Nếu giáo viên không có phương pháp giảng dạy tốt ,sẽ không truyền đạt hết nội dung của bài dạy hơn nữa những bài đọc ở chương trình lớp 8,9 thường đài hơn và nhiều từ mới , nên rất khó c
Trang 1"ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY ĐỌC TIẾNG ANH
Ở TRƯỜNG T H C S "
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Tầm quan trọng của vấn đ ề
Ngày nay khi Tiếng Anh đã khẳng định vai trò và tầm quan trọng của
nó trong trường học , thì việc nâng cao chất lượng dạy và học là vấn đề quan trọng hàng đầu Chương trình thay sách được áp dụng hàng loạt vấn đề về phương pháp dạy học Tiếng Anh lại nảy sinh Câu hỏi đặt ra là :
Làm thế nào để học sinh có thể lĩnh hội được toàn bộ kiến thức và sử dụng
nó một cách thành thạo ?
Chúng ta đều biết rằng học Tiếng Anh đơn thuần chỉ là học một ngôn ngữ Muốn sử dụng thành thạo ngôn ngữ đó thì người học phải rèn luyện bốn kỹ năng cơ bản : -Nge, - Nói , -Đọc, -Viết Trong đó, kỹ năng đọc giữ vai trò quyết định xem người học có hiểu nội dung của bài hay không Ngay
từ năm lớp 6 học sinh đã được làm quen với bài học ngắn dễ hiểu Khi chương trình được nâng cao kỹ năng đọc càng được yêu cầu khắt khe hơn Nếu giáo viên không có phương pháp giảng dạy tốt ,sẽ không truyền đạt hết nội dung của bài dạy hơn nữa những bài đọc ở chương trình lớp 8,9 thường đài hơn và nhiều từ mới , nên rất khó cho học sinh khi học và giáo viên khi chuẩn bị bài trước khi dạy
Để đáp ứng được yêu cầu thực tế Mỗi giáo viên cần phải tìm cho mình một phương pháp dạy học tối ưu , phù nhợp với từng đối tượng thực tế của từng học sinh để đạt kiết qủa cao đó mới là vấn đề , là mục đích mà mỗi giáo viên đang đứng lớp phải trăn trở , phải suy nghĩ Vì vậy cải tiến
phương pháp và nội dung dạy học luôn được nghành giáo dục quan tâm đúng mức.Nghành luôn động viên khuyến khích những giáo viên có những cải tiến mới về phương pháp dạy học và có những đề tài sáng kiến kinh
Trang 2nghiệm hay ,thiết thực áp dụng thực tế ngay cho việc dạy hoặc là cải tiến về
đồ dùng dạy học v.v…
2 Lí do để chọn đề tài
- Nhận thấy kết quả ,hiệu quả của việc dạy kỹ năng đọc Tiếng Anh ở
trườngTHCS là một vấn đề ,là một thực trạng cần thiết để bổ sung thêmvào các phương pháp dạy học Tiếng Anh ở trường THCS nên tôi đã mạnh dạn cải tiến nội dung phương pháp cho đề tài của mình đó là:
"Đổi mới Phương pháp dạy đọc Tiếng Anh ở trường T H C S "
- Mục đích của việc nghiên cứu đề tài này là nhằm tìm hiểu tầm quan trọng cuả kỹ năng đọc Tiếng Anh Từ thực trạng của việc dạy kỹ năng đọc Tiếng Anh ỏ trường THCS , cải tiến phương phương pháp giảng dạy tích cựcphù hợp với từng bài ,từng đối tượng học sinh
Trang 3-Trong cuộc sống hàng ngày học sinh lưu trữ những từ quan trọng qua việc dạy chữ viết ,từ việc học theo sách vở trong trường đến việc đọc những thông tin nhắn qua quảng cáo ,tiếp thị hướng dẫn sử dụng thông tin máy móc
… Dạy đọc có nghiã là người dạy phải làm thế nào để đa người học nhận ra
ý nghĩa và nội dung của thông tin
- Điều đáng mừng là người Việt Nam học Tiếng Anh thuận lợi hơn một sốdân tộc khác như người Hoa ,người Thái , người ả Rập … Bởi lẽ hệ thống chữ viết của Tiếng Việt và Tiếng Anh gần giống nhau ,chỉ một số rất ít chữ cái khác nhau như W,J Z… Tuỳ theo mục đích của bài học giáo viên có thể dạy đọc theo một vài cách khác nhau
