đề tài quản trị rủi ro về thị trường gạo

Trong khi đó triển vọng sản xuất vẫn thuận lợi cho Bulgaria và Pháp,nhưng những kết quả đạt được dự kiến sẽ phải bù đắp cho sự suy giảm không chỉ ở HyLạp và Bồ Đào Nha, mà còn ở Tây Ban

PHẦN 1 TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG GẠO THẾ GIỚI

Kỳ

Biểu đồ 1: Sản lượng và diện tích lúa gạo toàn cầu giai đoạn 2005-2014

Nguồn: FAO

Với kết quả của những điều chỉnh này, sản xuất lúa gạo thế giới hiện nay dự kiến sẽ đạtkhoảng 744.400.000 tấn, so với sản lượng ước tính năm 2013 là 747.500.000 tấn Nếuviệc này xảy ra, thì đây sẽ là lần đầu tiên trong 5 năm trở lại đây sản lượng lúa gạo toàncầu bị suy giảm, mặc dù tỷ lệ chỉ là 0,4%, tương đương 3 triệu tấn Sự thiếu hụt đượcđược cho là do sự sụt giảm 0,5% trong diện tích sản xuất lúa, xuống còn 163.100.000 ha,trong đó phần lớn tập trung ở châu Á, do điều kiện thời tiết thất thường trong mùa vụ này.Đối lập với sự suy giảm về sản lượng ở châu Á là những kỳ vọng tích cực về sản xuất ởBắc Mỹ, cụ thể là Hoa Kỳ, tiếp theo là châu Phi, Mỹ Latinh và Caribbean và châu Âu.

Châu Á

Triển vọng thiếu lạc quan cho Trung Quốc (đại lục) và Ấn Độ bởi nguy cơ suy giảm vụ mùa ở châu Á.

Với việc hàng loạt các nước châu Á đã tham gia vào hoạt động thu hoạch chính vụ, FAO

đã hạ mức dự báo sản lượng năm 2014 ở châu Á xuống còn 673.600.000 tấn, giảm 0,7%

so với đỉnh điểm của năm 2013 và thấp hơn 5,2 triệu tấn so với dự báo của tháng 7 Việcđiều chỉnh giảm này là do khí hậu khắc nghiệt đang diễn ra ở châu Á, khi mà nhiều quốcgia bị ảnh hưởng bởi một tiến trình chậm và thất thường của những cơn mưa theo mùa

Sự kết hợp của lượng mưa quá lớn và hạn hán trái mùa đã kiềm chế kỳ vọng tăng trưởngcủa Trung Quốc (đại lục), khi mà sản lượng của quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới này

dự đoán sẽ giảm mạnh so với năm 2013 Tác động của những cơn mưa yếu ớt ở Ấn Độtrong nửa đầu của mùa mưa được dự đoán sẽ mạnh mẽ hơn, với sản lượng trong năm

2014 dự kiến sẽ bị thu nhỏ lại Sự suy giảm gây ra bởi vấn đề thời tiết cũng được dự đoán

ở Indonesia và Sri Lanka Tương tự như vậy, Campuchia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Cộng hòaDân chủ Nhân dân Lào, Pakistan, Philippines và Thái Lan sẽ đạt mức thu hoạch thấp hơnđến cuối năm Ngược lạị với Trung Quốc (đại lục), sản xuất được dự đoán sẽ mở rộng tạiBangladesh, Bhutan, các tỉnh Đài Loan của Trung Quốc, Malaysia, Myanmar, và ViệtNam

2013 gần 1% Việc giảm sản lượng này chủ yếu phản ánh kỳ vọng ít lạc quan cho sự phụchồi ở Madagascar, tuy nhiên dự kiến nước này sẽ chiếm phần lớn tăng trưởng sản xuấtcủa khu vực trong năm nay Trong khi triển vọng vẫn thuận lợi cho vụ mùa ở các nướcĐông Phi thì một tình trạng trì trệ của sản lượng lại diễn ra ở Tây Phi, trong bối cảnh mùamưa đến muộn và lượng mưa thấp, và Ai Cập là nơi có sự suy giảm đáng kế nhất.

