CHỨC NĂNG QUẢN LÝ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Tiểu luận Quản lý nhà nước về Kinh tế

CHUYÊN ĐỀ

“CHỨC NĂNG QUẢN LÝ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG?”

HÀ NỘI – 2011

MỤC LỤC

Trang

I KHÁI NIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ 4

II VAI TRÒ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ TRONG QUÁ TRÌNH

CHUYỂN SANG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN

III NHỮNG CHỨC NĂNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ Ở

NƯỚC TA HIỆN NAY

IV THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NHĂM NÂNG CAO NĂNG LỰC VÀ

HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ

11

4.1 Đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về kinh tế ở nước ta

hiện nay

11

4.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả quản lý

nhà nước về kinh tế ở nước ta hiện nay

LỜI MỞ ĐẦU

Bước vào giai đoạn mới, thực hiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa, mở cửa, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế sau khi Việt Namtham gia Tổ chức thương mại thế giới WTO, chúng ta khơi dậy mạnh mẽ nhữngtiềm năng to lớn của đất nước, huy động mọi nguồn lực, sức sáng tạo trong nhândân để phát triển kinh tế, xã hội, tranh thủ được nguồn vốn, khoa học, công nghệcao, trình độ quản lý tiên tiến của các nhà đầu tư nước ngoài, góp phần đẩy mạnh

sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Bên cạnh những cơ hội thuậnlợi đó, chúng ta cũng phải đối mặt với những thách thức khắc nghiệt, đó là sự phânhoá giàu nghèo, thất nghiệp tăng lên; phân phối lợi ích không đồng đều giữa cácvùng, miền, các ngành; có những bộ phận dân cư ít được hưởng lợi, thậm chí còn

bị tác động tiêu cực; lối sống, văn hoá ngoại lai đặt ra những thách thức đối vớiviệc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc; vấn đề bảo vệ môi trường.v.v ; từ đó có thểdẫn đến bất ổn định xã hội, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

và phát triển bền vững của đất nước Những hạn chế, khuyết điểm của công tácquản lý nhà nước về kinh tế thời gian qua và những thách thức khắc nghiệt do tácđộng mặt trái của kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra yêu cầu phảitiếp tục nâng cao năng lực hiệu quả quản lý nhà nước về kinh tế

Trên cơ sở Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ đi lên chủnghĩa xã hội, đồng thời trải qua tổng kết thực tiễn 15 năm đổi mới, tại Đại hội IX

của Đảng nhấn mạnh các chức năng quản lý nhà nước về kinh tế: “Nhà nước tạo

môi trường pháp lý thuận lợi, bình đẳng cho các doanh nghiệp cạnh tranh và hợp tác để phát triển; bằng chiến lược, kế hoạch và chính sách kết hợp với sử dụng lực lương vật chất của nhà nước để đính hướng phát triển kinh tế, xã hội, khai thác hợp lý các nguồn lực của đất nước, bảo đảm cân đối vĩ mô nền kinh tế, điều tiết thu nhập, kiểm tra, kiểm soát mọi hoạt động kinh doanh theo quy định của pháp luật” Công tác quản lý nhà nước về kinh tế càng có có ý nghĩa sâu sắc cả về lý

luận và thực tiễn ở nước ta, là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách của Đảng, Nhànước và của cả hệ thống chính trị, trong đó vai trò và chức năng quản lý Nhà nước

về kinh tế là một trong những nội dung quan trọng của việc xây dựng và hoàn thiện

nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân.

