Ngày 15.8.2011Tiết: 1 CON RỒNG, CHÁU TIÊN TRUYỀN THUYẾT A - Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh - Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết - Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Con
Trang 1Ngày 15.8.2011
Tiết: 1 CON RỒNG, CHÁU TIÊN
(TRUYỀN THUYẾT)
A - Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh
- Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện Con Rồng, Cháu Tiên
- Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng , kỳ ảo của truyện
- Kể lại được truyện
B - Trọng tâm:
- Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết
- Ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng kỳ ảo
C - Phương pháp: Tích hợp, hỏi đáp
D - Chuẩn bị: Tranh ảnh về Lạc Long Quân và Âu Cơ
E - Các bước lên lớp:
1) Ổn định lớp:
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới: Giáo viên giới thiệu vào bài
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Gọi HS đọc văn bản, GV
nhận xét
- Theo em bài này chia
làm mấy đoạn? Nội
dung của từng đoạn?
- GVHDHS tìm hiểu chú
thích
- Em có nhận xét gì về
các chi tiết trong truyện?
- Em có thái độ như thế
nào về nhân vật trong
truyện?
- Em hiểu như thế nào
về TT?
- gọi HS đọc lại đoạn 1
- Câu chuyện giới thiệu
về nhân vật nào là nhân
vật chính?
- Khi giới thiệu về 2
nhân vật này, tác giả
dùng nt ?
- HS đọc
- 3 đoạn:
+ Từ đầu Long trang + Tiếp theo lên đường
+ Phần còn lại
- Có yếu tố tưởng tượng
kỳ ảo
- Yêu mến, kính trọng
- HS trả lời phần định nghĩa
- HS đọc đoạn 1
- Lạc Long Quân và Âu Cơ
- Miêu tả
I - Đọc, chú thích:
* Truyền thuyết: Là loại truyện dân gian truyền miệng, kể về các nhân vật lịch sử, sự kiện lịch
sử thời quá khứ
- Có nhiều yếu tố TT kỳ ảo
- Thể hiện thái độ, đánh giá của nhân vật về các nhân vật, sự kiện lịch sử
II – Tìm hiểu văn bản:
1 - Hình ảnh của Lạc Long Quân và Âu Cơ:
- Cả hai đều là “thần”, rất kỳ lạ, đẹp đẽ, lớn lao
về nguồn gốc, hình dáng và tài năng
2 - Yếu tố kỳ lạ trong
Trang 2- Tác giả giới thiệu về
những khía cạnh nào?
- Tìm những chi tiết
miêu tả 2 nhân vật này
về nguồn gốc, tài năng,
hình dáng?
- Cách giới thiệu về 2
nhân vật có gì đặc biệt?
- Gọi học sinh đọc phần
2
Phần này giới thiệu cho
ta biết điều gì?
Em có nhận xét gì về
việc sinh và chia con
của Âu Cơ và LLQ?
Tìm những chi tiết nói
lên sự sinh con và chia
con?
Theo em 100 trứng mà
Âu Cơ sinh ra là ai?
việc sinh ra 100 trứng kỳ
lạ đó gợi cho em có suy
nghĩ gì về dân tộc Việt
Nam?
Chi tiết các con tự lớn
lên không cần bú mớm
thể hiện điều gì?
từ cái bọc 100 trứng đó
thì người dân ta gọi từ
nào để thay thế cho từ
dân tộc?
Bức tranh trong SGK
cho biết điều gì?
Khi chia tay, AC, LLQ và
các con có lời hẹn gì?
Khi nào thì cần? điều đó
thể hiện ý nguyện gì của
người dân?
Em có nhận xét gì về
những chi tiết trong
truyện? yếu tố tưởng
tượng kỳ ảo đó có ý
nghĩa gì?
- Nguồn gốc, tài năng, hình dáng
- học sinh đọc phần 2
- những yếu tố kỳ lạ trong việc sinh và chia con
- sinh một cái bọc, có
100 trứng- nở - 100 con,
50 lên núi, 50 xuống biển
- Dân tộc Việt Nam
- Kỳ lạ
- Đồng bào
- Việc chia con và cảnh chia tay nhau
“Kẻ không quên lời hẹn”
- Kỳ lạ
việc sinh con và chia con:
- Bọc 100 trứng, nở 100 con, 50 lên núi, 50 xuống biển đều hồng hào khoẻ mạnh
- Không cần bú mớm
mà tự lớn lên như thổi, mặt mũi khôi ngô, tuấn tú
- Khi cần giúp đỡ nhau, đừng quên lời hẹn – ý nguyện đoàn kết cộng đồng của người dân ta
* Ý nghĩa của chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo:
- Tô đậm tính chất kỳ lạ
- Thần kỳ hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc, giống nòi dân tộc
- Tăng sức hấp dẫn
3 – Ý nghĩa truyện:
- Giải thích, suy tôn, nguồn gốc dân tộc Việt Nam là con Rồng, cháu Tiên, 1 nguồn gốc cao quý đáng tự hào
- Ca ngợi công lao dựng nước và giữ nước của các vua Hùng
III - Luyện tập:
- Sự giống nhau khẳng định sự gần gũi về cội nguồn và sự giao lưu văn hoá các dân tộc
Trang 3truyện có ý nghĩa gì?
gọi học sinh đọc phần
ghi nghớ
học sinh làm bài tập 1,2
4) Củng cố:
- Trong truyện có những yếu tố kỳ lạ, tưởng tượng nào?
