Luật hình sự quốc tế là học phần cung cấp một cách khái quát những khía cạnh lý luận về luật hình sự quốc tế, thiết chế toà án hình sự quốc tế và các tội phạm quốc tế. Học phần sẽ là sự kết hợp giữa một nền tảng về lý luận cơ bản với một vài khía cạnh chuyên sâu về kinh nghiệm thực tiễn trong việc áp dụng luật hình sự quốc tế
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
BỘ MÔN LUẬT HÌNH SỰ
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
LUẬT HÌNH SỰ QUỐC TẾ
Trang 2HÀ NỘI - 2015
BẢNG TỪ VIẾT TẮT
CTQG Chính trị quốc gia
GVC Giảng viên chính KTĐG Kiểm tra đánh giá LVN Làm việc nhóm
Nxb Nhà xuất bản
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ
BỘ MÔN LUẬT HÌNH SỰ
Hệ đào tạo: Cử nhân ngành luật học (chính quy)
Tên môn học: Tội phạm quốc tế
Số tín chỉ: 02
Loại môn học: Tự chọn
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1 TS Lê Đăng Doanh – GVC, Phụ trách Bộ môn
Điện thoại: NR: (04)37551185
E-mail: ledoanhhs@gmail.com
2 TS Nguyễn Văn Hương - GVC, Phó trưởng Bộ môn
Điện thoại: DĐ: 0913302673; NR: (04)38544405
E-mail: nguyenhuongdhl@yahoo.com
3 TS Hoàng Văn Hùng - GVC
Điện thoại: 0916393455
4 ThS Trần Đức Thìn - GVC, NGƯT
Điện thoại: DĐ: 0903413931; NR: (04)37750460
E-mail: tranducthin52@yahoo.com.vn
5 ThS Phạm Văn Báu - GVC
Điện thoại: DĐ: 0989344900; NR: (04)3833833
6 TS Nguyễn Tuyết Mai - GVC
Điện thoại: DĐ: 0912029055; NR: (04)38533197
7 TS Cao Thị Oanh - GV
Điện thoại: DĐ: 0904218863; NR: (04)37565221
8 TS Đào Lệ Thu - GV
Điện thoại: DĐ: 0913570282; NR: (04)35622636
E-mail: daolethuhs2004@yahoo.com
9 PGS.TS Dương Tuyết Miên
Trang 4Điện thoại: DĐ: 0915191867; (04) 36450097
E-mail: dtmien@yahoo.com
10 ThS Lưu Hải Yến - GV
Điện thoại: DĐ: 0989082300; NR: (04)38699863
E-mail: luuhaiyenhlu@yahoo.com
11 ThS Vũ Hải Anh - GV
Điện thoại: 0979504389
E-mail: vuhaianh.87@gmail.com.vn
12 Phạm Tài Tuệ - GV
E-mail: phamtuehlu.hs@gmail.com
13 Đào Phương Thanh- GV
Điện thoại: 0917942888
E-mail: thanhgaga@gmail.com
Văn phòng Bộ môn luật hình sự
Phòng A 309, Nhà A, Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04-38352356
Trực tư vấn: Từ 14h00’ đến 17h00’ thứ tư
2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT
Luật hình sự (module 1 + 2)
3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
Luật hình sự quốc tế là học phần cung cấp một cách khái quát những khía cạnh lý luận về luật hình sự quốc tế, thiết chế toà án hình sự quốc tế và các tội phạm quốc tế Học phần sẽ là sự kết hợp giữa một nền tảng về lý luận cơ bản với một vài khía cạnh chuyên sâu về kinh nghiệm thực tiễn trong việc áp dụng luật hình sự quốc tế
Trong mối quan hệ với các học phần về Luật hình sự Việt Nam và Luật tố tụng hình sự Việt Nam, học phần này sẽ là sự bổ sung cần thiết và căn bản cho việc hiểu những vấn đề pháp lý hình sự từ cả hai góc độ luật quốc gia và luật quốc tế, làm cơ sở cho sự đánh giá tính
Trang 5tương thích của luật hình sự quốc gia so với các chuẩn mực pháp lý hình sự quốc tế Kiến thức của môn học là thực sự cần thiết cho sinh viên khi làm việc trong môi trường hội nhập quốc tế
4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Vấn đề 1 Một số vấn đề chung về Luật hình sự quốc tế