Xuất phát từ ý nghĩa đó, em xin chọn chuyên đề tiểu luận: “Chức năng quản

lý Nhà nước về kinh tế”, để phục vụ cho nhu cầu nghiên cứu, học tập và trao đổi

kiến thức cho môn học Quản lý Nhà nước về kinh tế trong chuyên đề tiểu luận, em

xin phép được đề cập tới những nội dung chính sau đây:

I KHÁI NIỆM VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ

II VAI TRÒ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN SANG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XHCN

III NHỮNG CHỨC NĂNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

IV THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NHĂM NÂNG CAO NĂNG LỰC VÀ HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ

V LIÊN HỆ THỰC TIỄN TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI

I KHÁI NIỆM QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ

Trong giai đoạn hiện nay mặc dù các quốc gia trên thế giới có những chế độchính trị khác nhau, nhưng quản lý nhà nước về kinh tế hầu hết các nước đều cónhững điểm chung là chấp nhận kinh tế hàng hóa với cơ chế thị trường vận hànhkhách quan, đồng thời ngày càng coi trọng vai trò quản lý, điều tiết của nhà nước.Quản lý nhà nước về kinh tế là sự quản lý của nhà nước đối với toàn bộ nền kinh tếquốc dân bằng nguồn lực nhà nước thông qua cơ chế quản lý kinh tế nhằm đạtđược các mục tiêu phát triển kinh tế đất nước đặt ra trong điều kiện hội nhập và mởrộng giao lưu quốc tế

Theo nghĩa rộng, quản lý nhà nước về kinh tế được thực hiện thông qua cả

ba loại cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp của Nhà nước

Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước về kinh tế được hiểu như hoạt động quản

lý có tính chất Nhà nước nhằm điều hành nền kinh tế, được thực hiện bởi cơ quan

hành pháp (Chính phủ).

Hiện nay, trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, quản lý nhà nước

về kinh tế là một yêu cầu khách quan và phải tuân thủ các nguyên tắc chung củaquản lý nhà nước về kinh tế trong nền kinh tế thị trường định hướng như mọi nướckhác Nhìn chung, sự can thiệp của nhà nước vào nền kinh tế là nhằm hạn chế

những tồn tại của kinh tế thị trường và đi tới mục tiêu cuối cùng: “Dân giàu, nước

mạnh,xã hội, công bằng, dân chủ, văn minh” Muốn đạt được điều đó, cần phải đổi

mới quản lý nhà nước về kinh tế có ý nghĩa hết sức quan trọng cả về lý luận vàthực tiễn ở nước ta

II VAI TRÒ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ TRONG QUÁ TRÌNH CHUYỂN SANG CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG

2.1 Vai trò quản lý nhà nước về kinh tế qua các giai doạn lịch sử

Nhà nước là một phạm trù lịch sử, là sản phẩm của xã hội có giai cấp Ngay

từ khi mới ra đời, nhà nước đã thực hiện vai trò và chức năng quản lý, lúc đầu làquản lý xã hội, quản lý hành chính, đảm bảo trật tự trị an, dần dần mở rộng đảmnhận cả lĩnh vực quản lý kinh tế Cùng với sự phát triển về quy mô và trình độ củanền kinh tế, vai trò quản lý kinh tế của nhà nước ngày càng tăng lên và chiếm một

vị trí quan trọng trong hoạt động quản lý của Nhà nước Tuy nhiên, vai trò quản lýnhà nước về kinh tế cũng luôn luôn biến đổi tùy theo chế độ chính trị, yêu cầu và

xu hướng phát triển kinh tế của từng quốc gia trong từng giai đoạn lịch sử khácnhau

Dưới chế độ phong kiến, khi nền kinh tế chưa phát triển thì nhà nước thựchiện vai trò quản lý kinh tế ở phạm vi hẹp, chủ yếu quản lý điền địa, thu thuế, xâydựng kết cấu hạ tầng như tổ chức đào mương, đắp đập, làm đường sá Khi chủnghĩa tư bản ra đời, yêu cầu và trình độ phát triển kinh tế ngày càng tăng lên, đòihỏi nhà nước phải can thiệp mạnh và sâu vào nền kinh tế, thực hiện những chính

sách chặt chẽ và ngặt nghèo với vai trò “bà đỡ” cho kinh tế thị trường ra đời Khi

