* Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.. - Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đềthuộc lĩnh vực văn hoá, lối sống.. về các
Trang 1NGỮ VĂN BÀI 1Kết quả cần đạt:
* Thấy được những vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh - sự kết hợp hài hòa
giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị, để càngkính yêu Bác, tự nguyện học tập theo gương Bác
* Nắm được các phương châm hội thoại về lượng và về chất để vận dụng tronggiao tiếp
* Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
Ngày soạn:13/ 8 /2011 Ngày giảng: 15/ 08 / 2011 Lớp 9A
16/ 08 / 2011 Lớp 9B Tiết 1 - 2 Văn bản:
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc dan tộc
- Đặc điểm của đoạn văn nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
b Kĩ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản nhật dụng thuộc chủ đề hội nhập thế giới và bảo
vệ bản sắc văn hoá dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đềthuộc lĩnh vực văn hoá, lối sống
c Thái độ:
- Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, giáo dục h/s có ý thức học tập, rèn luyện
theo gương Bác
2 CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
a Giáo viên: Nghiên cứu sgk - sgv - thiết kế bài học Ngữ văn 9, soạn g/án
b Học sinh: Đọc kỹ sgk, đọc văn bản, chú thích*, trả lời các câu hỏi sgk
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
a Kiểm tra bài cũ: (3') - G/v kiểm tra toàn bộ vở ghi, vở bài tập của h/s
- Nhận xét, đánh giá chung ý thức của lớp
* Đặt vấn đề : (1’)
Hồ Chí Minh không những là nhà yêu nước, nhà cách mạnh vĩ đại mà còn làdanh
Trang 2nhân văn hóa thế giới Vẻ đẹp văn hóa ấy chính là nét nổi bật trong phong cách HồChí Minh Vì thế đối với mỗi người dân Việt Nam việc đọc thơ văn của Bác, vàthơ văn viết về Bác dường như đã trở thành một nếp sống, một thói quen văn hóađáng tự hào và thú vị.
Đã biết bao người viết về Bác Ở Ngữ văn 7 chúng ta đã học bài: " Đức tính giản dị của Bác Hồ" của thủ tướng Phạm Văn Đồng - người đã từng sống và làm
việc nhiều năm bên Bác Trong giờ học hôm nay các em cùng được biết đến mộtvăn bản khác nữa của Lê Anh Trà - một nhà khoa học thuộc thế hệ con cháu HCM
qua văn bản: "Phong cách Hồ Chí Minh" Chúng ta cùng tìm hiểu văn bản để hiểu
rõ hơn về con người Bác và phong cách của Bác
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
? Việc đọc văn bản giúp em biết được
gì về xuất xứ của văn bản này? Tác
giả là ai?
- Trả lời
GV Nhấn mạnh và cho hs ghi
Năm 1990, nhân dịp kỷ niệm 100
năm ngày sinh Bác Hồ, có nhiều bài viết
về Người
? Cho biết văn bản "Phong cách Hồ
Chí Minh" thuộc kiểu văn bản nào?
về các chủ đề: quyền sống của con
người, bảo vệ hòa bình chống chiến
tranh, vấn đề sinh thái
Bài Phong cách Hồ Chí Minh thuộc
chủ đề về sự hội nhập với thế giới và
bảo vệ văn hóa bản sắc dân tộc Tuy
nhiên bài học này không chỉ mang ý
nghĩa cập nhật mà cón có ý thức lâu dài
Bởi lẽ việc học tập, rèn luyện theo
phong cách Hồ Chí Minh là việc làm
thiết thực, thường xuyên của các thế
I Tìm hiểu chung 1.Tác giả và xuất xứ của văn bản
(10')
- Phong cách Hồ Chí Minh là một phần trong bài viết Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị của tác giả Lê Anh Trà in trong cuốn sách
"Hồ Chí Minh và văn hoá Việt Nam"
do Viện văn hoá xuất bản, Hà Nội, 1990.
- Đây là văn bản nhật dụng - nội dung
đề cập đến một vấn đề hội nhập thế giới
và bảo vệ bản sắc văn hoá dân tộc
- Phương thức chính là thuyết minh
- Ôn dịch thuốc lá, thông tin về ngày tráiđất năm 2000
Trang 3người Việt Nam, nhất là lớp trẻ.
GV Nêu yêu cầu: Đọc chậm rãi, rõ ràng,
diễn cảm, ngắt ý và nhấn giọng ở từng
luận điểm
- Đọc mẫu( từ đầu =>rất hiện đại)
- Đọc, nhận xét cách đọc của bạn
? Em hiểu" phong cách" ở đây như
thế nào? Ở bài này chủ yếu nói về
phong cách gì của Bác?
GV nhấn mạnh: Bài phong cách Hồ Chí
Minh chủ yếu nói về phong cách làm
việc, phong cách sống của Ng Cốt lõi
trong phong cách Hồ Chí Minh là vẻ
đẹp văn hoá kết hợp hài hoà giữa tinh
hoa văn hoá dân tộc và nh hoa văn hoá
phần, cũng là hai luận điểm đưa ra để
bình luận, vì thế phân tích văn bản này
chúng ta cùng pt
theo bố cục đó
HS Đọc lướt phần 1
? Nhắc lại nội dung luận điểm 1 là gì?
( HS trả lời, gv ghi tiêu đề)
? Tinh hoa văn hóa nhân loại đến với
Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh nào?
GV khái quát : (Có thể nói thêm vài nét
2 Đọc văn bản: (7’)
- Phong cách ở đây dùng với nghĩa là lối
sống, cách sinh hoạt, làm việc ứngxử, tạo nên cái riêng của mỗi người,hay một tầng lớp ngươì nào đó
3 Tìm hiểu và giải nghĩa từ khó: (1’)
HS giải thích
4 Bố cục văn bản: (3’) - Văn bản chia làm 2 phần:
+ Từ đầu đến “…rất hiện đại”: Hồ ChíMinh với sự tiếp thu văn hóa dân tộcnhân loại
+ Phần còn lại: Những nét đẹp tronglối sống Hồ Chí Minh
II Phân tích văn bản :
Trang 4về quá trình hoạt động cách mạng của
Chủ tịch Hồ Chí Minh trong khoảng
thời gian Người hoạt động ở nước
ngoài)
? Điều gì khiến Hồ Chí Minh ra đi tìm
đường cứu nước?
HS Thảo luận trả lời
? Hồ Chí Minh đã làm cách nào để
khám phá và biến kho tàng tri thức
văn hóa nhân loại sâu rộng thành vốn
tri thức của riêng mình? Tìm những
chi tiết để minh họa.
HS Thảo luận nhóm, trả lời
GV Tóm tắt và ghi bảng
GV phân tích: Để có được vốn trí thức
sâu rộng ấy, Bác Hồ đã nắm vững
phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ ( nói
và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài
như: Pháp, Anh, Hoa, Nga…)
- Qua công việc, qua lao động mà học
- Động lực thúc đẩy Hồ Chí Minh tìmhiểu sâu sắc về các dân tộc và văn hóathế giới xuất phát từ khát vọng cứunước
-[ ] Tiếp xúc với văn hóa nhiều nước,nhiều vùng trên thế giới
- [ ] Nói và viết thạo nhiều thứtiếng đã làm nhiều nghề
-[ ] Đến đâu Ng cũng học hỏi, tìmhiểu đến một mức khá uyên thâm
- Tiếp thu cái hay, các đẹp đồng thờivới việc phê phán những tiêu cực
- Ảnh hưởng quốc tế nhào nặn với cáigốc văn hóa dân tộc
- Một lối sống rất Việt Nam, một lốisống rất bình dị
- Bác tiếp thu các giá trị văn hoá củanhân loại - văn hóa của Bác mang tínhnhân loại
- Đó là sự đan xen, kết hợp, bổ xung,sáng tạo hài hoà hai nguồn văn hoá nhânloại và dân tộc trong tri thức văn hoá HồChí Minh
- Điều quan trọng là người đã tiếp thumột cách có chọn lọc tinh hoa văn hóanhân loại Không ảnh hưởng một cách
có thụ động
- Tiếp thu mọi các đẹp, cái hay đồng thời với việc phê phán những hạn chếtiêu cực
- Trên nền tảng văn hóa dân tộc mà tiếpthu những ảnh hưởng quốc tế (tất cảnhững ảnh hưởng quốc tế đã nhào nặnvới các gốc dân tộc không gì lay chuyểnđược
Trang 5hỏi ( làm nhiều nghề khỏc nhau)
- Học hỏi tỡm hiểu đến mức sõu sắc
( đến mức khỏ uyờn thõm)
? Nhưng điều kỡ lạ và quan trọng
trong sự tiếp thu tinh hoa văn húa
nhõn loại của Hồ Chớ Minh là gỡ?
? Em hiểu những "ảnh hưởng quốc
tế" và"cỏi gốc văn hoỏ dõn tộc" ở Bỏc
ntn?
? Để làm nổi bật vẻ đẹp trong phong
cỏch Hồ Chớ Minh tỏc giả đó dựng
những biện phỏp nghệ thuật nào?
(Cỏch nờu luận cứ, cỏch lập luận ra
sao?)
? Bằng cỏch đú tỏc giả đó giỳp ng đọc
thấy được sự tiếp thu tinh hoa văn húa
thế giới trờn nền tảng văn húa dõn tộc
đó hỡnh thành ở Bỏc một nhõn cỏch,
một lối sống như thế nào?
