Giáo trình mô đun sản xuất cây giống bằng chiết, ghép

Các bài dҥy ÿѭӧc biên soҥn mӝt cách ngҳn gӑn, kӃt cҩu hӧp lý giӳa lý thuyӃt và thӵc hành nhҵm cung cҩp nhӳng kiӃn thӭc, kӻ năng vӅ sҧn xuҩt cây giӕng bҵng chiӃt, ghép cho ngѭӡi hӑc.. Giá

BӜ NÔNG NGHIӊP VÀ PHÁT TRIӆN NÔNG THÔN

GIÁO TRÌNH MÔ ĈUN

SҦN XUҨT CÂY GIӔNG BҴNG

TUYÊN BӔ BҦN QUYӄN

Giáo trình ÿѭӧc biên soҥn phөc vө mөc ÿích ÿào tҥo nghӅ cho nông dân nên các thông tin trong giáo trình có thӇ ÿѭӧc phép dùng nguyên bҧn hoһc trích dùng cho các mөc ÿích vӅ ÿào tҥo và tham khҧo

Mӑi ÿөc ÿích khác mang tính lӋch lҥc hoһc sӱ dөng vӟi mөc ÿích kinh doanh thiӃu lành mҥnh sӁ bӏ nghiêm cҩm

MÃ TÀI LIӊU: MĈ 04

LӠI GIӞI THIӊU

Trong nhӳng năm gҫn ÿây, hoҥt ÿӝng sҧn xuҩt cây giӕng lâm nghiӋp ÿã giúp cho nhiӅu bà con nông dân miӅn núi xóa ÿѭӧc ÿói, giҧm ÿѭӧc nghèo Tuy nhiên viӋc sҧn xuҩt cây giӕng cӫa bà con còn nhӓ, sӱ dөng giӕng không rõ xuҩt xӭ, không ÿăng ký sҧn xuҩt kinh doanh, thiӃt kӃ vѭӡn ѭѫm chѭa ÿáp ӭng ÿѭӧc yêu cҫu sҧn xuҩt, sҧn xuҩt chӫ yӃu dӵa vào kinh nghiӋm, các kӻ thuұt nhân giӕng tiӃn tiӃn chѭa ÿѭӧc áp dөng dүn ÿӃn chât lѭӧng, năng xuҩt cây giӕng thҩp Tӯ nhu cҫu thӵc tiӉn trên, viӋc biên soҥn Giáo trình hѭӟng dүn bà con sҧn xuҩt kinh doanh cây giӕng lâm nghiӋp là hӃt sӭc cҫn thiӃt

Ĉѭӧc sӵ hӛ trӧ cӫa Vө Tә chӭc Cán bӝ - Bӝ Nông nghiӋp và Phát triӇn Nông thôn, Trѭӡng Cao ÿҷng nghӅ Công nghӋ và Nông lâm Phú Thӑ ÿã tiӃn hành

biên soҥn Giáo trình “S̫n xṷt kinh doanh cây gi͙ng lâm nghi͏p” phөc vө cho

các khoá ÿào tҥo nghӅ trình ÿӝ sѫ cҩp và dҥy nghӅ dѭӟi 3 tháng, trѭӟc hӃt là các khoá ÿào tҥo phөc vө cho ĈӅ án ÿào tҥo nghӅ cho lao ÿӝng nông thôn ÿӃn năm

2020

Giáo trình mô ÿun “S̫n xṷt cây gi͙ng b̹ng chi͇t, ghép” là giáo trình mô ÿun

thӭ hai trong sáu giáo trình mô ÿun cӫa nghӅ Sҧn xuҩt kinh doanh cây giӕng lâm nghiӋp Giáo trình có 03 bài, mӛi bài hӑc ÿѭӧc chia làm 04 phҫn, cө thӇ là: mөc tiêu bài hӑc, nӝi dung bài hӑc, câu hӓi và bài tұp thӵc hành, ghi nhӟ Các bài dҥy ÿѭӧc biên soҥn mӝt cách ngҳn gӑn, kӃt cҩu hӧp lý giӳa lý thuyӃt và thӵc hành nhҵm cung cҩp nhӳng kiӃn thӭc, kӻ năng vӅ sҧn xuҩt cây giӕng bҵng chiӃt, ghép cho ngѭӡi hӑc

