hiện trạng môi trường nông thôn việt nam

 Chính vì vậy hiện nay trong sản xuất nông nghiệp người nông dân chỉ chú trọng nhiều đến năng suất sản lượng thu được mà quên mất đến việc bảo vệ môi trường.. Hiện trạng môi trường khô

Học viện Nông nghiệp Việt Nam

***

Khoa Môi trường

Bộ môn: Quản lý môi trường

Nhóm 7

Hiện trạng môi trường

nông thôn Việt Nam

Đặt vấn đề

 Từ xưa đến nay Việt Nam luôn là một nước nông nghiệp với 26371,5

nghìn ha đất nông nghiệp (theo Tổng cục Thống kê – năm 2012) và 56.8% người lao động theo nghề nông.

 Nông nghiệp là một ngành rất quan trọng, nó không chỉ giải quyết vấn đề lương thực cho hơn 90 triệu người dân mà còn góp phần vào việc phát triển kinh tế với GDP chiếm 20.1% tổng GDP của cả nước.

 Chính vì vậy hiện nay trong sản xuất nông nghiệp người nông dân chỉ chú trọng nhiều đến năng suất sản lượng thu được mà quên mất đến việc bảo

vệ môi trường

Môi trường nông thôn Việt Nam đang bị ô nhiễm và suy thoái nặng nề.

Hiện trạng môi trường nông thôn Việt Nam

1 Hiện trạng môi trường không khí

2 Hiện trạng môi trường nước

3 Hiện trạng môi trường đất

4 Hiện trạng sinh vật

5 Hiện trạng con người

Hiện trạng môi trường không khí

 Chất lượng môi trường không khí ở nông thôn hiện nay còn khá tốt, rất nhiều vùng chưa có dấu hiệu ô nhiễm Tuy nhiên,hiện nay chất lượng không khí

đang có xu hướng xấu đi

 Chất lượng môi trường không khí xấu đi do nhiều nguyên nhân.

Hiện trạng môi trường không khí

 KHU VỰC CHĂN NUÔI

 Ở Việt Nam thì chăn nuôi gia súc chiếm tỉ trọng cao nhất với 5.54 triệu con bò, trâu là 2.9 triệu con và cừu

dê là 1.3 triệu con 37% CH4, 65% NOx, 9% CO2 trên toàn cầu là từ khí thải của gia súc trong đó 71% thải

ra từ bò, 4.38% từ trâu, 5.1% từ dề cừu, còn lại là vật nuôi khác (theo FAO)

 Ngoài ra thì các chất thải từ lò mổ gia súc phân hủy gây mùi hôi thối khó chịu.

Hiện trạng môi trường không khí

Hiện trạng môi trường không khí

Hoạt động đốt rơm rạ Thành phố Hà Nội bị bao phủ bởi

khói đốt rơm rạ từ các vùng xung quanh.

Hiện trạng môi trường không khí

• Khí thải từ cánh đồng lúa: ruộng lúa ngập nước, trong điều kiện yếm khí sẽ sinh ra khí metan- một chất khí nhà kính

Mà Việt Nam lại sản xuất lương thực chủ yếu dựa trên việc trồng lúa nước

• Mùi phân bón, thuốc trừ sâu gây khó chịu cho con người, ảnh hưởng đến đường hô hấp

• Những năm 1985, chỉ khoảng 6500-9000 tấn thành phẩm quy đổi và lượng thuốc sử dụng bình quân khoảng 0,3 kg hoạt chất/ha thì từ năm 1991-nay đã biến động từ 25000-38000 tấn thành phẩm quy đổi và lượng thuốc cũng tăng lên 0,67- 1,01 kg hoạt chất /ha

Hiện trạng môi trường không khí

• Các lò gạch hoạt động cả ngày lẫn đêm ,sức nóng

hầm hập tỏa ra không khí tạo nồng độ CO2 rất

cao,mùi hăng ,khét ,gây khó chịu

 Lò gạch thủ công sử dụng than, củi để đốt lò sẽ thải

ra môi trường hàng loạt khí độc hại, rất nguy hiểm cho sức khỏe, môi trường sống như :lưu huỳnh