Biểu đồ 3: Sản xuất lúa gạo ở châu Phi giai đoạn 2010- 2014

Nguồn: FAO

Trung Mỹ và Caribbean

Hạn hán làm ảnh hưởng triển vọng tăng trưởng sản xuất trong năm 2014

Kể từ tháng 7, FAO đã thu hẹp dự báo sản xuất tổng thể của nó cho Trung Mỹ vàCaribbean xuống còn 2,9 triệu tấn tương ứng giảm 1% so với năm trước Việc giảm phảnánh sự tác động tiêu cực của tình trạng hạn hán trên nhiều quốc gia Trung Mỹ giữa thángBảy và tháng Tám, khi mà vụ mùa đang ở giai đoạn đầu của sự phát triển hoặc vừa đượcgieo trồng Nhìn vào từng quốc gia, sự điều chỉnh giảm lớn nhất liên quan đến Nicaragua,nơi các quan chức cho biết có đến 22% các vụ mùa chính có thể đã bị ảnh hưởng bởi sựchậm trễ và thiếu hụt lượng mưa, dẫn đến một đợt hạn hán tồi tệ nhất trong 32 năm qua

có thể sẽ xảy ra ở nước này FAO dự đoán Nicaragua phải chịu sự giảm sút về sản lượngtới 10%, xuống còn 385 000 tấn

Tương tự như vậy do bị ảnh hưởng bởi lượng mưa thiếu hụt nghiêm trọng, sản xuất ởGuatemala, El Salvador và Panama cũng được dự đoán sẽ giảm so với năm 2013 Trongtrường hợp của Panama, sản lượng đến cuối năm dự kiến sẽ ở mức 260 000, giảm so vớiước tính 287 000 tấn cho năm 2013 Sự suy giảm này là bởi ảnh hưởng của thời tiết thấtthường, trong khi đó chi phí sản xuất cao và mức lợi nhuận thu được thấp Tuy nhiên,người sản xuất ở Panama đã được khuyên khích bởi chính quyền khi đưa ra thỏa thuậntháng 8 trong đó họ được hưởng trợ cấp lên tới 165 USD cho mỗi tấn gạo Điều này sẽđẩy giá gạo lên đỉnh điểm 375 USD một tấn

Trong khi đó hàng loạt các quốc gia cũng đang chuẩn bị đất cho vụ mùa đầu tiên của năm

2015 Một biểu hiện sớm ở Argentina, Bolivia và Brazil báo hiệu một sự mở rộng sảnxuất được thúc đẩy bởi mức giá hấp dẫn Mặt khác, sản xuất gạo ở Peru và Uruguay cóthể phải trải qua một sự suy giảm đáng kể, dưới mức mong đợi do chi phí đầu vào cao.Mặc dù vậy, còn rất nhiều những yếu tố không chắc chắn xung quanh triển vọng của NamMỹ,, cụ thể là những diễn biến bất thường của thời tiết Quả thật vậy, sự nổi lên của hiệntượng thời tiết El nino, thậm chí ở mức độ vừa phải cũng chính là nguyên nhân gây ra sựthiếu hụt về lượng mưa ở một số nơi trong khu vực, trong khi đó những nơi nhưArgentina, Nam Brazil và Uruguay lại có lượng mưa vượt quá mức

Biểu đồ 4: Sản xuất lúa gạo ở Nam Mỹ giai đoạn 2010 – 2014

Nguồn: FAO

Bắc Mỹ, Châu Âu và Châu Đại Dương

Lợi nhuận thuận lợi dẫn đến khả năng phục hồi sản lượng mạnh mẽ ở Hoa Kỳ, nhưng sản lượng sẽ thấp hơn dự kiến trong Liên minh châu Âu và Úc

Tại Bắc Mỹ, USDA đã hạ mức dự báo sản lượng năm 2014 tại Hoa Kỳ khoảng 350 000tấn kể từ tháng 7, với diện tích gieo trồng thấp hơn ước tính – khoảng 1,18 triệu ha Mặc

dù có sự điều chỉnh, diện tích lúa vẫn được đánh giá là đã tăng lên so với năm 2013khoảng 18%, được thúc đẩy bởi triển vọng lợi nhuận cao hơn Cùng với dự báo của năngsuất trung bình sẽ giảm 3%, chủ yếu là do sự chậm trễ gieo trồng tại các tiểu bang miềnNam do điều kiện thời tiết lạnh và ẩm ướt, sản lượng chung của nước này hiện nay được

dự báo ở mức 9,9 triệu tấn, tăng 15% so với năm 2013 và cao nhất kể từ năm 2010.Nhiều quan điểm cho rằng, một sự phục hồi 20% sản lượng hạt dài với khoảng 7,2 triệutấn sẽ duy trì phần lớn sự tăng trưởng này Tuy nhiên, với diện tích gieo trồng lớn hơn ởcác bang miền Nam sẽ bù đắp cho sự suy giảm trong sản xuất của bang California Sảnlượng lúa hạt ngắn/ trung bình của Hoa Kỳ cũng được dự báo cao hơn 3,5% so với nămtrước ở mức 2,7 triệu tấn.

