Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược
Trang 1VIÊM M I XOANG CẤP Ũ
Ở NGƯỜI LỚN
BS CK2 Trịnh Thị Cẩm Vân
Trang 2VIÊM MŨI XOANG
Trong điều kiện sinh hoạt không được vệ sinh về môi trường, nước thải, và bảo hộ lao động kém ở những nước kém phát triển như đất nước chúng
ta, những bịnh về mũi xoang phát triển nhiều, có thể nói bịnh mũi xoang chiếm tỷ lệ cao nhất trong các bịnh về tai mũi họng.
Trang 3VIÊM XOANG CẤP
MỤC TIÊU:
1 Biết cấu trúc giải phẩu học của hai nhóm xoang
trước và xoang sau.
2 Hiểu được sinh lý và chức năng của các nhóm
xoang.
3 Biết định nghĩa viêm xoang cấp tính.
4 Biết nguyên nhân gây viêm xoang cấp tính.
5 Biết chẩn đoán viêm xoang cấp tính.
6 Nêu được các nguyên tắc điều trị viêm xoang cấp
tính.
7 Nêu được chẩn đoán và hướng xử trí các biến
chứng của viêm xoang cấp.
Trang 4VIÊM MŨI XOANG
Trang 5VIÊM MŨI XOANG
Xoang trán Xoang hàm
Trang 6VIÊM MŨI XOANG
Trang 7VIÊM MŨI XOANG
VỊ TRÍ CỦA 5 ĐÔI XOANG
1 Hai bên má là 2 xoang hàm
2 Hai bên góc trong của hốc mắt là nhóm
xoang sàng gồm 2 xoang sàng trước và
Trang 8VIÊM MŨI XOANG
Xoang bướm
Xoang sàng
Trang 9VIÊM MŨI XOANG
• LIÊN QUAN CỦA XOANG VỚI CÁC TỔ CHỨC
LÂN CẬN
• Xoang hàm liên quan với răng 5,6,7 hàm trên.
• Xoang sàng liên quan với mắt , sàn sọ.
• Xoang trán liên quan với sọ não.
• Xoang bướm liên quan với thần kinh thị, động mạch cảnh trong.
Trang 10VIÊM MŨI XOANG
Trang 11VIÊM MŨI XOANG
Các xoang phải được:
- thông khí tốt ( lỗ thơng m i xoang thông ũ
thoáng)
• - dẫn lưu tốt ( hệ thống lông chuyển của niêm mạc xoang hoạt động tốt, đẩy các chất nhầy từ lòng xoang ra mũi thông qua lỗ thơng m i xoang) ũ
Trang 12VIÊM MŨI XOANG
VIÊM XOANG CẤP
Viêm xoang cấp tính là viêm cấp tính niêm mạc xoang, ở người lớn chủ yếu là viêm niêm mạc nhĩm xoang trước trong đĩ viêm xoang hàm chi m nhi u nh t ế ề ấ
Trang 13VIÊM XOANG CẤP
• NGUYÊN NHÂN
• 1 Nguồn gốc từ mũi : nhiễm trùng hay sau khi tắm hồ bơi.
• 2 Nguồn gốc từ răng : có triệu chứng về răng, đặc biệt là
đau r ng, ă cĩ thể che lấp bởi bịnh cảnh lâm sàng về xoang.
Nó có quy luật viêm một bên xoang.
• 3 Vi trùng gây viêm xoang gồm vi trùng Gr(-), Gr(+), vi
trùng yếm khí và cả nấm ( khi cơ thể suy giảm miễn dịch )
Vi trùng thường gặp nhất là Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, và Moraxella catarrhalis
Trang 14VIÊM XOANG CẤP
• 4 Ngoài ra, viêm xoang do :
• - tụ dịch trong xoang gây nhiễm trùng xoang sau chấn thương xoang.