- Người đọc thay phiên nhau đọc lớn (thường áp dụng cho những lớp mới bắt đầu học hoặc cho những người nhỏ tuổi )
- Giáo viên đọc cho học sinh đọc giò theo trong sách
- Học sinh đọc thầm
Ở các lớp mới vừa học Tiếng Anh giáo viên cần cho học sinh làm quen với
sự kết hợp các chữ cái cho hệ thống chữ viết dựa vào thông tin cho sẵn để hiểu được ngữ nghĩa của từ , cụm từ ,mệnh đề và câu Tiếng Anh
-Việc dạy đọc thành thạo một câu hoặc một bài văn Tiếng Anh là một việc khó đối với nhiều giáo viên khi mà đối tượng học sinh của chúng ta không đồng đều vì từ Tiếng Anh không thể đánh vần như Tiếng Việt
- Ngoài ra giáo viên nên đa ra những hoạt động đọc thường được tổ chức
Trang 4nhằm củng cố những hoạt động rèn luyện trước đó như các hoạt động nghenói chẳng hạn
- Việc dạy đọc ở trong lớp theo phơng pháp cũ thường mang tính ép buộc
vì giáo viên thường ra bài tập để học sinh thực hiện để việc dạy đọc có hiệu quả và mang tính giao tiếp hơn giáo viên cần phải chuẩn bị tốt bài dạy áp dụng ngay vào việc thực hành các bài học cần phải chuẩn xác về ngôn ngữ , phong phú và đa dạng về thể loại có nội dung liên quan và làm phong phú thêm về kinh nghiệm sống của học sinh ,gây hứng thú để việc đọc không bị nhàm chán Lời hướng dẫn thực hiện các bài tập đọc cần chú ý nhấn mạnh hướng dạy các kỹ thuật đọc và thảo luận mở rộng đề tài của bài đọc
1 Cơ sở lý luận của vấn đề
Mục tiêu của môn tiếng Anh là nhằm hình thành và phát triển ở họcsinh những kiến thức kỹ năng cơ bản về tiếng Anh và những phẩm chất trítuệ cần thiết để tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động Vì vậy SGKtiếng Anh THCS mới từ lớp 6 đến lớp 9 đều được biên soạn theo cùng mộtquan điểm xây dựng chương trình, đó là quan điểm chủ điểm ( thematicapproach ) và đề cao các phương pháp học tập tích cực chủ động của họcsinh
Cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết đều được quan tâm và được phốihợp trong các bài tập và các hoạt động trên lớp
Một trong 4 kỹ năng mà người học tiếng Anh nói chung, học sinhTHCS nói riêng, thường gặp những khó khăn nhất định trong quá trình học
đó là kỹ năng đọc
Trên thực tế để có được kỹ năng đọc tiếng Anh thì người học ngoạingữ phải có quá trình luyện tập đọc thường xuyên, lâu dài với những hìnhthức và nội dung đọc khác nhau Việc dạy và học nghe môn tiếng Anh tuykhông còn mới mẻ nhưng khó đối với tất cả giáo viên và học sinh bậc
Trang 5THCS.Việc dạy đọc môn tiếng Anh được đưa vào trong chương trình, SGK
từ năm học 2002- 2003
Với việc nghiên cứu đề tài này, tôi mong muốn sẽ phần nào giúp giáoviên dần khắc phục những khó khăn trên để tiến hành dạy đọc môn TiếngAnh có hiệu quả tốt hơn, học sinh tích cực, chủ động trong việc tiếp thu, lĩnhhội kiến thức của bài học Đó cũng là lý do mà tôi chọn đề tài này
2 Thực trạng của vấn đề :
- Mặc dù tiếng Anh đã trở thành môn học chính thức ở trong trường học Nhưng việc phát huy lợi ích của nó vẫn chưa được quan tâm nhiều Một phần do hạn chế về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học ở trường phổ thông nhưng mặt quan trọng nữa là do chất lượng dạy học chưa cao , chưa thu hút được sự đam mê học tập của học sinh điều này càng được thể hiện rõ trong các giờ dạy đọc Tiếng Anh học sinh luôn tìm cách lẩn tránh việc phải đọc các bài văn dài với những dòng chữ dày đặc từ mói Mặt khác học sinh chỉ quan tâm đến nghĩa của từ mà không đi sâu tìm hiểu nội dung của bài đọc , đặc biệt là các trọng âm lên xuống của bài đọc kết quả các em không thể trả lời hoàn chỉnh các câu hỏi về bài đọc Chất lượng dạy học vì thế giảm xuống , không đáp ứng được yêu cầu mà mình đã đặt ra Trong