HS Thảo luận trả lời
GV Bỡnh thờm: Sự hiểu biết của Bỏc sõu
- Những điều kì lạ và rất hiện đại
Bác tiếp thu các giá trị văn hoá nớc nhà,văn hoá của Bác mang đậm bản sắc dântộc
- Đó là sự đan xen bổ xung, sáng tạo hàihoà nguồn văn hoá VH nhân loại vàVHDT trong tri thức VH của con ngờiBác
- Kết hợp giữa kể và bỡnh luận Đan xen
những lời kể là những lời bỡnh luận rất
tự nhiờn: “Cú thể núi ớt vị lónh tụ nào lại
am hiểu nhiều về cỏc dõn tộc và nhõndõn thế giới, văn húa thế giới sõu sắcnhư chủ tịch Hồ Chớ Minh quả như mộtcõu chuyện thần thoại…”
- Chọn lọc những chi tiết tiờu biểu
- Đan xen thơ của cỏc vị hiền triết, cỏch
sử dụng từ Hỏn Việt gợi cho người đọcthấy sự gần gũi giữa chủ tịch Hồ ChớMinh với cỏc vị hiền triết của dõn tộc
- Sử dụng nghệ thuật đối lập: vĩ nhõn màhết sức giản dị, gần gũi, am hiểu mọinền văn húa nhõn loại, hiệu đại mà hếtsức dõn tộc, hết sức Việt Nam,…
- Bằng cỏch đú ngay mở đầu văn bản LờAnh Trà đó cho ta thấy trong cuộc đờihoạt động đầy gian nan vất vả, Hồ ChớMinh đó đi qua nhiều nơi, tiếp xỳc vớinhiều nền văn húa phương Đụng tớiphương Tõy Người cú hiểu biết sõurộng cỏc nền văn húa của cỏc nước chõu
ỏ, chõu Âu, chõu Phi, chõu Mĩ Và để
cú được vốn trớ thức sõu rộng ấy, Bỏc
Hồ đó nắm vững phương tiện giao tiếp
là ngụn ngữ (núi và viết thạo nhiều thứtiếng nước ngoài như: Phỏp, Anh, Hoa,Nga…) Qua cụng việc, qua lao động
mà học hỏi (làm nhiều nghề khỏc nhau).Học hỏi tỡm hiểu đến mức sõu sắc (đếnmức khỏ uyờn thõm)
Trang 6rộng, tiếp thu văn hóa nước ngoài một
cách chủ động, sáng tạo và có chọn lọc
Bác không chỉ hiểu biết mà còn hòa
nhập với môi trường văn hóa thế giới
nhưng vẫn giữ được bản sắc văn hóa
dân tộc Đúng như nhà thơ Bằng Việt đã
viết : “Một con người : kim, cổ, tây
Đông Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng
nét” => Đây có thể coi là luận điểm
quan trọng nhất trong bài nhằm làm
sáng tỏ luận điểm chính
? Từ điều kì lạ trong sự tiếp thu tinh
hoa văn hoá nhân loại của Hồ Chí
Minh em rút ra được bài học gì trong
sự hội nhật với thế giới hiện nay?
HS Thảo luận và nêu ý kiến
? Qua ph©n tÝch em hiÓu g× vÒ sù tiÕp
thu v¨n ho¸ cña chñ tÞch HCM?
Điều quan trọng là người đã tiếp thumột cách có chọn lọc tinh hoa văn hóanhân loại Không ảnh hưởng một cách
có thụ động.Tiếp thu mọi cái đẹp, cáihay đồng thời với việc phê phán nhữnghạn chế tiêu cực
Trên nền tảng văn hóa dân tộc màtiếp thu những ảnh hưởng quốc tế (tất cảnhững ảnh hưởng quốc tế đã nhào nặnvới các gốc dân tộc không gì lay chuyểnđược ở Ng) để trở thành một nhân cáchrất Việt Nam, một lối sống rất bình dị,rất Việt Nam, rất phương Đông nhưngcũng đồng thời rất mới,rất hiện đại ởNgười có sự kết hợp hài hòa thống nhấtgiữa dân tộc và nhân loại
- Học tập Bác thế hệ trẻ biết tiếp thunhững cái đẹp, cái hay của văn hoá TGđồng thời phải biết phê phán những tiêucực trái với thuần phong mĩ tục của dântộc Việt Nam, ta hòa nhập nhưng kohòa tan, luôn phải giữ được bản sắc vănhoá dân tộc trong lối sống,
cách ứng xử hành ngày
=> Hồ Chí Minh có sự kết hợp hài hòa
thống nhất giữa truyền thống văn hoá dân tộc và nhân loại để tạo nên một nhân cách, một lối sống rất Việt Nam, rất phương Đông nhưng cũng rất mới, rất hiện đại.
c Củng cố - Luyện tập: (1)
? Chủ tịch Hồ Chí Minh có vốn tri thức sâu rộng là bởi vì?
A Người đi nhiều nơi
B Người luôn sống giản dị
C Người luôn tiếp thu và phê phán
Trang 82 CHUẨN BỊ :
a Thầy: Nghiên cứu sgk- sgv - thiết kế bài học Ngữ văn 9, soạn g/án
b Trò : Đọc kỹ sgk, đọc văn bản, trả lời các câu hỏi còn lại sgk
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
a Kiểm tra bài cũ: (5')
* Câu hỏi: ? Hồ Chí Minh đã làm thế nào để có được vốn trí thức văn
hoá nhân loại sâu rộng ấy?
* Đáp án:
- Để có được vốn trí thức sâu rộng ấy, Bác Hồ đã nắm vững phương tiệngiao tiếp là ngôn ngữ ( nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài như : Pháp,Anh, Hoa, Nga…) ( 5 điểm)
- Qua công việc, qua lao động mà học hỏi (làm nhiều nghề khác nhau)(3điểm)
- Học hỏi tìm hiểu đến mức sâu sắc ( đến mức khá uyên thâm) ( 2 điểm)
* Đặt vấn đề: (1')
Ở tiết 1 ta đã tìm hiểu luận điểm 1- đó là sự tiếp thu tinh hoa nhân hoá nhânloại Giờ học hôm nay ta cùng tìm hiểu tiếp luận điển 2 - đó là nét đẹp trong lốisống của Hồ Chí Minh
b Dạy nội dung bài mới
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Cho Hs đọc đoạn 2( Lần đầu
tiên=>hết)
? Phong cách sống giản dị của Bác
được thể hiện như thế nào? Hãy chỉ ra
những biểu hiện cụ thể đó?
2- Nét đẹp trong lối sống của Chủ Tịch Hồ Chí Minh ( 30’)
Thảo luận, trả lời:
- ở cương vị lãnh đạo cao nhất của
Đảng và nhà nước nhưng Hồ Chí Minh
có một lối sống vô cùng giản dị
+ Nơi ở, nơi làm việc
+ Trang phục; + Ăn uống
- [ ] có một vị chủ tịch nước[ ] lấychiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ [ ] vẻn vẹnvài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị,làm việc và ngủ
- Trang phục [ ] giản dị: bộ quần áo bà
ba nâu [ ]áo trấn thủ, đôi dép lốp thôsơ
- Ăn uống [ ] rất đạm bạc: cá kho, rauluộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa…
- Tư trang: ít ỏi: một chiếc va li con, với
Trang 9? Để làm nổi bật những nét đẹp trong vài vật kỉ niệm…
lối sống của Hồ Chí Minh, tác giả đã
sử dụng những biện pháp nào?( luận
cứ ng đưa ra? phương thức biểu
đạt ? Tác dụng của những biện pháp
nghệ thuật đó?
- Phương pháp thuyết minh bằng cáchliệt kê các biểu hiện cụ thể trong lốisống của Bác
Thảo luận nhóm, trả lời
GV: Diễn giảng:
Tác giả đã dùng phương pháp thuyết
minh bằng cách liệt kê các biểu hiện cụ
thể trong lối sống của Bác
- Mở đầu là một lời bình "Lần đấu
tiên có một vị chủ tịch của mình"
-NT đối lập (vĩ nhân mà hết sức giản dị,
gần gũi, am hiểu mọi nền văn hóa nhân
loại, hiệu đại mà hết sức dân tộc, hết sức
Việt Nam,…) giữa nơi ở của Bác với
cung điện của những ông vua ngày
xưa
- Lối kể chuyện cụ thể, câu văn giàu
hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, những từ
chỉ lượng ít ỏi, cách nói dân dã (chiếc,
vài, vẻn vẹn ), đan xen thơ của các vị
hiền triết:
" Thu ăn măng trúc ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao "
- Cách sử dụng từ Hán Việt gợi cho
người đọc thấy sự gần gũi giữa chủ tịch
Hồ Chí Minh với các vị hiền triết của
dân tộc
? Viết về cách sống của Bác, tác giả
liên tưởng đến những nhân vật nổi
tiếng nào?
? Tại sao Bác cũng như các vị hiền
triết xưa không chọn cho mình một
cuộc sống sung túc mà lại cứ phải
sống thanh đạm như vậy? Điều đó cho
thấy họ là những người có phẩm chất
đạo đức như thế nào?
