mục tiêu của HIA?
– Phạm vi và các giới hạn của HIA:?
What is to be includes ( nhận vào) và loại ra ?
Khu trú thời gian và đĩa điểm?
Khi nào sẽ đánh giá?
Mất thời gian bao lâu?
Trang 18– Địa dư/ địa lý nào?
– Phạm vi thời gian của HIA ( bạn quan tâm tới những gì sẽ xảy ra trong 5 hay 20 năm tới)?
– Nếu như toàn bộ chính sách không được đánh giá thì phần được đánh giá là gì?
Trang 19Bước 2: Phạm vi ( Scoping)
Một số câu hỏi giúp xác định nội dung: (p.29)
So sánh chính sách: giữa các chính sách hay so sánh với hiện trạng
Nếu hệ quả của chính sách không biết, thì
những giả định nào cần có để tiên lượng hệ quả
có khả năng xảy ra
Cộng đồng có quan tâm / hay gia tăng sự quan tâm trong lãnh vực chính sách không?
Trang 20Bước 2: phạm vi ( Scoping)
điểm chính và khung thời gian không?
đánh giá
Trang 21Bước 3: định giá và báo cáo
Bước định giá gồm 4 phần:
1 Xác định các nhân tố quyết định sức khỏe tương
ứng với chính sách được đánh giá
2 Dùng các công cụ định giá để xác định các tác động
3 Đánh giá tác động sức khỏe có ý nghĩa
4 Báo cáo các thay đổi tthu75c hành làm thay đổi đối
Trang 22Bước 3: định giá và báo cáo
Trang 23Bước 3: định giá và báo cáo
Các phương pháp định giá:
– Không có phương pháp nào là tối ưu
– Tất cả phương pháp đều hướng đến xác định và đo lường các hệ quả, giải thích được các hệ quả đó
Range of method can be used at difference
stages in process Ex: checklist/ screening,
scoping; system model : env System and link different environmental components
Combination of methods
Trang 24Bước 3: định giá và báo cáo
Xác định các nhân tố quyết định sưc khỏe: ( trang 36)
Trang 25Bước 3: định giá và báo cáo
Công cụ định giá:
– Health lens: concise list questions
– Health appraisal tool:
Impacts of policy proposal on determinants of health
Appraisal for partnership, participation and protection
Inequalities appraisal
Trang 26Bước 3: định giá và báo cáo
Trang 27Bước 4: Đánh giá
Đánh giá phải được phân thành các thành
tố vào trong quá trình đánh giá tác động sức khỏe, không nên quá phức tạp và quá rộng
Gồm các phần việc của cơ quan, tổ chức, giá thành trong gia đoạn xác định nội
dung
Mục tiêu hia phải rõ ràng/ có đạt được
không
Trang 28Bước 4: đánh giá
Nên dùng cả hai: đánh giá qui trình và
đánh giá tác động
Đánh giá qui trình: đánh giá làm cách
nào/ bằng cách nào mà HIA được làm và cung cấp thông tin cho các HIA sau đó
Đánh giá tác động phân tích các nội dung
để đưa ra các kiến nghị về chính sách
Đánh giá hệ quả: đánh giá những tác
động được tiên lượng trước.