kinh tế thị trường đã ra đời, cơ chế thị trường đã vận hành đồng bộ, đòi hỏi tự docạnh tranh càng tăng lên và giảm bớt sự can thiệp của Nhà nước vào hoạt độngkinh tế Nhưng tự do cạnh tranh không phải là liều thuốc vạn năng của nền kinh tếthị trường dưới chủ nghĩa tư bản Nó vừa kích thích hoạt động kinh tế phát triểnnăng động, nhưng cũng dẫn tới độc quyền, khủng hoảng kinh tế, phân hóa giàu -nghèo quá mức, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, do đó lại đòi hỏi bàn tay canthiệp của Nhà nước Như vậy là ngay trong chủ nghĩa tư bản, ở các quốc gia khácnhau và ở các giai đoạn phát triển khác nhau, vai trò quản lý kinh tế của Nhà nướccũng khác nhau, tương quan với sự vận động của cơ chế thị trường ngày nay,người ta đều nhận thức rằng, vai trò quản lý nhà nước về kinh tế ở các quốc giangày càng tăng lên

Ở các nước xã hội chủ nghĩa trước đây, do yêu cầu xây dựng nền kinh tếtheo chế độ công hữu, phi hàng hóa và được quản lý theo cơ chế kế hoạch hóa tậptrung nên nhà nước xã hội chủ nghĩa đã đảm nhiệm vai trò quản lý tuyệt đối toàn

bộ đời sống kinh tế - xã hội, nắm và chi phối toàn bộ hoạt động kinh tế của đấtnước Với cơ chế quản lý kế hoạch hóa tập trung, nhà nước của các nước xã hộichủ nghĩa đã thực hiện được những mục tiêu kinh tế và chính trị - xã hội quantrọng, thể hiện được tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội trên nhiều mặt Tuy nhiên,với cơ cấu kinh tế công hữu, phi hàng hóa và cơ chế quản lý tập trung cao độ cũngbộc lộ nhiều khuyết tật, về cơ bản là triệt tiêu động lực phát triển, nền kinh tế trìtrệ, rơi vào tình trạng khan hiếm, dẫn tới khủng hoảng kinh tế - xã hội, còn nhà

nước thì bao biện làm thay thị trường và xã hội, dẫn tới bộ máy cồng kềnh, quanliêu, quản lý kém hiệu lực và hiệu quả Thực trạng đó buộc các nước phải cải tổ,cải cách, đổi mới quản lý nền kinh tế, chuyển sang nền kinh tế thị trường có nhiềuthành phần tham gia, đồng thời tiến hành cải cách nhà nước cho phù hợp và có khảnăng quản lý nền kinh tế thị trường Trong bước chuyển đổi đó, nhiều nước xã hộichủ nghĩa đã thất bại và đổ vỡ, chuyển sang con đường phát triển tư bản chủ nghĩa,nhưng còn một số nước trong đó có Việt Nam đã chuyển đổi thành công, bảo đảmcho kinh tế phát triển và ổn định chính trị - xã hội, vừa cải cách kinh tế, vừa đổimới chính trị và cải cách bộ máy nhà nước, vẫn kiên trì theo con đường xã hội chủnghĩa.

Trong giai đoạn hiện nay, mặc dù các quốc gia trên thế giới có những chế độchính trị khác nhau, nhưng về mặt quản lý nhà nước về kinh tế thì hầu hết các nướcđều có những điểm chung là chấp nhận kinh tế hàng hóa với cơ chế thị trường vậnhành khách quan, đồng thời ngày càng coi trọng vai trò quản lý, điều tiết của Nhànước Sự khác nhau giữa các nước, một mặt ở bản chất của chế độ chính trị - xãhội quy định giai cấp lãnh đạo nắm quyền lực nhà nước; mặt khác, chủ yếu ở liềulượng; tính chất tác động của Nhà nước khi thực hiện vai trò, chức năng quản lý vềkinh tế của mình

Vấn đề quan trọng đối với các quốc gia là phải xác định được phạm vi, mức

độ, vai trò của mình trong quản lý kinh tế sao cho phù hợp với bản chất, địnhhướng chính trị của Nhà nước, năng lực của Nhà nước; đồng thời có tri thức và kỹnăng thực hiện thành công, có hiệu quả vai trò của mình trên thực tế

