Giáo trình mô đun chăm sóc chè

Bài 1: Bón phân cho chè Mөc tiêu: Sau khi hӑc xong hӑc viên có khҧ năng: - Giӟi thiӋu ÿѭӧc nhu cҫu phân bón cӫa cây chè ӣ các thӡi kǤ sinh trѭӣng, phát triӇn khác nhau.. - Lӵa chӑn ÿѭӧ

BӜ NÔNG NGHIӊP VÀ PHÁT TRIӆN NÔNG THÔN

GIÁO TRÌNH MÔ ĈUN

TUYÊN BӔ BҦN QUYӄN

Tài liӋu này thuӝc loҥi sách giáo trình nên các nguӗn thông tin có thӇ ÿѭӧc phép dùng nguyên bҧn hoһc trích dùng cho các mөc ÿích vӅ ÿào tҥo và tham khҧo

Mӑi mөc ÿích khác mang tính lӋch lҥc hoһc sӱ dөng vӟi mөc ÿích kinh doanh thiӃu lành mҥnh sӁ bӏ nghiêm cҩm

MÃ TÀI LIӊU: MĈ 03

LӠI GIӞI THIӊU

Phát triӇn chѭѫng trình dҥy nghӅ trình ÿӝ sѫ cҩp nhҵm ÿáp ӭng nhu cҫu ÿào tҥo nghӅ nông nghiӋp cho lao ÿӝng nông thôn giai ÿoҥn 2009 – 2015 cӫa Bӝ Nông nghiӋp và Phát triӇn Nông thôn, là nhu cҫu cҩp thiӃt cӫa các cѫ

sӣ ÿào tҥo nghӅ Ĉӕi tѭӧng ngѭӡi hӑc là lao ÿӝng nông thôn, ÿa dҥng vӅ tuәi tác trình ÿӝ văn hoá và kinh nghiӋm sҧn xuҩt Vì vұy, chѭѫng trình dҥy nghӅ cҫn kӃt hӧp mӝt cách khoa hӑc giӳa viӋc cung cҩp nhӳng kiӃn thӭc lý thuyӃt vӟi kӻ năng, thái ÿӝ nghӅ nghiӋp Trong ÿó, chú trӑng phѭѫng pháp ÿào tҥo nhҵm xây dӵng năng lӵc và các kӻ năng thӵc hiӋn công viӋc cӫa nghӅ theo phѭѫng châm ÿào tҥo dӵa trên năng lӵc thӵc hiӋn

Chѭѫng trình ÿào tҥo nghӅ Tr͛ng chè ÿѭӧc xây dӵng trên cѫ sӣ

nhu cҫu ngѭӡi hӑc và ÿѭӧc thiӃt kӃ theo cҩu trúc cӫa sѫ ÿӗ DACUM Chѭѫng trình ÿѭӧc kӃt cҩu thành 5 mô ÿun và sҳp xӃp theo trұt tӵ lô gíc nhҵm cung cҩp nhӳng kiӃn thӭc và kӻ năng tӯ cѫ bҧn ÿӃn chuyên sâu vӅ

kӻ thuұt trӗng chè

Chѭѫng trình ÿѭӧc sӱ dөng cho các khoá dҥy nghӅ ngҳn hҥn cho nông dân hoһc nhӳng ngѭӡi có nhu cҫu hӑc tұp Các mô ÿun ÿѭӧc thiӃt kӃ linh hoҥt có thӇ giҧng dҥy lѭu ÿӝng tҥi hiӋn trѭӡng hoһc tҥi cѫ sӣ dҥy nghӅ cӫa trѭӡng Sau khi ÿào tҥo, ngѭӡi hӑc có khҧ năng tӵ sҧn xuҩt, kinh doanh cây chè qui mô hӝ gia ÿình, nhóm hӝ hoһc có thӇ làm viӋc tҥi các cѫ sӣ sҧn xuҩt chè

Mô ÿun chăm sóc (MĈ03) sӁ cung cҩp nhӳng kiӃn thӭc và kӻ năng

cho hӑc viên vӅ bón phân, tѭӟi nѭӟc và ÿӕn cho chè

ĈӇ có ÿѭӧc tài liӋu này, chúng tôi xin trân trӑng cҧm ѫn sӵ giúp ÿӥ quí báu và góp ý trân tình cӫa các chuyên gia chѭѫng trình, các nhà chuyên môn, các bҥn ÿӗng nghiӋp

Nhóm biên so̩n: 1 Phan Thӏ TiӋp (Chӫ biên)

MӨC LӨC

LӠI GIӞI THIӊU 1

MӨC LӨC 4

MÔ ĈUN CHĂM SÓC 6

Giӟi thiӋu: 6

BÀI 1: BÓN PHÂN CHO CHÈ Error! Bookmark not defined. Mөc tiêu: 6

A Nӝi dung chính: 6

1 Vai trò cӫa các yӃu tӕ dinh dѭӥng ÿӕi vӟi cây chè 6

2 Bón phân cho chè giai ÿoҥn kiӃn thiӃt cѫ bҧn (1 – 3 năm sau trӗng) 8

2.1 Nguyên tҳc và hình thӭc bón phân 8

2.2 Quy trình bón phân 8

2.2.1 Bón lót: 9

2.2.3 Bón thúc 10

3 Bón phân cho chè kinh doanh 11

3.1 Nguyên tҳc và hình thӭc bón phân 11

3.2 Qui trình bón phân 11

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 17

1 Câu hӓi 17

1.1 Tӵ luұn 17

1.2 Trҳc nghiӋm 17

2 Bài tұp: 20

3 Bài thӵc hành nhóm: Bón phân cho chè 20

C Ghi nhӟ: 20

BÀI 2: TѬӞI NѬӞC, GIӲ ҬM CHO CHÈ Error! Bookmark not defined BÀI 2: TѬӞI NѬӞC, GIӲ ҬM CHO CHÈ Error! Bookmark not defined. Mөc tiêu: 22