Giáo trình ÿѭӧc biên soҥn bӣi mӝt nhóm các giáo viên có kiӃn thӭc, kinh nghiӋm vӅ lƭnh vӵc sҧn xuҩt cây giӕng lâm nghiӋp và nhұn ÿѭӧc rҩt nhiӅu ý kiӃn ÿóng góp cӫa các nhà chuyên môn ÿӃn tӯ ba miӅn cӫa ÿҩt nѭӟc.Trong quá trình biên soҥn nhóm tác giҧ tiӃn hành biên soҥn nӝi dung các bài hӑc theo trình tӵ các bѭӟc thӵc hiӋn công viӋc cӫa nghӅ và lӗng ghép các kiӃn thӭc cҫn thiӃt theo logíc hành nghӅ

Trong quá trình biên soҥn chúng tôi ÿã nhұn ÿѭӧc rҩt nhiӅu sӵ giúp ÿӥ cӫa các cán bӝ khuyӃn nông cӫa các tӍnh Tuyên Quang, Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái, Phú Thӑ

Mһc dù ÿã hӃt sӭc cӕ gҳng, nhѭng do nhӳng nguyên nhân chӫ quan và khách quan nên viӋc biên soҥn còn nhiӅu thiӃu sót, rҩt mong nhұn ÿѭӧc nhӳng ý kiӃn ÿóng góp cӫa các ÿӗng nghiӋp, bҥn ÿӑc ÿӇ Giáo trình ÿѭӧc hoàn thiӋn hѫn

Tham gia biên soҥn

1 KͿ s˱: Ph̩m Hͷu Hân ( chͯ biên )

2 KͿ s˱: Lê Th͓ Tình

3 Th̩c sͿ: D˱˯ng Danh Công

MӨC LӨC

Ĉӄ MӨC TRANG

LӠI GIӞI THIӊU 2

MӨC LӨC 3

GIӞI THIӊU MÔ ĈUN 4

BÀI 1: KHÁI QUÁT Vӄ SҦN XUҨT CÂY GIӔNG BҴNG CHIӂT, GHÉP 4

Mөc tiêu: 4

A Nӝi dung 4

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 5

C Ghi nhӟ: 5

BÀI 2: CHIӂT CÀNH 6

Mөc tiêu: 6

A Nӝi dung 6

C Ghi nhӟ 12

BÀI 3: GHÉP 13

Mөc tiêu: 13

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành 20

C Ghi nhӟ 20

HѬӞNG DҮN GIҦNG DҤY MÔ ĈUN/MÔN HӐC 21

I Vӏ trí, tính chҩt cӫa mô ÿun: 21

II Mөc tiêu: 21

III Nӝi dung chính cӫa mô ÿun: 21

IV Hѭӟng dүn thӵc hiӋn bài tұp, bài thӵc hành 21

V Yêu cҫu vӅ ÿánh giá kӃt quҧ hӑc tұp 23

IV Tài liӋu tham khҧo 24

MÔ ĈUN: SҦN XUҨT CÂY GIӔNG BҴNG CHIӂT,GHÉP

Mã mô ÿun: MĈ 04

GIӞI THIӊU MÔ ĈUN

Mô ÿun này trang bӏ cho ngѭӡi hӑc nhӳng kiӃn thӭc, kӻ năng vӅ chiӃt, ghép Quá trình giҧng dҥy mô ÿun này chӫ yӃu tiӃn hành tҥi vѭӡn ѭѫm cӫa cѫ sӣ ÿào tҥo, nên bӕ trí trùng vӟi thӡi ÿiӇm nhân giӕng các loҥi cây lâm nghiӋp bҵng chiӃt, ghép nhѭ trám, tre mămg

ViӋc ÿánh giá kӃt quҧ hӑc tұp cӫa hӑc viên thông qua quá trình thӵc hiӋn các bài thӵc hành sҧn xuҩt giӕng bҵng chiӃt, ghép và ÿánh giá sҧn phҭm thӵc hành