1.1 Lịch sử hình thành và phát triển của Luật hình sự quốc tế
1.2 Khái niệm và các nguyên tắc của Luật hình sự quốc tê
1.3 Một số thiết chế đảm bảo thực thi Luật hình sự quốc tế
1.4 Một số vấn đề lí luận về tội phạm quốc tế và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia
Vấn đề 2 Tội phạm quốc tế theo quy chế Rôm
2.1 Những nguyên tắc của luật hình sự được ghi nhận trong Quy chế Rôm
2.2 Tội phạm quốc tế theo Quy chế Rôm
2.3 Đánh giá tính tương thích giữa pháp luật hình sự Việt Nam với Quy chế Rôm
Vấn đề 3 Tội phạm ma tuý có tính chất quốc tế
3.1 Đặc điểm và tính chất quốc tế của tội phạm ma túy
3.2 Pháp luật quốc tế về tội phạm ma túy
3.3 Đánh giá tính tương thích của pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế về tội phạm ma tuý
Vấn đề 4 Tội phạm buôn bán người có tính chất quốc tế
4.1 Đặc điểm và tính chất quốc tế của tội phạm buôn bán người 4.2 Pháp luật quốc tế về tội phạm buôn bán người
4.3 Đánh giá tính tương thích của pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế về tội phạm buôn bán người
Vấn đề 5 Tội phạm rửa tiền có tính chất quốc tế
5.1 Đặc điểm và tính chất quốc tế của tội phạm rửa tiền
5.2 Pháp luật quốc tế về tội phạm rửa tiền
5.3 Đánh giá tính tương thích của pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế về tội phạm rửa tiền
Trang 65 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC
5.1 Về kiến thức
- Hiểu được kiến thức cơ bản về cấu trúc của hệ thống tư pháp hình
sự quốc tế, gồm cả sự tác động qua lại giữa các thiết chế quốc tế như Hội đồng bảo an Liên Hiệp quốc, Toà án hình sự quốc tế và các toà án quốc tế khác;
- Hiểu được kiến thức cơ bản về cơ sở của trách nhiệm hình sự trong luật hình sự quốc tế và việc thực hiện quyền tài phán hình sự của Toà án hình sự quốc tế;
- Hiểu được kiến thức cơ bản về các khái niệm và nguyên tắc cơ bản của luật hình sự quốc tế;
- Hiểu được kiến thức cơ bản về các tội phạm quốc tế, bao gồm cả tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia
5.2 Về kĩ năng
- Nhận diện và xác lập các vấn đề pháp lý có liên quan đến luật hình
sự quốc tế;
- Tìm kiếm, xử lý và phân tích các nguồn luật, các tài liệu khác bao gồm cả tài liệu về thực tiễn áp dụng luật;
- Giải quyết các vụ án có liên quan đến luật hình sự quốc tế trong một khoảng thời gian được giới hạn và trình bày kết quả dưới cả hình thức thuyết trình và viết luận;
- Làm việc cá nhân và làm việc nhóm;
- Đánh giá có tính phê phán và bình luận một cách tích cực các luận điểm và luận thuyết trong lĩnh vực luật hình sự quốc tế
5.3 Về thái độ
- Tích cực nâng cao trình độ nhận thức về luật hình sự quốc tế và tội phạm quốc tế;
- Chủ động vận dụng kiến thức đã học để xác định và đánh giá tính chất nguy hiểm của tội phạm quốc tế;
- Nhận thức rõ trách nhiệm của quốc gia trong việc chung tay cùng cộng đồng quốc tế chống tội phạm quốc tế
5.4 Các mục tiêu khác
- Góp phần phát triển kĩ năng cộng tác, LVN;
Trang 7- Góp phần phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi;
- Góp phần trau dồi, phát triển năng lực đánh giá;
- Góp phần rèn kĩ năng lập kế hoạch, tổ chức, quản lí, theo dõi
kiểm tra việc thực hiện chương trình học tập
6 HỌC LIỆU
A Văn bản quy phạm pháp luật
1 Quy chế Rôm về Toà hình sự quốc tế