A Nӝi dung: 22

1 Yêu cҫu nѭӟc tѭӟi cӫa chè 22

2 Phѭѫng pháp tѭӟi nѭӟc 23

3 Kӻ thuұt tѭӟi nѭӟc, giӳ ҭm 24

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 25

1 Câu hӓi 25

1.1 Tӵ luұn 25

1.2 Trҳc nghiӋm 25

2 Bài thӵc hành nhóm: Tѭӟi nѭӟc cho chè 26

C Ghi nhӟ 27

BÀI 3: ĈӔN CHÈ Error! Bookmark not defined. Mөc tiêu: 28

A Nӝi dung chính: 28

1 Cӣ sӣ khoa hӑc cӫa viӋc ÿӕn chè 28

2 Tác dөng cӫa viӋc ÿӕn chè 29

2.1 Mһt tӕt 29

2.2 Mһt xҩu: 30

3 Kӻ thuұt ÿӕn chè 30

3.1 Ĉӕn chè thӡi kǤ kiӃn thiӃt cѫ bҧn 30

3.1.1 Ý nghƭa 30

3.1.2 Kӻ thuұt ÿӕn 30

3.2 Ĉӕn chè thӡi kǤ kinh doanh 31

3.2.1 Ý nghƭa 31

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 35

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 36

1 Câu hӓi 36

1.1 Tӵ luұn 36

1.2 Trҳc nghiӋm 36

C Ghi nhӟ: 38

HѬӞNG DҮN GIҦNG DҤY MÔ ĈUN/MÔN HӐC 40

I Vӏ trí, tính chҩt cӫa mô ÿun: 40

II Mөc tiêu: 40

III Nӝi dung chính cӫa mô ÿun: 41

IV Hѭӟng dүn thӵc hiӋn bài tұp, bài thӵc hành 41

V Yêu cҫu vӅ ÿánh giá kӃt quҧ hӑc tұp 42

VI Tài liӋu tham khҧo 43

MÔ ĈUN CHĂM SÓC

Mã mô ÿun: MĈ03 Giӟi thiӋu:

Chăm sóc chè (MĈ03) là mӝt mô ÿun rҩt quan trӑng trong chѭѫng trình cӫa nghӅ trӗng chè Mô ÿun sӁ cung cҩp nhӳng kiӃn thӭc và kӻ năng

ÿӇ thӵc hiӋn các công viӋc bón phân, tѭӟi nѭӟc và ÿӕn chè Nhӳng công viӋc cӫa hӑc viên thӵc hiӋn trong mô ÿun này có liên quan trӵc tiӃp ÿӃn năng suҩt và chҩt lѭӧng sҧn phҭm chè búp ViӋc tә chӭc dҥy – hӑc các bài trong mô ÿun hiӋu quҧ nhҩt khi thӵc hiӋn ngay trên thӵc ÿӏa gҳn liӅn vӟi mùa vө gieo trӗng

Bài 1: Bón phân cho chè

Mөc tiêu:

Sau khi hӑc xong hӑc viên có khҧ năng:

- Giӟi thiӋu ÿѭӧc nhu cҫu phân bón cӫa cây chè ӣ các thӡi kǤ sinh trѭӣng, phát triӇn khác nhau

- Lӵa chӑn ÿѭӧc loҥi phân bón thích hӧp ÿӇ bón cho chè ӣ các thӡi kǤ sinh trѭӣng, phát triӇn cӫa chè

- Tính toán ÿӫ lѭӧng, chӫng loҥi phân bón theo nhu cҫu dinh dѭӥng cӫa cây ӣ các giai ÿoҥn sinh trѭӣng khác nhau

- Áp dөng các biӋn pháp bón phân thích hӧp, nâng cao hiӋu quҧ sӱ dөng phân bón cӫa cây, hҥn chӃ xói mòn ÿҩt góp phҫn nâng cao năng suҩt và chҩt lѭӧng chè búp tѭѫi

A Nӝi dung chính:

1 Vai trò cӫa các yӃu tӕ dinh dѭӥng ÿӕi vӟi cây chè

- Ĉ̩m là yӃu tӕ quan trӑng nhҩt cho thu hoҥch sҧn phҭm búp chè

Trong phân ÿҥm có chӭa nguyên tӕ nitѫ (N), nguyên tӕ này là thành phҫn cѫ bҧn cӫa vұt chҩt sӕng (protit và nucleotit) và các hӧp chҩt khác cӫa cây HiӋu suҩt cӫa mӛi kg ÿҥm bón vào có thӇ cho thu tӯ 4 – 8 kg chè khô chӃ biӃn Song, bón ÿҥm ÿѫn ÿӝc, mҩt cân ÿӕi vӟi các yӃu tӕ dinh dѭӥng khác hoһc bón quá nhiӅu so vӟi mӭc cҫn thiӃt thì hiӋu suҩt sӱ dөng phân bón giҧm, chҩt lѭӧng sҧn phҭm và tuәi thӑ cӫa cây giҧm Ĉһc biӋt bón ÿҥm liӅu lѭӧng cao hoһc bә sung ÿҥm qua lá ӣ các thӡi kǤ sinh trѭӣng mҥnh sӁ làm

