Slide viêm mũi xoang mãn

Tài liệu này dành cho sinh viên, giảng viên viên khối ngành y dược tham khảo và học tập để có những bài học bổ ích hơn, bổ trợ cho việc tìm kiếm tài liệu, giáo án, giáo trình, bài giảng các môn học khối ngành y dược

Trang 1

VIÊM M I XOANG CẤP VÀ MÃN Ũ

Ở NGƯỜI LỚN

BS CK2 Trịnh Thị Cẩm Vân

Trang 2

VIÊM MŨI XOANG

Trong điều kiện sinh hoạt không được vệ sinh về môi trường, nước thải, và bảo hộ lao động kém ở những nước kém phát triển như đất nước chúng ta, những bịnh về mũi xoang phát triển nhiều, có thể nói bịnh mũi xoang chiếm tỷ lệ cao nhất trong các bịnh về tai mũi họng.

Trang 3

Trang 4

Xoang trán Xoang hàm

Trang 5

Xoang sàng Xoang b Xoang b ướ ướ m m

Trang 6

V TRÍ C A 5 ÔI XOANG Ị Ủ Đ

1 Hai bên má là 2 xoang hàm.

2 Hai bên góc trong c a h c m t là nhóm Hai bên góc trong c a h c m t là nhóm ủ ủ ố ố ắ ắ

Trang 7

Xoang bướm

Xoang sàng

Trang 8

• LIÊN QUAN CỦA XOANG VỚI CÁC TỔ CHỨC LÂN CẬN

• Xoang hàm liên quan với răng 5,6,7 hàm trên.

• Xoang sàng liên quan với mắt , sàn sọ.

• Xoang trán liên quan với sọ não.

• Xoang bướm liên quan với thần kinh thị, động mạch cảnh trong.

Trang 9

Trang 10

Các xoang phải được:

- thoâng khí toát ( loã thông m i xoang thoâng m i xoang thoâng ũ ũ

Trang 11

VIÊM XOANG CẤP

MỤC TIÊU:

1. Biết cấu trúc giải phẩu học của hai nhóm xoang

trước và xoang sau.

2. Hiểu được sinh lý và chức năng của các nhóm

xoang.

3. Biết định nghĩa viêm xoang cấp tính.

4. Biết nguyên nhân gây viêm xoang cấp tính.

5. Biết chẩn đoán viêm xoang cấp tính.

6. Nêu được các nguyên tắc điều trị viêm xoang cấp

tính.

7. Nêu được chẩn đoán và hướng xử trí các biến

chứng của viêm xoang cấp.

Trang 12

Viêm xoang cấp tính là viêm cấp tính niêm mạc xoang, ở người lớn chủ yếu là viêm niêm mạc nhĩm xoang trước trong đĩ viêm xoang hàm chi m nhi u nh t ế ề ấ

chi m nhi u nh t ế ề ấ

Trang 13

• NGUYÊN NHÂN

• 1 Nguồn gốc từ mũi : nhiễm trùng hay sau khi tắm hồ bơi.

• 2 Nguồn gốc từ răng : có triệu chứng về răng, đặc biệt là

đau r ng, ă

đau r ng, ă cĩ thể che lấp bởi bịnh cảnh lâm sàng về xoang.

Nó có quy luật viêm một bên xoang.

• 3 Vi trùng gây viêm xoang gồm vi trùng Gr(-), Gr(+), vi trùng yếm khí và cả nấm ( khi cơ thể suy giảm miễn

dịch )

Vi trùng thường gặp nhất là Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, và Moraxella catarrhalis

Trang 14

• 4 Ngoài ra, viêm xoang do :

• - tụ dịch trong xoang gây nhiễm trùng xoang sau chấn thương xoang.

• - bệnh toàn thân (tiểu đường, suy giảm miễn dịch nguyên phát hoặc mắc phải…)

Trang 16

• TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG

• Triệu chứng toàn thân:

• Những triệu chứng này có thể rất ít hay ngược lại chúng đáng chú ý nhất với chuông thân nhiệt, cảm giác nóng sốt, mệt mỏi toàn thân, thiểu niệu

Trang 17

• Triệu chứng cơ năng :

• Đau là dấu hiệu cố định, có trong các dạng khác nhau, nhìn chung là dấu hiệu quan trọng, khu trú ở vùng quanh hốc mắt, góc trong mắt và vùng trước trán nếu có viêm xoang sàng và viêm xoang trán, cùng với ổ mắt nếu viêm xoang hàm.

• Cảm giác nặng vùng mặt kèm với đau.

• Thường hơi thở có mùi hôi.

• Nghẹt mũi và mất mùi là do viêm mũi thường xuyên đi kèm với viêm xoang cấp.

Trang 18

• Triệu chứng thực thể:

• Chảy mũi chỉ một bên, nhầy mủ, vàng, mùi nhạt nếu không

có vi trùng yếm khí cũng không có tiến trình viêm hoại tử và có mùi thối trong các trường hợp ngược lại Chảy mũi làm dịu cơn đau nhưng hỉ mũi làm đau nhiều hơn.