? Có thể nói, lối sống của Bác là sự kết
hợp giữ giản dị và thanh cao Vì sao có
- Viết về cách sống của Bác, tác giả liêntưởng đến các vị hiền triết ngày xưa:
- Nguyễn Trãi: Bậc thầy khai quốc côngthần, ở ẩn Nguyễn Bỉnh Khiêm: làmquan, ở ẩn
- Đạo đức hoàn toàn trong sáng, thanhcao
- Giản dị: ăn, ở, mặc, tư trang
- Thanh cao: Bởi chính cuộc sống giản
Trang 10thể nói như vậy?
GV nhấn mạnh: Đã có lần, các nhà báo
hỏi bác về ham muốn của mình, Bác đã
trả lời thẳng thắn, không chút do dự
rằng: “Cả cuộc đời tôi chỉ có một mong
muốn, mong muốn duy nhất là làm sao
cho dân có cơm ăn áo mặc, ai cũng được
học hành ”
? So sánh lối sống của Bác với các vị
hiền triết xưa có điểm gì giống và khác
nhau?
dị của Bác toát lên một vẻ đẹp cao quý
và sang trọng, không vị lãnh tụ, chủ tịchnước nào trên thế giới từ trước đến naylại sống đến mức giản dị và tiết chế đếnnhư vậy
- Giống: Sự giản dị, thanh cao, lòng yêunước, thương dân…
- Khác: + Hoàn cảnh lịch sử
+ Con đường cứu nước cứudân
? Từ sự phân tích trên, giúp em nhận
thức ntn về vẻ đẹp trong lối sống của
Chủ Tịch Hồ Chí Minh
HS Trả lời, GV Chốt ý và cho ghi
=> Hồ Chí Minh có một lối sống rất dân tộc, rất Việt Nam: một lối sống giản dị, đạm bạc, nhưng thanh cao, sang trọng.
? Hãy khái quát những nét đặc sắc về
NT của văn bản "Phong cách
GV : Chốt lại các ý hs thảo luận
Qua những điều đã phân tích, chúng ta
thấy vẻ đẹp trong phong cách của Bác là
sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống
văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa
nhân loại, giữa vĩ đại và giản dị
III-Tổng kết- ghi nhớ: (3')
1 Nghệ thuật:
- Sử dụng ngôn ngữ trang trọng.
- Vận dụng kết hợp các phương thức biểu đạt tự sự, biểu cảm, lập luận
- Vận dụng các biện pháp so sánh, các biện pháp so sánh, đối lập.
2 Nội dung:
- Sự hiểu biết sâu rộng về các dân tộc
và văn hoá thế giới nhào nặn nên cốt cách văn hoá Hồ Chí Minh.
- Phong cách Hồ Chí Minh là sự giản
dị trong lối sống, sinh hoạt hàng ngày,
là cách dinh dưỡng tinh thần, thể hiện một quan niệm thẩm mĩ cao đẹp.
* Ghi nhớ: (sgk-T8 )
Trang 11Đọc ghi nhớ sgk - trang 8
? Hiểu và cảm nhận vẻ đẹp trong
phong cách Hồ Chí Minh, mỗi hs cần
học tập và rèn luyện như thế nào ?
IV- Luyện tập:( 4' )
Thảo luận và phát biểu
GV Gợi ý: Cần phải hòa nhập với khu
vực và quốc tế nhưng cũng cần phải
bảo vệ và phát huy bản sắc dân tộc
- Học thuộc lòng tổng kết ghi nhớ sgk, làm bài tập phần luyện tập sgk
- Viết bài văn ngắn nêu cảm nhận cuả em sau khi học xong văn bản "Phong cách HCM", so sánh với bài "Đức tính của Bác Hồ" của tg Phạm Văn Đồng ở lớp
7 - Đọc kĩ và trả lời câu hỏi bài "Các phương châm hội thoại" ở sgk.
Ngày soạn:15/08/2011 Ngày giảng :17/08/ 2011 Lớp 9A
18/08/2011 Lớp 9B
Tiết 3 - Tiếng Việt
CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI
1 MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
a Kiến thức:
- Nắm được nội dung phương châm về lượng và phương châm về chất.
b Kĩ năng:
Trang 12- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng phương châm về lượng và
phương châm về chất trong một tình huống giao tiếp cụ thể
- Vận dụng phương châm về lượng và phương châm về chất trong hoạt độnggiao tiếp
c Thái độ:
- Giáo dục HS có ý thức sử dụng, tuân thủ các phương châm hội thoại trong
giao tiếp để đảm bảo cuộc hội thoại tiến triển đúng mục đích của nó
2 CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
a Giáo viên: Nghiên cứu sgk- sgv- BT Tiếng Việt nâng cao 9, soạn giáo án
b Học sinh: Đọc kỹ sgk, trả lời câu hỏi sgk- sgk, vở ghi.
3, TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
a Kiểm tra bài cũ: (3’) Kiểm tra vệc chuẩn bị bài của học sinh.
* Đặt vấn đề: (1’)
Ở lớp 8 các em đã được học một số nội dung liên quan đến hội thoại như hànhđộng nói, vai giao tiếp, lượt lời trong hội thoại Tuy nhiên trong giao tiếp có nhữngqui định tuy không được nói ra thành lời nhưng những người tham gia vào giaotiếp cần phải tuân thủ, nếu không thì dù câu nói không mắc lỗi gì về ngữ âm, từvựng và ngữ pháp, giao tiếp cũng sẽ không thành công Những qui định đó đãđược thể hiện qua các phương châm hội thoại mà hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GV ghi Ví dụ 1 sgk lên bảng
Đọc đoạn đối thoại trên và cho biết
? Khi An hỏi: “Học bơi ở đâu? Là An
muốn Ba cho biết thông tin về điều
gì?,
GV nhấn mạnh: - Hỏi vậy là An muốn
biết Ba cho biết về địa điểm (nơi) bơi
của Ba
? Ba trả lời: “ở dưới nước” Theo em
Ba có hiểu đúng ý câu hỏi của An ko?
Vì sao? Câu trả lời có mang đầy đủ nội
I Phương châm về lượng ( 12' )
1.Ví dụ : (SGK T8-9)
** *VD1:
An: - Cậu có biết bơi không?
Ba: - Biết chứ, thậm chí còn bơi giỏinữa
An: - Cậu học bơi ở đâu vậy?
Ba: - Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ởđâu
- Hỏi vậy là An muốn biết Ba cho biết
về địa điểm (nơi) bơi của Ba
- Ba trả lời: “ở dưới nước" => chứng
tỏ Ba chưa hiểu ý câu hỏi của An nghĩa là Ba hiểu sai ý của An: Bơi là gì?
Trang 13-dung, ý nghĩa mà An cần hỏi không?
GV phân tích: - Ba trả lời vậy chứng tỏ
Ba chưa hiểu ý câu hỏi của An - nhẽ ra
phải trả lời địa điểm học bơi (Mình học
bơi ở công viên nước Hồ Tây) thì Ba lại
trả lời: "bơi ở dưới nước" nghĩa là Ba
hiểu sai ý của An: Bơi là gì? (là di
chuyển trong nước hoặc trên mặt nước
bằng cử động của cơ thể
- Câu trả lời không mang đủ nội dung ý
nghĩa mà An cần hỏi (vì bơi là đã bao
hàm ở dưới nước Trong khi đó điều An
cần biết là địa điểm cụ thể nào đó như :
Bể bơi thành phố, sông, biển=> nghĩa là
trả lời vừa thiếu lại vừa thừa
? Nếu là Ba thì em cần trả lời như thế
nào?
? Từ phân tích trên em rút ra nhận
xét gì về giao tiếp?
HS Thảo luận, nêu nhận xét
GV khái quát: Nói không có nội dung là
một hiện tượng không bình thường
trong giao tiếp,vì câu nói trong giao tiếp
bao giờ cũng truyền tải nội dung nào đó
Khi nói phải có nôi dung đúng, ứng với
yêu cầu giao tiếp, không nên nói ít hơn
những gì mà giao tiếp đòi hỏi
- Gọi hs đọc truyện cười “Lợn cưới áo
mới” trong SGK
? Tại sao truyện lại gây cười?
? Nêu các phương án hỏi và trả lời.
- Vì cả h GV nhấn mạnh: Hai
nhân vật đều nói thừa từ
-nghĩa là các nhân vật nói nhiều
hơn những những gì cần nói
? Trong hai câu trả lời của hai nhân
vật đâu là lời nói thừa?
Ba cần trả lời: Tớ học bơi ở thànhphố…
- Khi nói phải có nội dung tương ứng
đúng yêu cầu giao tiếp không nên nói ít
hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi
* VD2: ( sgk - T9)
Truyện lợn cưới i áo mới
- Truyện gây cười vì các nhân vật nóinhiều hơn rất nhiều những gì cần nói
- HS nêu
- …cưới của tôi
- …mặc cái áo mơí này
Có thể hỏi:
- Bác có thấy con lợn nào qua đây
Trang 14? Lẽ ra anh có lợn cưới và anh có áo
mới phải hỏi và trả lời như thế nào?
? Em rút ra kết luận gì khi phân tích ví
dụ trên? Như vậy, cần phải tuân thủ
yêu cầu nào khi giao tiếp?
? Từ việc phân tích 2VD trên em rút ra
bài học gì?cần phải tuân thủ yêu cầu
gì khi giao tiếp?
? Tác giả dân gian đã khéo vận dụng
biện pháp nghệ thuật nào để khéo
miêu tả chi tiết trên?