BÀI 1: NHҰN THӬC CHUNG Vӄ SҦN XUҨT CÂY GIӔNG BҴNG CHIӂT,

GHÉP

Mã bài: M4-01 Mөc tiêu:

- Trình bày ÿѭӧc khái niӋm, ѭu nhѭӧc ÿiӇm và mӝt sӕ chú ý khi sҧn xuҩt cây giӕng bҵng chiӃt, ghép

1.2 Ѭu, nhѭӧc ÿiӇm cӫa chiӃt cành

1.2.1 Ѭu ÿiӇm:

ViӋc sҧn xuҩt cây giӕng bҵng chiӃt cành có nhӳng ѭu ÿiӇm sau:

+ Cây con vүn giӳ ÿѭӧc nhӳng ÿһc tính tӕt cӫa cây mҽ

+ Cây con sinh trѭӣng phát triӇn nhanh, sӟm thành thөc sinh trѭӣng, thӡi gian tҥo

ra mӝt cây giӕng ngҳn

1.2.2 Nhѭӧc ÿiӇm

ViӋc sҧn xuҩt cây giӕng bҵng hom cành có mӝt sӕ nhѭӧc ÿiӇm sau

+ HӋ sӕ nhân giӕng thҩp hѫn so vӟi nhân giӕng bҵng hҥt

+ Giá thành cây giӕng cao

+ NӃu chiӃt nhiӅu ҧnh hѭӣng ÿӃn quá trình sinh trѭӣng cӫa cây mҽ

+ Mӝt sӕ loài cây không sӱ dөng ÿѭӧc phѭѫng pháp này do tӹ lӋ ra rӉ rҩt thҩp

2 S̫n xṷt cây gi͙ng b̹ng ghép

2.1 Khái niӋm

S̫n xṷt cây gi͙ng b̹ng ghép là quá trình k͇t hͫp m͡t b͡ ph̵n cͯa cây này vͣi m͡t b͡ ph̵n cͯa cây khác ÿ͋ t̩o thành m͡t cây mͣi mà v̳n giͷ ÿ˱ͫc ÿ̿c tính ban ÿ̯u cͯa cây ḿ

Các bӝ phұn sӱ dөng ÿӇ ghép gӗm: gӕc ghép, cành ghép, mҳt ghép

2.2 Ѭu, nhѭӧc ÿiӇm cӫa sҧn xuҩt cây giӕng bҵng ghép

2.2.1 Ѭu ÿiӇm

ViӋc sҧn xuҩt cây giӕng bҵng ghép có mӝt sӕ ѭu ÿiӇm sau:

- Cây ghép sinh trѭӣng khӓe mҥnh hѫn cây chiӃt do gӕc ghép có bӝ rӉ cӑc ăn sâu

- Cây sinh trѭӣng khӓe và thành thөc sӟm

- Cây giӕng vүn giӳ ÿѭӧc ÿһc tính tӕt cӫa cây mҽ

- HӋ sӕ nhân giӕng cao và ít ҧnh hѭӣng tӟi sinh trѭӣng cӫa cây mҽ

2.2.2 Nhѭӧc ÿiӇm

ViӋc sҧn xuҩt cây giӕng bҵng ghép có mӝt sӕ nhѭӧc ÿiӇm sau

- Khi sҧn xuҩt cây giӕng bҵng ghép yêu cҫu ngѭӡi sҧn xuҩt phҧi có kӻ thuұt cao

- Chu kǤ tҥo ra mӝt cây mӟi thѭӡng lâu hѫn so vӟi phѭѫng pháp chiӃt, giâm cành 2.3 Mӝt sӕ chú ý khi ghép cây

ĈӇ cây ghép có thӇ sinh trѭӣng và phát triӇn tӕt, chúng ta cҫn chú ý ÿӃn mӝt

+ Vө xuân, tiӃn hành ghép tӕt nhҩt là vào tháng 3 – 4, lúc này trӡi ÿã ҩm, có mѭa

ҭm vì vұy các giӕng cây bҳt ÿҫu sinh trѭӣng mҥnh

+ Vө thu, tiӃn hành ghép vào tháng 8 -9, nhiӋt ÿӝ cao, mѭa nhiӅu là thӡi ÿiӇm các loài cây sinh trѭӣng mҥnh

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành

Câu hӓi sӕ 1 Theo Anh (chӏ) chúng ta nên áp dөng phѭѫng pháp sҧn xuҩt cây

giӕng bҵng chiӃt ghép trong nhӳng trѭӡng hӧp nào?