giҧm hàm lѭӧng tanin và chҩt hòa tan, sҧn phҭm chӃ biӃn có bã xám, màu nѭӟc tӕi Sӵ dѭ thӯa ÿҥm tӵ do trong cây, tăng cao hàm lѭӧng protein trong búp chè, khi chӃ biӃn protein kӃt hӧp vӟi tanin sӁ tҥo thành hӧp chҩt khó hòa tan, nѭӟc chè pha sӁ bӏ vҭn ÿөc Hàm lѭӧng nitѫ trong búp chè cao còn làm giҧm lѭӧng chҩt ancaloit, tăng vӏ ÿҳng cӫa sҧn phҭm Ngoài ra, khi bón dѭ thӯa ÿҥm còn làm giҧm khҧ năng chӕng chӏu (sâu bӋnh, hҥn, rét ) cӫa cây

và làm tăng ô nhiӉm môi trѭӡng, nhanh suy thoái kӃt cҩu ÿҩt

- Lân là loҥi phân bón có chӭa nguyên tӕ phӕt pho (P2O5), yӃu tӕ không thӇ thiӃu trong cây Các hӧp chҩt hӳu cѫ cӫa phӕt pho trong cây giӳ vai trò chӫ yӃu trong viӋc cung cҩp năng lѭӧng cho các hoҥt ÿӝng sӕng, tăng cѭӡng quang hӧp, hô hҩp, tәng hӧp các chҩt và các hoҥt ÿӝng sӕng khác Phӕt pho là thành phҫn cҩu tҥo cӫa vұt chҩt di truyӅn, liên quan chһt chӁ nhҩt ÿӃn sӵ sinh trѭӣng và phát dөc cӫa cây Bón thiӃu lân cây có biӇu hiӋn giҧm sӵ tҥo thành gӛ mӟi, giҧm ra rӉ và phát triӇn cành

- Kali là cNJng là nguyên tӕ dinh dѭӥng không thӇ thiӃu cӫa cây Kali

làm tăng tính thҭm thҩu cӫa màng tӃ bào, tăng trao ÿәi chҩt, tăng hoҥt tính men và tәng hӧp các vitamin Chính tӯ ÿó kali làm tăng khҧ năng hҩp thu các chҩt, tăng sӵ bӅn vӳng chӕng chӏu các ÿiӅu kiӋn bҩt thuұn vӅ sâu, bӋnh hҥi cNJng nhѭ giá rét

- Các y͇u t͙ trung l˱ͫng Canxi, Magie ÿӅu có nhӳng vai trò nhҩt ÿӏnh

ÿӕi vӟi sӵ sinh trѭӣng, năng suҩt và chҩt lѭӧng chè Trong búp chè, hàm lѭӧng Canxi 0,3 – 0,5%, Magie 0,2 – 0,4% khӕi lѭӧng khô Canxi làm tăng

sӵ bӅn vӳng cӫa vách tӃ bào, tăng khҧ năng hút nѭӟc cӫa tӃ bào Magie tham gia cҩu tҥo chҩt diӋp lөc – thành phҫn chính cӫa bӝ máy tәng hӧp chҩt ÿѭӡng bӝt cӫa cây

- Các y͇u t͙ vi l˱ͫng Kͅm, Bo, Molipden, Mangan tuy cây cҫn lѭӧng

vô cùng ít nhѭng cNJng không nên ÿӇ cây bӏ thiӃu Chúng có vai trò chӫ yӃu

là tham gia cҩu tҥo các men (chҩt xúc tác sinh hӑc ÿһc biӋt) tăng cѭӡng các quá trình chuyӇn hóa vұt chҩt trong cây Ĉһc biӋt có ҧnh hѭӣng ÿӃn chҩt lѭӧng chè

- Phân hͷu c˯ là các loҥi ÿѭӧc chӃ biӃn tӯ nhӳng sҧn phҭm thӵc vұt

và ÿӝng vұt nhѭ lá cây mөc, than bùn, phân gia súc, gia cҫm, rác

- Mӝt khӕi lѭӧng lӟn phân hӳu cѫ nhѭng chӍ chӭa mӝt lѭӧng rҩt ít chҩt dinh dѭӥng khoáng mà cây cҫn

Ví dө: Phân chuӗng ӫ

- Bón phân hӳu cѫ làm cho kӃt cҩu cӫa ÿҩt ÿѭӧc tӕt hѫn

- Thành phҫn và tính chҩt cӫa phân hӳu cѫ rҩt khác nhau Nhìn chung phân hӳu cѫ bao gӗm tҩt cҧ các loҥi phân nhѭ: phân bҳc, nѭӟc giҧi, phân gia súc, phân gia cҫm, rác ÿô thӏ sau khi ÿã ÿѭӧc chӃ biӃn thành phân ӫ, các phӃ phҭm cӫa công nghiӋp thӵc phҭm và tàn dѭ cӫa thӵc vұt khi vùi trӵc tiӃp vào ÿҩt

2 Bón phân cho chè giai ÿoҥn kiӃn thiӃt cѫ bҧn (1 – 3 năm sau trӗng)

Chҩt dinh dѭӥng không phҧi là khoáng

Hình 1 – 03: Phân chuӗng

Bҧng 1: Xác ÿӏnh loҥi phân bón, lѭӧng bón và kӻ thuұt bón phân

cho chè kiӃn thiӃt cѫ bҧn

Loҥi

chè

Loҥi phân Lѭӧng

phân (Kg/ha)

Sӕ lҫn bón

Thӡi gian bón (vào tháng)