đioxit (SO2), lưu huỳnh trioxit (SO3), cacbon đioxit (CO2), cacbon monoxit (CO), nitơ oxit (NOx)

 Ngoài ra, cũng tạo ra những hợp chất hữu cơ độc hại khác, có khả năng gây tử vong như metan

(CH4), benzen và các hợp chất hữu cơ nhân thơm rất độc hại và có khả năng gây ung thư



 Khí thải các lò gạch làm nhiều thửa lúa ,nương

ngô ,lương khoai bị đốt vàng sạm …mất mùa ,cây

ăn quả rơi rụng

Hiện trạng môi trường nước

 Môi trường nước ở nông thôn đã rơi vào tình trạng báo động ,hầu hết các nguồn nước mặt đều đã bị ô nhiễm ,nó được minh chứng bằng việc những loài vật thủy sinh như tôm, cua, cá, ốc ếch và thậm chí ngay một loài sống dai như đỉa ở những dòng sông ,ao hồ trước đây

có rất nhiều thì đến bây giờ, chỉ còn thấy lại trong kí ức của những già ở các vùng thôn quê

 Nguồn nước ngầm cũng bị suy thoái do các hoạt động của người dân.

Hiện trạng môi trường nước

 Ô nhiễm nước do chất thải sinh hoạt

• Theo Tổng cục Môi trường – Bộ Tài nguyên và Môi trường thì mỗi năm khu vực nông thôn phát sinh trên 13 triệu tấn rác thải sinh hoạt, khoảng 1.300 m3 nước thải và 7.500 tấn

vỏ thuốc bảo vệ thực vật xả thẳng trực tiếp ra môi trường Trong đó chất thải phần lớn là chất hữu cơ với 65%, còn lại

là các chất khó phân hủy như túi nilon, thủy tinh…

⇒Và những chất thải này gây ô nhiễm nước, khiến nước ở các con sông, hồ nhiễm bẩn, đổi màu đen, bốc mùi hôi thối.

Hiện trạng môi trường nước

 Ô nhiễm nước do hoạt động sản xuất kinh tế

• Hoạt động ở các làng nghề: theo thống kê nước ta hiện có khoảng 1.300 làng nghề và 3.200 làng có nghề, mà các làng nghề tập trung chủ yếu ở vùng nông thôn Ở các làng nghề sản xuất thực phẩm thì hàm lượng COD, BOD5,… luôn vượt quá Quy chuẩn Việt Nam hàng chục lần

Hiện trạng môi trường nước

Kênh tại làng nghề

làm bún Khắc Niệm, Bắc Ninh

Kênh tại làng nghề làm miến Dương Liễu, Hoài Đức, Hà Nội

 Hoạt động nông nghiệp:

 Từ năm 2000 đến nay, ước tính hàng năm Việt Nam sử dụng khoảng từ 35.000 đến hơn 100 nghìn tấn hóa chất bảo vệ thực vật Lượng hóa chất này cây trồng không sử dụng hết sẽ bị rửa trôi chảy ra kênh rạch, sông,… gây ô nhiễm nước Bên cạnh đó các bao bì đựng thuốc sau khi

sử dụng bị vứt trực tiếp ra môi trường, lượng hóa chất dư trong chai sẽ ngấm ra bên ngoài.

Vỏ thuốc bảo vệ thực vật

xả thẳng ra môi trường Nông dân sử dụng thuốc

Hiện trạng môi trường nước

 Nuôi trồng thủy sản:

 Diện tích nuôi trồng thủy sản ở Việt Nam là 1.037 triệu ha với sản lượng cả năm ước tính khoảng 3.21 triệu tấn Nuôi trông thủy sản tập trung nhiều ở ĐBSCL Tuy đem lại

nguồn lợi nhuận cao nhưng nuôi trồng thủy sản cũng khiến môi trường nước bị ô nhiễm

 Ví dụ riêng sản xuất cá da trơn ở ĐBSCL đã xả trực tiếp ra nước khoảng 1.593.750 tấn chất thải hữu cơ Ngoài ra do thức ăn dư cũng bị lắng xuống đáy hồ ao, và vào cuối vụ thì người dân

thường nạo vét thải thẳng ra sông rạch.