C Ghi nhӟ:

- S̫n xṷt cây gi͙ng b̹ng chi͇t cành là quá trình sӱ dөng mӝt sӕ biӋn pháp kӻ

thuұt tác ÿӝng vào cành cây mҽ ÿӇ tҥo ra bӝ rӉ cho cây con trѭӟc khi tách khӓi cѫ thӇ cây mҽ

- S̫n xṷt cây gi͙ng b̹ng ghép là quá trình kӃt hӧp mӝt bӝ phұn cӫa cây này vӟi

mӝt bӝ phұn cӫa cây khác ÿӇ tҥo thành mӝt cây mӟi mà vүn giӳ ÿѭӧc ÿһc tính ban ÿҫu cӫa cây mҽ

BÀI 2: CHIӂT CÀNH

Mã bài: M4-02 Mөc tiêu:

- Lӵa chӑn ÿѭӧc cây mҽ, cành chiӃt ÿҧm bҧo yêu cҫu kӻ thuұt

- Chuҭn bӏ ÿҫy ÿӫ vұt tѭ dөng cө phөc vө công tác chiӃt cành

- Thӵc hiӋn viӋc chiӃt cành ÿúng yêu cҫu kӻ thuұt

- Cҳt, giâm và chăm sóc cành chiӃt ÿҧm bҧo yêu cҫu kӻ thuұt

Dùng nѭӟc sҥch ÿӇ pha trӝn cho ÿӫ ҭm,ÿӝ ҭm bҫu khoҧng 70% không ѭӟt quá và cNJng không khô quá, nҳm hӛn hӧp ÿã trӝn trong tay khi bӓ tay ra không chҧy nѭӟc trong tay hoһc hӛn hӧp không bӏ tѫi tҧ ra, nҳm ÿҩt nҵm trên lòng bàn tay hình nhӳng ngón tay là ÿҥt yêu cҫu

2 Chi͇t cành

2.1 Tiêu chuҭn lӵa chӑn cây mҽ và cành chiӃt

- Chӑn nhӳng cây mҽ ÿã thành thөc, sinh trѭӣng khoҿ, không sâu bӋnh Năng suҩt cao әn ÿӏnh

- Chӑn nhӳng cành bánh tҿ, màu nâu hoһc màu xanh tѭѫi, lѭng chӯng tán, không chiӃt cành la, cành vѭӧt Kích thѭӟc tuǤ loài cây nhѭng thѭӡng có chiӅu dài 40-60

cm, ÿѭӡng kính gӕc tӯ 1-2 cm

- Trong nhân giӕng cây lâm nghiӋp, phѭѫng pháp chiӃt ÿѭӧc sӱ dөng rӝng rãi nhҩt vӟi nhân giӕng mӝt sӕ loài tre lҩy măng nhѭ: tre Bát ÿӝ, luӗng, lөc trúc, ÿiӅn trúc Tiêu chuҭn cӫa cây tre lҩy giӕng chӍ lҩy cây tӯ 1- 2 tuәi ( không non, già quá), nhӳng cây không gүy cөt ngon, không sâu bӋnh, bӏ khuy Chӑn nhӳng cành giӳa thân, nhӳng cành ÿã bong mo