2 Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (Công ước Palermo năm 2000)
3 Công ước thống nhất về các chất ma tuý năm 1961 (Nghị định thư năm 1972 bổ sung)
4 Công ước của Liên hợp quốc về các chất hướng thần năm 1971
5 Công ước của Liên hợp quốc về chống buôn bán bất hợp pháp các chất ma tuý và các chất hướng thần năm 1988
6 Công ước của Liên hợp quốc về loại trừ các hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ năm 1979 (Việt Nam tham gia ngày 17/2/1982)
7 Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em cùng với Nghị định thư về việc sử dụng trẻ em trong xung đột vũ trang; Nghị định thư về buôn bán trẻ em, mại dâm trẻ em và văn hoá phẩm khiêu dâm trẻ em (Việt Nam tham gia ngày 9/9/2001)
8 Nghị định thư về phòng ngừa, trấn áp và trừng trị buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em (bổ sung Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia) được Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 15/11/2000, có hiệu lực kể từ ngày 25/12/2003
9 Công ước chống tham nhũng của Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua, có hiệu lực ngày 14/12/2005
10 Luật phòng chống tham nhũng của Việt Nam, số 55/2005/QH11 ngày 29/11/2005
11 Luật phòng, chống ma túy của nước CHXHCN Việt Nam
12 Luật phòng, chống mua bán người của nước CHXHCN Việt Nam
Trang 813 Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ số 766/1997/CT-TTg ngày 17/9/1997 về phân công trách nhiệm thực hiện các biện pháp ngăn chặn việc đưa trái phép phụ nữ và trẻ em ra nước ngoài
14 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 130/2004/QĐ-TTg ngày 14/7/2004 phê duyệt chương trình hành động phòng, chống tội phạm buôn bán phụ nữ, trẻ em từ năm 2004 đến năm 2010
15 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 312/2005/QĐ-TTg ngày 30/11/2005 phê duyệt các đề án thuộc chương trình hành động phòng, chống tội phạm buôn bán phụ nữ, trẻ em từ năm 2005 đến 2010
16 Hiệp định về hợp tác trong đấu tranh phòng, chống tội phạm phòng chống tội buôn bán phụ nữ, trẻ em giữa Việt Nam và các nước Trung Quốc, Lào, Campuchia
17 Nghị định của Chính phủ số 74/2005/NĐ-CP ngày 7/6/2005 về phòng chống rửa tiền
18 Nghị định của Chính phủ số 37/2007/NĐ-CP ngày 9/3/2007 về minh bạch tài sản, thu nhập và xây dựng luật phòng chống rửa tiền
19 Báo cáo của Văn phòng INTERPOL Việt Nam về tình hình và kết quả đấu tranh phòng chống tội phạm ma túy và tội phạm có
tổ chức xuyên quốc gia qua kênh hợp tác INTERPOL
B Sách và bài tạp chí
20 Compilation of core documents of the International Criminal Court (A publication of the Coalition for the International Criminal Court)- Printed in Quezon City, Philippines, December 2003:
- Rom Statute of the International Criminal Court
- Elements of Crime
- Final Act (Resolution E)
21 Robert Cryer et al An Introduction to International Criminal Law and Procedure, Cambridge University Press, Cambridge
2007
22 Antonio Cassese et al The Rome Statute of the International Criminal Court – A Commentary, 2 volumes, Oxford University
Trang 9Press, Oxford 2002
23 Nguyễn Ngọc Chí (chủ biên), Giáo trình Toà án hình sự quốc tế,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2010.Dương Tuyết Miên (chủ