• Khám bằng nhìn bên ngoài có thể thấy rõ vài thay đổi trên

gương mặt nếu đã có xuất ngoại : vùng má hay vùng xoang trán phồng lên nhưng ngày nay rất hiếm gặp.

Trang 20

hàm, xoang sàng thuộc khe giữa.

vòm

Trang 21

M khe gi a (T) M M khe gi a (T) M ủ ủ ữ ữ ủ đọ ủ đọ ng vòm ng vòm ở ở

Trang 22

M theo khe gi a P ch y xu ng vòm ủ ữ ả ố

M theo khe gi a P ch y xu ng vòm ủ ữ ả ố M M ủ đọ ủ đọ ng trong h c m i T ng trong h c m i T ố ố ũ ũ

Trang 23

• CẬN LÂM SÀNG

• X quang: Phim tư thế Blondeau và Hirtz

• Hình ảnh mờ các xoang Nếu có mực nước hơi ở một bên xoang hàm thì có giá trị chẩn đoán cao, và trong trường hợp này cần lưu ý khám tìm ổ nhiểm trùng răng.

• CT Scanner:

• Rất có giá trị trong chẩn đoán nhưng không cần thiết lắm vì chi phí cao.

Trang 24

Viêm xoang hàm (T) do r ng Viêm xoang hàm (P) ă

Trang 25

Viêm xoang trán

Trang 26

ĐIỀU TRỊ

1. Điều trị nội khoa :

 Chủ yếu là điều trị nội khoa suốt giai đoạn cấp:

kháng sinh, kháng viêm, gi m ả

kháng sinh, kháng viêm, gi m ả đau và những chất

tan đàm…

Kháng sinh cần thiết diệt được các loại vi trùng thường gặp đã nêu ở trên:

a/ Nhĩm Amoxicilline-Amoxicillin+Acid clavulanic.

Trang 27

• b/ Nhóm Cephalosporin ( Thế hệ 1,2,3 ) Chỉ dùng TH 4 trong trường hợp có biến chứng nặng Hiện nay dùng thế hệ thứ 2 vẫn còn tác dụng rất tốt.

• c/ Nhóm Clindamycin

• d/ Nhóm Quinolone ( rất hạn chế dùng vì có nhiều tác dụng phụ ).

Trang 29

những Corticostéroides xịt mũi ( Dexamethasone,…, Mometasone furoate ) đều cĩ tác dụng hữu hiệu trong điều trị Viêm mũi xoang.

cấp ngoại trừ trường hợp làm giảm áp lực để làm dịu

kháng viêm.

Trang 30

• 2 Điều trị ngoại khoa :

 Điều trị ngoại khoa bị loại trừ trong giai đoạn viêm cấp Phải can thiệp ngoại khoa nếu có biến chứng nặng.

 Điều trị dự phòng cần phải điều trị cơ địa bịnh nhân để tránh tái phát, nhất là điều trị dị ứng…

Trang 33

VIÊM XOANG MÃN

MỤC TIÊU:

1. Biết cấu trúc giải phẩu học của hai nhóm xoang

trước và xoang sau.

2. Hiểu được sinh lý và chức năng của các nhóm

xoang.

3. Biết định nghĩa viêm xoang mãn tính.

4. Biết nguyên nhân gây viêm xoang mãn tính.

5. Biết chẩn đoán viêm xoang mãn tính.

6. Nêu được các nguyên tắc điều trị viêm xoang mãn

tính.

7. Nêu được chẩn đoán và hướng xử trí các biến

chứng của viêm xoang mãn tính.

Trang 34

NGUYÊN NHÂN

Nguyên nhân tại chỗ :

Do mũi : viêm mũi mãn tính (viêm dị ứng, phù nề hay nhiễm trùng).

Do răng : nhiễm trùng răng không được biết đến (50% các trường hợp viêm xoang mãn một bên tức khắc có nguồn gốc do răng)

Trang 35

• Yếu tố cơ học là cơ bản : tất cả những vẹo vách ngăn phần cao làm hẹp các lỗ thông qua khe giữa có thể gây nên phù nề, dãn mạch.

• Aûnh hưởng nghề nghiệp cũng được ghi nhận do hít các loại bụi khác nhau.

• Nguyên nhân toàn thân :

• Cơ địa suy yếu, dị ứng, giảm miễn dịch

Trang 36

CHẨN ĐOÁN

Dựa vào triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng:

Những dạng viêm xoang có mủ đặc biệt hay

gặp nhóm xoang trước, những dạng sung ở

huyết kín đáo với biến chứng quan trọng thường thấy

ở xoang sau

Trang 37

VIÊM XOANG TRƯỚC MÃN

Triệu chứng cơ năng :

Thông thường không đau, trừ những lúc có đợt hồi viêm.

Có thể ngửi mùi hôi và nặng đầu nhẹ.

Nghẹt mũi không cố định, chỉ mất ngửi bên bịnh.

Trang 38

• Triệu chứng thực thể :

• Xuất tiết mủ : đôi khi bịnh nhân tự cảm thấy, thông thường mũi mủ ở một bên, khá nhiều, mủ vàng nhạt, mùi nhạt.

• Nhìn : không thấy có sự biến dạng nào ở mặt.

• S : S : ờ ờ đôi khi làm đau nhẹ ở các điểm của bờ trên và bờ dưới ổ mắt.

• Soi mũi trước : cuốn dưới hơi phì đại, niêm mạc phù nề và đỏ, khe giữa thay đổi nhất : có thể thấy hình ảnh niêm mạc phù nề, thoái hóa polyp hay dịch chảy ra ở khe giữa.

• Soi mũi sau : có thể thấy có mủ đọng ở sàn mũi và đuôi cuốn dưới.

Trang 39

Triệu chứng toàn thân :

Có thể lan xuống đường hô hấp dưới gây viêm thanh khí phế

quản, biến chứng hệ niệu và khớp bởi tiến trình nhiễm trùng toàn thân giống như trong viêm Amiđan …

Cận lâm sàng :

Nội soi mũi : hiển nhiên thấy được sự bất thường của niêm mạc khe giữa, phì đại mỏm mốc và bóng sàng, hình ảnh niêm mạc

dày, sung huyết hay thoái hóa polype.Hoặc có thể thấy mủ chảy

ra ở khe giữa.

CT Scanner : niêm mạc dày, hình ảnh polyp hay mờ vùng xoang bịnh lý nhiều hay ít.

Trang 40

Phù nề mỏm móc, bóng sàng T

Trang 41

Polype khe giữa P

Trang 42

Cuốn mũi giữa T thoái hóa polype

Trang 43

Polype m i ũ Polype m i ũ

Trang 44

Viêm hàm sàng (P) mãn

Trang 45

VIÊM XOANG SAU MÃN

• Thường gặp nhất là viêm xoang sàng sau kết hợp viêm xoang bướm, đôi khi đồng thời với viêm xoang trước gọi là viêm đa xoang.

Trang 46

• Triệu chứng cơ năng : không được rõ ràng

• Triệu chứng về mũi :tắt mũi nhẹ, cảm giác tiết dịch ở mũi sau, xuống vòm họng.

• Các triệu chứng đau thường gặp : nhức đầu liên tục đến tối đa ở vùng giữa đầu và sau hai mắt, lan ra

vùng đỉnh, đôi khi có chóng mặt Hoặc biểu hiện bởi

5 điểm đau : hai thái dương, hai đầu trong hai chân mày, đỉnh đầu , sau gáy và ra hai vai.

Trang 47

• Triệu chứng ở mắt : thường là triệu chứng duy nhất làm cho bịnh nhân đi khám bác sĩ, viêm thị thần kinh hậu nhãn cầu, hiếm khi liệt vận nhãn.Bn giảm thị lực rất nhanh từ 10/10 xuống còn 2/10, 3/10 trong vòng vài ngày và càng có giá trị nếu chỉ ở một bên mắt.

• Triệu chứng nội sọ : khi đã có biến chứng nội sọ.

• Cuối cùng là triệu chứng ở xa : có thể gây nhiễm trùng toàn thân.

• Triệu chứng thực thể :

• Soi mũi giữa cũng như soi mũi sau đôi khi thấy có dịch xuất tiết

ở khe trên, nhưng trong đa số các trường hợp triệu chứng rất nghèo nàn.

Trang 48

• Soi mũi trước cũng như soi mũi sau đôi khi thấy có dịch xuất tiết ở khe khứu, nhưng trong đa số các trường hợp triệu chứng rất nghèo nàn.

• Cận lâm sàng

• X quang và CT Scanner:

• Chỉ duy nhất X quang tư thế Hirtz và nh t là chụp cắt lớp Chỉ duy nhất X quang tư thế Hirtz và nh t là chụp cắt lớp ấ ấ mới cho phép làm chẩn đoán : mờ toàn bộ các xoang với giảm hình ảnh các vách liên bào của xoang sàng sau

Trang 49

Viêm xoang sàng và viêm xoang b ướ m

Trang 50

Polype xoang trán (T) Polype xoang hàm (P)

Trang 51

BIẾN CHỨNG DO VIÊM XOANG:

• Nhi m trùng ổ và ảnh hưởng đến đường khí thực Nhi m trùng ổ và ảnh hưởng đến đường khí thực ễ ễ

• Biến chứng vào bộ phận kế cận, ổ mắt, nhãn cầu.

• Biến chứng nội sọ.

Trang 52

ĐIỀU TRỊ :

viêm.

thất bại và nhất là khi có các biến chứng

Trang 53

VIÊM XOANG

bụi bặm, khi quét dọn nhà cửa.

ngăn ngừa được viêm mũi-xoang mạn tính, Không tự ý

• - Hạn chế t m h b i, ao, - Hạn chế t m h b i, ao, ắ ắ ồ ơ ồ ơ sơng, r ch , r ch ạ ạ

Trang 54

Chân thành Cám n ơ

Định dạng
Số trang	54
Dung lượng	1,09 MB