Tại châu Âu, dự báo sản lượng chỉ thay đổi nhẹ với Liên minh châu Âu, nơi mà vụ thuhoạch năm 2014 đang được tiến hành Với sản lượng chung khoảng 2,9 triệu tấn, sảnlượng trong khu vực dự kiến sẽ tăng 25 000 tấn so với năm 2013, khi mà năng suất caohơn một chút nhờ thời tiết thuận lợi, sẽ bù đắp cho việc cắt giảm diện tích liên tiếp Sovới tháng 7, diện tích lúa của Italia hiện nay được cho là cao hơn 2% khoảng 220 00 ha,nhờ vào sự mở rộng diện tích các giống Japonica, trong đó đã bù đắp cho sự suy giảmtrong phân khúc Indica do triển vọng lợi nhuận giảm và sự cạnh tranh gay gắt với nhậpkhẩu Kết quả là, mặc dù có một số lo ngại kéo dài về ảnh hưởng của thời tiết lạnh và ẩmướt đối với năng suất, sản lượng của quốc gia sản xuất gạo lớn nhất EU này được dự báo

sẽ đạt 1,45 triệu tấn Trong khi đó triển vọng sản xuất vẫn thuận lợi cho Bulgaria và Pháp,nhưng những kết quả đạt được dự kiến sẽ phải bù đắp cho sự suy giảm không chỉ ở HyLạp và Bồ Đào Nha, mà còn ở Tây Ban Nha, nơi các quan chức cho biết sản lượng sẽ chỉđạt 848 000 tấn, giảm 0,4% so với cùng kỳ năm trước

Trong Châu Đại Dương, chỉ có một sự điều chỉnh nhỏ trong sản lượng của Úc kể từ tháng

7, bởi vì vụ thu hoạch năm 2014 đã được kết thúc vào tháng 5 Nguồn cung cấp nướckhông đủ cho tưới tiêu được ước tính đã gây ra 28% suy giảm sản lượng trong năm nay ởmức 833 000 tấn Sự chú ý trong nước nay đã chuyển sang mùa vụ năm 2015, với cáchoạt động gieo trồng đang được chuẩn bị để bắt đầu vào tháng 11 Những hoạt động nàyđược mong đợi sẽ giúp sản lượng có thể phục hồi khoảng 7%, đạt khoảng 894 000 tấntrong năm 2015 Triển vọng tích cực nhờ vào sự sẵn có của lượng nước cho tưới tiêu, sẽcho phép các nhà sản xuất mở rộng diện tích gieo trồng 20%, đạt khoảng 91 000 ha, ngay

cả khi năng suất đã giảm đến mức hơn 9,8 tấn trên mỗi ha, sau khi chạm mức đỉnh điểmgần 11 tấn trong năm 2013

Biểu đồ 5: Sản xuất lúa gạo

của Australia giai đoạn 2005 – 2014

Nguồn: FAO

2 DỰ TRỮ GẠO

Dự trữ gạo toàn cầu trong năm 2015 sẽ giảm 2%, dưới mức năm 2014

FAO dự báo hiện nay các khoản kết chuyển gạo toàn cầu ở cuối các năm thị trường kếtthúc vào năm 2015 tại mức 177.7 triệu tấn, giảm 2 triệu tấn so với báo cáo trước đó đưa

ra Ở cấp độ quốc gia, sự điều chỉnh giảm chủ yếu phản ánh mức giảm trong sản lượngcủa Ấn Độ do triển vọng xấu đi trong sản xuất, cũng như dự báo lượng dự trữ nhỏ hơn ởThái Lan, dựa trên triển vọng tăng trưởng xuất khẩu gạo của nước này Dự báo dự trữ gạocũng được hạ xuống cho Campuchia, Ai Cập, Pakistan và Philippines Trong khi đó dựtrự gạo của Việt Nam được dự báo sẽ tăng lên

Với 177.7 triệu tấn, tồn kho gạo thế giới 2014/15 sẽ giảm 2%, thấp hơn mức dự trữ trongmùa vụ 2013-14, đánh dấu sự suy giảm lần đầu tiên trong dự trữ gạo thế giới xảy ra trongmột thập kỷ qua Điều này dẫn đến tỷ lệ dự trữ gạo toàn cầu cho sử dụng sẽ chỉ đạtkhoảng 34,8% trong 2014/15, giảm so với ước tính 36,2% một năm trước đó, nhưng caohơn so với mức trung bình 5 năm 33,3% Toàn bộ mức suy giảm dự kiến phản ánh sựgiảm bớt 3,7 triệu tấn dự trữ trong khối nước đang phát triển, xuống còn 173.1 triệu tấn,trong khi dự trữ ở các nước phát triển tăng 2% đến 4,6 triệu tấn