30 – 40cm, lҩp kín

2.2.1 Bón lót:

- Áp dөng cho chè ÿӕn tҥo hình lҫn 1 (chè 2 năm tuәi)

- Loҥi phân sӱ dөng:

Phân hӳu cѫ và phân lân Có thӇ sӱ dөng tҩt cҧ các loҥi phân hӳu

cѫ truyӅn thӕng ÿӇ bón Ngoài ra trên thӏ trѭӡng hiӋn nay ÿã có thêm các loҥi phân chuyên dөng ÿӇ bón lót cho chè Ví dө phân phӭc hӧp hӳu cѫ khoáng Sông Gianh Sӱ dөng phân hӳu cѫ Sông Gianh (chuyên dùng bón lót) cho chè theo khuyӃn cáo trên bao bì (Hình 2)

Loҥi phân lân thông thѭӡng ÿѭӧc sӱ dөng có 17% lân (P2O5)

2.2.3 Bón thúc

* Bón thúc vào ÿ̭t:

- Ĉây là phѭѫng pháp bón thѭӡng ÿѭӧc áp dөng, phân ÿѭӧc bón sâu vào ÿҩt, chҩt dinh dѭӥng ÿѭӧc cung cҩp tӯ tӯ cho cây Tuy nhiên phѭѫng pháp này cNJng có mӝt sӕ ÿiӇm hҥn chӃ Nhҩt là ӣ vùng ÿҩt có ÿӏa hình dӕc, ÿҩt có thành phҫn cѫ giӟi nhҽ thì dӉ gây hiӋn tѭӧng rӱa trôi, xói mòn gây thoái hóa ÿҩt nhanh chóng vӅ mùa mѭa Ĉôi lúc cây cҫn cung cҩp dinh dѭӥng nhanh chóng thì phѭѫng pháp bón này cNJng không ÿáp ӭng ÿѭӧc

- Áp dөng cho cây chè ӣ tuәi 1, tuәi 2 và tuәi 3

Sinh trѭӣng cӫa cây chè con phө thuӝc vào nhiӅu yӃu tӕ, trong ÿó phө thuӝc nhiӅu vào phân bón Lѭӧng phân bón cho chè giai ÿoҥn kiӃn thiӃt cѫ bҧn quy cho 1 ha ÿѭӧc trình bày ӣ bҧng 1 nhѭ sau:

+ Loҥi phân bón thông thѭӡng là phân vô cѫ, dҥng ÿѫn ÿӝc hoһc tәng hӧp Dù là dҥng phân nào, trѭӟc khi sӱ dөng ta cNJng phҧi tính toán ÿӇ quy ÿәi tӯ ÿӏnh mӭc nguyên chҩt (ӣ bҧng 1) ra thѭѫng phҭm Thông thѭӡng trong phân urê có 46% N nguyên chҩt, supe lân có 17% P2O5 nguyên chҩt và trong kali clorua có 60% K2O nguyên chҩt

3 Bón phân cho chè kinh doanh

3.1 Nguyên t̷c và hình thͱc bón phân

- Nguyên tҳc chung:

+ Bón theo sӭc sinh trѭӣng và mӭc năng suҩt cӫa ÿӗi chè

+ Cây chè cho năng suҩt thҩp bón ít, năng suҩt cao bón nhiӅu

+ Bón phân hӳu cѫ kӃt hӧp cân ÿӕi các yӃu tӕ khoáng ÿa lѭӧng (N, P, K), bә sung các yӃu tӕ trung lѭӧng và vi lѭӧng khi cҫn thiӃt

+ Bón ÿúng cách, ÿúng lúc, ÿúng ÿӕi tѭӧng, bón lót, bón thúc kӏp thӡi + TuǤ ÿiӅu kiӋn ÿҩt, khí hұu mà quy ÿӏnh lѭӧng, tӹ lӋ bón các loҥi phân thích hӧp

Thӡi gian và sӕ lҫn bón tѭѫng tӵ nhѭ vӟi chè KTCB Có hai ÿiӇm khác biӋt Mӝt là lѭӧng phân hӳu cѫ nhiӅu hѫn 10 tҩn (25 – 30 tҩn/ha), hai

là bón sâu 15 – 20cm ӣ vӏ trí giӳa hai hàng chè

* Bón thúc:

- Vӟi diӋn tích chè ӣ thӡi kǤ ÿang sung sӭc:

+ Tӹ lӋ N/P/K = 2 - 3/1/1 ĈiӅu này có nghƭa là nên phӕi hӧp giӳa 3 yӃu tӕ Ĉҥm, Lân và Kali theo tӹ lӋ cӭ 2 ÿӃn 3 phҫn Ĉҥm thì có 1 phân lân và

1 phҫn Kali ÿӇ bón cho chè thӡi kǤ kinh doanh Trong thѭѫng trѭӡng hiӋn nay có rҩt nhiӅu loҥi phân tәng hӧp vӟi các tӹ lӋ N:P:K theo các công thӭc phӕi trӝn rҩt khác nhau Chúng ta nên chӑn loҥi có tӹ lӋ phӕi trӝn N:P:K - 2:1:1 nhѭ 24 – 12 – 12 và 28 – 14 – 14 hoһc N:P:K - 3:1:1 nhѭ 36 – 12 – 12

và 42 – 14 – 14

Năng suҩt càng cao thì tӹ lӋ N (ÿҥm) càng lӟn Mӝt năm bón tӯ 3 – 4 lҫn theo sҧn lѭӧng, có ÿiӅu kiӋn nhân lӵc bón 5 lҫn hoһc mӛi tháng 1 lҫn ÿӅu tӕt Phân lân bón 1 lҫn ÿҫu năm, phân kali bón 2 – 3 lҫn Giành phҫn lӟn lѭӧng bón ӣ ÿҫu vө cho sҧn lѭӧng và 1 phҫn nhӓ gҫn cuӕi vө (tháng 9 – tháng 10) giúp cây qua ÿông