Hình 1: L͹a ch͕n cành chi͇t tre măng

2.2 Kӻ thuұt khoanh, bóc vӓ

- Chӑn nhӳng ngày có thӡi tiӃt tӕt, dùng dao sҳc khoanh vӓ cách gӕc cành 10-15

cm, chiӅu dài khoanh vӓ tӕt nhҩt bҵng 1,5- 2 lҫn ÿѭӡng kính gӕc cành chiӃt (2-3 cm) Bóc lӟp vӓ ngoài, dùng dao cҥo sҥch lӟp vӓ trҳng cho tӟi gӛ

- Ĉӕi vӟi nhӳng cây tѭѫng ÿӕi dӉ ra rӉ có thӇ bó bҫu ngay hoһc bӕ trí khoanh vӓ buәi sáng ÿӃn chiӅu bó bҫu Ĉӕi vӟi nhӳng cây có nhӵa mӫ sau khi khoanh vӓ cҫn phѫi vӃt cҳt 5-7 ngày trѭӟc khi bó dùng dao cҥo sҥch lӟp nhӵa khô quanh vӃt cҳt sau ÿó mӟi bó bҫu

Hình 2: Khoanh, bóc v͗ Hình 3: C̩o lͣp v͗ tr̷ng tͣi g͟

- ViӋc chiӃt cây giӕng lâm nghiӋp ngѭӡi ta chӫ yӃu áp dөng ÿӕi vӟi cây tre măng, luӗng Ĉӕi vӟi nhӳng loài cây này ngѭӡi ta không khoanh vӓ bóc bҫu mà tiӃn nhѭ sau:

Dùng dao sҳc phát cành chӍ ÿӇ lҥi 3 ÿӕt, sau ÿó dùng cѭa hҥt mѭӟp cҳt cành

tӯ trên xuӕng giӳa gӕc cành và thân cây cҳt sâu 2/3, sau ÿó ÿҧo chiӅu cѭa cҳt tӯ dѭӟi lên vào phía thân cây mҽ 1/3

Hình 4 : C̷t cành chi͇t ch͑ ÿ͋ 3 ÿ͙t Hình 5: C˱a cành chi͇t tͳ trên xu͙ng

Hình 6 : C˱a cành chi͇t tͳ d˱ͣi lên

2.3 Kӻ thuұt bó bҫu

- Cách bó bҫu : Khi ÿã có hӛn hӧp ÿã pha trӝn ÿӫ ҭm nҳm sҹn dàn ÿӅu xung quanh cành, phӫ chӡm ra 2 ÿҫu ÿã cҥo vӓ, nҳm chһt lҥi ӣ phҫn vӃt khoanh vӓ, bҫu chiӃt trӑng lѭӧng khoҧng 300g, kích thѭӟc ÿѭӡng kính 7 -8 cm

- Sӱ dөng nilon màu trҳng bӑc phía ngoài cӫa bҫu chiӃt buӝc chһt 2 ÿҫu bҵng dây lynon hay lҥt giang, ÿӇ hҥn chӃ viӋc xoay bҫu buӝc thêm mӝt lҥt vào giӳa bҫu

- Khi cҳt cành chiӃt nên tӍa bӟt nhӳng cành lá rѭӡm rà, bӏ sâu, lá non và cҳt ÿi 1/2

sӕ lá hoһc mӛi lá cҳt ÿi 1/2 vì nӃu ÿӇ toàn bӝ lá sӁ thoát hѫi nѭӟc mҥnh trong khi rӉ chѭa ÿӫ ÿӝ thuҫn thөc ÿӇ hút ÿӫ nѭӟc, gây ra sӵ mҩt cân ÿӕi giӳa hút và thoát làm cành lá khô và bҫu dӉ chӃt

- Vӟi cành tre măng: Cҳt phҫn ngӑn cành ÿӇ lҥi 2 ÿӃn 3 mҳt trên cành chiӃt, cành chiӃt có ÿӝ dài 30-40 cm Sau ÿó tiӃn hành tách cành chiӃt ra khӓi cây mҽ bҵng cách mӝt tay cҫm cành chiӃt, mӝt tay ÿӥ bҫu cành chiӃt, vít nhҽ cành chiӃt vӅ phía dѭӟi mһt ÿҩt