? Trên thực tế có cái nồi đồng, quả bí
nào to bằng như thế không?
? Như vậy, truyện cười này muốn phê
phán điều gì?
? Trong hai anh chàng thì anh nào là
người có tính nói khoác? V ì sao?
GV nhấn mạnh: Trong dân gian người ta
gọi đây là: “Vỏ quýt dày có móng tay
nhọn”
? Từ câu chuyện trên em rút ra nhận
xét gì? Trong giao tiếp có điều gì cần
tránh?
không?
Có thể trả lời:
- (Nãy giờ), (từ lúc tôi đứng đây) không
có con lợn nào chạy qua đây cả
* Trong giao tiếp, không nên nói nhiềuhơn hoặc ít hơn những điều cần nói
2 Bài học
- Khi giao tiếp, cần nói cho có nội dung; nội dung của lời nói phải đáp ứng đúng yêu cầu củacuộcgiao tiếp, không thiếu không thừa (phương châm về lượng)
- Nghệ thuật nói quá: cường điệu, quy
mô, tính chất…của sự vật sự việc , hànhđộng được miêu tả
- Không
- Truyện phê phán tính khoác lác
- Anh nói quả bí bằng cái nhà bị coi lànói khoác, còn anh chàng nói quả bí tobằng cái đình làng cũng là nói quá sựthật nhưng anh ta lại không bị coi là nóikhoác, anh n ói vậy là nhằm chế nhạo là
để anh chàng trên chừa tính nói khoác…
* Khi giao tiếp, đừng nói những điều mà
mình không tin là đúng sự thật
Trang 15? Nếu không biết chắc một tuần nữa
? Qua tình huống trên em nhận ra
điều gì cần tránh trong giao tiếp?
?Nếu không biết vì sao bạn ngh học
thì em có trả lời thầy cô là bạn nghỉ vì
lí do gì không ? Vì sao?
? Từ việc phân tích hai ví dụ trên em
rút ra bài học gì cần tránh khi giao
? Vận dụng phương châm về lượng
hãy xác định lỗi trong hai ví dụ trên?
GV khái quát: - Cả hai ví dụ trên đều
mắc một loại lỗi: sử dụng từ ngữ trùng
lặp, thêm từ ngữ mà không thêm một
phần nội dung nào Nó không thuộc về
hội thoại
? Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ
trống.
GV Viết sẵn ví dụ lên bảng- viết những
từ thích hợp vào mảnh giấy nhỏ, hs lên
VD2:
- Nếu ko biết chắc thì ko có cơ sở đểkhẳng định bằng cách nói với các bạncùng lớp như vậy được
- Theo mình dự đoán, có thể tuần sau
lớp sẽ tổ chức cắm trại
* Khi giao tiếp đừng nói điều mà mìnhkhông có bằng chứng xác thực
- Không, vì chưa có bằng chứng xácthực
2 Bài học:
Khi giao tiếp, đừng nói những điều
mà mình không tin là đúng hay không
có bằng chứng xác thực (phương châm về chất)
- ở VD(a ): "Trâu là một loài gia súc
nuôi ở nhà" - Câu này thừa cụm từ "
nuôi ở nhà", bởi vì từ gia súc đã hàm
chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà
- ở VD(b): " én là một loài chim có hai cánh" - Tất cả các loài chim đều có hai
Trang 16bảng chọn đáp án để điền cho thích hợp.
? Chọn từ ngữ thích hợp sau: nói
trạng; nói nhăng nói cuội; nói có sách,
mách có chứng; nói dối; nói mò; ) điền
vào chỗ trống.
? Cho biết đó là phương châm hội
thoại nào đã không được tuân thủ?
? Vận dụng những phương châm hội
thoại đã học để giải thích vì sao người
nói đôi khi phải dùng những cách diễn
đạt như:
A - Như tôi được biết, tôi tin rằng, nếu
tôi không làm thì, tôi nghe nói, theo tôi
nghĩ,
hình như là
GV nhấn mạnh: Như đã học trong phần
phương châm về chất, khi giao tiếp
đừng nói những điều mà mình tin là
không đúng hay ko có bằng chứng xác
thực
? Giải thích nghĩa của các thành ngữ
sau: Ăn đơm nói đặt; cãi chày cãi cối ;
nói dơi nói chuột?
GV Nhấn mạnh:
Tất cả những thành ngữ trên đều chỉ
những cách nói, nội dung, nói không
tuân thủ phương châm về chất Các
thành ngữ này chỉ những điều tối kị
trong giao tiếp, hs cần tránh
che giấu
điều gì đó là nói dối.
c) Nói một cách hú họa, không có căn
thực của nhận định hay thông tin màmình đưa ra chưa được kiểm chứng
5 Bài tập 5:(sgk T11) - 2’
- Ăn đơm nói đặt: vu khống, đặt điều,
bịa chuyện cho người khác
- Ăn ốc nói mò: nói không có căn cứ.
- Ăn không nói có: vu khống, bịa đặt.
c Củng cố- Luyện tập: ( 2’)
? Thế nào là phương châm về lượng?
Trang 17Khi giao tiếp cần nói cho có nội dung: nội dung của lời nói phải đáp ứng yêucầu của cuộc giao tiếp không thiếu không thừa ( phương châm về lượng)
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà : (1’)
- Nắm khái niệm phương châm về lượng, phương châm về chất
- Tập lấy ví dụ về 2 phương châm về lượng, chất
- Xem lại các bài tập
- Chuẩn bị bài:Một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
a Kiến thức: Năm được:
- Văn bản thuyết minh và các phương phương pháp thuyết minh thườngdùng
- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh
b Kĩ năng:
Trang 18- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các văn bản thuyếtminh.
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn bản thuyết minh
c Thái độ:
- Giáo dục HS có ý thức khi sử dụng một số biện pháp nghệ thật vào văn bảnthuyết minh (hiểu rằng ko phải văn bản thuyết minh nào cũng có thể tùy tiện sửdụng các yếu tố nghệ thuật)
2 CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
a Giáo viên:
- Nghiên cứu kĩ sgk, sgv, tham khảo tài liệu và soạn giáo án
b Học sinh:
- Ôn lại lý thuyết văn bản thuyết minh ở lớp 8 đọc kỹ sgk đọc hai văn bản
sgk trang 12-13-14 và trả lời các câu hỏi
3 Tiến trình bài dạy ;
a Kiểm tra bài cũ: (2')
- Gv k/ tra việc chuẩn bị của HS theo y/cầu, đánh giá
tuân theo yêu cầu của kiểu văn bản: thuyết minh cái gì, như thế nào, có tác dụng gì… bằng các thuyết minh đã học Nhưng để làm cho đối tượng thuyết minh sinh
động, hấp dẫn và bớt khô khan, bài viết đòi hỏi phải kết hợp với các BPNT Và đó
là BPNT nào ta cần tìm hiểu qua bài học hôm nay
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 19? Văn bản thuyết minh là gì? Đặc điểm
chủ yếu của văn bản thuyết minh?
GV phân tích: ( so sánh với các loại văn
bản khác) trình bày đặc điểm tiêu biểu
của sự vật hiện tượng, văn bản thuyết
minh có nhiệm vụ cung cấp tri thức về
sự vật, giúp con người hiểu biết đúng
đắn, đầy đủ về sự vật
Tri thức trong văn bản thuyết minh đòi
hỏi khách quan, xác thực, thực dụng,
hữu ích cho con người Văn bản thuyết
minh cần được trình bày chính xác, rõ
tiết viết đoạn văn TM, bài văn TM (đồ
dùng, vật nuôi ) ngay bây giờ các em sẽ
viết một số văn bản TM có sử dụng một
số biện pháp nghệ thuật
Gọi HS Đọc văn bản trong SGK : Hạ
Long đá và nước.
GV: Đây là một bài văn thuyết minh
? Theo em, bài văn này thuyết minh về
đối tượng nào? về đặc điểm gì của đối
tượng?
HS Thảo luận, nêu nhận xét
? Tác giả đã vận dụng phương thức
biểu đạt nào để thuyết minh?
I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
1 Ôn tập văn bản thuyết minh : (5')
- Văn bản thuyết minh: Là kiểu văn bảnthông dụng, phổ biến trong mọi lĩnh vựcđời sống
- Nhằm cung cấp tri thức về đặc điểm,tính chất, nguyên nhân của các hiệntượng và sự vật trong tự nhiên, xã hộibằng phương pháp trình bày,
giới thiệu, giải thích
- Mục đích: Cung cấp tri thức( hiểu biết)khách quan về những sự vật, hiện tượng,vấn đề được chọn làm đối tượng đểthuyết minh
- Có 6 phương pháp thuyết minh thôngdụng: định nghĩa; liệt kê; ví dụ; số liệu;phân loại; so sánh
2 Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
Trang 20? Theo em văn bản có cung cấp được
tri thức khách quan về đối tượng ko?
Đó là tri thức gì?
? Hãy tìm câu văn khái quát sự kì lạ
của hang nước, của nước và đá Hạ
Long?
HS: Thảo luận, trả lời
? Để thuyết minh về sự kì lạ của Hạ
Long, tác giả đã sử dụng cách thức
nào?
? Trong văn bản này tác giả dùng
phương pháp thuyết minh nào là chủ
yếu?
? Ngoài phương pháp thuyết minh
trên để bài văn sinh động tác giả còn
sử dụng các biện pháp nghệ thuật nào
khác trong bài văn?