+ Năng suҩt ÿӑt dѭӟi 60 tҥ/ha bón liӅu lѭӧng nhѭ sau: 100 – 120kg N + 40 – 60kg P2O5 + 60 – 80kg K2O/ha Tѭѫng ÿѭѫng vӟi 217 – 260kg urê +

235 – 353kg supe lân + 100 – 133kg KCl/ha

+ Năng suҩt ÿӑt tӯ 60 ÿӃn dѭӟi 80 tҥ/ha bón liӅu lѭӧng nhѭ sau: 100 – 120kg N + 40 – 60kg P2O5 + 60 – 80kg K2O/ha Tѭѫng ÿѭѫng vӟi 260 – 390kg urê + 353 – 588kg supe lân supe lân + 133 – 200kg KCl/ha

Bҧng 2: Xác ÿӏnh loҥi phân bón, lѭӧng bón và kӻ thuұt bón

cho chè kinh doanh thu búp

Loҥi chè

Loҥi phân

Lѭӧng phân (Kg/ha)

Sӕ lҫn bón

Thӡi gian bón (vào tháng)

Trӝn ÿӅu, bón sâu 6 – 8cm, cách gӕc 25 – 30cm, lҩp kín Bón 40 –

20 – 30 – 10% hoһc 40 –

30 – 30% N; 100% P2O5;

60 – 40% K2O Năng

Trӝn ÿӅu, bón sâu 6 – 8cm, giӳa hàng, lҩp kín Bón 40 – 20 – 30 – 10 % hoһc 40 – 30 – 30% N; 100% P2O5; 60 – 40%

K2O Năng

Trӝn ÿӅu, bón sâu 6 – 8cm, giӳa hàng, lҩp kín Bón 30 – 20 – 20 – 20 - 10% hoһc 30 – 20 – 30 - 20% N; 100% P2O5; 60 –

30 - 10% K2O Năng

Trӝn ÿӅu, bón sâu 6 – 8cm, giӳa hàng, lҩp kín Bón 30 – 20 – 20 – 20 - 10% hoһc 30 – 20 – 30 - 20% N; 100% P2O5; 60 –

30 - 10% K2O Vӟi năng suҩt ÿӑt dѭӟi 80 tҥ/ha thì nên bón phân vào các tháng chҹn

2, 4, 6 và 8 hàng năm Lѭӧng ÿҥm chia theo các tháng theo tӹ lӋ 40 – 30 –

20 – 10% NӃu bón 3 lҫn thì theo tӹ lӋ 40 – 30 – 30% Kali bón 2 lҫn vào tháng 2 và 4 theo tӹ lӋ 60 – 40%

+ Năng suҩt ÿӑt tӯ 80 ÿӃn dѭӟi 120 tҥ/ha bón liӅu lѭӧng nhѭ sau: 100 – 120kg N + 40 – 60kg P2O5 + 60 – 80kg K2O/ha Tѭѫng ÿѭѫng vӟi 390 – 652kg urê + 588 – 941kg supe lân + 200 – 333 KCl/ha

+ Năng suҩt ÿӑt trên 120 tҥ/ha bón liӅu lѭӧng nhѭ sau: 100 – 120kg N + 40 – 60kg P2O5 + 60 – 80kg K2O/ha Tѭѫng ÿѭѫng vӟi 652 – 1034kg urê + 941 – 1176kg supe lân + 333 – 500kg KCl/ha

Vӟi năng suҩt ÿӑt trên 80 tҥ/ha thì nên bón phân vào các tháng lҿ 1, 3,

5, 7 và 9 hàng năm Lѭӧng ÿҥm chia theo các tháng theo tӹ lӋ 30 – 20 – 20 –

20 - 10% NӃu bón 4 lҫn thì theo tӹ lӋ 30 – 20 – 30 - 20% Kali bón lҫn vào tháng 1, 5 và 9 theo tӹ lӋ 60 – 30 - 10%

Cách bón giӳa các thӡi kǤ tѭѫng tӵ nhau: Trӝn ÿӅu, bón sâu 6 – 8cm, giӳa hàng, lҩp kín

- Xác ÿӏnh lѭӧng phân bón cho cây trӗng dһm: (xem bҧng 3)

Ĉӕi vӟi nѭѫng chè tuәi lӟn, mҩt khoҧng < 40% cҫn tiӃn hành phөc hӗi Ĉào hӕ hay hӕ trӗng rӝng 40cm, sâu 30cm bón phân hӳu cѫ lѭӧng 2,5 – 3kg/gӕc, trӝn ÿҩt lҩp kín trѭӟc khi dһm ít nhҩt 1 tháng Nhӳng ÿiӇm mҩt

khoҧng liên tөc tiӃn hành gieo cây phân xanh, bә sung cây bóng mát nhѭ chè kiӃn thiӃt cѫ bҧn trên ÿҩt phөc hoang

bӏ khoáng hóa hӃt, cây không hút ÿѭӧc Chè cӫa ta luôn ӣ trong tình trҥng ÿói phân, ÿһc biӋt là phân lân và kali, năng suҩt không vѭѫn lên ÿѭӧc Bón nhiӅu phân ÿҥm, năng suҩt tuy có nhích lên nhѭng chҩt lѭӧng chè giҧm, giá thành cao

