VIÊM MŨI XOANG CẤP VÀ MÃN NGƯỜI LỚN pot

VIÊM MŨI XOANG CẤP VÀ MÃN NGƯỜI LỚN Trong điều kiện sinh hoạt không được vệ sinh về môi trường, nước thải, và bảo hộ lao động kém ở những nước kém phát triển như đất nước chúng ta, những

VIÊM MŨI XOANG CẤP VÀ MÃN NGƯỜI LỚN

Trong điều kiện sinh hoạt không được vệ sinh về môi trường, nước thải, và bảo hộ lao động kém ở những nước kém phát triển như đất nước chúng ta, những bịnh mũi xoang phát triển nhiều, có thể nói bịnh mũi xoang chiếm tỷ lệ cao nhất trong các bịnh về tai mũi họng

II CHẨN ĐOÁN:

Bịnh thường xãy ra nhất ở nhóm xoang trước Viêm xoang sau cấp, riêng lẽ rất hiếm gặp Khi có viêm xoang sau cấp, ngoài hội chứng viêm đa xoang kéo dài trong đó những triệu chứng của viêm xoang trước che lấp triệu chứng của viêm xoang sau

A TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG :

1 Triệu chứng toàn thân:

Những triệu chứng này có thể rất ít hay ngược lại chúng đáng chú ý nhất với chuông thân nhiệt, cảm giác nóng sốt, mệt mỏi toàn thân, thiểu niệu

2 Triệu chứng cơ năng:

Đau: là dấu hiệu cố định, có trong các dạng khác nhau, nhìn chung là dấu hiệu quan trọng, khu trú ở vùng quanh hốc mắt, góc trong mắt và vùng trước trán nếu có viêm xoang sàng và viêm xoang trán, cùng với ổ mắt nếu viêm xoang hàm

Cảm giác nặng vùng mặt kèm với đau

Thường hơi thở có mùi hôi

Tắt mũi và mất mùi là do viêm mũi thường xuyên đi kèm với viêm xoang cấp

3 Triệu chứng thực thể:

Chảy mũi chỉ một bên, nhầy mủ, vàng, mùi nhạt nếu không có vi trùng yếm khí cũng không có tiến trình viêm hoại tử và có mùi thối trong các trường hợp ngược lại Chảy mũi làm dịu cơn đau nhưng hỉ mũi làm đau nhiều hơn

Khám bằng nhìn bên ngoài cho phép thấy rõ vài thay đổi trên gương mặt nếu đã có xuất ngoại : vùng má hay vùng xoang trán phồng lên

Sờ phát hiện những điểm đau dưới ổ mắt và trên ổ mắt hay góc trong mắt vùng rễ mũi

Soi mũi trước thấy rõ dịch tiết mủ khu trú ở khe mũi giữa với tất cả các triệu chứng của viêm mũi mủ

Soi mũi sau nói chung không thấy được một triệu chứng đặc biệt nào, ngoại trừ trường hợp có viêm xoang sau đi kèm

Chú ý tìm ổ nhiểm trùng ở răng

2 CẬN LÂM SÀNG :

1 Nội soi mũi xoang :

- Thấy được mủ chảy ra hay đọng ở các lỗ thông xoang hàm, xoang sàng thuộc khe giữa

- Hình ảnh phù nề hay tắt các lỗ thông mũi xoang

- Mủ chảy theo khe trên xuống vòm hay đọng nhiều ở vòm

2 X quang thông thường :

Phim tư thế Blondeau và Hirtz:

Hình ảnh mờ các xoang Nếu có mực nước hơi ở một bên xoang hàm thì có giá trị chẩn đoán cao, và trong trường hợp này cần lưu ý khám tìm ổ nhiểm trùng răng

3 Phim CT Scanner: Rất có giá trị trong chẩn đoán nhưng không cần thiết lắm vì chi phí cao

III ĐIỀU TRỊ :

1 Điều trị nội khoa :

Chủ yếu là điều trị nội khoa suốt giai đoạn cấp : kháng sinh, kháng viêm và những chất tan đàm…

Dẫn lưu dịch

Không bao giờ được chọc dò trong giai đoạn viêm cấp ngoại trừ trường hợp làm giảm áp lực để làm dịu cơn đau cho bịnh nhân

2 Điều trị ngoại khoa :

Điều trị ngoại khoa bị loại trừ trong giai đoạn viêm cấp Phải can thiệp ngoại khoa nếu có biến chứng nặng

Điều trị dự phòng cần phải điều trị cơ địa bịnh nhân để tránh tái phát, nhất là điều trị dị ứng…

VIÊM XOANG MÃN

I NGUYÊN NHÂN :

1 Nguyên nhân tại chỗ :

Do mũi : viêm mũi mãn tính (viêm dị ứng, phù nề hay nhiễm trùng)