- Bài văn đã thuyết minh được một đặcđiểm thú vị của Hạ Long Tác giả đã cho
ng đọc thấy rõ được sự kì lạ của HạLong, chỉ với đá và nước thiên nhiên mà
Hạ Long đem đến cho du khách một sựliên tưởng thú vi; hơn nữa, Hạ Long cònthể hiện sự "thông minh đến bất ngờ"của tạo hóa
- Nước Chính nước đã làm cho Đá sốngdậy, làm cho Đá vốn bất động và vô tribỗng trở nên linh hoạt, có thể động đến
vô tận, và có tri giác, có tâm hồn là câukhái quát về sự kỳ lạ của Hạ Long
- Nước tạo nên sự di chuyển len lỏi quacác khe hẹp giữa các đảo đá Và cái thậploại chúng sinh Đá chen chúc khắpvịnhgià đi, trẻ lại, trang nghiêm hơn,buồn hơn hay vui hơn
- Để thuyết minh sự kỳ lạ của Hạ Long,tác giả tưởng tượng khả năng di chuyểncủa nước:
- Có thể để mặc cho con thuyền bậpbềnh lên xuống theo con triều
- Có thể thả trôi theo chiều gió
- Có thể bơi nhanh hơn
- Phương pháp chủ yếu: phương pháp
nêu định nghĩa( sự kì lạ của Hạ Long là
vô tận); giải thích( nước chính nước);liệt kê( có)
- Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệthuật:
- Nhân hóa, Liệt kê để tả các đảo đá
"thập loại chúng sinh, là thế giới ng" là
Trang 21? Theo em nếu chỉ dùng phương pháp
liệt kê: Hạ Long có nhiều nước, nhiều
đảo, nhiều hang động lạ lùng thì đã
nêu được "sự kì lạ” của Hạ Long
chưa?
? Theo em khi dử dụng những biện
pháp nghệ thuật đó vào văn bản nó có
tác dụng ntn? Từ đó có thể thấy tác
dụng của các biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh là gì?
? Em có nhận xét gì về cách ngắt nhịp,
giọn điệu của văn bản?
? Mục đích của bài viết ngoài nhằm
cung cấp tri thức về đặc điểm của vịnh
Hạ Long còn nhằm mục đích gì khác?
? Qua đọc và tìm hiểu văn bản em thấy
tác giả đã trình bày được sự kì lạ của
Hạ Long chưa?
? Muốn trình bày được như thế là nhờ
những biện pháp gì? Tác dụng?
? Trong văn bản thuyết minh muốn
bài văn sinh động, hấp dẫn, biện pháp
nghệ thuật phải được sử dụng như thế
nào?
GV phân tích: - Không phải văn bản
“Nước tạo nên sự di chuyển ”
- Miêu tả: “ lúc đi, lúc dừng…len lỏi…bạc xoá lên…lung linh, xao động…trờiđông, tím nhạt…”
- Kể, biểu cảm, sử dụng nhiều từ chuyểntiếp: Có thể, bỗng nhiên, để rồi, vậyđó…
- Giới thiệu sự kì lạ của Hạ Long cái vẫnđược gọi là trơ lì, vô tri nhất để thể hiệncái hồn ríu rít của sự sống
- Nếu chỉ dùng phương pháp liệt kê nhưthế bài văn sẽ trở nên khô khan, thiếu sựhấp dẫn, lôi cuốn ng đọc, ko thấy hếtđược sự kì lạ của Đá, Nước Hạ Long
- Để bài văn thuyết minh hấp dẫn hơn,
có thể sử dụng một số biện pháp nghệthuật như ẩn dụ, so sánh, nhân hóa
- Các biện pháp nghệ thuật giúp cho đặcđiểm của đối tượng cần thuyết minhđược thể hiện nổi bật, ấn tượng
- Nhờ việc sử dụng các biện pháp nghệthuật, đối tượng trong văn bản thuyếtminh được thể hiện nổi bật, bài vănthuyết minh trở nên hấp dẫn hơn Đemlại cảm giác thú vị của cảch sắc TN cho
Trang 22TM nào cũng có thể sử dụng tuỳ tiện
kiến thức hoặc có tính chất văn hoá Đó
cũng chính là nội dung bài học hôm
? Văn bản vừa đọc như một truyện
ngắn, một truyện vui, vậy nó có phải là
văn bản thuyết minh ko? Vì sao?
? Tính chất ấy thể hiện ở những điểm
- Các biện phép nghệ thuật cần được
sử dụng thích hợp, góp phần làm nổi bật đặc điểm của đối tượng thuyết minh gây hứng thú cho người đọc.
* Ghi nhớ: (sgk - trang 13)
II Luyện tập:( 14' )
1 Bài tập 1:( sgk trang 13- 14) -8’
a, Văn bản "Ngọc Hoàng xanh" như
một truyện ngắn, một truyện vui nhưnglại có tính chất của văn bản thuyết minh
Vì đã cung cấp cho ng đọc những trithức khách quan về loài Ruồi
- Thể hiện ở chỗ giới thiệu loài ruồi rất
hệ thống: những tính chất chung về họ,giống, loài, về các tập tính sinh sống,sinh đẻ, đặc điểm cơ thể, cung cấp cáctri thức chung đáng tin cậy về loài ruồi.mặt khác hình thức nghệ thuật gây hứngthú cho ng đọc
- Các phương pháp:
Trang 23? Bài thuyết minh này có gì đặc biệt ?
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ
thuật nào?
? Các biện pháp NT ở đây có tác dụng
gì?chúng có gây hứng thú và làm nổi
bật nội dung cần thuyết minh ko?
HS Đọc đoạn văn sgk trang 15
? Nêu nhận xét của em về BPNT được
+ Liệt kê: ( mắt lưới, chất tiết ra)
b Bài thuyết minh có một số nét đặc
có dịp nhận thức lại sự nhầm lẫn cũ
- Biện pháp NT ở đây chính là lấy ngộnhận hồi nhỏ làm đầu mối câu chuyện
c Củng cố- Luyện tập:(2’)
? Có các phương pháp thuyết minh nào tnường dùng?
A Định nghĩa, liệt kê,nêu ví dụ, số liệu
- Đọc trước sgk bài" luyện tập sử dụng một số BPNT trong văn bản
TM-chuẩn bị theo yêu cầu sgk trang 15- 16
Trang 24
Ngày soạn:17/08/ 2011 Ngày dạy:19/ 08 /2011 Lớp 9B
19/08/201Lớp9B
Tiết: 5 - Tập làm văn:
LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MNH
1 MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
a Kiến thức:
Trang 25- Cách làm bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng (cái quạt, cái bút, cáikéo…)
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
b Kĩ năng:
- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể
- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh (có sử dụngmột số biện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng
c Thái độ:
- Giáo dục HS có ý thức sử dụng các biện pháp nghệ thuật vào VBTM
2 CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
a Giáo viên: Nghiên cứu kĩ sgk, sgv , soạn giáo án, bảng phụ
b Học sinh: Đọc kĩ sgk theo yêu cầu của GV, trả lời các câu hỏi sgk
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
a Kiểm tra bài cũ:(3' )
* Câu hỏi: Hãy nêu cách viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biệnpháp nghệ thuật?
* Yêu cầu:- Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật: Kể, tự thuật, đối thoạitheo lối ẩn dụ, nhân hoá, vè, diễn ca…sẽ là cho văn bản TM thêm sinh độn, hấpdẫn
- Cần sử dụng phù hợp những biện pháp nghệ thuật đó (khôngphải văn bản thuyết minh nào cũng sử dụng) làm nổi bật đặc điểm đối tượng
TM, gây hứng thú cho người đọc
b Dạy nội dung bài mới:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
? Muốn cho văn bản thuyết minh sinh
động hấp dẫn, người ta cần vận dụng
thêm một số BPNT gì?
? Nêu tác dụng của các BP nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh?
I Lý thuyết (10') 1- Muốn cho văn bản thuyết minh được
sinh động hấp dẫn, ng ta vận dụng thêmmột số BPNT như: kể chuyện, tự thuật,đối thoại theo lối ẩn dụ, nhân hoá hoặccác hình thức vè, diễn ca,
2- Các biện pháp nghệ thuật được sử
dụng thích hợp, góp phần làm nổi bậtđặc điểm của đối tượng thuyết minh vàgây hứng thú cho ng đọc (nó chỉ có tácdụng phụ trợ, làm cho bài văn thêm hấp
Trang 26? Muốn thuyết minh về một thứ đồ
dùng cần phải nắm được những yêu
cầu gì?
? Nêu bố cục của loại văn bản thuyết
minh?Để thuyết minh về một thứ đồ
dùng ta thường dùng những phương
pháp nào?
Đọc lại yêu cầu của đề bài
? Đề yêu cầu thuyết minh vấn đề gì?
? Em dự kiến chọn thuyết minh vấn
đề gì?