Hiện trạng môi trường đất

 Thoái hóa đất

• Do hiện tượng xói mòn rửa trôi:

o Lượng mưa hàng năm ở Việt Nam là tương đối lớn, trung bình từ 1500-2000 mm/năm, cộng với địa hình nhiều đồi núi nên hàng năm hơn 1 triệu ha đất bị xói mòn trơ sỏi đá, laterit hóa Theo Bộ Nông nghiệp, hàng năm đất đồi núi miền Bắc nước ta bị trôi trung bình 1

cm đất mặt, nghĩa là 1 ha đất hàng năm mất đi 100 m3 tương đương 100 tấn, trong đó có khoảng 6 tấn mùn (tương đương 100 tấn phân chuồng) và 300 kg N (tương đương 1,5 tấn sulfat đạm).

o Ngoài yếu tố tự nhiên thì xói mòn đất còn do con người gây ra như chặt phá rừng bừa bãi.

Hiện trạng môi trường đất

Hình ảnh đất bị xói mòn

Hiện trạng môi trường đất

 Đất bị nhiễm mặn:

 Có khoảng 1 triệu ha đất bị nhiễm mặn ở Việt Nam, chiếm 3% diện tích đất tự nhiên cả nước Nguyên nhân là do muối trong nước biển, nước triều hay các mỏ muối trong đó có các chất độc như Na+ , K+, Cl-, SO42- Bên cạnh đó việc nuôi tôm hay sản xuất muối cũng khiến đất bị nhiễm mặn

Cánh đồng muối

Hiện trạng môi trường đất

 Đất bị nhiễm phèn:

 Có khoảng 2 triệu ha đất bị nhiễm phèn, chiếm 6% diện tích đât tự nhiên ở Việt Nam Đất nhiễm phèn từ các rốn phèn theo dòng nước ngầm lan truyền đến các vị trí khác nhau gây nhiễm phèn Trong đất nhiễm phèn, nồng độ các chất Fe2+, Al3+ trong đất tăng cao

Hiện trạng môi trường đất

 Ô nhiễm đất do rác thải:

• Chỉ 30-40% lượng rác thải ở nông thôn hiện nay được thu gom Tuy nhiên diện tích các bãi rác chỉ từ 200-300 m2 và vẫn chưa có biện pháp xử lí triệt để ngoài việc chôn lấp và đốt Rác thải sinh hoạt thường rất khó tiêu như túi nilon phải mất đến trăm năm mới bị phân thành các mẩu nhỏ Chôn lấp rác thải khiến đất bị đầu độc bởi lượng lớn các chất hữu cơ độc hại

• Bên cạnh đó lượng chất thải rắn từ các làng nghề cũng khiến đất bị nhiễm các kim loại nặng như Pb, Cd, Hg…

Hiện trạng môi trường đất

Rác sinh hoạt vứt bừa bãi tại Cà Mau Chất thải rắn từ lò vôi thủ công

ở Hải Phòng

Hiện trạng môi trường đất

 Hiện nay trên các cánh đồng ở nông thôn tràn ngập các loại bao bì vỏ thuốc bảo vệ thực vật do người dân sử dụng trực tiếp vứt ra.

Hiện trạng sinh vật

 Xuất hiện các loài sinh vật ngoại lai

• Cây mai dương hay còn gọi là cây trinh nữ đầm lầy Cây

mai dương có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Mỹ và được du nhập vào châu Á từ cuối thế kỷ XIX Chúng phát tán và lần đầu được ghi nhận ở ĐBSCL vào năm 1979, tại huyện Mộc Hóa, tỉnh Long An, và đã xuất hiện trên khắp cả nước Riêng ở Quảng Trị diện tích cây mai dương tăng nhanh từ 1.015 ha năm 2007 lên hơn 10.000 ha năm 2012 Cây mai dương mọc nhiều lấn át đất sản xuất nông nghiệp

Hiện trạng sinh vật

Cây mai dương

Hiện trạng môi trường sinh vật

 Ốc sên:

 Có nguồn gốc từ lục địa châu Phi, trở thành loài ốc cạn ngoại lai xâm nhập vào Việt Nam từ những năm

1960 Đến nay trở thành sinh vật gây hại cây trồng

cạn từ vùng đồng bằng cho đến miền núi vì đó là thức

ăn chủ yếu của chúng

Hiện trạng sinh vật

Cây lục bình Ốc bươu vàng

Hiện trạng về con người

 Ở Việt Nam, số dân sinh sống ở vùng nông thôn hiện có khoảng 60834,0 nghìn người, tăng 0,55% so với năm 2012.