Độ với mức dự trữ giảm 13% xuống 20,5 triệu tấn, chủ yếu do ảnh hưởng của điều kiệnthời tiết thất thường, cùng với nhu cầu trong nước cao hơn và xuất khẩu tương đối lớn.Hơn nữa, kỳ vọng hiện nay là việc áp dụng mức trần 25% về số lượng sẽ chính thức đạtđược, chỉ thị đầu tiên ban hành vào năm 2013 nhưng bắt đầu áp dụng đầy đủ vào tháng

10 năm nay, sẽ dẫn đến sự giảm bớt trong mức dự trữ của mùa vụ năm nay Tuy nhiênmức độ suy giảm này phụ thuộc vào tỷ lệ trưng thu lúa của nhà nước Theo định mức tồnkho hiện có và chiến lược dự trữ, tối thiểu là 7,2 triệu tấn gạo phải được giữ trong khothóc của công chúng về ngày 01 tháng 10 mỗi năm, cùng với đó các quan chức Ấn Độ đãđặt mục tiêu thu mua gạo lên tới 30.05 triệu tấn trong mùa vụ 2014/15 Trong khi đó dựtrữ lúa gạo của Thái Lan được dự báo sẽ giảm 1,5 triệu tấn, xuống còn 16,5 triệu tấn dotốc độ tăng trưởng nhanh chóng trong xuất khẩu, nhờ vào điều kiện thuận lợi từ việc đìnhchỉ chương trình cam kết lúa và sự giải phóng dần dần của các kho dự trữ khổng lồ củachính phủ tích lũy từ năm 2011 Điều này vẫn diễn ra ngay cả khi các quan chức cam kếtbình ổn giá sản xuất đã ngụ ý một lập trường chặt chẽ hơn trong việc bán lượng gạo dữtrữ trước khi bước vào đợt thu hoạch chính vụ năm 2014 Trong số các nước khác trongnhóm, như Pakistan, mặc dù sản lượng có thể sẽ bị giảm do ảnh hưởng của lũ lụt, nhưngđược dự đoán là có đủ nguồn cung để đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu mà

không cần phải giảm mức dự trữ Mức tồn kho của Việt Nam cũng được dự báo là sẽ tănglên 5,6 triệu tấn, dựa trên kỳ vọng về sự thuận lợi của thời tiết Tương tự như vậy, cácquan chức dự đoán sự phục hồi sản lượng tại Hoa Kỳ sẽ tạo điều kiện cho một sự phụchồi dữ trữ khoảng 19% lên mức 1,2 triệu tấn

Biểu đồ 7: Dự trữ gạo của 05 nước xuất khẩu gạo lớn nhất

Nguồn: FAOMức dự trữ gạo ở các nước nhập khẩu được dự đoán sẽ lên tới 28,5 triệu tấn trong năm2014/15, giảm so với mức mở cửa ước tính 29,8 triệu tấn Phần lớn sự suy giảm này phảnánh việc cắt giảm khoảng 1,1 triệu tấn ởIndonesia, xuống còn 5,3 triệu tấn, xuất phát từkết quả thu hoạch kém trong mùa vụ này Tuy nhiên, sự thiếu hụt sản lượng thời tiết gây

ra được dự kiến sẽ xảy ra tương tự ở Nepal và Sri Lanka, đòi hỏi các nước này phải sửdụng nguồn dự trữ của họ để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong năm nay Ngược lại, việc mởrộng sản lượng có thểgiúp tăng thêm 1% trong dự trữ của Bangladesh lên mức 6,8 triệutấn, cùng với đó nhập khẩu của nhà nước cũng dự kiến cho phép dự trữ sẽ được tái thiết ởPhilippines, mặc dù sản lượng của nước này được dự báo là sẽ bị suy giảm Dự báo hiệntại cũng cho thấy Brazil sẽ kết thúc mùa vụ với mức dự trữ lớn hơn, cùng với đó trữlượng được dự trữ bởi Liên minh châu Âu, Cộng hòa Hồi giáo Iran, Nigeria và SaudiArabia phần lớn là ổn định trong năm 2015 Trong khi đó, Trung Quốc (đại lục), nướcnhập siêu gạo từ năm 2011, cũng xem xét tăng mức dự trữ của nó hơn nữa, lên mức 102triệu tấn, được duy trì bởi một kết quả sản xuất vẫn còn thuận lợi, kết hợp với việc nhậpkhẩu lớn từ nước ngoài