- Trѭӟc khi giâm lӝt bӓ vӓ bҫu vùi ÿҩt cách cә bҫu 3-4 cm, tѭӟi ÿүm nѭӟc, tѭӟi ѭӟt

cҧ lá duy trì ҭm ÿӝ không khí 80%, che bӟt 50% ánh sáng

- Chú ý môi trѭӡng giâm cành chiӃt phҧi tѫi xӕp, ÿҫy ÿӫ dinh dѭӥng

- Vӟi tre măng: Chuҭn bӏ bҫu giâm ÿѭӡng kính 10 -12 cm, chiӅu cao 14 – 17 cm Hӛn hӧp ruӝt bҫu: 89% ÿҩt cát pha + 10 % phân chuӗng hoai + 1% su pe lân, ÿһt cành chiӃt vào bҫu giâm ngay ngҳn thҷng hàng theo luӕng

Hình 11: Chu̱n b͓ h͟n hͫp b̯u giâm cành chi͇t Hình 12: Giâm cành chi͇t vào b̯u

Hình 13: X͇p cành chi͇t theo lu͙ng

4 Chăm sóc và xṷt v˱ͥn cành chi͇t

- Tѭӟi phân bә sung: NPK pha 100 g + 10 lít nѭӟc tѭӟi cho 500 bҫu

Hình 14: T˱ͣi n˱ͣc cho chi͇t

- Phân loҥi cành chiӃt

Sau khi giâm cành ra vѭӡn 3 - 4 tuҫn phҧi tiӃn hành tuyӇn chӑn và phân loҥi cành giâm ÿӇ có chӃ ÿӝ chăm sóc thích hӧp cho cây phát triӇn ÿӗng ÿӅu Mӛi cành cҫn loҥi bӓ nhӳng chӗi yӃu hoһc chӗi mҧnh ÿӇ tұp trung chăm sóc cho cành giâm phát triӇn tӕt

b Xuҩt vѭӡn cành chiӃt

Tùy loài cây, thӡi vө khác nhau mà thӡi gian chăm sóc ÿӇ cây chiӃt ÿӫ tiêu chuҭn xuҩt vѭӡn là khác nhau Ĉӕi vӟi cây tre măng thӡi gian chăm sóc tӯ 3 ÿӃn 6 tháng Khi xuҩt vѭӡn, cây chiӃt có 2 ÿӃn 3 lӟp lá mӟi, bҫu nhiӅu rӉ

Hình 15: Cây tre măng ÿ̩t tiêu chu̱n xṷt v˱ͥn

B Câu hӓi và bài tұp thӵc hành

1 Câu h͗i

Câu hӓi sӕ 2 Hãy cho biӃt tiêu chuҭn lӵa chӑn cành chiӃt

Câu hӓi sӕ 3 Kӻ thuұt chiӃt cành gӗm mҩy bѭӟc và sҧn phҭm cӫa mӛi bѭӟc

2 Bài t̵p th͹c hành;

Bài tұp thӵc hành sӕ 1: ChiӃt tre măng

- Chuҭn bӏ hӛn hӧp bó bҫu chiӃt tre măng

- Lӵa chӑn cành chiӃt tre măng

- ChiӃt cành tre măng

- Giâm và chăm sóc cây chiӃt tre măng

BÀI 3: GHÉP

Mã bài: M4-03

Mөc tiêu:

- LiӋt kê ÿѭӧc các phѭѫng pháp ghép

- Lӵa chӑn ÿѭӧc các phѭѫng pháp ghép phù hӧp vӟi ÿiӅu kiӋn thӵc tӃ sҧn xuҩt

- Thӵc hiӋn ghép và chăm sóc cây ghép ÿҧm bҧo ÿúng yêu cҫu kӻ thuұt

Yêu cҫu vӅ gӕc ghép nhѭ sau:

- Có khҧ năng hòa nhұp cao vӟi phҫn ghép

- Sinh trѭӣng phát triӇn tӕt, tuәi thӑ kéo dài

- Có bӝ rӉ phát triӇn tӕt khoҿ, thích ӭng vӟi ÿiӅu kiӋn khí hұu ÿҩt ÿai cӫa tӯng ÿӏa phѭѫng chӏu hҥn, úng, lҥnh, mһn, kiӅm