2.2 Vai trò quản lý nhà nước về kinh tế trong điều kiện chuyển sang kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nước ta

Phát huy vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướngXHCN ở nước ta hiện nay chính là cách thiết thực góp phần bảo đảm công bằng xãhội, vì sự phát triển dân chủ, văn minh của đất nước, song vẫn giữ được bản sắcchính trị - xã hội của dân tộc trong thời kỳ hội nhập toàn cầu Do đó, đổi mới thànhcông hay không lại phụ thuộc vào sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà

nước Như vậy, trong quá trình chuyển đổi sang cơ chế thị trường cũng như khi cơchế thị trường đã được xây dựng đồng bộ, vai trò quản lý kinh tế của Nhà nướckhông hề bị suy giảm mà càng tăng lên Cần nhận thức rằng, tăng cường vai tròquản lý nhà nước về kinh tế không có nghĩa là Nhà nước nắm tất cả, can thiệp vàotất cả mọi hoạt động kinh tế của toàn xã hội, mà trái lại Nhà nước phải nắm nhữnglĩnh vực, những khâu, thực hiện những công việc quan trọng nhất mà thị trường vànhân dân không làm được; biết sử dụng cơ chế thị trường một cách khôn khéo đểphục vụ cho mục tiêu quản lý của mình; biết phát huy những mặt tích cực của cơchế thị trường và hạn chế mặt tiêu cực của cơ chế đó; biết “nắm những cái cần nắm

và buông những cái cần buông”; phát huy động lực của sự phát triển kinh tế; xử lýnhững bất trắc và tình huống mới nảy sinh; bảo đảm cho cơ chế thị trường ra đờiđồng bộ và vận hành thông suốt, thúc đẩy kinh tế phát triển Như vậy vai trò củaNhà nước trong bước chuyển đổi sang cơ chế thị trường hết sức quan trọng vànặng nề, vừa phải tiến hành đổi mới, cách thức điều hành từ chỗ trước đây vốnquen với cơ chế cũ sang cách thức điều hành quản lý theo cơ chế mới, nguyên tắcmới, nhằm thiết lập mối quan hệ hợp lý giữa Nhà nước - thị trường - doanh nghiệp;vừa phải liên tục hoàn thiện phương pháp, công cụ và kỹ thuật điều hành trongđiều kiện vừa chuyển đổi, vừa hội nhập; vừa phát triển theo hướng công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước Quan trọng và khó khăn nhất là Nhà nước phải xácđịnh phương hướng, nguyên tắc, lộ trình cải cách cho phù hợp và nâng cao nănglực để có đủ khả năng quản lý nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung trước đây Đồngthời, với định hướng xã hội chủ nghĩa của mô hình kinh tế đã được Đảng và nhândân ta lựa chọn, Nhà nước phải thực hiện vai trò là người đại diện cho nhân dân đểquản lý nền kinh tế, vì lợi ích của đất nước và nhân dân, là người phải chịu tráchnhiệm về tài sản công hữu; đồng thời là một tổ chức chịu sự lãnh đạo của Đảng,thực hiện thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành pháp luật,chính sách và biến các đường lối đó thành hiện thực nhằm thực hiện mục tiêu kinh

tế - xã hội do Đảng đề ra, thực hiện định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế

III CHỨC NĂNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ Ở NƯỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

3.1 Nhận thức về chức năng quản lý nhà nước về kinh tế

Để thực hiện vai trò quản lý nhà nước về kinh tế, nhà nước phải thực hiệncác chức năng quản lý nhà nước của mình Chức năng quản lý nhà nước về kinh

tế là những nhiệm vụ tổng quát mà nhà nước phải thực hiện để phát huy vai trò vàhiệu lực của mình Hiện nay, thực hiện tốt các chức năng quản lý nhà nước về kinh

tế có ý nghĩa hết sức quan trọng, nhằm góp phần thiết thực cho công cuộc đổi mớitoàn diện theo định hướng XHCN ở nước ta

Phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một trongnhững vấn đề căn bản của triết lý phát triển ở Việt Nam hiện nay Không phải đếnkhi khủng hoảng tiền tệ xuất phát từ Mỹ năm 2008 gây ảnh hưởng lan tỏa ra hầukhắp thế giới như hiện nay, cùng những giải pháp cơ bản mà các nước đang sửdụng với hy vọng ngăn ngừa những kết cục bi thảm về mặt kinh tế - xã hội do

khủng hoảng đó gây ra, chúng ta mới thấy tính phi lý của cái gọi là “thị trường tự

do”, “bàn tay vô hình” Từ rất sớm, chúng ta đã khẳng định, nền kinh tế mà chúng

ta đang xây dựng phải có sự quản lý của Nhà nước Kiên trì tư tưởng đó, tại Đại

hội X của Đảng đã nhấn mạnh sự cần thiết phải: “Bảo đảm vai trò quản lý, điều

tiết nền kinh tế của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa”

3.2 Những chức năng cơ bản của quản lý nhà nước về kinh tế ở nước ta hiện nay

3.2.1 Chức năng tạo lập môi trường và điều kiện cho hoạt động kinh doanh

Nhà nước tạo môi trường phát triển kinh tế là tạo ổn định chính trị, đảm bảotrật tự an toành xã hội Bảo đảm an ninh tài sản và tính mạng cho giới sản xuấtkinh doanh bằng các phương tiện và lực lượng hữu hiệu của nhà nước

- Tạo môi trường pháp lý là có đủ hệ thống pháp luật Môi trường kinh tế là

ổn định nền tài chính, tiền tệ, kiểm soát lạm phát, tạo cơ sở hạ tầng (giao thông,

điện nước).

- Tạo môi trường thuận lợi, đầy đủ có chất lượng là hỗ trợ tích cực cho cácdoanh nghiệp hoạt động Nhà nước có chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng cho cácdoanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh

- Hỗ trợ tài chính, tiền tệ nhằm giúp các nhà sản xuất – kinh doanh, giúpcông dân tạo vốn cho quá trình gây dựng cơ nghiệp của họ thông qua hoạt độngcủa các tổ chức ngân hàng của Nhà nước

- Nhà nước bao mua và bao cấp những hàng hoá, dịch vụ nói trên từ cácháng tư nhân dưới hình thức các hợp đồng dịch vụ công Bằng cách này tư nhânsản xuất theo đơn đặt hàng của Nhà nước, người dân tiêu dùng không qua thịtrường tự do mà qua bảo lãnh của Nhà nước trước người sản xuất và cung ứng

- Tạo cầu nối cho các doanh nhân tìm đối tác qua các câu lạc bộ doanh nhân,các hội chợ, hội nghị bạn hàng trong nước và quốc tế

- Bảo đảm an ninh về tài sản và tính mạng cho giới sản xuất - kinh doanhbằng các phương tiện và lực lượng hữu hiệu của Nhà nước

3.2.2 Chức năng định hướng, hướng dẫn phát triển kinh tế

Trên cớ sở nhận thức và vận dụng các quy luật khách quan, căn cứ vào cácmục tiêu phát triển kinh tế xã hội mà Đảng đã đề ra, Nhà nước định hướng pháttriển kinh tế Thực hiện chức năng, định hướng của Nhà nước là: Xác định có căn

cứ khoa học những mục tiêu xây dựng chiến lược phát triển kinh tế quốc gia, pháttriển các ngành và vùng lãnh thổ Lập các quy hoạch, kế hoạch đồng thời lựa chọncác biện pháp chủ yếu để đạt được các mục tiêu đó trong thời gian nhất định Nhànước càng thực hiẹn tốt chức năng định hướng càng tránh được rủi ro cho cácdoanh nghiệp

Trong nền kinh tế thị trường, đặc biệt trong thời kỳ mới chuyển từ nền kinh

tế kế hoạch tập trung sang kinh tế thị trường, Nhà nước càng phải tăng cường địnhhướng, hướng phát triển kinh tế, vì: Các doanh nhân tự chủ kinh doanh nhưng chưathể nắm được tình hình, xu hướng vận động của thị trường, dễ gây thu lỗ, thất bại

và đổ vỡ, gây thiệt hại chung cho nền kinh tế Nhà nước phải định hướng nền kinh

tế phát triển theo quỹ đạo và mục tiêu kinh tế - xã hội đã được Đảng và Nhà nướcđịnh ra Nhà nước định hướng phát triển kinh tế và hướng dẫn các nhà kinh doanh,các tổ chức kinh tế hoạt động đúng định hướng nhằm thực hiện chiến lược, quyhoạch và kế hoạch mà Nhà nước đã vạch ra

3.2.3 Chức năng tổ chức thực hiện nền kinh tế

Nhà nước có nhiệm vụ sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị kinh tế, trong đó quantrọng và cấp thiết hơn cả là sắp xếp, củng cố lại các doanh nghiệp nhà nước, tổchức các vùng kinh tế, các khu công nghiệp, khu chế xuất nhằm tạo nên cơ cấukinh tế hợp lý Nhà nước còn có trách nhiệm tổ chức lại hệ thống quản lý, sắp xếplại các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế từ Trung ương đến cơ sở, đổi mới thểchế và thủ tục hành chính, đào tạo và đạo tạo lại, sắp xếp các cán bộ công chứcquản lý nhà nước và quản lý doanh nghiệp, thiết lập mối quan hệ kinh tế với cácnước và các tổ chức quốc tế

3.2.4 Chức năng Nhà nước điều chỉnh, điều tiết quan hệ thị trường

Trong khi điều hành nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, nhà nướcvừa phải tuân thủ và vận dụng các quy luật khách quan của kinh tế thị trường địnhhướng, phát huy mặt tích cực của cơ chế thị trường, vừa điều tiết, chi phối thịtrường hoạt động theo định hướng của nhà nước, đảm bảo cho kinh tế phát triển ổnđịnh, công bằng và có hiệu quả Để điều tiết, nhà nước sử dụng hàng loạt biện phápbao gồm các chính sách, các đòn bẩy kinh tế, các công cụ tài chính, thuế, tín dụng

3.2.5 Nhà nước thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát

Nhà nước thực hiện chức năng kiểm tra, kiểm soát nhằm thiết lập trật tự, kỷcương trong hoạt động kinh tế, phát hiện và ngăn ngừa các hiện tượng vi phạmpháp luật, sai phạm chính sách, bảo vệ tài sản quốc gia và lợi ích của nhân dân,góp phần tăng trưởng kinh tế và từng bước thực hiện công bằng xã hội Để bảođảm tuân thủ pháp luật, bảo vệ tài sản công, khắc phục khuyết tật của kinh tế thịtrường và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh cho các hoạt động sản xuất kinh

doanh nhà nước phải tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát.

Các chức năng quản lý nhà nước về kinh tế trên chỉ có thể thực hiện tốt khi

có những giải pháp đồng bộ, không thể thực hiện rời rạc từng chức năng Nói đếnchức tạo lập môi trường thuận lợi mà không chú ý đúng mức đến chức năng tổchức, sắp xếp lại cơ quan, bố trí hợp lý cán bộ và CCHC thì không thể có môitrường thuận lợi Cũng tương tự như vậy, nếu NN không làm tốt chức năng điềutiết, kiểm tra thì không thể tạp lập được môi trường lành mạnh và bình đẳng