biên), Toà án hình sự quốc tế, Nxb CAND, 2010
24 Dương Tuyết Miên (chủ biên), Quy chế Rome về Toà án hình sự quốc
tế, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011
25 Nguyễn Xuân Yêm, Hiểm họa ma túy và cuộc chiến mới, Nxb.
CAND, 2002
26 Nguyễn Thị Thuận, Luật hình sự quốc tế, Nxb CAND, 2007.
27 Lê Văn Cảm, Những vấn đề cơ bản trong khoa học luật hình sự
(Phần chung), Nxb ĐHQG, Hà Nội, 2005
28 Vũ Duy Cương, “Rửa tiền - Một tội phạm quốc tế điển hình”,
Tạp chí khoa học pháp lí, Trường đại học luật TP Hồ Chí Minh,
tháng 5/2002
29 Dương Tuyết Miên, “Tổ chức và hoạt động của Toà án hình sự
quốc tế”, Tạp chí toà án nhân dân, số 5/2005.
30 Dương Tuyết Miên, “Một số vấn đề pháp lí hình sự được quy
định trong Quy chế Rome về Toà án hình sự quốc tế”, Tạp chí toà án nhân dân, số 9/2005.
31 Dương Tuyết Miên, “Vấn đề xét xử của Toà án hình sự quốc tế”,
Tạp chí toà án nhân dân, số 3/2006.
32 Nguyễn Tuyết Mai, “Hiểu thêm về Quy chế Rome và Toà án
hình sự quốc tế”, Tạp chí toà án nhân dân, số 17/2006.
33 Đào Lệ Thu, “Những nguyên tắc của luật hình sự được ghi nhận
trong Quy chế Rome về Toà án hình sự quốc tế”, Tạp chí toà án nhân dân, số 7/2007.
34 Khoa pháp luật hình sự Trường Đại học Luật Hà Nội, Quy chế Rome về Toà án hình sự quốc tế, Hội thảo khoa học cấp khoa.
35 Khoa pháp luật quốc tế Trường Đại học Luật Hà Nội, Vấn đề chủ quyền quốc gia trong xu thế toàn cầu hoá, Kỉ yếu hội thảo khoa
học cấp trường
C Website
Trang 101 http://www.un.org/icc
2 http://www.unodc.org
3 http://www.interpol.int
7 HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY-HỌC
7.1 Lịch trình chung
Tuầ
n
V
Đ
Hình thức tổ chức dạy-học
KTĐG Lí
thuyết
LVN Seminar Tự NC
Tổng
cộng
10 tiết 10 tiết 20 tiết 15
tiết
= 10
giờ TC
= 5
giờ TC
= 10 giờ
TC
= 5
giờ TC
7.2 Lịch trình chi tiết
Tuần 1: Vấn đề 1
Hình thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Lí thuyết 2
giờ
TC
- Lịch sử hình thành và phát triển của Luật hình sự quốc tế
- Khái niệm và các nguyên tắc của Luật hình sự quốc tê
- Một số thiết chế đảm bảo
* Nghiên cứu đề
cương môn học Luật hình sự quốc tế
* Đọc các tài
Trang 11thực thi Luật hình sự quốc tế
- Một số vấn đề lí luận về tội phạm quốc tế và tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia
liệu tham khảo:
1, 2, 9, 19, 20,
21, 22, 27, 33, 35
Seminar
1
2
giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn
đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có
sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các tài
liệu tham khảo:
1, 2, 9, 19, 20,
21, 22, 27, 33, 35
Seminar
2
1
giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn
đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có
sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các tài
liệu tham khảo:
1, 2, 9, 19, 20,
21, 22, 27, 33, 35
LVN 1 giờ
TC Thảo luận vấn đề theo nhóm
Tự NC 1 giờTC Các nội dung thuộc vấn đề 1
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Tuần 2: Vấn đề 2
Hình thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Lí thuyết 2 giờ
TC