 Khoảng 48% dân số ở nông thôn làm nghề nông.

 Cơ sở hạ tầng: Đường huyện có chiều dài tổng cộng trên

140.000km, trên 300 chiếc cầu có chiều dài trên 400m, đường làng xã trên 130.000km, đường chuyên dụng gần 900km, đường sông là 35.700km Tính chung cả nước đạt 0,45km/km2 và

1,9km/1000 dân.

 Sử dụng nước: 11,7% người dân được sử dụng nước sạch, 31%

sử dụng nước giếng khoan, 31,2% dùng nước giếng đào, 11% dùng nước ao hồ.

Hiện trạng về con người

 Sức khỏe: hiện nay người dân nông thôn đang phải gánh chịu hậu quả từ việc chất lượng môi trường suy giảm Cụ thể là hàng loạt các làng ung thư “mọc lên”.

• VD: Làng ung thư Thạch Sơn, Lâm Thao, Phú Thọ

Nguyên nhân là khu vực này là nơi đặt hàng trăm nhà máy gạch Từ năm 1991 đến nay có tới 106 người

chết vì ung thư các loại 90% hộ gia đình trong xã đều

có người chết vì bệnh ung thư Theo điều tra thì nước, không khí, đất ở đây bị ô nhiễm nặng nề Ngay cả rau

và cá cũng bị nhiễm phóng xạ Thalium.

Hiện trạng về con người

 Theo điều tra của Cục Y tế dự phòng về môi trường Việt Nam thì hàng năm có trên 5000 trường hợp

nhiễm độc do thuốc bảo vệ thực vật phải cấp cứu tại các bệnh viện và có hơn 300 trường hợp tử vong.

Hiện trạng về công tác QLMT và cách cải thiện môi trường nông thôn

 Tồn tại và khó khăn trong công tác QLMT tại nông thôn:

• Thiếu ngân sách, khó khăn trong việc thu phí rác thải.

• Thiếu nhân lực thực hiện công tác về môi trường.

• Người nông dân không nhận thức được tầm quan trọng

Hiện trạng về công tác QLMT và cách cải thiện môi trường nông thôn

 Một số giải pháp cải thiện môi trường nông thôn:

• Sử dụng chế phẩm sinh học EMC để xử lí, khử mùi, vệ sinh chuồng trại chăn nuôi.

• Xây dựng hệ thống tổ chức quản lý về môi trường nông thôn từ trung ương đến địa phương.

• Xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chính sách.

• Nâng cao năng lực mạng lưới quan trác môi trường.

• Nâng cao năng lực quản lý về môi trường nông thôn trong các lĩnh vực.

• Đào tạo cán bộ địa phương.

• Nâng cao nhận thức của người dân

• Tăng cường kinh phí của nhà nước.

Kết luận

Ô nhiễm môi trường nông thôn” là một vấn đề cấp bách và thiết thực Qua

phân tích một vài vấn đề trên chắc hẳn chúng ta đã thấy được phần nào thực

trạng và những hậu quả của ô nhiễm môi trường nông thônViệt Nam hiện nay, đó

là những yếu tố ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống con người Từ đó, chúng

ta nhận rõ được ý thức trách nhiệm to lớn của bản thân trong công tác bảo vệ môi trường, đồng thời thúc đẩy sự nghiên cứu tìm tòi các biện pháp xử lí chất thải độc hại gây ô nhiễm môi trường nhưng song song với nó vẫn phát huy khả năng sản xuất, cạnh tranh của hàng hoáViệt Nam Ý nghĩa quan trọng hơn rút ra từ bài tiểu luận đó là: con người luôn phải bảo vệ môi trường nói chung, hãy giữ cho trái đất luôn xanh - sạch - đẹp bởi đây chính là ngôi nhà chung của chúng ta.

Cảm ơn đã lắng nghe!