? Đề bài thuộc kiểu bài nào? đối tượng
thuyết minh là gì? Đề yêu cầu thuyết
minh về nội dung gì? Hình thức ra
sao?
dẫn, dễ nhớ, nhưng ko thể thay thế được bản thân sựthuyết minh, là cung cấp tri thức kháchquan, chính xác về đối tượng
3- Cách làm văn bản thuyết minh về mộtthứ đồ dùng
- Muốn thuyết minh về một thứ đồdùng, trước hết phải quan sát, tìm hiểu
kĩ cấu tạo, tính năng, tác dụng, cơ chếhoạt động của đồ dùng đó
- Khi trình bày cần tiến hành giới thiệu
lần lượt những bộ phận tạo thành, nói
rõ tác dụng và cách sử dụng, bảo quản,sao cho người đọc hiểu
4- Bố cục chung của văn bản thuyếtminh về một thứ đồ dùng
c- Kết bài: Ích lợi của đồ dùng trongcuộc sống
5- Phương pháp chủ yếuĐịnh nghĩa, giải thích, nêu ví dụ, số liệuminh hoạ
II- Luyện tập: (28')
* Đề bài: Thuyết minh một trong các
đồ dùng sau: cái quạt, cái bút, cái kéo,
chiếc nón
1- Tìm hiểu đề bài: (2’)
* Thuyết minh về cái nón
+ Kiểu bài: Thuyết minh + Đối tượng : Cái nón + Nội dung: nêu công dụng, cấu tạo,chủng loại, lịch sử của cái nón
+ Hình thức: vận dụng một số BPNTnhư kể chuyện, hỏi đáp theo lối nhânhoá"tôi"
2 Lập dàn ý chi tiết: (11’)
Trang 27GV Yêu cầu HS: lập dàn ý chi tiết của
bài thuyết minh và sử dụng biện pháp
nghệ thuật để cho bài viết sinh động, vui
tươi - Chia lớp thành 2 nhóm- Thảo luận
trong khoảng thời gian 3’
- Các nhóm thảo luận dàn ý đã chuẩn bị
ở nhà- Đại diện các nhóm trình bày
trước lớp dàn ý chi tiết, dự kiến cách sử
dụng biện pháp nghệ thuật trong bài
GV - Tổ chức cho cả lớp thảo luận nhận
xét bổ sung, sửa chữa dàn ý của các bạn
trình bày
- Nhận xét chung về cách sử dụng biện
pháp nghệ thuật như thế nào, đạt hiệu
quả ra sao và hướng dẫn cách làm cho
hs (Một số biện pháp nghệ thuật như kể
chuyện, tự thuật, hỏi đáp theo lối nhân
- Lá buông phơi khô, làm dẹp, ủi lá thậtphẳng ghép nối tiếp, chồng các mép lálên sườn nón, dùng chỉ ni lông kết dínhphần lá vào khung sườn nón cho đến khiphủ đều khung nón
- Nón làm bằng tay, trong các cơ sở sảnxuất thủ công nhất lá ở các vùng nôngthôn Nơi nổi tiếng về nghề nón là miềnTrung xứ Huế Nón lá bài thơ xứ Huếnổi tiếng nhất Việt Nam
- Nón lá rất thông dụng trong đời sốngngười dân Việt Nam bởi tính chất nhẹ
và mát, vật liệu đơn giản gần gũi vớiđời sống người dân nông thôn
* Công dụng:
- Ngoài công dụng thường xuyên làdùng che mưa, nắng, nón lá còn đượcdùng làm quà tặng bạn bè, người thânmỗi khi có dịp ra xứ Huế
- Nón lá còn dùng trong những điệu camúa dân tộc
Trang 28liên kết giữa các phần Viết ko sai chính
tả, sử dụng dấu câu hợp lý - Chia lớp
làm 2 nhóm, theo dẫy bàn,(t: 5') - Đại
pháp nghệ thuật như thế nào, đạt hiệu
quả ra sao và hướng dẫn cách viết bài
cho hs
- Đọc bài viết mẫu, cho hs nghe
- Nón lá đi cùng chiếc áo dài giúp ngườithiếu nữ Việt Nam thêm duyên dáng
- Trong thời kì kinh tế phát triển dukhách Nước ngoài đến tham quan ViệtNam, nón lá còn là món quà lưu niệmnhư là 1 biểu tượng của người ViệtNam
c - Kết luận: Cảm nghĩ về chiếc
nón lá Việt Nam
3 Viết bài (11’)
( Viết phần mở bài và kết bài)
4 Kiểm tra và sửa chữa lỗi (4)
- Viết hoàn chỉnh bài thuyết minh về cái nón, có vận dụng các BPNT và lập dàn
ý cho 2 đề còn lại, đọc bài đọc thêm sgk
- Đọc văn bản "Đấu tranh .bình", đọc chú thích* và trả lời các câu hỏi sgk.
Trang 29
NGỮ VĂN BÀI 2Kết quả cần đạt
• Hiểu được nguy cơ chiến tranh hạt nhân và cuộc chạy đua vũ trang đang đe
dọa toàn bộ sự sống trên trái đất và nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại
là ngăn chặn nguy cơ đó, là đấu tranh cho một thế giới hòa bình
Thấy được nghệ thuật nghị luận của tác giả: chứng cứ cụ thể, xác thực, cách
so sánh rõ ràng, giầu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ
• Nắm được các phương châm hội thoại quan hệ, cách thức, lịch sự để vậndụng trong giao tiếp
• Hiểu và có kĩ năng vận dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
Ngày soạn:19/08/2011 Ngày dạy:22/8 / 2011 Lớp 9A 23/8 / 2011 Lớp 9B
Tiết 6 - 7 Văn bản:
Trang 30ĐẤU TRANH CHO MỘT THẾ GIỚI HÒA BÌNH
GABRIEN Gácxia Máckét
-1 MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
a Kiến thức: Hiểu được vấn đề đặt ra trong văn bản:
- Một số hiểu biết về tìmh hình thế giới những năm 1980 liên quan đến vănbản
- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản
- Tích hợp môi trường : Liên hệ chống chiến tranh giữ gìn ngôi nhà chungcủa trái đất
b Kĩ năng:
- Đọc - hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm
vụ đấu tranh vì hoà bình của nhân loại
c Thái độ:
- Giáo dục lòng yêu chuộng hòa bình
2 CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
a Giáo viên : Nghiên cứu kĩ sgk, sgv, soạn giáo án
b Học sinh: Học bài cũ, đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk, đọc chú thích*
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
a Kiểm tra bài cũ: (5')
Câu 1: Vẻ đẹp của phong cách Hồ Chí Minh là gì? Hãy khoanh tròn vào đáp án đúng.
A Truyền thống văn hóa dân tộc C Vĩ đại, thanh tao và giản dị
B Tinh hoa văn hóa nhân loại D Kết hợp hài hòa những vẻ đẹp đó
Câu 2: Cho biết văn bản"Phong cách Hồ Chí Minh"thuộc kiểu văn bản nào? Đề cập đến vấn đề gì?
* Đáp án : Câu 1: - D kết hợp hài hòa những vẻ đẹp đó (3 đ)
Câu 2: - VB "Phong cách Hồ Chí Minh” là văn bản nhật dụng đề cập đến
vấn đề hội nhập thế giới và bảo vệ bản sắcVHDT(7đ) (HS trả lời GV nhận xét cho điểm)
* Đặt vấn đề(1')
Từ sau chiến tranh thứ hai nguy cơ chiến tranh vẫn luôn tiềm ẩn và đặc biệt
vũ khí hạt nhân được phát triển mạnh và trở thành hiểm họa khủng khiếp nhất đedọa toàn bộ loài người Để cảnh báo mọi người về mối hiểm họa này, nhà vănG.Mác -Két viết một bản tham luận kêu gọi mọi người phải hành động: “Đấu tranhcho một thế giới hòa bình." mà hôm nay chúng ta có dịp tìm hiểu
b Dạy nội dung bài mới :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 31Đọc chú giải SGK.
?Nêu những hiểu biết của em về tác
giả và xuất xứ của văn bản?
GV: Nhấn mạnh: Kết hợp cho hs ghi
Ông là nhà văn viết tiểu thuyết và
truyện ngắn theo khuynh hướng hiện
thực huyền ảo mà nổi tiếng nhất là tiểu
thuyết "Trăm năm cô đơn" viết năm
1967(được dịch ra tiếng Việt)
? Văn bản cần đọc như thế nào?
GV nhấn mạnh: Văn bản do đề cập đến
nhiều lĩnh vực từ quân sự, chính trị đến
khoa học địa chất với nhiều thuật ngữ
tên gọi các vũ khí nên cần chú ý đọc
chính xác làm rõ từng luận cứ và phiên
âm nước ngoài
+ Đọc mẫu đoạn 1, gọi 3 HS đọc tiếp
? Văn bản thuộc thể loại nào? Dựa
vào đâu em biết?
? Phương thức biểu đạt chính là gì ?
GV khái quát- Văn bản nghị luận, kiểu
văn bản nhật dụng đề cập tới mối hiểm
hoạ hạt nhân đối với nhân loại
? Em hiểu UNICF và FAO là gì;
? Văn bản nhằm thể hiện tư tưởng gì
nổi bật?
I - Tìm hiểu chung (10')
1 Tác giả - tác phẩm.
- Ga-bri-en Gác-xi-a Mác-két là nhà văn Cô-lôm-bi-a - Sinh năm 1928.
Là nhà văn có nhiều đóng góp cho nền hoà bình nhân loại thông qua các hoạt động xã hội và sáng tạo văn học
Nhận giải Nô-ben về văn học năm 1982.
- Đoạn trích trong bản tham luận
“Thanh gươm Đa-mô-clét” của G.M két đọc tại cuộc họp mặt của 6 nguyên thủ quốc gia (lần II) tại Mêhicô bàn về việc chống chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hoà bình thế giới tháng 8/ 1986
2 Đọc văn bản :
- Biểu cảm, thay đổi giọng điệu, lúc
nhanh, chậm, lo ngại, căm hờn chiếntranh…
- Thể loại:Văn nghị luận, kiểu văn bảnnhật dụng
- Phương thức biểu đạt chính: lập luận
- Dựa vào những luận cứ, luận điểm
2 Tìm hiểu và giải nghĩa từ khó:
- Học sinh trả lời
3 Bố cục:
- Tư tưởng kiên quyết chống đối cuộcchiến tranh hạt nhân vì hoà bình trêntrái đất của chúng ta
Trang 32? Tư tưởng ấy được biểu hiện trong
một hệ thống luận điểm nào? Xác
định các đoạn văn tương ứng với các
luận điểm đó?
HS: Thảo luận, nêu ý kiến
? Để giải quyết các luận điểm trên tác
giả đã đưa ra một hệ thống luận cứ
như thế nào?
HS: Thảo luận, trả lời
? Cho biết phương thức biểu đạt
chính là gì?
? Tương ứng với phương thức ấy là
kiểu văn bản nào?
GV nhấn mạnh: - Đây là văn bản nghị
luận với một hệ thống luận cứ khá toàn
diện - vì thế phân tích văn bản này ta
cùng đi theo hệ thống luận cứ đó
HS Đọc luận cứ 1( từ đầu=> vận mệnh
TG)
?Trong đoạn đầu bài văn Tác giả đưa
ra nguy cơ hạt nhân bằng lý lẽ, dẫn
* Hệ thống luận đề, luận điểm luận cứ
của văn bản.
* Luận đề: đấu tranh cho một thế giớihòa bình
* Luận điểm:(2 luận điểm)
- Luận điểm 1: Chiến tranh hạt nhân là
một hiểm họa khủng khiếp đang đedọa toàn thể loài người và mọi sự sốngtrên trái đất.(Từ đầu -> “xuất phát củanó”)
- Luận điểm 2: Đấu tranh để loại bỏ
nguy cơ ấy cho một thế giới hòa bình
là nhiệm vụ cấp bách của toàn thểnhân loại.(phần còn lại)
* Hệ thống luận cứ.
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân…
Từ đầu…-> “thế giới”)
- Chạy đua chiến tranh hạt nhân là cực
kì tốn kém (tiếp -> “toàn thế giới”
- Chiến tranh hạt nhân là hành độngcực kì phi lí (tiếp -> “xuất phát củanó”
- Vì vậy tất cả chúng ta phải có nhiệm
vụ ngăn chặn cuộc chiến tranh hạtnhân, đấu tranh cho một thế giới hòabình.(Là luận điểm 2)
- Lập luận
- Nghị luận
II Phân tích văn bản
1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân và
cuộc chiến tranh hạt nhân (26')
a, Nguy cơ chiến tranh hạt nhân:
Thời gian cụ thể: Ngày 88 1986
-Số liệu: hơn 5000 đầu hạt nhân bố trí
Trang 33chứng nào?
HS: trả lời.
GV Xác định cụ thể : Thời gian, Đưa ra
những tính toán lý thuyết để chứng
minh: số liệu cụ thể, tính hiện thực
? Nếu tất cả chỗ đó nổ tung thì hậu
quả như thế nào?
? Em hiểu thanh gươm Đa-mô-clét
như thế nào?
? Em hiểu câu: “không có một đứa
con tài năng nào…vận mệnh thế
giới” hàm ý điều gì?
? Để làm rõ nguy cơ chiến tranh hạt
nhân ở đoạn mở đầu tác giả đã lập
- Chứng cớ xác thực bằng con số, sốliệu cụ thể
- Số liệu thống kê cụ thể, mang tínhhiện thực (50.000 đầu đạn hạt nhân; 4tấn thuốc nổ; lý lẽ kết hợp với dẫnchứng cụ thể "không phải là một lần
về lý thuyết có thể tiêu diệt tất cả hệmặt trời" - h/ả đó có t/dụng nhấn mạnhnỗi hồi hộp, lo âu về cái chết ghê gớm
có thể xẩy ra trong thực tế ko lườngtrước được
Trang 34? Những tác động đó khiến đoạn văn
mở đầu có sức tác động như thế nào
đến người đọc người nghe?
? Cảm nhận bước đầu của em qua
đoạn văn mở đầu về chiến tranh hạt
nhân là gì?
GV nhấn mạnh: Nguy cơ triến tranh hạt
nhân như động đất sóng thần cướp đi
bao sinh mạng con người
- Vũ khí hạt nhân đe doạ sự sống con
người như dịch bệnh truyền nhiễm
nguy hiểm
? Qua các phương tiện thông tin đạt
chúng( ti vi báo )em có thêm những
chứng cứ nào về nguy cơ chiến tranh
hạt nhân vẫn đang đe doạ nghiêm
trọng cuộc sống trái đất?
GV Gợi ý:
- Tác động:+ nhận thức của con người
về sức mạnh ghê gớm của vũ khí hạtnhân
+ Khơi gợi sự đồng tình giữa độc giả
và tác giả
+ Gây tác động mạnh mẽ về tính chất
hệ trọng của vấn đề đang được nói tới
- Cuộc chiến về vũ khí hạt nhân đang
có nguy cơ diễn ra, là sự tàn phá, huỷ diệt sự sống còn của thế giới
- Những cuộc thử bom hạt nhân, bomnguyên tử, các lò phản ứng hạt nhâncủa I-Ran, Triều Tiên,đang khởi độngtrở lại
( Liên hệ)
c Củng cố - Luyện tập:( 2’)
? Theo em tính thuyết phục và hấp dẫn của văn bản này là yếu tố nào?
- Luận điểm đúng đắn, hệ thống luận chứng rõ ràng rành mạch đầy đủ cáchthuyết phục
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: ( 1')
- Nghiên cứu kĩ 3 câu hỏi còn lại ở sgk trang 20
- Tập phân tích luận cứ 1 như đã phân tích
- Đọc diễn cảm đoạn trích, sưu tầm tranh ảnh, thông tin về nguy cơ, thảm hoạ chiến tranh hạt nhân thời gian gần đây trên thế giới
Trang 35
Ngày soạn:21/08/2011 Ngày dạy:23/8/2011 Lớp 9A 24/8/2011 Lớ
2 CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
a Giáo viên: Nghiên cứu kĩ sgk, sgv, soạn giáo án
b Học sinh: Học bài cũ, đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk, đọc chú thích*
3 TIẾN TRÌNH BÀI DẠY :
a Kiểm tra bài cũ: (2')
- GV kiểm tra việc chuẩn bị của h/s, nhận xét đánh giá chung
* Đặt vấn đề(1')
Sau khi nêu ra một cách rất rõ ràng, đầy sức thuyết phục về mối hiểm hoạhạt nhân đối với nhân loại và đặc biệt là việc tàng trữ vũ khí hạt nhân trên thế giớivào thời điểm năm 1986 Tiếp đó tác giả chỉ rõ sự tốn kém, phi lý của cuộc chạy
Trang 36đua vũ trang, từ đó thức tỉnh mọi người phải hành động để ngăn chặn nguy cơchiến tranh, đấu tranh cho một thế giới hoà bình Vậy cuộc chuẩn bị chạy đua vũtrang ấy diễn ra ntn? mọi ng cần làm gì để ngăn chặn nguy cơ chiến tranh ấy? Tacùng lắng lời của Mắc-két trong các luận cứ tiếp theo
b Dạy nội dung bài mới.
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
HS Đọc thầm từ "Niềm an ủi duy nhất
=>toàn thế giới"
? Luận cứ thứ hai được nói tới là gì?
Những chứng cớ được đưa ra để nói
về cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân ở
những lĩnh vực nào trong đời sống con
? Hãy đưa ra những chứng cớ về cuộc
chạy đua chiến tranh hạt nhân trong
lĩnh vực quân sự?
? Trong khi đó các lĩnh vực khác: Y tế,
văn hoá, xã hội, tiếp tế thực phẩm,
giáo dục lâm vào tình trạng như thế
nào?
b Cuộc chạy đua vũ tranh chuẩn bị
cho chiến tranh hạt nhân.(22 ' )
- Thực phẩm, y tế, xã hội, giáo dục,quân sự: +[ ] Giải quyết [ ] cho 500triệu trẻ em nghèo khổ [ ] gần bằng
100 máy bay ném bom B1B và 7.000tên lửa
+ Giá của 10 chiếc tàu sân bay [ ] Đủ
để thực hiện một chương trình phòngbệnh [ ] cho hơn 1 tỉ người [ ] cứuhơn 14 triệu trẻ em
+ Theo tính tốn của FAO [ ] có gần
575 người thiếu dinh dưỡng [ ] tốnkém không bằng = 149 tên lửa MX + Hai chiếc tàu ngầm mang vũ khí hạtnhân là đủ tiền xoá đi nạn mù chữ chotoàn thế giới
- Vì đó đều là những lĩnh vực hết sứcthiết yếu trong đời sống của con người
- Chi phí hàng trăm tỷ đô la -> tạo máybay ném bom chiến lược, tên lửa vượtđại châu, tàu sân bay, tên lủa MX, tàungầm mang vũ khí hạt nhân…
+ 100 máy bay ném bom B.1B+ 7000 tên lửa vượt đại châu
+ 149 tên lửa MX
- Xã hội: 500 tr trẻ em nghèo khổ…sốtiền chi phí chỉ tương đương với số phí
bỏ ra cho 100 máy bay B.1B, 7000 tênlửa…
- Y tế: Hơn 1 tỷ người bị sốt rét…giácủa 10 chiếc tàu trong số 15 chiếc cũng
đủ phòng bệnh trong 14 năm…bảo vệkhỏi bệnh sốt rét, cứu hơn 14 tr trẻ em
Trang 37? Qua các chi tiết trên, em thấy cách
lập luận của tác giả có gì đặc biệt? Chỉ
ra dẫn chứng cụ thể?