trường hợp này giáo viên cần phải dạy cho các em học sinh kỹ năng đọc phân tích lấy thông tin từ đó học sinh mới có thể áp dụng làm bài tập nhanh được
- Bên cạnh đó , vai trò của giáo viên không thể không kể đến chất lượngdạy học được nâng cao , phương pháp dạy học có đổi mới phù hợp với từng bài học , từng đối tượng học sinh Trong chương trình sách giáo khoa cũ , kỹnăng đọc được rèn luyện đồng thời vói kỹ năng Nghe - Nói và Viết Từ mới trong mỗi bài đọc thường ít hoặc là những chủ đề quen thuộc học sinh đã
Trang 6biết qua ,giáo viên chỉ cần đặt câu hỏi và yêu cầu học sinh trả lời ép buộc ,vàgượng gạo và như vậy chất lượng học tập của các em sẽ không bao giờ cao
- Sau khi chương trình Tiếng Anh được biên soạn lại kỹ năng đọc được rèn luyện riêng rẽ , đổi mới phương pháp trong dạy học càng cao , càng bắt buộc phải thực hiện theo Nhiều đề tài mới lạ được đề cập đến , số lượng từ vựng cũng nhiều lên Học sinh cảm thấy quá tải , phương pháp cũ không còn phù hợp Chính vì vậy trong việc này giáo viên đóng vai trò chủ đạo dạynhư thế nào để vừa đáp ứng được yêu cầu thực tế ,vừa nâng cao chất lượng học tập của các em
3 Các biện pháp đẫ tiến hành để giải quyết vấn đề :
Trong việc thực hành giảng dạy có thể chia làm các giai đoạn sau :
a Giai đoạn chu ẩn bị <Pre/ Reading >
Trong giai đoạn này giáo viên cần giới thiệu tổng quát về đề tài sắp đọc ,dùng các dữ kiện có liên quan đến kinh nghiệm sống của học sinh đoán trước nội dung của bài đọc Nếu bài đọc là một đoạn hội thoại giáo viên có thể nói đến địa điểm diễn ra hội thoại , số người tham gia , và nếu có thể về mối quan hệ giữa những người thân ….Nếu là một trích đoạn trông một truyện ngắn giáo viên có thể cho một hoặc vài em học sinh điểm lại những
sự kiện chính trước đó
Trong mọt số sách giáo khoa thường có ít tranh ảnh kèm với bài đọc Giáo viên nên sử dụng những tranh ảnh này để hướng sự chú ý của học sinh vào một nội dung bài đọc bằng cách giúp các em đoán trước những ý tưởng
và ngôn ngữ sẽ được thể hiện trong bài
+ Theo tôi giáo viên chỉ cần nêu vài câu hỏi gợi mở Trong giai đoạn này các câu hỏi cần theo sát trình tự lí luận trong bài đọc Các câu hỏi này thể hiện cấu trúc cơ bản của bài đọc và là phương tiện để giúp học sinh quan
Trang 7tâm đến chủ đề sắp được đọc , từ đó chuyển sang một bài văn một cách tự nhiên hơn
+ Đôi khi giáo viên có thể yêu cầu học sinh đọc lướt qua bài để có một
số ý niệm tổng quát về thông tin trong bài đọc Bằng một số hoạt động như thế giáo viên mới có thể gây hứng thú cho học sinh trong khi đọc và làm cho học sinh quan tâm về chủ đề sắp được học
+ Các hoạt động trong giai đoạn này có thể thay đổi tuỳ theo tình hình thực tế của lớp học và trình độ học sinh Giáo viên có thể thực hiện một hay hai hoạt động trong giai đoạn này
Ví dụ 1: Tiếng Anh 8
Unit 9 : A First - Aid Course
+ Giáo viên : You are going to read a text about first aid Look at the pictures
(Hang the illustrative pictures on the board )
- Can you guess what happened to the objects in each picture ?