Đại hội X của Đảng tíêp tục xác định nhà nước tập trung làm tốt các chứcnăng: Định hướng sự phát triển bằng các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và cơchế, chính sách trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc của thị trường Tác động đếnthị trường chủ yếu thông qua cơ chế, chính sách và các công cụ kinh tế Thực hiệnquản lý nhà nước bằng hệ thống pháp luật, giảm tối đa sự can thiệp hành chính vàohoạt động của thị trường và doanh nghiệp Tách chức năng quản lý hành chính củanhà nước khỏi chức năng quản lý kinh doanh của doanh nghiệp, xoá bỏ "chế độchủ quản"; tách hệ thống cơ quan hành chính công khỏi hệ thống cơ quan sự

nghiệp; phát triển mạnh các dịch vụ công cộng (giáo dục, khoa học và công nghệ,

y tế, văn hóa, thể dục thể thao) Tiếp tục đổi mới chính sách tài chính và tiền tệ,

bảo đảm tính ổn định và sự phát triển bền vững của nền tài chính quốc gia

IV THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC VÀ HIỆU LỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ KINH TẾ Ở NƯỚC TA HIỆN NAY.

4.1 Thực trạng công tác quản lý nhà nước về kinh tế ở nước ta

4.1.1 Những thành tựu

Sự phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay bị chi phối và nhằmphục vụ cho định hướng xã hội chủ nghĩa Để đường lối, quan điểm, tư tưởng chỉđạo của Đảng biến thành hiện thực vận động của nền kinh tế, chúng phải được thểchế hóa thành hệ thống pháp luật, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội

và được triển khai bằng Nhà nước, thông qua Nhà nước, dưới sự quản lý của Nhà

nước do Đảng lãnh đạo

Vai trò của nhà nước đối với sự phát triển kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa cũng thể hiện ở việc nhà nước góp phần đắc lực vào việc tạo môitrường cho thị trường phát triển, như tạo lập kết cấu hạ tầng kinh tế cho sản xuất,lưu thông hàng hóa; tạo lập sự phân công lao động theo ngành, nghề, vùng kinh tếqua việc nhà nước tiến hành quy hoạch phát triển kinh tế theo lợi thế từng vùng,ngành và nhu cầu chung của xã hội Là chủ thể trực tiếp sở hữu hoặc quản lý,khai thác những cơ quan truyền thông mạnh nhất của quốc gia, nhà nước góp phầncung cấp thông tin thị trường cho các chủ thể kinh tế để các chủ thể này chủ độnglựa chọn phương án sản xuất kinh doanh, đối tác kinh tế, thời điểm thực hiện cácgiao dịch kinh tế, cách thức sản xuất kinh doanh có hiệu quả nhất trong điều kiện

cụ thể của mình

Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, sự giao lưu kinh tế, hội nhập kinh tếquốc tế của mọi quốc gia chỉ có hiệu quả cao, khi có tác nhân khởi thủy từ phía nhànước, được hỗ trợ đắc lực từ phía nhà nước Bằng chính sách hội nhập đúng đắn vànăng lực tổ chức thực hiện có hiệu quả chính sách đó, nhà nước góp phần khởi đầu

và có tác động tích cực vào quá trình thiết lập quan hệ quốc tế Đại diện cho đấtnước tham gia vào các quá trình soạn thảo và thông qua chuẩn mực luật pháp kinh

tế, các hiệp định kinh tế, các nghị định thư , Nhà nước ta góp phần tạo cho chủthể kinh tế của đất nước vị trí có lợi trong quan hệ kinh tế quốc tế Sự kiện đàmphán gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) thành công là chứng minh rõrệt cho điều này

Nhà nước ta là chủ thể chính của nền giáo dục - đào tạo Bằng hệ thốngchính sách giáo dục, đào tạo của mình, được thực hiện qua hệ thống giáo dục - đàotạo do Nhà nước thống nhất quản lý, dù tồn tại dưới nhiều loại hình khác nhau(công lập, ngoài công lập, liên doanh, liên kết trong nước và với nước ngoài ),Nhà nước cung cấp nguồn lao động chính, có chất lượng cho sản xuất kinh doanh,cung cấp cán bộ quản trị doanh nghiệp cho mọi thành phần, mọi loại hình kinh tế