• - bệnh toàn thân (tiểu đường, suy giảm miễn dịch nguyên phát hoặc mắc phải…)
Trang 16VIÊM XOANG CẤP
• TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG
• Triệu chứng toàn thân:
• Những triệu chứng này có thể rất ít hay ngược lại chúng đáng chú ý nhất với chuông thân nhiệt, cảm giác nóng sốt, mệt mỏi toàn thân, thiểu niệu
Trang 17VIÊM XOANG CẤP
• Triệu chứng cơ năng :
• Đau là dấu hiệu cố định, có trong các dạng khác nhau, nhìn chung là dấu hiệu quan trọng, khu trú ở vùng quanh hốc mắt, góc trong mắt và vùng trước trán nếu có viêm xoang sàng và viêm xoang trán, cùng với ổ mắt nếu viêm xoang hàm
• Cảm giác nặng vùng mặt kèm với đau
• Thường hơi thở có mùi hôi
• Nghẹt mũi và mất mùi là do viêm mũi thường xuyên đi kèm với viêm xoang cấp
Trang 18VIÊM XOANG CẤP
• Triệu chứng thực thể:
• Chảy mũi chỉ một bên, nhầy mủ, vàng, mùi nhạt nếu không
có vi trùng yếm khí cũng không có tiến trình viêm hoại tử và có mùi thối trong các trường hợp ngược lại Chảy mũi làm dịu cơn đau nhưng hỉ mũi làm đau nhiều hơn
• Khám bằng nhìn bên ngoài có thể thấy rõ vài thay đổi trên
gương mặt nếu đã có xuất ngoại : vùng má hay vùng xoang trán phồng lên nhưng ngày nay rất hiếm gặp
Trang 20VIÊM XOANG CẤP
• Nội soi mũi xoang :
• Thấy được mủ chảy ra hay đọng ở các lỗ thông xoang
hàm, xoang sàng thuộc khe giữa
• Hình ảnh phù nề hay tắt các lỗ thông mũi xoang
• Mủ chảy theo khe trên xuống vòm hay đọng nhiều ở
vòm
Trang 21VIÊM XOANG CẤP
Mủ khe giữa (T) Mủ đọng ở vòm
Trang 22VIÊM XOANG CẤP
Trang 23VIÊM XOANG CẤP
• CẬN LÂM SÀNG
• X quang: Phim tư thế Blondeau và Hirtz
• Hình ảnh mờ các xoang Nếu có mực nước hơi ở một bên xoang hàm thì có giá trị chẩn đoán cao, và trong trường hợp này cần lưu ý khám tìm ổ nhiểm trùng răng
• CT Scanner:
• Rất có giá trị trong chẩn đoán nhưng không cần thiết lắm vì chi phí cao
Trang 24VIÊM XOANG CẤP
Viêm xoang hàm (T) do răng Viêm xoang hàm (P)
Trang 25VIÊM XOANG CẤP
Viêm xoang trán
Trang 26VIÊM XOANG CẤP
ĐIỀU TRỊ
1 Điều trị nội khoa :
Trang 27VIÊM XOANG CẤP
dùng TH 4 trong trường hợp có biến chứng nặng Hiện nay dùng thế hệ thứ 2 vẫn còn tác dụng rất tốt.
nhiều tác dụng phụ ).
Trang 29VIÊM XOANG CẤP
Dẫn lưu dịch: Các lo i thu c x t m i r t quan ạ ố ị ũ ấ
tr ng, t n c mu i sinh l ọ ừ ướ ố ý để rửa mũi ( NaCl 0,9% ), đến những Corticostéroides xịt mũi ( Dexamethasone,…, Mometasone furoate ) đều cĩ tác dụng hữu hiệu trong điều trị Viêm mũi xoang.
Không bao giờ được chọc xoang trong giai đoạn viêm cấp ngoại trừ trường hợp làm giảm áp lực để làm dịu cơn đau cho bịnh nhân và sau khi điều trị kháng sinh, kháng viêm.
Trang 30VIÊM XOANG CẤP
• 2 Điều trị ngoại khoa :
Điều trị ngoại khoa bị loại trừ trong giai đoạn viêm cấp Phải can thiệp ngoại khoa nếu có biến chứng nặng.
Điều trị dự phòng cần phải điều trị cơ địa bịnh nhân để tránh tái phát, nhất là điều trị dị ứng…
Trang 33Chân thành Cám ơn đã theo dõi