- Có sӭc chӕng chӏu sâu bӋnh

- Có nguӗn phong phú, dӉ nhân giӕng

- Có khҧ năng tiӃp xúc tӕt vӟi thân cành ghép

- Gӕc ghép: gӕc ghép nên ÿҧm bҧo ÿѭӧc các yêu cҫu sau:

3 Ch͕n cành ghép

Cành ghép tӕt nhҩt ÿѭӧc lҩy trên cây mҽ có năng suҩt cao әn ÿӏnh, phҭm chҩt tӕt và không nhiӉm bӋnh là nhӳng cành bánh tҿ, màu xanh xen kӁ nhӳng vҥch nâu, lá to, mҫm ngӫ to Cҳt cành loҥi bӓ lá nhѭng giӳ lҥi cuӕng lá tӕt nhҩt là ÿem ghép ngay, nӃu chѭa ghép cҫn có biӋn pháp bҧo quҧn thích hӧp (Dùng rҿ ѭӟt, bҽ chuӕi)

4 Các ph˱˯ng pháp ghép

4.1 Ph˱˯ng pháp ghép m̷t

Ghép mҳt là phѭѫng pháp ghép ÿѫn giҧn và rҩt phә biӃn cho hҫu hӃt các loҥi cây vӟi ѭu ÿiӇm dӉ làm, dӉ sӕng, hӋ sӕ nhân cao và ít bӏ nhiӉm bӋnh

Mҳt ghép là chӗi non nhú trên nách lá Cành lҩy mҳt ghép là nhӳng cành

“bánh tҿ” ÿѭӡng kính gӕc cành tӯ 6 - 10 mm tùy mùa ghép và tùy theo giӕng loài Mӛi cành có tӯ 6-8 mҫn ngӫ ӣ các nách lá to Chú ý chӑn nhӳng cành ngoài bìa tán không có sâu bӋnh và ӣ các cҩp cành cao VӋ sinh chăn sóc và chuҭn bӏ gӕc ghép nhѭ ӣ phѭѫng pháp ghép ÿoҥn cành

Trong ghép mҳt ngѭӡi ta chia ra mӝt sӕ kiӇu ghép sau:

- C̷t m̷t : Tay trái cҫm cành ngӑn quay ra ngoài, tay phҧi dùng dao ÿһt vào vӏ trí

ÿӏnh cҳt, kéo lѭӥi dao vào trong lòng mҳt ghép dài 2,2 cm (Mҫm nҵm giӳa) Sau ÿó tách rӡi lõi gӛ vӟi phҫn vӓ (Ĉӕi vӟi hӑ cây có múi không ÿѭӧc bóc lõi gӛ) mҳt có kèm theo cuӕng lá, vӃt cҳt ngӑt tránh dұp nát

- Ѭu ÿiӇm cӫa ghép áp là Thao tác nhanh, dӉ ghép, tӹ lӋ sӕng cao khi chӑn ÿúng tә hӧp ghép, nhanh bұt mҫn ӣ cành ghép, sӭc sӕng cӫa cành ghép tӕt Vì vұy nó thѭӡng dùng ӣ lƭnh vӵc cây ăn quҧ

- Nhѭӧc ÿiӇm cӫa ghép áp là vӏ trí ghép thѭӡng nәi lên các vӃt sҫn không ÿҽp nên

ít ÿѭӧc sӱ dөng trong lƭnh vӵc làm cây bonsai

Hình 4: C̷t m̷t ghép

- Thao tác ghép : Tay trái dùng mNJi dao nâng nhҽ, tay phҧi cҫm cuӕng lá gài mҳt

ghép vào khe dӑc chӳ T ÿã mӣ, ÿҭy nhҽ cuӕng lá xuӕng, dùng dây nilon buӝc chһt kín vӃt ghép