3 GIÁ TRỊ MẬU DỊCH GẠO QUỐC TẾ

Nhu cầu nhập khẩu mạnh là nền tảng cho sự gia tăng 7% trong thương mại gạo thế giới năm 2014, cùng với mức tăng trưởng cao hơn được dự đoán vào năm 2015

Dự báo thương mại gạo thế giới năm 2014 của FAO đã được nâng lên 300 000 tấn kể từtháng 7, đạt 39.700.000 tấn Việc điều chỉnh chủ yếu phản ánh sự cải thiện trong triểnvọng xuất khẩu của Campuchia, Myanmar và đặc biệt là Thái Lan, trong khi của ViệtNam lại xấu đi Về mặt nhập khẩu, Madagascar và Sierra Leone sẽ tăng khối lượng lớnhơn so với dự kiến, trong khi dự báo này được thu nhỏ lại chủ yếu là Nam Phi Ở mức dựbáo được điều chỉnh, thương mại gạo thế giới năm 2014 sẽ tăng 7% so với năm 2013 vàđạt mức kỷ lục mới Đặt trong bối cảnh của nguồn cung phong phú cho xuất khẩu và mứcgiá hấp dẫn, nhập khẩu được dự báo sẽ tăng ở phần lớn các vùng địa lý , đặc biệt là châu

Á, nơi mà nhiều nước nhập khẩu phải đối mặt với sự cần thiết phải tái thiết dự trữ và dậptắt áp lực lạm phát Trong số các nhà cung cấp, Thái Lan dự kiến sẽ đóng góp nhiều trongviệc mở rộng thương mại gạo toàn cầu Tuy nhiên, sự trở lại của các nhà cung cấp TháiLan với giá cả cạnh tranh cũng sẽ ảnh hưởng xấu đến việc xuất khẩu của Việt Nam, cùngvới Australia, Trung Quốc (đại lục), Ecuador, Hoa Kỳ, Liên bang Nga và Uruguay cũngđược dự báo sẽ xuất khẩu ít hơn so với năm nay

Nhập khẩu

Giá địa phương và nhu cầu tăng dự trữ đã giúp tăng 10% lượng hàng xuất đến Châu Á

Theo số liệu mới nhất, Châu Á được dự đoán sẽ đóng góp phần lớn vào sự tăng trưởngcủa thương mại toàn cầu trong 2014, với 18.7 triệu tấn, tăng 10% so vớI năm 2013 Trong

số các quốc gia, theo dự đoán sự mở rộng ở Philippines sẽ tăng từ 0.7 triệu tấn năm 2013đến 1.8 triệu tấn vào năm nay Sự gia tăng xảy ra trong lúc các nỗ lực dập tắt lạm pháttrong bối cảnh suy giảm gạo và thiệt hại từ cơn bão Haiyan Điều này liên quan đến việcthu mua hơn 500.000 tấn gạo của Chính phủ Philipin và Việt Nam trong tháng 9 Việc thumua được thực hiện bằng đấu thầu mở vào tháng 11/2013 và tháng 4/2014, cũng nhưnhập khẩu từ khu vực tư nhân

Dự báo Indonesia cũng sẽ tăng sức mua lên 500.000 tấn trong năm nay, lên mức 1.2 triệutấn, do thiệt hại sản xuất phát sinh, cộng với tốc độ mua sắm công chậm, đã khuyến khíchcác quan chức tìm đến những thị trường nước ngoài Giá quốc tế hấp dẫn dự kiến sẽ nângcao sản lượng cung cấp cho Bangladesh 600.000 tấn, trong khi với Malaysia, nhập khẩu

sẽ phục hồi 12% ở mức 1.0 triệu tấn, do sự cần thiết phải cải tạo các kho dự trữ và đápứng nhu cầu trong nước Nhập khẩu gạo của Sri Lanka hiện nay được dự báo sẽ tăng từ23.000 tấn vào năm 2013 lên tới 200.000 tấn trong năm nay, được tạo điều kiện bởi thuếnhập khẩu thấp hơn và nhập khẩu chính thức từ nước ngoài, để ngăn chặn tình trạng thiếuhụt do hậu quả của cuộc hạn hán trong vụ mùa ở địa phương Dự báo hiện tại đối với ThổNhĩ Kỳ cũng cho thấy một sự gia tăng mạnh trong nhập khẩu, từ 226.000 tấn trong năm

2013 lên 320.000 tấn trong năm nay, trong bối cảnh giá nội địa cao và việc miễn thuếđược phê duyệt để làm giảm bớt áp lực về giá Các tỉnh Đài Loan của Trung Quốc, Iraq,Nhật, Kuwait, Nepal, Saudi Arabia và Yemen cũng được dự kiến kết thúc năm với lượngnhập khẩu lớn hơn.

Ngược lại, một số quốc gia được dự đoán sẽ cắt giảm nhập khẩu trong năm 2014, đặc biệt

là Cộng Hòa Hồi Giáo Iran Ở mức dự báo 1.5 triệu tấn, dòng chảy gạo năm 2014 vàoquốc gia này sẽ giảm 21% so với mức mua kỷ lục năm 2013 Sự suy giảm này là phù hợpvới lượng dự trữ gạo lớn ở trong nước Sau khi ký hợp đồng nhập khẩu 2 năm với sốlượng bằng mức tối thiểu của năm 2013, lượng nhập khẩu của Hàn Quốc dự kiến cũng sẽgiảm 450.000 tấn Trong trường hợp của Thái Lan, nhập khẩu dự đoán sẽ giảm 35%xuống còn 360.000 tấn, trong bối cảnh một chính sách nới lỏng giá cả trong nước, sau khihủy bỏ chương trình đảm bảo lúa Mặt khác, nhập khẩu gạo chính thức của Trung Quốccũng sẽ ổn định ở mức 2.25 triệu tấn vào năm 2014

Trong khi đó, dựa trên triển vọng hiện tại cho sản xuất của khu vực, FAO dữ kiến lượngnhập khẩu gạo của Châu Á vẫn là 18.5 triệu tấn trong năm 2015 Trong khi lượng nhậpkhẩu dự kiến sẽ giảm 1% so với năm 2014, mức nhập khẩu này vẫn lớn thứ 2 trong lịch

sử, phản ánh triển vọng vụ mùa ở các nước nhập khẩu truyền thống trong khu vực, cũngnhư mức giá nội địa cao duy trì trong thời gian dài, sẽ thúc đẩy sự phụ thuộc nguồn cungcấp liên tục từ nước ngoài Ở cấp quốc gia, Bangladesh dự báo sẽ cắt giảm sản lượngmua từ 200.000 đến 400.000 tấn, do triển vọng sản xuất lạc quan cũng như giá cả ít cạnhtranh hơn từ nhà cung cấp khẩu chính là Ấn Độ Lượng hàng dồi dào trong nước đãkhuyến khích các quan chức trong nước chấp thuận một ngoại lệ đối với lệnh cấm hiệnhành về xuất khẩu gạo không thơm Quyết định này sẽ cho phép xuất khẩu 50.000 tấnsang Sri Lanka, và được mong đợi sẽ tiếp tục tăng lên nếu như kết quả sản xuất lạc quan.Mặc dù phần lớn sẽ phụ thuộc vào kết quả của năm 2015, cả Indonesia và Sri Lanka cóthể tìm thấy vị thế cho mình để cắt giảm nhập khẩu trong năm tới Trong trường hợp củaIndonesia, tính sơ bộ sản lượng mua là 1.0 triệu tấn, gồm cả khu vực công và tư Trongkhi với Sri Lanka, sản lượng này có thể lên tới 100.000 tấn Tuy nhiên trong cả 2 trườnghợp, lượng nhập khẩu dự kiến sẽ cao hơn năm 2013, điều này phản ánh những bất ổn lâudài về tác động của hiện tượng thời tiết El Nino vào năm 2015 ở những nước này Tương

tự, các lô hàng sang Philippines được dự báo lên tới 1.7 triệu tấn Thật vậy, mặc dù tốc độmua nhanh được tiến hành vào năm 2014 có thể giúp tái thiết lại lượng dự trữ sau nhiềunăm thất bát, nhưng với nhu cầu trong nước vẫn còn mạnh mẽ, dự kiến nước này sẽ tiếptục duy trì nhu cầu nhập khẩu trên mức trung bình