- Những nguyên tắc của luật hình sự được ghi nhận trong Quy chế Rôm
- Tội phạm quốc tế theo Quy chế Rôm
- Đánh giá tính tương thích
* Đọc các tài
liệu tham khảo:
1, 20, 22, 23, 24,
25, 30, 31, 32,
33, 34, 35
Trang 12giữa pháp luật hình sự Việt Nam với Quy chế Rôm
Seminar
1
1 giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn
đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có
sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các tài
liệu tham khảo:
1, 20, 22, 23, 24,
25, 30, 31, 32,
33, 34, 35 Seminar
2
1 giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn
đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có
sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các tài
liệu tham khảo:
1, 20, 22, 23, 24,
25, 30, 31, 32,
33, 34, 35 LVN 1 giờTC Thảo luận vấn đề theo nhóm
Tự NC 1 giờTC Các nội dung thuộc vấn đề 2
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Tuần 3: Vấn đề 3
Hình thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính sinh viên Yêu cầu
chuẩn bị
Lí thuyết 2 giờ
TC
- Đặc điểm và tính chất quốc tế của tội phạm ma túy
- Pháp luật quốc tế về tội phạm ma túy
- Đánh giá tính tương thích của pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế
về tội phạm ma tuý
* Đọc các
tài liệu tham khảo:
2, 3, 4, 5,
11, 19, 26
Trang 131
1 giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các
tài liệu tham khảo:
2, 3, 4, 5,
11, 19, 26 Seminar
2
1 giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các
tài liệu tham khảo:
2, 3, 4, 5,
11, 19, 26 LVN 1 giờ
TC Thảo luận vấn đề theo nhóm
Tự NC 1 giờ
TC Các nội dung thuộc vấn đề 3
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Tuần 4: Vấn đề 4
Hình thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Lí
thuyết
2
giờ
TC
- Đặc điểm và tính chất quốc tế của tội phạm buôn bán người
- Pháp luật quốc tế về tội phạm buôn bán người
- Đánh giá tính tương thích của pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế
về tội phạm buôn bán người
* Đọc các tài
liệu tham khảo: 2, 6, 7,
8, 12, 13, 14,
15, 16
Seminar
1
1
giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các tài
liệu tham khảo: 2, 6, 7,
8, 12, 13, 14,
Trang 1415, 16 Seminar
2
1 giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các tài
liệu tham khảo: 2, 6, 7,
8, 12, 13, 14,
15, 16
TC Thảo luận vấn đề theo nhóm
Tự NC 1 giờ
TC
- Các nội dung thuộc vấn đề 4
- Hoàn thành BT Học kì
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu
Tuần 5: Vấn đề 5
Hình thức
tổ chức
dạy-học
Số
giờ
TC
Nội dung chính Yêu cầu sinh
viên chuẩn bị
Lí
thuyết
1
2 giờ
TC
- Đặc điểm và tính chất quốc tế của tội phạm rửa tiền
- Pháp luật quốc tế về tội phạm rửa tiền
- Đánh giá tính tương thích của pháp luật Việt Nam với pháp luật quốc tế về tội phạm rửa tiền
* Đọc các tài
liệu tham khảo: 2, 5, 9,
10, 17, 18, 29
Semina
r 1
1
giờ
TC
- Thảo luận các nội dung vấn đề liên quan của bài học;
- Tranh luận giữa các nhóm có sự hướng dẫn của giáo viên
* Đọc các tài
liệu tham khảo: 2, 5, 9,
10, 17, 18, 29
Semina 1 - Thảo luận các nội dung vấn đề
liên quan của bài học; * Đọc các tài