- What do you call these cases in English?
- Can you give first aid instructions for each case ? If not , ask your teacher to explain it to you then have a class discussion about it
-What kind of rubbish can we recycle ?
- What kind of rubbish can we reuse or reduce ?
* The following words may help you :
Trang 8- Car tires, bottles , glass , drink cans , compost ,refill,break up, melt Use a dictionary or ask your teacher about new words
+ Học sinh đánh dấu vào cột đúng sai , một số thông tin cho sẵn
Read the statements and tick True or False
A- Nha Trang is the seaside resort …… B- Da Lat is recognised as a world Heritage Site by UNESS ………C-You can visit tribal village in Sa Pa … D-There are flights from Da Lat to Ha Noi veryday ……
E-Ha Long Bay is known as the city of internal spring ……
(Tiếng Anh 8 - Unit : Traveling a round Viet Nam )
+ Hoặc một ví dụ khác nữa ở Tiếng Anh 8 -Unit 2 có một bài đọc nói
về một sự phát minh gió viên có thể vào đề như sau :
What do you know about Alexander-Graham Bell ?
Students can answer many ways :
He is a scientist
He is tall and thin
He is sociable & generous
He is from U S A
He was born in Scostland
He inveted the Telephone
+Teacher sums up students'questions and gives the answer
He invented the Telephone
+And then teacher begins the text
+Học sinh đoán và điền một số từ ngữ thích hợp vào chỗ trống của một đoạn văn cho sẵn
Ví dụ : Tiếng Anh 8
Unit 4 : Our past
Trang 9Little Pea 's father is…….After his wife …… He married again The step mother was very ……….to Little Pea She had to dd chores all day Herfarther was very upset He soon … of a broken heart In the fall, the village held its harvest …….The prince wanted to ……his wife from the village Little Pea didn't have new clothes A fairy appeared and magically changed Little Pea's rags into ……….As running to the festival ,she dropped her
……The prince found her shoe and he wanted to……… her
+ Học sinh thảo luận và cho ý kiến cá nhân về đề tài của bài đọc
Ví dụ :
-You are going to read a text about the way to learn language Look at the pictures How do people learn about language ?
Which way is the best to learn ?
+ Dự đoán nghĩa của một số từ hoặc tra nghĩa của một số từ điển
Ví dụ : Tiếng Anh 6
: Unit 16 : Man and The environment
- These words are necessary for your understanding of the text on
"Environment"
- Are they familiar to you ?
-If not , look up their meaning in a good dictionary
Destroy Coal Gas Pollute
Burn Oil Trash Waste
- Giáo viên có thể tổ chức trò chơi ( Dùng các từ có liên quan đến bài đọc theo kiểu Bingo, Questionaires ……)
b Giai đoạn đọc < While - Reading >:
-Trong quá trình này hoạt động được tổ chức nhằm giúp cho học sinh rèn luyện kỹ năng đọc hiểu , bên cạnh đó một số kỹ năng học khác được kết hợp trong kỹ năng đọc hiểu
Trang 10Các kỹ năng thường dùng trong giai đoạn này là đọc tập trung và đọc mởrộng Đọc tập trung có nghĩa là người đọc phải hiểu tất cả những gì đã đọc
và có thể trả lời các câu hỏi chi tiết về từ ngữ và ý tưởng được diễn đạt qua bài văn
- Đọc mở rộng có nghĩa là học sinh hiểu một cách tổng quá về bài text mà không cần thiết phải hiểu từng từ hoặc từng ý việc đọc tập trung sẽ giúp cho học sinh đọc mở rộng tốt hơn Đồng thời việc đọc mở rộng sẽ cũng sẽ giúp cho học sinh tự tin hơn khi tiếp xúc với những tài liệu khó hơn
- Đối với một bài đọc dài , giáo viên có thể áp dụng cách đọc mở rộng một vài đoạn và cho học sinh đọc ở một bài đọc khác Nếu để học sinh đọc một bài văn quá dài các em sẽ mất hứng thú và cũng không đủ thời gian rèn luyện kỹ năng đọc nhanh
- Bài đọc trong sách giáo khoa cũ thường được chuẩn bị kỹ , có chọn lọc
và giới hạn về ngôn ngữ để học sinh áp dụng lối đọc tập trung Nhưng trong các sách giáo khoa mới hình thức bài học phong phú ,đa dạng và chuẩn xác Với cách đọc mở rộng học sinh sẽ cảm thấy dù trình độ ngôn ngữ của các emcòn hạn chế ,các em vẫn có thể hiểu một cách một cách khái quát những gì được thông tin qua ngôn ngữ được dùng trong cuộc sống
- Ở các lớp lớn ,nên hạn chế việc cho học sinh đọc lớn các bài văn vì việc đọc như thế rất khó đối với họ Bài văn có thể có nhiều từ mà học sinh chưa biết cách phát âm , các bài hội thoại có thể đòi hỏi sự thấu hiểu các cấu trúc ,ngữ điệu đặc biệt mà học sinh chưa biết Việc đọc một bài văn không chuẩn bị trước sẽ làm cho học sinh đọc kém tự nhiên ,ngập ngừng hoặc phát
âm sai làm ảnh hưởng đến những học sinh khác trong khi đọc thành tiếng học sinh sẽ tập trung nhiều vào phần phát âm hơn là phần ý nghĩa của văn bản , do đó có thể học sinh đọc thành tiếng tốt nhưng lại hiểu ít hoặc không hiểu gì về điều đã đọc
Trang 11-Trước hết ,tôi nhận thấy giáo viên đọc cả bài qua một lượt hoặc cho họcsinh nghe băng sau đó giáo viên cho học sinh đọc thầm Sau đó giáo viên sẽ giúp những em nào gặp khó khăn trong khi đọc Việc cho học sinh đọc lớn bài đọc cần có sự chuẩn bị trước về việc đọc không để mất thời gian và kém hiệu quả
- Giáo viên cũng cần thay đổi cách đọc Trong việc dạy đọc mở
rộng ,hình thức đọc thầm rất thích hợp và mang lại hiệu quả cao Giáo viên
có thể giới hạn thời gian đọc và sau đấy cho một số câu hỏi và mức độ đọc hiểu của học sinh
- Phần lớn những bài đọc dài tốt nhất giáo viên nên cho học sinh đọc thầm tuy nhiên cũng cần phải nói rằng chuẩn bị bài dạy trước khi lên lớp là điều quan trọng nhất và có thẻ thay đỏi theo một số cách như sau :
1- Đối với những lớp mới bắt đầu học , giáo viên đọc mẫu cả lớp đọc theo lặp lại từng câu
2- Ở những lớp có trình độ thấp ngoài việc lặp lại theo giáo viên ,học sinh có thể nghe băng đọc qua một vài lần để làm quen với các giọng đọc của người bản ngữ
3- Giáo viên đọc cả đoạn , sau đó giáo viên đọc lại cả đoạn đó
4- Một học sinh đọc cả đoạn theo giáo viên
Bên cạnh đó lớp nên chia làm nhiều nhóm hai người hoặc nhiều người Mỗinhóm chuẩn bị một đoạn sau đấy một đại diện của một nhóm sẽ đọc một đoạn Trong trường hợp bài đọc là một đoạn hội thoại ,nhóm sẽ phân vai và chuẩn bị giáo viên thảo luận với những nhóm có khó khăn về phát âm (trọng âm , tiết tấu ,ngữ điệu ) Sau đó một nhóm nào đấy sẽ được chọn để
cả lớp theo dõi
-Trong khi dạy đọc giáo viên sẽ nên xen kẽ một số câu hỏi nhằm hướng dẫn học sinh đọc hiểu nội dung thông tin của bài đồng thời cũng có thể biết