Biểu đồ 8: Nhập khẩu gạo theo khu vực năm 2014 và dự báo 2015

Nguồn: FAO

Ở những nơi khác trong khu vực, giá trong nước cao hơn nhiều so với giá quốc tế, đã đẩymạnh nhập khẩu chính thức của Trung Quốc (Đại lục) 7% đến 2.4 triệu tấn Dự báo tăngcũng phản ảnh những biện pháp gần đây của chính quyền Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ

về thương mại biên giới không chính thức với Việt Nam và Myanmar, kết quả là trao đổiqua các kênh chính thức sẽ được tái thiết trở lại, đặc biệt là trong trường hợp nếu cáccuộc đàm phán đã bắt đầu với Myanmar, liên quan đến các yêu cầu vệ sinh cần thiết đểchính thức hóa thương mại giữa 2 quốc gia, đi đến một kết thúc thành công

Kỳ vọng hiện tại cũng cho rằng Malaysia cần nâng lượng nhập khẩu thêm để đáp ứngnhu cầu trong nước, trong khi Nepal dự đoán mức mua tăng đến 500.000 tấn, bù đắp choviệc thiếu hụt sản xuất do thời tiết Nhập khẩu Nepal tăng mặc dù các báo cáo chưa xácnhận việc áp dụng một khoản phí phát triển nông nghiệp sẽ tăng 8% vào năm nay, thay vì5%, đối với những sản phẩm có xuất xứ từ nhà cung ứng truyền thống là Ấn Độ Trong sốcác nước Đông Á lân cận, nhu cầu đẩy mạnh dự trữ có thể khuyến khích Iran gia tăng sứcmua 1.6 triệu tấn, cùng với nhu cầu nhập khẩu của Iraq, Jordan, Kuwait, Oman và SaudiArabia dự tính sẽ lại tăng trưởng mạnh trong năm 2015

Trong khi đó, Chính phủ Hàn Quốc đã thông báo quyết định chính thức không theo đuổichính sách hạn chế nhập khẩu gạo sau khi kết thúc hiệp định đối xử đặc biệt của WTO,vào ngày 31/12/2014 Điều này dẫn đến những quan ngại về những tác động của tìnhtrạng thừa cung và phải mở rộng nhập khẩu bắt buộc hơn nữa, trong bối cảnh suy giảm

ổn định tiêu thụ gạo trong nước Phần mở rộng 2004 của hiệp định đặc biệt đã yêu cầuquốc giả phải tăng hạn ngạch nhập khẩu tối thiếu 20.347 tấn mỗi năm Theo hệ thống hạn

ngạch thuế quan thay thế, hạn ngạch tối thiểu hiện tại 408.700 tấn và mức thuế nhập khẩu5% sẽ tiếp tục duy trì nhưng sẽ được mở cửa cho tất cả các nhà đầu tư theo quy định tốihuệ quốc MFN Lượng mua vượt quá mức này sẽ bị áp mức thuế nhập khẩu 513%, một

tỷ lệ được coi là đủ sức bảo hộ để ngăn mua vượt hạn ngạch Nhà chức trách đã vạch ra

kế hoạch để loại trừ gạo khỏi các hiệp định thương mại tự do trong tương lai, với các biệnpháp bảo hộ bổ sung bao gồm cấm sự pha trộn gạo nội địa và nhập khẩu, cũng như kiểmtra trên báo cáo giá nhập khẩu Hệ thống đề xuất đã được trình lên WTO để xem xét vàphê duyệt

Xuất khẩu vào Châu Phi năm 2014 dự kiến sẽ đạt 14 triệu tấn, tăng 3% theo từng năm,với các nước Tây Phi chiếm đến 60% khối lượng Ở cấp quốc gia, yêu cầu tăng trưởngnội địa dự kiến sẽ nâng sức mua của Benin, Burkina Faso, Cape Verde, Liberia, Mali,Niger và Togo Tuy nhiên, Nigeria được mong đợi chiếm phần tăng lớn nhất, khoảng350.000 tấn, đẩy lượng nhập khẩu lên 2.9 triệu tấn Sự tặng trưởng phù hợp với nhu cầucủa Nigeria để tăng dự trữ, và động thái gỡ bỏ lệnh cấm đối với gạo nhập khẩu Các quanchức, trong thực tế, khẳng định việc giảm thuế đối với gạo xay hoàn toàn và bán xay.Theo quyết định, nhập khẩu của thương nhân sở hữu cơ sở chế biến gạo và điều hành cácchương trình hội nhập có thể xác minh sẽ được tính thuế thấp hơn 20% trên mức thuếnhập khẩu 10% Mặc dù thuế được định ở mức cao hơn nhiều, ở mức 60%, đối với cácthương nhân không phụ thuộc vào những chương trình như vậy, tỷ lệ này vẫn còn thấphơn mức phí 110% (100% tiền + 10% thuế nhập khẩu) đã được áp dụng ở tất cả loại gạonhập khẩu từ tháng 1/2013

