Ren ky nang doc cho hs Tieu hoc

I/ Những vấn đề chung về dạy Tập Đọc ở Tiểu học 1/ Khái niệm “Đọc”:Đọc :”: Đọc là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức chữ viết sang lời nói có âm thanh và thông h

Chuyên đề:

Rèn luyện kỹ nĂng đọc cho học sinh tiểu học

I/ Những vấn đề chung về dạy Tập Đọc ở

Tiểu học

1/ Khái niệm “Đọc”:Đọc :”:

Đọc là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng thức chữ viết sang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó (ứng với các hình thức đọc thành tiếng), là quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩa không có âm thanh (ứng với dạy đọc thầm).

(M.R.Lơpvôp – cẩm nang dạy học tiếng Nga) cẩm nang dạy học tiếng Nga)

2/ ý nghĩa của việc dạy Tập đọc ở Tiểu học:

- Dạy đọc có một ý nghĩa to lớn ở Tiểu học Đọc trở

thành một đòi hỏi cơ bản, đầu tiên đối với mỗi ng ời đi học.

- Đọc giúp trẻ em chiếm lĩnh một ngôn ngữ để dùng

trong giao tiếp và học tập, là công cụ để học tập các bộ môn khác.

- đọc tạo ra hứng thú, động cơ học tập và điều kiện để

HS có khả năng tự học và tinh thần học tập cả đời.

- Việc dạy đọc giúp HS hiểu biết hơn, BD ở các em lòng yêu quý cái thiện và cái đẹp.

* Dạy đọc có ý nghĩa to lớn vì nó có cả các nhiệm vụ

giáo d ỡng, giáo dục và phát triển.

3/ Các hình thức đọc: 2 hình thức

a/ Đọc thành tiếng:(đọc đúng, nhanh, diễn cảm)

Ng ời đọc sử dụng thị giác và hoạt động TD của não

để tiếp nhận văn bản, đồng thời sử dụng bộ máy

phát âm để đọc lên thành tiếng làm cho ng ời nghe

có thể hiểu đ ợc nội dung của văn bản thông qua

giọng đọc của mình.

Kỹ thuật đọc thành tiếng gồm:

-Đọc rõ tiếng, rõ lời, đúng chính âm.

-Ngắt giọng đúng chỗ – cẩm nang dạy học tiếng Nga) Ngữ điệu đọc phù hợp

-Thể hiện nét mặt, điệu bộ trong khi đọc.

-Tốc độ và âm l ợng đọc.

b/ Đọc thầm:

Đọc thầm là hình thức đọc không thành tiếng,

ng ời đọc dùng mắt để nhận biết văn bản và vận dụng năng lực t duy để thông hiểu và tiếp nhận nội dung thông tin của văn bản.

Mục đích của đọc thầm là để thông hiểu và tiếp nhận văn bản

Hình thức luyện đọc thành tiếng :

- Đọc cá nhân (riêng lẻ hoặc nối tiếp từng đoạn)

- Đọc đồng thanh (nhóm, tổ, lớp) khi cần

thiết (VD: khắc sâu ấn t ợng về nhịp điệu của đoạn

văn, bài thơ; giúp HS dễ dàng ghi nhớ đoạn bài cần

học thuộc lòng; thay đổi hoạt động, tạo không khí hào hứng cho lớp học …) )

- Đọc theo vai (phối hợp nhiều HS đọc cá

nhân)

II/ Biện pháp rèn kỹ năng đọc cho HS Tiểu học:

1/ Chuẩn bị đọc: GV h ớng dẫn HS tâm thế đọc:

- Khi ngồi đọc: Ngồi ngay ngắn, khoảng cách từ mắt

đến sách khoảng 30- 35cm Cổ và đầu thẳng, phải thở sâu và thở ra chậm để lấy hơi.

- ở lớp, khi đ ợc cô giáo gọi đọc: HS phải bình tĩnh, tự tin, không hấp tấp đọc ngay.

2/ Rèn luyện kỹ năng đọc:

2.1/ Luyện đọc đúng:

2.1.1/ Luyện cho HS làm chủ tia mắt khi đọc:

Phải luyện cho HS đọc không bỏ sót tiếng, không

thêm tiếng, không lạc dòng.

2.1.2/ Luyện đọc đúng chữ cái và âm tiếng Việt:

GV cần rèn luyện cho HS thể hiện chính xác các âm vị của Tiếng Việt nh :

- Đọc đúng các phụ âm đầu: có ý thức phân biệt đ ợc các cặp phụ âm: l/n, s/x, ch/tr, d/r/gi.

- Đọc đúng các âm chính: có ý thức phân biệt để

không đọc: u tiên >iu tiên, chấm muối > chấm

múi, học hành >hoọc hành.

- Đọc đúng các âm cuối: không đọc luôn

luôn >luông luông; ngạt mũi >ngạc mũi.

- Đọc đúng các thanh: GV cần khắc phục các lỗi phát

âm địa ph ơng cho HS để tránh đọc: mỡ màng >mở màng, rõ ràng >rỏ ràng.

Biện pháp:

- GV tập cho HS biết quan sát mặt âm thanh lời nói của ng ời khác và của bản thân mình để điều chỉnh

đọc, nói cho tốt.

-GV cần nắm các biện pháp chữa lỗi phụ âm gồm:

+ Biện pháp luyện theo mẫu: bằng phát âm mẫu của mình, GV đ a ra tr ớc HS cách phát âm chuẩn các từ

cần luyện, yêu cầu HS phát âm theo.

+ Chữa lỗi phát âm bằng biện pháp cấu âm: GV mô tả cách cấu âm của một âm thanh nào đó.

2.1.3/ Luyện kỹ năng biểu cảm thông qua ngữ điệu đọc:

* Luyện kỹ năng đọc ngắt giọng : GV cần h ớng dẫn HS

- Khi viết ,các dấu câu có chức năng ngữ pháp

khác nhau Khi đọc, các chức năng ngữ pháp

của câu đ ợc thể hiện bằng ngữ điệu đọc, việc

ngắt hơi phải phù hợp với các dấu câu: nghỉ ít hơn ở dấu phẩy, nghỉ lâu hơn ở dấu chấm (dùng dấu hiệu 1 gạch chéo để ghi vào vị trí ngắt nhịp ngắn- dấu phẩy; dấu hiệu 2gạch chéo để ghi vào

vị trí ngắt nhịp dài hơn- dấu chấm …) )

VD: Ngày hôm nay / nhân buổi tựu tr ờng của các em/ tôi chỉ biết chúc các em một năm đầy kết quả tốt đẹp.//

(Th gửi các HS – cẩm nang dạy học tiếng Nga) Hồ Chí Minh – cẩm nang dạy học tiếng Nga) TV5T1)

- Phải biết dựa vào nghĩa, vào quan hệ ngữ

pháp giữa các tiếng, từ để ngắt hơi cho đúng

GV cần luyện để HS không đọc tách một từ

ra làm hai.

Ví dụ : Không đọc: Những chiếc “Đọc”: / thuyền đậu san sát”: hoặc: Tr ờng mới xây “Đọc”: / trên nền ngôi tr ờng lợp lá cũ ”:

- Việc ngắt nghỉ hơi phải phù hợp với các ngữ

điệu câu: lên giọng ở câu hỏi, hạ giọng ở cuối câu kể, thay đổi giọng cho phù hợp với tình

cảm diễn đạt trong câu cảm Câu cầu khiến cần nhấn giọng phù hợp để thấy rõ các nội

dung cầu khiến khác nhau …)

* Luyện kỹ năng đọc nhấn giọng:

- Trong các văn bản đọc có những từ ngữ, những câu

có giá trị ngữ nghĩa nổi bật trong câu, trong đoạn, khi đọc cần biết thể hiện bằng ngữ điệu đọc nhấn

giọng hơn (c ờng độ đọc mạnh hơn, âm l ợng đọc to hơn) để làm nổi bật giá trị nội dung của từ ngữ

trong câu, đoạn…)

- Khi luyện đọc, GV cần chú ý h ớng dẫn HS tìm,

phát hiện những từ chủ chốt của câu, những câu

chủ đề của các đoạn trong bài đọc cần nhấn giọng VD: Ngày hôm nay/ là ngày khai tr ờng đầu tiên / ở n ớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Tôi đã t ởng t ợng thấy

tr ớc mắt/ cái cảnh nhộn nhịp, t ng bừng của ngày

tựu tr ờng/ ở khắp các nơi

(Th gửi các HS – cẩm nang dạy học tiếng Nga)HCM- TV5T1)

* Rèn kỹ năng điều chỉnh âm l ợng và tốc độ:

GV cần rèn cho HS có kỹ năng điều chỉnh âm l ợng và tốc độ đọc phù hợp với nội dung của văn bản với tình huống giao tiếp cụ thể:

- Âm l ợng đọc : cần đủ nghe, không to quá, không nhỏ quá Ng ời đọc phải điều chỉnh giọng đọc của mình

phù hợp với các tình huống khác nhau nh : đọc trong nhóm, đọc tr ớc lớp, đọc trong buổi khai giảng, ngoại khoá cần đọc âm l ợng nào cho phù hợp.

- Tốc độ : không đọc nhanh quá, không đọc chậm quá.

GV cần rèn cho HS đọc nhanh (đọc l u loát, trôi chảy) bằng các biện pháp sau:

GV h ớng dẫn HS làm chủ tốc độ bằng cách đọc mẫu

để HS đọc theo tốc độ đã định Đơn vị để luyện đọc nhanh là từ, câu, đoạn, bài.

GV theo dõi và cầm càng giữ nhịp đọc của HS và “Đọc”: ”:

điều chỉnh tốc độ đọc bằng các lệnh đọc nhanh lên , “Đọc”: ”:

đọc chậm lại

Ngoài ra còn có BP đọc nối tiếp trên lớp, đọc nh ng có

sự KT của thầy, của bạn để điều chỉnh tốc độ.

* Rèn luyện KN biểu cảm thông qua các yếu tố ngoài

ngôn ngữ nh : Biểu cảm qua nét mặt, ánh mắt, cử chỉ

và điệu bộ trong khi đọc Các yếu tố này đi kèm với

ngữ điệu đọc sẽ tác động vào thính giác và thị giác của

ng ời nghe.

* Rèn luyện các KN đọc các loại thể văn bản khác nhau:

- Đọc văn miêu tả: Cần chú ý nhấn giọng vào các từ ngữ miêu tả.

- Văn bản kể chuyện: giọng đọc cần phân biệt lời kể với lời thoại, phân biệt ngôn ngữ khác nhau của các nhân

vật.

- Văn bản nghị luận: phải biết nhấn giọng ở các câu chủ

đề, những từ ngữ nêu luận điểm, luận cứ.

- Văn bản báo chí: giọng đọc cần làm nổi bật đ ợc các sự kiện, con số.

3/ Rèn KN đọc thầm:

a/ H ớng dẫn HS đọc thầm:

Trong quá trình luyện KN đọc thầm: GV căn cứ vào nội dung rèn luyện KN đọc hiểu để h ớng dẫn HS luyện tập cho thích hợp trong giờ luyện đọc, cụ thể:

- Đọc thầm để tìm hiểu bài theo yêu cầu đề ra (trả lời câu hỏi hoặc thực hiện bài tập ngắn trong SGK):

GV cần giao nhiệm vụ cụ thể cho HS nhằm định h ớng

rõ việc đọc hiểu (đọc đoạn văn, khổ thơ nào? Đọc để biết, hiểu, nhớ hay suy nghĩ và trao đổi về điều gì? ); từng b ớc hình thành cho HS thói quen tập trung chú ý khi đọc thầm để thu nhận thông tin, để nhập tâm và “Đọc”: ”:

cảm thụ văn bản nghệ thuật.

- Đọc thầm (l ớt) để nắm nội dung, tóm tắt ý hoặc chọn ý: GV cần từng b ớc đề ra nhiệm

vụ hay yêu cầu từ dễ đến khó để HS làm

quen dần với cách đọc thầm nhanh để phát hiện từ ngữ nào đ ợc nhắc lại nhiều lần trong

đoạn văn.

Đọc thầm 1, 2 l ợt và cho biết bài thơ bộc

lộ tình cảm gì của tác giả (hoặc cho biết ý

chính của từng đoạn trong bài văn?), đọc l ớt toàn bài để tìm ra những hành động thể

hiện rõ tính cách của nhân vật…)

b/ Kiểm tra đọc thầm: GV cần thực hiện 1 trong 2

b ớc sau:

- KT trực tiếp: HS đang đọc thầm, yêu cầu đọc to lên để xem các em đọc đến đâu hoặc yêu cầu HS giơ tay khi đọc hết đoạn nào đó.

- KT việc đọc hiểu: vì đích cuối cùng của đọc thầm

là hiểu, nên KT chất l ợng đọc hiểu, KT kết quả

hiểu bài đọc là hình thức KT quan trọng hơn.

Sau khi cho HS đọc thầm, yêu cầu các em trả lời câu hỏi hoặc làm bài tập về nội dung, nghệ thuật của bài đọc để KT đánh giá chất l ợng đọc thầm.

Ngoài việc rèn KN đọc cho HS trong các giờ Tập đọc và các giờ học khác của phân môn T.Việt GV cần quan tâm, chú ý rèn luyện KN đọc cho HS trong các giờ học của các phân môn trong ch ơng trình Hoặc có thể tổ chức cho HS những ch ơng trình ngoại khoá: Thi đọc báo, truyện thiếu nhi, những bài văn xuôi, thơ, văn

bản hành chính …) trong ch ơng trình học để các em có

KN đọc đúng, chuẩn, hay và thể hiện đ ợc các KN biểu cảm thông qua ngữ điệu đọc, thông qua các yếu tố

ngoài ngôn ngữ, tạo điều kiện để HS có KN đọc tốt ở các lớp tiếp theo.

* Trong quá trình rèn luyện KN đọc cho HS GV cần lựa chọn những BP thích hợp với đối t ợng HS, với từng

loại văn bản để rèn KN đọc cho HS đạt hiệu quả cao;

đặc biệt chú ý rèn luyện cho HS những KN đọc yếu.