- Tùy theo mùa vө và giӕng loài cây mà sau ghép 15-20 ngày có thӇ mӣ dây buӝc, kiӇm tra sӭc sӕng cӫa mҳt ghép NӃu mҳt ghép xanh, cuӕng lá vàng và rөng ÿi là chҳc sӕng Tӯ sau 7-10 ngày sau khi mӣ dây buӝc có thӇ cҳt ngӑn gӕc ghép

Hình 5: Trình t͹ các b˱ͣc ghép chͷ T 1- Ḽy m̷t ghép; 2- Tách v͗ hình chͷ T trên g͙c ghép; 3- Ĉ̿t m̷t ghép vào g͙c ghép; 4-

Qṷn l̩i b̹ng dây ni lon; 5- K͇t qu̫ sau khi m̷t ghép phát tri͋n t͙t.

Chú ý:

- Mҳt ghép có thӇ lҩy ӣ cành bánh tҿ hoһc ӣ nhӳng cành còn non nhӓ, trong trѭӡng hӧp này không ÿѭӧc bóc lõi gӛ

- Khi trích dao vào gӕc ghép cҫn cҭn thұn, khéo léo tránh chҥm vào lӟp mҥch gӛ sӁ làm cho cây bӏ tәn thѭѫng

4.1.2 Ghép cӱa sә:

- Thѭӡng áp dөng ÿӕi vӟi nhӳng cây to, vӓ dày và già

- Trên gӕc ghép cách mһt ÿҩt 10-15 cm rҥch 2 ÿѭӡng dӑc thân cách nhau 1 cm sau

ÿó cҳt mӝt ÿѭӡng ngang và dùng mNJi dao mӣ mím mӝt góc

- Ḽy m̷t : ViӋc chӑn cành lҩy mҳt giӕng nhѭ ghép chӳ T nhѭng chú ý khi cҳt mҳt

lҩy mӝt ÿҫu bҵng và phҧi lӝt phҫn gӛ ÿӇ mҳt ghép dӉ tiӃp xúc vӟi gӕc ghép hѫn

Hình 6: Trình t͹ ghép c͵a s͝

1- C̷t v͗ trên g͙c ghép; 2- Ḽy m̷t ghép; 3- Ĉ̿t m̷t ghép vào g͙c ghép; 4- Qṷn ch̿t

l̩i b̹ng dây nilon (chͳa ÿ͑nh sinh tr˱ͧng cͯa m̷t ghép)

- Thao tác ghép : Dùng dao ghép mӣ “cӱa sә” trên thân gӕc ghép, cách mһt ÿҩt tӯ

10-20 cm NӃu ÿҩt ҭm thì mӣ cӱa sә cao, ÿҩt khô cҫn ghép thҩp hѫn Kích thѭӟc miӋng ghép ”cӱa sә” 1 x 2 cm Bóc mӝt miӃng vӓ trên cành ghép ÿã mӣ, ÿһt mҳt ghép vào “cӱa sә” ÿã mӣ cӫa gӕc ghép, ÿҥy cӱa sә lҥi và quҩn dây nilon mӓng cho thұt chһt – Chăm sóc cây ghép: Trong vài ngày ÿҫu không nên tѭӟi nѭӟc vì có thӇ làm úng và hӓng mҳt ghép Sau ghép 15-20 ngày có thӇ mӣ dây buӝc và cҳt miӃng

vӓ ÿұy ngoài cӫa gӕc ghép, nӃu có nhӵa hàn kín, chӭng tӓ viӋc ghép ÿã thành công

- Cҳt ngӑn gӕc ghép cách vӃt ghép 2 cm và nghiêng mӝt góc 45o vӅ phía ngѭӧc chiӅu vӟi mҳt ghép Ghép cӱa sә là mӝt trong nhӳng phѭѫng pháp ghép có tӹ lӋ sӕng cao nhҩt

Phѭѫng pháp ghép trên ÿây ngѭӡi ta gӑi là phѭѫng pháp cӱa sә lұt, ngoài ra còn có mӝt phѭѫng pháp cӱa sә khác gӑi là cӱa sә mӣ ÿѭӧc sӱ dөng nhiӅu trong cây ăn quҧ

4.1.3.Ghép mҳt nhӓ có gӛ: