Giỏo viờn: - Một ống nghiệm nhỏ đựng dung dịch fluorexờin; hoặc một vật bằng chất lõn quang nỳm bật tắt ở một số cụng tắc điện, cỏc con giỏp màu xanh bằng đỏ ộp sản xuất ở Đà Nẵng….nếu c
Trang 1Trường THPT Nguyễn Thỏi Bỡnh Tiết CT : 54 Giỏo ỏn vật lớ 12
Bài :32 Tiết: 54
Tuần dạy :……….Ngày dạy:………
HIỆN TƯỢNG QUANG - PHÁT QUANG 1.MỤC TIấU:
1.1.Kiến thức:
- Học sinh biết: Nờu được sự phỏt quang là gỡ.
- Học sinh hiểu: Sự huỳnh quang và sự lõn quang.
1.2.Kĩ năng: - Phõn biệt được huỳnh quang và lõn quang.
1.3.Thỏi độ: - Hứng thỳ học Vật lớ, yờu thớch tỡm tũi khoa học Cú ý thức vận dụng những hiểu biết Vật lớ vào
đời sống
- Cú thỏi độ khỏch quan, trung thực, cẩn thận và cú tinh thần hợp tỏc trong học tập
- Cú thỏi độ có quan niệm đúng về hiện tượng hiện tượng quang – phỏt quang
2.TRỌNG TÂM: Nờu được sự phỏt quang là gỡ.Sự huỳnh quang và sự lõn quang.
3 CHUẨN BỊ :
3.1 Giỏo viờn: - Một ống nghiệm nhỏ đựng dung dịch fluorexờin; hoặc một vật bằng chất lõn quang (nỳm bật
tắt ở một số cụng tắc điện, cỏc con giỏp màu xanh bằng đỏ ộp sản xuất ở Đà Nẵng…).(nếu cú)
- Đốn phỏt tia tử ngoại hoặc một chiếc bỳt thử tiền
- Hộp cactụng nhỏ dựng để che tối cục bộ …).(nếu cú)
3.2 Học sinh : Tập vở,sgk,chuẩn bị bài trước,…
4 TIẾN TRèNH :
4.1 Ổn định tổ chức và kiểm diện - Kiểm tra :Tỏc phong học sinh , vệ sinh lớp Điểm danh học sinh.Chỉnh
đốn đồng phục,…Lớp :………… ………
4.2 Kiểm tra miệng :
Cõu 1 : Nờu những điểm giống và khỏc nhau cơ bản giữa hiện tượng quang điện trong và hiện tượng quang điện
ngoài
Cõu 2 : khỏi niệm về sự phỏt quang ?
4.3 Bài mới:
Hoạt động 1: vào bài
- GV:giới thiệu nội dung bài mới, trọng tõm của bài
- HS: Học sinh tiếp nhận thụng tin, nhận thức vấn đề
cần nghiờn cứu
Hoạt động 2: Tỡm hiểu về hiện tượng quang – phỏt
quang
- GV: - Y/c HS đọc Sgk và cho biết
CH1 : sự phỏt quang là gỡ?
- Chiếu chựm tia tử ngoại vào dung dịch fluorexờin →
ỏnh sỏng màu lục
+ Tia tử ngoại: ỏnh sỏng kớch thớch
+ Ánh sỏng màu lục phỏt ra: ỏnh sỏng phỏt quang
CH2 :Đặc điểm của sự phỏt quang là gỡ?
CH3 :Thời gian kộo dài sự phỏt quang phụ thuộc?
CH4 :Y/c HS đọc Sgk và cho biết sự huỳnh quang là
gỡ? Sự lõn quang là gỡ?
GV nhấn mạnh sự khỏc nhau giữa huỳnh quang và lõn
quang
CH5 :Tại sao sơn quột trờn cỏc biển giao thụng hoặc
trờn đầu cỏc cọc chỉ giới cú thể là sơn phỏt quang mà
khụng phải là sơn phản quang (phản xạ ỏnh sỏng)?
- HS: Lắng nghe và trả lời cõu hỏi, tiếp nhận thụng tin
Hoạt động 3: Tỡm hiểu về định luật Xtốc (Stokes) về
sự huỳnh quang
- GV: Giới thiệu đặc điểm của ỏnh sỏng huỳnh quang
(Định luật Xtốc)
I Hiện tượng quang – phỏt quang
1 Khỏi niệm về sự phỏt quang
- Sự phỏt quang là sự hấp thụ ỏnh sỏng cú bước súng này để phỏt ra ỏnh sỏng cú bước súng khỏc
- Đặc điểm: - Phụ thuộc vào chất phỏt quang.
sự phỏt quang cũn kộo dài một thời gian sau khi tắt ỏnh sỏng kớch thớch
2 Huỳnh quang và lõn quang
- Sự phỏt quang của cỏc chất lỏng và khớ cú đặc điểm
là ỏnh sỏng phỏt quang bị tắt rất nhanh sau khi tắt ỏnh
sỏng kớch thớch gọi là sự huỳnh quang.
- Sự phỏt quang của cỏc chất rắn cú đặc điểm là ỏnh sỏng phỏt quang cú thể kộo dài một thời gian sau khi
tắt ỏnh sỏng kớch thớch gọi là sự lõn quang.
- Cỏc chất rắn phỏt quang loại này gọi là cỏc chất lõn quang.
II Đặc điểm về ỏnh sỏng huỳnh quang
Ánh sỏng huỳnh quang cú bước súng dài hơn bước súng của ỏnh sỏng kớch thớch: λhq>λkt
Giải thớch bằng thuyết lượng tử: SGK
Giỏo viờn : Phạm Ngọc Thảo Trang 1
Trang 2Trường THPT Nguyễn Thái Bình Tiết CT : 54 Giáo án vật lí 12
Yêu cầu học sinh giải thích đặc điểm của ánh sáng
huỳnh quang bằng thuyết lượng tử
- HS: Lắng nghe và trả lời câu hỏi, tiếp nhận thông tin
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố:
- Câu 1 : C1 sgk?
Đáp án câu 1: C1 Ở đầu một số cọc chỉ giới và biển báo giao thông, nhất là ở các đường trên vùng núi, người ta
có quét một lớp sơn phát quang Điều đó có lợi ở chỗ, nếu là ánh sáng phát quang thì từ nhiều phía có thể thấy cọc tiêu, biển báo ; còn nếu là ánh sáng phản xạ thì chỉ nhìn thấy các vật đó theo phương phản xạ Ta dễ dàng phát hiện ra sự phát quang của lớp sơn nói trên, nếu chú ý rằng đầu cọc còn sáng một thời gian rất ngắn, sau khi ánh đèn xe ôtô đã quét qua đầu cọc Ta có thể chủ động thử lại điều phán đoán của ta bằng cách dùng bút thử tiền chiếu vào một điểm trên cọc tiêu hay biển báo xem nó phát quang màu gì?
- Câu 2 : Câu hỏi 1,2 trang 165 SGK?
Đáp án câu 2: Câu hỏi:
1 Là sự hấp thụ ánh sáng có bước sóng này để phát ra ánh sáng có bước sóng khác
Huỳnh quang do các chất lỏng hoặc khí phát ra, tắt nhanh khi tắt ASKT; còn lân quang do chất rắn phát ra, nó còn kéo dài một thời gian sau khi tắt ASKT
2 Ánh sáng huỳnh quang có bước sóng dài hơn bước sóng của ASKT: λhq > λkt
- Câu 3 : bài tập 6.trang 165 SGK
Đáp án câu 3: 6
a Các băng này dùng để báo hiệu cho xe cộ chạy trên đường
b Các băng này làm bằng chất liệu phát quang
c Dùng bút thử tiền chiếu vào một điểm trên băng đó xem chỗ đó phát quang màu gì? Nếu màu vàng hay màu lục thì đó là băng phát quang
4.5.Hướng dẫn học sinh tự học:
- Đối với bài học ở tiết này :
+ Ôn tập lí thuyết; Hoàn thành các bài tập vào vở bài tập
+ Bài tập 4,5 trang 165 SGK
- Đối với bài học ở tiết tiếp theo :
+ Tiết sau:tiết 55 Mẫu nguyên tử Bo
+ Ôn lại cấu tạo nguyên tử đã học trong Sgk Hoá học lớp 10
5.RÚT KINH NGHIỆM :
- Nội dung:
- Phương pháp:
- Sử dụng đồ dùng,thiết bị dạy học :
Giáo viên : Phạm Ngọc Thảo Trang 2