- Có những nhân vật lịch sử nào? sự kiện lịch sử trong truyện là gì?
- Người dân ta có những tình cảm gì đối với nhân vật trong truyện
5) Dặn dò:
- Học bài, kể lại truyện
- Tìm những tranh ảnh có liên quan về Lạc Long Quân và Âu Cơ
- Chuẩn bị: “ Bánh chưng, bánh giầy”
Tiết: 2 VĂN BẢN : BÁNH CHƯNG, BÁNH GIẦY
( Tự học có hướng dẫn)
A - Mục đích yêu cầu: Giúp học sinh tự chiếm lĩnh tác phẩm trên cơ sở HD
của giáo viên để:
- Hiểu được nội dung, ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo của truyện
- Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của các chi tiết trong truyện
- kể được truyện
B - Trọng tâm: Hiểu nội dung, ý nghĩa của các chi tiết
Trang 4C - Phương pháp: Gợi tìm, thảo luận
D - Chuẩn bị: Học sinh đọc trước văn bản ở nhà, giáo viên: tranh ảnh về
bánh chưng, bánh giầy
E - Các bước lên lớp:
1) Ổn định lớp:
2) Kiểm tra bài cũ:
- Kể lại truyện “con Rồng, cháu Tiên” từ đó em hiểu truyền thuyết là gì?
- Nêu những chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo? cho biết ý nghĩa của nó và ý nghĩa của truyện?
3) Bài mới: giáo viên giới thiệu vào bài
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
- Gọi học sinh đọc
- HD học sinh tìm hiểu
chú thích, Tìm bố cục?
- giáo viên HD học sinh
trả lời thảo luận một số
câu hỏi phần đọc- hiểu
văn bản
- vua Hùng chọn người
nối ngôi trong hoàn
cảnh nào?
- với ý định ra sao? bằng
hình thức nào?
- Trong các con vua, ai
được thần giúp đỡ?
- Vì sao L.Liêu được thần
giúp đỡ?
- L.Liêu nghĩ gì về cách
thần dạy bảo?
- Vì sao 2 thứ bánh của
L.Liêu được vua cha
chọn để tế trời đất, Tiên
vương?
- Vì sao L.Liêu được chọn
nối ngôi?
- Truyện nhằm giải thích
đề cao điều gì? ước mơ
gì của nhân dân
- học sinh đọc phần ghi
nhớ?
- HD học sinh làm bài tập
- Ý nghĩa của phong tục
của ndân ta làm bánh
- học sinh đọc văn bản
- 3 phần:
+ Từ đầu C.minh + tiếp theo hình tròn + Còn lại
- Đưa ra lời thách đố
- Lang Liêu
- Chăm làm, hiểu được
ý thần
- Hai thứ bánh rất có ý nghĩa
- Thể hiện sự quý trọng hạt gạo, nghề nông
- Làm vừa ý vua
- Nguồn gốc sự vật lao động, nghề nông
- Công minh
- học sinh đọc phần ghi nhớ
I - Đọc, chú thích:
II – Tìm hiểu văn bản:
1 – Hùng Vương chọn người nối ngôi:
- Già yếu
- Người nối ngôi phải nối được chí vua, không nhất thiết phải là con trưởng
Đưa câu đố
2 – Lang Liêu được thần dạy làm bánh:
- Chăm làm
- Thiệt thòi nhất
- Hiểu được ý thần
3 – Lang Liêu được nối ngôi vua
- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế
- Hai thứ bánh có ý tưởng sâu xa
- Hai thứ bánh thể hiện
sự hiếu thảo, sự quý trọng hạt gạo, nghề nông- vừa ý vua- chọn nối ngôi
4 – Ý nghĩa truyện:
- Giải thích nguồn gốc
- Đề cao lao động, nghề nông
Trang 5chưng bánh giầy trong
ngày tết?
- Chi tiết nào em thích
nhất? vì sao?
- ước mơ về sự công minh của vua
III - Luyện tập:
4) Củng cố: ai là người nối ngôi? Việc chọn hai thứ bánh đó nối ngôi có ý
nghĩa gì?
- Chuẩn bị: “Thánh Gióng”