Gạo giao cho Đông Phi trong năm 2014 được dự báo chỉ lớn hơn một chút so với năm

2013, với sự gia tăng nhỏ chủ yếu nhờ Kenya và Somalia Dòng chảy đổ vào miền NamChâu Phi hiện nay được dữ báo sẽ tăng lên khiêm tốn, trong bối cảnh dự báo giảm nhậpkhẩu đối với Nam Phi Nước này hiện đang dự kiến giảm 5% lượng nhập của năm 2013 ởmức 1.2 triệu tấn, phù hợp với giá ngô hiện hành trong nước sự giảm giá đồng nội tệ Mặtkhác, năm 2014 dự báo nhập khẩu cho Madagascar sẽ tăng lên 500.000 tấn, phù hợp vớitriển vọng sản xuất thiếu lạc quan của nước này

FAO dự báo nhập khẩu bởi tất cả các nước Châu Phi tăng 3% trong năm 2015 ở mức 14.4triệu tấn, và tiếp tục được duy trì bởi nhu cầu tăng tại các quốc gia Tây Phi Dòng chảy

đổ vào khu vực tiểu vụng dự đoán sẽ đạt 8.8 triệu tấn, hơn khoảng 400.000 tấn so vớinăm 2014

Xuất khẩu

Thái Lan khẳng định lại vị thế của mình là nhà cung ứng gạo dẫn đầu thế giới.

Dự báo gần đây nhất của tổ chức lương thực thế giới (FAO) về tình hình thương mại lúagạo vào năm 2014 đang ở mức 39.7 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kì năm trước và đạt kỉlục từ trước tới nay Việc tăng thêm 2.5 triệu tấn trong trao đổi toàn cầu được mong đợi sẽduy trì vì sự phục hồi mạnh mẽ xuất khẩu của Thái Lan, nhờ vào sự tạm hoãn chương

trình đảm bảo lúa gạo và bán dự trữ của chính phủ Triển vọng xuất khẩu cũng vẫn thuậnlợi đối với Argentina, Brazil, Egypt, Guyana, Myanmar, Pakistan và Paraguay, trong khi

đó Australia, China (Mainland), Ecuador, the United States, Liên bang Nga và Uruquay

có xuất khẩu giảm vào năm 2014, hầu hết là do vị trí cung ứng khó khăn và giá cả thiếuhấp dẫn Tuy nhiên, trong số những nhà cũng ứng quốc tế chính, Ấn Độ giảm nhiều nhất

so với năm ngoái, và dù môi trường thương mại cạnh tranh hơn cũng làm xuất khẩu ViêtNam giảm liên tục 2 năm liên tiếp

Ở mức 40 triệu tấn, FAO dự đoán sản lượng gạo thế giới vào năm 2015 tăng 1% so với kỉlục 2014 Trong số các nhà cung ứng cá nhân, vì khả năng dư thừa để cung ứng cho xuấtkhẩu và giá cả hấp dẫn, cũng như không có chính sách giá sản xuất cao, Thái Lan đượcmong đợi sẽ thiết lập lại vị trí nhà xuất khẩu gạo dẫn đầu thế giới, chiếm 27% nhu cầugạo thế giới So với thị phần 24% của năm 2014 và 2 năm trước đó khá thấp là 18% Sựtrỗi dậy của Thái Lan hầu như được cho là vì chi phí xuất khẩu của Ấn Độ cao, và Ấn Độphải đối mặt với thiếu hụt sản lượng do thời tiết năm 2014 Trong khi đó, dự báo hiện tạicho thấy Argentina, Brazil, Myanmar và Pakistan sẽ đủ nguồn cung để thúc đẩy xuấtkhẩu của họ, việc phục hồi mua bán gạo cũng được dự kiến xảy ra ở Úc, Campuchia,Trung Quốc đại lục, Mỹ và Việt Nam

Biểu đồ 9: Thị phần của các nước xuất khẩu gạo lớn nhất

Nguồn: FAOFAO dự đoán Campuchia vẫn duy trì xuất khẩu năm 2014 ở 1 triệu tấn, cao hơn 100.000tấn so với dự đoán trước đây Sự sụt giảm 9% trong sản lượng xuất khẩu này phản ánhnhu cầu lúa gao của Thái Lan cho tái xuất giảm, việc tạm ngưng chương trình bảo đảmlúa gạo của chính phủ Thái Lan và việc giá gạo nội địa ở Thái dịu bớt Trong khi đó