? Cách lập luận đó có tác dụng gì?
? Đoạn văn gợi cho em cảm nghĩ gì về
cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân?
? Qua các phương tiện thông tin đại
chúng( báo, đài, ti vi ) cho biết nhân
loại đã làm cách nào để hạn chế chạy
đua chiến tranh hạt nhân?
sinh học về nguồn gốc và sự tiến hóa
của sự sống trên trái đất Chỉ ra sự đối
lập lớn giữa quá trình phát triển hàng
triệu năm của sự sống trên trái đất và
một khoảng thời gian ngắn ngủi để vũ
khí hạt nhân tiêu hủy toàn bộ sự sống
Phần văn bản tiếp theo được tạo bằng 3
đoạn văn, mối đoạn văn đều nói đến 2
chữ “trái đất”
- Thực phẩm: 575 tr người thiếu dinhdưỡng…chi phí cho họ chỉ cần = 27 tênlửa trong số 149 tên lửa MX… đủ …thực phẩm trong 4 năm tới
- Giáo dục: Mù chữ …chỉ cần 2 tàungầm mang vũ khí hạt nhân…xoá mùtrên toàn thế giới
- Chứng cớ cụ thể , xác thực
- Dùng so sánh đối lập: một bên chi phítạo ra sức mạnh huỷ diệt tương đươngmột bên dùng chi phí đó để cứu hàngtrăm triệu trẻ em nghèo khổ, hàng tỷngười được phòng bệnh, hàng trăm tr trẻ
em thiếu dinh dưỡng
- Làm nổi bật sự tốn kém ghê gớm củacuộc chạy đua vũ trang ct hạt nhân
- Nêu bật sự vô nhân đạo
- Gợi cảm xúc mỉa mai châm biếm ởngười đọc
- Chạy đua vũ trang là việc làm tồn
kém hết sức phi lí cướp đi khả năng sống tốt đẹp hơn của con người.
- Các hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân,hạn chế số lượng đầu đạn hạt nhân trênthế giới
c Chiến tranh hạt nhân- hành động cực kì phi lí.
- Chiến tranh hạt nhân không chỉ tiêudiệt nhân loại mà còn huỷ diệt mọi sựsống trên trái đất vì vậy nó phản tiếnhoá, phản "lý trí của tự nhiên"
Trang 38? Khi từ “trái đất” liên tục được nhắc
lại trong phần này như vậy nhằm bộc
lộ cảm nghĩ gì của tác giả?
? Theo tác giả: Trái đất chỉ là “một cái
làng nhỏ” trong vũ trụ nhưng lại là
“nơi độc nhất có phép màu trong hệ
mặt trời”em hiểu như thế nào về ý
nghĩa này?
? Với ý nghĩa đó đã cho thấy chạy đua
vũ trang là hành động như thế nào?
GV nhấn mạnh: - Không những đi
ngược lại ý trí con người mà nó còn đi
ngược lại ý trí của tự nhiên
? Quá trình sống trên trái đất đã được
tác giả hình dung như thế nào?
? Sự độc đáo trong cách lập luận của
tác giả trong đoạn văn này là gì?
? Từ đó em hiểu về sự sống của trái
đất tự hình dung của tác giả?
? Từ sự phân tích trên giúp em có suy
nghĩ gì trước lời cảnh báo của G.Mác
-két ?
GV phân tích: - Tác giả đã đưa ra
những lập luận cụ thể, giàu sức thuyết
phục, lấy bằng chứng từ nhiều lĩnh vực
các số liệu khoa học,( 380 triệu
năm 180 triệu năm nữa 4 kỉ địa
chất ) với các hình ảnh cụ thể(con
bướm bay đươc yêu)
- Sự tương phản giữa hành triệu năm và
một khoảng khắc đã làm nổi bật hiểm
hoạ chiến tranh hạt nhân ở tính chất
- Trái đất - thứ thiêng liêng cao cả, đángđược chúng ta yêu quý, trân trọng =>không được xâm phạm, huỷ hoại tráiđất
- Thảo luận:
+ Trong vũ trụ : trái đất là một hành tinhnhỏ nhưng có sự sống duy nhất
+ Khoa học vũ trụ chưa khám phá được
sự sống ở nơi khác ngoài trái đất
+ Đó là sự thiêng liêng, kì diệu của tráiđất nhỏ bé của chúng ta
- Hành động đi ngược lại lí trí con người
- Trái đất đã trả qua:
+ 380 tr năm bướm mới bay được+ 180 tr năm bông hồng nở+ 4 kỉ địa chất -> người hát hay hơnchim
Trang 39phản tiến hoá, phản tự nhiên
- Giọng mỉa mai ngầm ý kết tội việc
chạy đua vũ trang là một điều ngu
xuẩn , với lối biện luận tương phản về
thời gian, phép suy luận lô gích, những
con số thống kê nóng bỏng tác giả đã
đẩy mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm, sự đối
lập
GV: Luận cứ thứ 4 cũng là luận cứ kết
bài và cũng chính là thông điệp mà tác
giả muốn gửi tới mọi người
HS: Đọc lướt phần cuối (chúng ta đến
đây vũ trụ này)
? Phần cuối có mấy đoạn văn? nội
dung chính của mỗi đoạn?
? Em hiểu thế nào về “bản đồng ca
công bằng”?
GV phân tích :
Và “dù cho tai hoạ có xảy ra thì sự có
mặt của chúng ta cũng không phải là vô
ích” Sau khi đã chỉ ra một cách rõ ràng
về hiểm hoạ hạt nhân đang đe doạ loài
người và sự sống trên trái đất tác giả
không dẫn người đọc đến sự lo âu bi
quan về vận mệnh của nhân loại mà
hướng chúng ta có một thái độ tích cực
là đấu tranh chống vũ khí hạt nhân cho
một thế giới hoà bình
- Nhưng liệu tiếng nói ấy có thể ngăn
chặn được hiểm hoạ hạt nhân hay
không? Và nếu nó vẫn xảy ra thì sao?
Dường như đã tính đến ý nghĩ đó tác giả
lại tiếp tục khẳng định: mọi người phải
đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt
nhân
? Kết thúc lời kêu gọi của mình,
Mác-két đã nêu ra một đề nghị , đó là lời đề
nghị nào?
? Nên hiểu đề nghị của Mác- két như
2 Nhiệm vụ của mọi người là đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân
cho một thế giới hòa bình ( 10')
- 2 đoạn: + Chúng ta chống triến tranhhạt nhân
+ Thái độ của tác giả trước vấn đề này
- Đó là tiếng nói của công luận thế giớichống chiến tranh
- Tiếng nói yêu chuộng hoà bình trêntrái đất của nhân dân thế giới
- Đưa ra lời đề nghị thực tế: mở nhàbăng lưu trữ trí nhớ để có thể tồn tạiđược sau khi (giả thiết) chiến tranh hạt
Trang 40* Tích hợp: ? Vì sao văn bản được đặt
tên là " Đấu tranh cho một thế giới
để góp phần ngăn chặn chiến tranh
hạt nhân và đấu tranh cho một thế giới
hoà bình?
nhân nổ ra
- Luận cứ kết bài là chủ đích của bảnthông điệp mà tác giả muốn gởi tới mọingười: hãy ngăn chặn nguy cơ chiếntranh hạt nhân, kiên quyết đấu tranh chomột thế giới hoà bình đó là nhiệm vụcủa mọi người trong thế kỷ XXI và mãi
- Tác giả nêu ra nhiệm vụ khẩn thiết cấp bách: Đoàn kết ngăn chặn nguy cơ chiến tranh, bảo vệ nền hòa bình của thế giới.
- Là ý tưởng, Là tiếng nói yêu chuộnghoà bình trên trái đất của nhân dân TG,chống chiến tranh giữ gìn ngôi nhàchung của trái đất
III Tổng kết (5’_)
1 Về nghệ thuật
- Lập luận chặt chẽ, chứng cứ phong phú, xác thực, cụ thể
- Sử dụng nghệ thuật so sánh sắc sảo, giàu sức thuyết phục.
2 Về nội dung
- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang
đe doạ toàn thể loài người và sự sống trên trái đất và sự phi lí của cuộc chạy đua vũ trang
- Lời kêu gọi đấu tranh cho một thế giới hoà bình, ngăn chặn và xoá bỏ nguy cơ chiến tranh.
* Ghi nhớ: (sgk - trang 21)
VI- Luyện tập( 2' )
- Theo dõi thông tin về vũ khí hạt nhân,tham gia các phong trào đấu tranh chốngchiến tranh v hiểu rằng đấu tranh vìmột thế giới hoà bình là nhiệm vụ củamọi người