- ĈӇ tháo gӥ yӃu tӕ hҥn chӃ này, áp dөng biӋn pháp phân bón qua lá Bón phân qua lá không bӏ keo ÿҩt hҩp thu, không bӏ biӃn ÿәi vӅ thành phҫn hóa hӑc, ít bӏ rӱa trôi, lá cây hҩp thu trӵc tiӃp, nên hiӋu suҩt cӫa phân bón rҩt cao Phân bón qua lá không làm thay ÿәi thành phҫn hóa hӑc cӫa ÿҩt, không làm thay ÿәi thành phҫn cҩu tҥo cӫa ÿҩt, không gây tác hҥi ÿӃn quҫn thӇ vi sinh vұt có ích trong ÿҩt HiӋn nay trên thӏ trѭӡng có nhiӅu loҥi phân bón qua lá, qua tìm hiӇu thҩy có mӝt sӕ loҥi phân thӓa mãn ÿѭӧc yêu cҫu thâm canh cây chè Ví du:

Phân bón lá Poly-feed 19-19-19:

Ĉây là loҥi phân ÿa lѭӧng có hàm lѭӧng ÿҥm, lân và kali bҵng nhau

và ÿӅu chiӃm 19%, tӹ lӋ này phù hӧp vӟi cây chè Ngoài các nguyên tӕ ÿa lѭӧng trong phân còn có các nguyên tӕ vi lѭӧng (ÿѫn vӏ tính mg/kg) sҳt

1000, măng gan 500, bo 200, kӁm 150, ÿӗng 110, mô líp ÿen 70 ÿӅu ӣ dҥng dӉ tiêu và tan hoàn toàn trong nѭӟc Vӟi thành phҫn trên cung cҩp ÿҫy ÿӫ và cân ÿӕi cho chè, giúp cho chè ra nhiӅu lá, nhiӅu búp, chҩt lѭӧng chè ÿѭӧc tăng lên rõ Pha phân poly-feed vӟi nѭӟc nӗng ÿӝ 0,5-1% phun ѭӟt ÿүm toàn bӝ tán lá cây chè, mӛi tháng phun mӝt lҫn xen kӁ vӟi dùng Multi-k

Phân Multi-k (13-0-46): phân có 13% ÿҥm, không có lân, 46% kali

Ĉây là loҥi phân bón lá rҩt giàu kali, giúp cho cây tăng khҧ năng vұn chuyӇn các sҧn phҭm quang hӧp vӅ bӝ phұn tích lNJy; tăng lѭӧng nѭӟc kӃt hӧp trong

tӃ bào cӫa cây, giúp cho cây tăng khҧ năng chӕng rét, chӕng hҥn và chӕng chӏu sâu bӋnh Dùng phân Multi-k cây quang hӧp bình thѭӡng khi ánh sáng yӃu Pha Multi-k vӟi nѭӟc theo nӗng ÿӝ tӯ 1-2% mӛi tháng phun mӝt lҫn, sau khi phun Poly-feed ÿѭӧc 15 - 16 ngày Dùng xen kӁ Multi-k và Poly-

The image cannot be displayed Your computer may not have enough memory to open the image, or the image may have been corrupted Restart your computer, and then open the file again If the red x still appears, you may have to delete the image and then insert it again.

feed năng suҩt chè tăng tӯ 20 – 25%, chҩt lѭӧng chè ÿѭӧc cҧi thiӋn rõ Hai sҧn phҭm phân bón này hoàn toàn không ÿӇ lҥi dѭ lѭӧng trên nông sҧn

Humate kali: (Hình 3) Ĉây là loҥi phân phun lá rҩt an toàn khi sӱ

dөng cho chè Sӱ dөng theo ÿúng chӍ dүn trên bao bì

Bҧng 3: Bón phân bә sung cho cây trӗng dһm Loҥi

phân

Lѭӧng phân

( kg/gӕc) Sӕ lҫn

Thӡi gian (vào tháng)

Kӻ thuұt bón

Hӳu cѫ 3 - 5 1 12 - 1 Trӝn ÿӅu vӟi phân lân,

bón rҥch sâu 15 – 20cm, giӳa hàng, lҩp kín Bón trѭӟc 1 năm ÿӕi vӟi chè ÿӕn ÿau, ÿӕn trҿ lҥi

Trӝn ÿӅu, bón sâu 6 – 8cm, giӳa hàng, lҩp kín Bón 60 – 40% hoһc 30 –

- 30 - 40%N, 100% P2O5

và 60 – 40%K2O

- Nhӳng ÿiӅu cҫn chú ý khi sӱ dөng phân bón lá cho chè?