Do răng : nhiễm trùng răng không được biết đến (50% các trường hợp viêm xoang mãn một bên tức khắc có nguồn gốc do răng)

Yếu tố cơ học là cơ bản : tất cả những vẹo vách ngăn phần cao làm hẹp các

lỗ thông qua khe giữa có thể gây nên phù nề, dãn mạch

Anh hưởng nghề nghiệp cũng được ghi nhận do hít các loại bụi khác nhau

2 Nguyên nhân toàn thân :

Cơ địa suy yếu, dị ứng, giảm miễn dịch

II CHẨN ĐOÁN :

Dựa vào triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng:

Những dạng viêm xoang có mủ đặc biệt hay gặp ở nhóm xoang trước, những dạng sung huyết kín đáo với biến chứng quan trọng thường thấy ở xoang sau

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

1 Triệu chứng cơ năng :

Thông thường không đau, trừ những lúc có đợt hồi viêm

Có thể ngửi mùi hôi và nặng đầu nhẹ

Tắt mũi không cố định, chỉ mất ngửi bên bịnh

2 Triệu chứng thực thể :

Xuất tiết mủ : đôi khi bịnh nhân tự cảm thấy, thông thường mũi mủ ở một bên, khá nhiều, mủ vàng nhạt, mùi nhạt

Nhìn : không thấy có sự biến dạng nào ở mặt

Sờ đôi khi làm đau nhẹ ở các điểm của bờ trên và bờ dưới ổ mắt

Soi mũi trước : cuốn dưới hơi phì đại, niêm mạc phù nề và đỏ, khe giữa thay đổi nhất : có thể thấy hình ảnh polyp hay niêm mạc phì đại

Soi mũi sau : đôi khi thấy có mủ đọng ở sàn mũi và đuôi cuốn dưới

3 Triệu chứng toàn thân :

Có thể lan xuống đường hô hấp dưới gây viêm thanh khí phế quản, biến chứng hệ niệu và khớp bởi tiến trình nhiễm trùng toàn thân giống như trong viêm Amiđan …

4 Cận lâm sàng :

Nội soi mũi : hiển nhiên thấy được sự bất thường của niêm mạc khe giữa, phì đại mỏm mốc và bóng sàng, cuối cùng chọc dò xoang hàm để soi thấy hình ảnh niêm mạc dày, sung huyết hay có polyp

CT Scanner : niêm mạc dày, hình ảnh polyp hay mờ vùng xoang bịnh lý nhiều hay ít

VIÊM XOANG SAU MÃN :

Thường gặp nhất là viêm xoang sàng sau kết hợp viêm xoang bướm, đôi khi đồng thời với viêm xoang trước gọi là viêm đa xoang

1 Triệu chứng cơ năng : không được rõ ràng

Triệu chứng về mũi :tắt mũi nhẹ, cảm giác tiết dịch ở mũi sau, xuống vòm họng

Các triệu chứng đau thường gặp : nhức đầu liên tục đến tối đa ở vùng giữa đầu và sau hai mắt, lan ra vùng đỉnh, đôi khi có chóng mặt Hoặc biểu hiện bởi 5 điểm đau : hai thái dương, hai đầu trong hai chân mày, đỉnh đầu , sau gáy và ra hai vai

Triệu chứng ở mắt : thường là triệu chứng duy nhất làm cho bịnh nhân đi khám bác sĩ, viêm thị thần kinh hậu nhãn cầu, hiếm khi liệt vận nhãn

Triệu chứng nội sọ : khi đã có biến chứng nội sọ

Cuối cùng là triệu chứng ở xa : có thể gây nhiễm trùng toàn thân

2 Triệu chứng thực thể :

Soi mũi giữa cũng như soi mũi sau đôi khi thấy có dịch xuất tiết ở khe khứu, nhưng trong đa số các trường hợp triệu chứng rất nghèo nàn

3 Cận lâm sàng :

X quang :

Chỉ duy nhất X quang tư thế Hirtz và chụp cắt lớp mới cho phép làm chẩn đoán :

mờ toàn bộ các xoang với giảm hình ảnh các vách liên bào của xoang sàng sau

II BIẾN CHỨNG DO VIÊM XOANG:

1 Nhiểm trùng ổ và ảnh hưởng đến đường khí thực

2 Biến chứng vào bộ phận kế cận, ổ mắt, nhãn cầu

3 Biến chứng nội sọ

III ĐIỀU TRỊ :

1 Nhổ răng gây bịnh nếu có

2 Điều trị nội khoa và các thủ thuật: xịt mũi, khí dung, Proetz, kháng sinh, kháng viêm

3 Phẩu thuật khi có dị vật trong xoang hay điều trị nội thất bại và nhất là khi có các biến chứng