Hình 3 – 03: Phân phun lá cho chè

+ Khi cây chè ÿã có bӝ khung tán әn ÿӏnh, phân bón lá chӍ phát huy hiӋu quҧ tӕt theo hѭӟng có lӧi cho sinh trѭӣng cây chè, khi ÿã cung cҩp ÿӫ chҩt dinh dѭӥng nӅn vӅ khoáng ÿa lѭӧng, phân hӳu cѫ bón vào ÿҩt

+ Sӱ dөng phân bón lá rҩt hiӋu quҧ cho nhӳng nѭѫng chè sau ÿӕn trҿ lҥi và giai ÿoҥn cây con ӣ vѭӡn ѭѫm

+ Sӱ dөng theo ÿúng chӍ dүn trên bao bì, không tӵ phӕi hӧp vӟi các hóa chҩt khác hoһc thay ÿәi nӗng ÿӝ pha chӃ

+ Lӵa chӑn loҥi bình phun tӕt, phun dҥng sѭѫng mù tránh nhӓ giӑt + ChӍ nên phun phân lá khi thӡi tiӃt mát mҿ, không mѭa

+ ChӍ ÿѭӧc sӱ dөng các loҥi phân bón lá ÿã ÿѭӧc cҩp chӭng chӍ an toàn vӋ sinh theo tiêu chuҭn VietGAP Ĉҧm bҧo thӡi gian cách li tӕi thiӇu 15 ngày sau khi phun mӟi thu hái sҧn phҭm

* S͵ dͭng vôi bón cho chè:

Trong ÿiӅu kiӋn ÿҩt quá chua, nhiӅu nhôm di ÿӝng nên dùng vôi 1 lҫn vӟi liӅu lѭӧng tӯ 700 – 1.500kg/ha Thӡi gian bón vào ÿҫu năm (tháng 1 – 2)

BiӋn pháp khӱ chua hӳu hiӋu là dùng phân khoáng ít gây chua kӃt hӧp vӟi chӃ ÿӝ sӱ dөng chҩt hӳu cѫ tҥi chӛ ÿӇ cҧi thiӋn ÿҩt ÿai

Chú ý: ViӋc bón phân cho chè cҫn phҧi cҧi tiӃn sao cho phù hӧp vӟi giӕng chè, vùng sҧn xuҩt và nguyên liӋu cho chӃ biӃn

Sau ÿây xin giӟi thiӋu mӝt quy trình bón phân tiên tiӃn ÿang áp dөng ӣ Cao nguyên Lâm Ĉӗng vӟi thѭѫng hiӋu chè Ô Long

* Quy trình bón phân cho chè Ĉài Loan

ra còn bón phân theo ÿѭӡng ӕng tѭӟi bҵng nhӵa PE

- Bón phân cҫn chú ý: Phân ÿӝng vұt cҫn ӫ hoai mӟi dùng NӃu không khi lên men làm nóng rӉ chè không tӕt Phân hӳu cѫ bҧo ÿҧm chҩt hӳu cѫ > 60% Ĉҩt có hàm lѭӧng hӳu cѫ dѭӟi 1% cҫn bón phân hӳu cѫ có 60% chҩt hӳu cѫ Ĉҩt có > 3% hӳu cѫ thì không cҫn bón phân hӳu cѫ nhiӅu Ĉӝ kiӅm, axít trong phân không ÿѭӧc nhiӅu Bón phân hoá hӑc thì nguyên tӕ N là chính, thӭ yӃu là lân TuǤ giӕng, tuәi cây, thӇ cây mà bón

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành

1 Câu hӓi

1.1 T͹ lu̵n

Câu 1 Trình bày vai trò cӫa các yӃu tӕ dinh dѭӥng ÿӕi vӟi cây chè

Câu 2 Trình bày quy trình bón phân cho chè KTCB

Câu 3 Trình bày quy trình bón phân cho chè KD

1.2 Tr̷c nghi͏m

Câu 1 Y͇u t͙ dinh d˱ͩng ÿ̩m có ̫nh h˱ͧng tr͹c ti͇p nh̭t ÿ͇n?

a Năng suҩt búp tѭѫi

b Chҩt lѭӧng chè búp

c Tuәi thӑ cây chè

d Có ý khác

Câu 2 Bón m̭t cân ÿ͙i dinh d˱ͩng ÿ̩m sͅ gây các tác h̩i nào?

a Giҧm khҧ năng chӕng chӏu

b Giҧm chҩt lѭӧng chè búp

c Giҧm tuәi thӑ cây chè

d Có ý khác

Câu 3 Bón quá d˱ thͳa ÿ̩m sͅ không gây ra tác h̩i nào?

a Tăng khҧ năng chӕng chӏu

b Giҧm chҩt lѭӧng chè búp

c Giҧm tuәi thӑ cây chè

d Giҧm lѭӧng chҩt hòa tan

Câu 4 Bón quá d˱ thͳa ÿ̩m sͅ gây ra các tác h̩i nào?

a Tăng ÿҥm tӵ do và tăng vӏ ÿҳng

b Giҧm ancaloit và giҧm chҩt lѭӧng chè búp

c Giҧm lѭӧng chҩt hòa tan và tanin

d Có ý khác

Câu 5 Y͇u t͙ dinh d˱ͩng lân có ̫nh h˱ͧng tr͹c ti͇p nh̭t ÿ͇n?

a Sӵ sinh trѭӣng, phát dөc cӫa cây

b Sӵ trao ÿәi chҩt và năng lѭӧng

c Sӵ ra rӉ và ra cành

d Có ý khác

Câu 6 Cây chè có bi͋u hi͏n này khi bón thi͇u lân?

a Giҧm sӵ tҥo thành gӛ mӟi

b Giҧm ra rӉ mӟi

c Giҧm ra cành mӟi

d Có ý khác

Câu 7 Y͇u t͙ dinh d˱ͩng kali có ̫nh h˱ͧng tr͹c ti͇p nh̭t ÿ͇n?

a Tính thҭm thҩu cӫa màng tӃ bào

b Sӵ trao ÿәi chҩt, hoҥt tính cӫa men

c Sӵ tәng hӧp các vitamin

d Có ý khác

Câu 8 Y͇u t͙ dinh d˱ͩng kali không có tác dͭng này?

a Tăng tính thҭm thҩu cӫa màng tӃ bào

b Tăng khҧ năng hút nѭӟc và các chҩt dinh dѭӥng

c Giҧm sӵ tәng hӧp các vitamin

d Tăng khҧ năng chӕng chӏu

Câu 9 Y͇u t͙ dinh d˱ͩng canxi có tác dͭng này?

a Tăng tính thҭm thҩu cӫa màng tӃ bào

b Giҧm khҧ năng hút nѭӟc và các chҩt dinh dѭӥng

c Tăng sӵ bӅn vӳng cӫa vách tӃ bào

d Tăng khҧ năng chӕng chӏu

Câu 10 Y͇u t͙ dinh d˱ͩng magie có tác dͭng này?

a Tăng tính thҭm thҩu cӫa màng tӃ bào

b Tăng hàm lѭӧng diӋp lөc trong lá

c Tăng sӵ bӅn vӳng cӫa vách tӃ bào

d Tăng khҧ năng chӕng chӏu

Câu 11 Phân hͷu c˯ không ÿáp ͱng ÿͯ nhu c̯u dinh d˱ͩng nào cͯa cây?

a Dinh dѭӥng không phҧi là khoáng chҩt

Câu 13 Ích lͫi c˯ b̫n nh̭t cͯa bón phân hͷu c˯ là?

a Cung cҩp các chҩt khoáng cho cây

b Cung cҩp các chҩt dinh dѭӥng cho cây

c Làm tăng kӃt cҩu cӫa ÿҩt

d Có ý khác

Câu 14 Nguyên t̷c c˯ b̫n khi bón phân cho chè giai ÿo̩n KTCB (KD) là:

a LiӅu lѭӧng tăng theo ÿӝ tuәi

b Tùy theo ÿiӅu kiӋn ÿҩt ÿai, ÿӏa hình, khí hұu thӡi tiӃt, mӭc ÿӝ sinh trѭӣng cӫa cây, loҥi phân sӱ dөng mà có kӻ thuұt bón thích hӧp

c LiӅu lѭӧng tăng theo năng suҩt ÿӑt

Câu 22 Làm th͇ nào ÿ͋ nâng cao hi͏u qu̫ cͯa vi͏c bón phân vào ÿ̭t?

a Vùi kín phân trong ÿҩt

b Bón khi ÿҩt có ÿӝ ҭm

c Bón xung quanh tán chè

d Có ý khác

Câu 23 Làm th͇ nào ÿ͋ nâng cao hi͏u qu̫ cͯa vi͏c bón phân qua lá?

a Lӵa chӑn loҥi phân thích hӧp

b Phun ÿúng thӡi ÿiӇm, ÿúng nӗng ÿӝ và các chӍ dүn

c Lӵa chӑn loҥi bình phun tӕt

- Nguyên tҳc chung khi bón phân cho chè:

+ Chè tuәi nhӓ (thӡi kǤ KTCB) liӅu lѭӧng tăng theo ÿӝ tuәi

+ Chè tuәi lӟn (thӡi kǤ kinh doanh) liӅu lѭӧng tăng theo sӭc sinh trѭӣng và mӭc cho năng suҩt cӫa chè

Bài 2: Tѭӟi nѭӟc, giӳ ҭm cho chè Mөc tiêu:

Sau khi hӑc xong hӑc viên có khҧ năng:

- Trình bày ÿѭӧc nhu cҫu nѭӟc cӫa cây chè ӣ các giai ÿoҥn sinh trѭӣng, phát triӇn khác nhau

- Nêu ÿѭӧc qui trình tѭӟi nѭӟc, giӳ ҭm cho cây chè ӣ các thӡi kǤ sinh trѭӣng, phát triӇn

- Lӵa chӑn và thӵc hiӋn ÿѭӧc các phѭѫng pháp tѭӟi nѭӟc, giӳ ҭm thông dөng cho chè ÿúng yêu cҫu cӫa qui trình kӻ thuұt

A Nӝi dung:

1 Yêu cҫu nѭӟc tѭӟi cӫa chè

- Hãy hái 1 kg chè búp tѭѫi, ÿem sao sҩy thành khô ta sӁ thu ÿѭӧc bao nhiêu gam chè búp khô Chҳc chҳn nhӳng ngѭӡi quan tâm ÿӅu có thӇ trҧ lӡi ÿѭӧc ÿáp sӕ là 200 – 250 gam Nhѭ vұy, trong búp chè tѭѫi có chӭa 75 – 80% nѭӟc Trong búp chè thu hoҥch chính vө, nhҩt là vө mѭa hàm lѭӧng nѭӟc thѭӡng cao nhҩt ChӍ ÿiӅu này thôi cNJng ÿӫ nói lên nѭӟc có vai trò quan trӑng nhѭ thӃ nào ÿӕi vӟi ÿӡi sӕng, năng suҩt và chҩt lѭӧng cӫa cây chè

- Chҩt lѭӧng nѭӟc tѭӟi cho chè phҧi là nѭӟc sҥch, không bӏ ô nhiӉm bӣi các chҩt ÿӝc hҥi, ÿҧm bҧo vӋ sinh thӵc phҭm theo ÿúng tiêu chuҭn VietGAP

- Nhu cҫu lѭӧng nѭӟc tѭӟi cho chè thay ÿәi theo giai ÿoҥn sinh trѭӣng cӫa cây Khi cây còn nhӓ thì lѭӧng nѭӟc cҫn ít, khi cây lӟn cho sҧn lѭӧng búp càng cao thì nhu cҫu nѭӟc càng cao

Hình 4 – 03: Mѭѫng dүn nѭӟc